Ad Valvas 1979-1980 - pagina 175

AD VALVAS — 30 NOVEMBER 1979

Geen pasidaar politiek receptenboeicje

lanse revolutie Annemiek Decock Clemens Graafsma Anne-Lies van Diessen Kruisvaarders Maar goed, over naar de alfabetiseringskampagne voor volwassenen, want daarvoor was u uitgenodigd. P. Freire: Inderdaad. Het is overigens Fernando Cardenal, een priester, die direkteur is van het Alfabetiseringsprogramma voor Volwassenen. (Broer van de bekende dichter Ernesto Cardenal, nu minister van Kuituur. nvdr.) Hij leidt dit departement met drie jongelui. Ze noemen zich het departement van de Cruzado's de kruisvaarders. Dat bestaat uit vier afdelingen: curriculum, training, informatie en onderzoek. Wat er daar aan werk wordt verzet is onvoorstelbaar: dat enthousiasme, die jeugd, die bekwaamheid, dat vakmanschap. Op dit ogenblik is men druk bezig met het uitstippelen van een algemene beleidslijn voor de campagne: de deelprogramma's zijn al voor een stuk opgezet, en het materiaal wordt klaar gemaakt. Men is op zoek naar centen om alles gedrukt te krijgen. Papier voor het drukken van twee miljoen schoolboekjes voor rekenen en taal is er niet. 300.000 ton papier zijn daar voor nodig, vergis je niet. Hoe denken ze die alfabetiseringskampagne aan te pakken? Het gaat tenslotte om 1.2 mil-

Kommandant

joen analfabeten, 50 procent van de bevolking. P. Freire: Ze weten op dit ogenblik precies hoe het moet. In februari van volgend jaar zullen ze 50.000 jonge mensen opgeleid hebben om de alfabetizeringsprogramma's te begeleiden. In februari van volgend jaar zijn die twee miljoen handboekjes, klaar die hiervoor nodig zijn. Voor zover ik het kan inschatten is op dit ogenblik al 50 ä 60 procent van het lesmateriaal af. Dus eigenlijk gaat het in maart 1980 pas goed van start?. P. Freire: En hoe! Net tijdens de vakantieperiode trekken die 50.000 jongelui de boer op. En ik ben ervan overtuigd dat die jongens en meisjes, net als destijds in Cuba, in die vier maanden veel meer van de campesinos zullen leren dan de boeren van hen. In vier maanden tijd zal deze revolutie aan die 50.000 jongeren, die over tien jaar in de regering zitten, hebben geleerd wat het begrip mens echt inhoudt. Het is immers onmogelijk om vier maanden in die omstandigheden op het platteland door te brengen en onveranderd terug te komen. Er zijn maar twee mogelijkheden. Of ze komen als reaktionairen terug die de participatie van het volk in alle gelederen van de revolutie niet zien zitten. Of ze worden betere revolutionairen. Een neutrale houding is onmogelijk.

Konscié'ntisering Waarin zou dat dan bestaan? P. Freire: Alfabetisering van volwassenen is niet alleen een politieke daad. Het gaat er ook

Eigenlijk heeft u het dan pas goed over konsciëntisering en politisering? P. Freire: Juist. Maar dan houdt dat wel in dat je in deze fase de mensen uitnodigt om mee te timmeren aan een wetenschappelijke visie van de realiteit. Dat betekent dat, hoewel de populaire kosmosvisie wordt gerespekteerd, toch een aanvang moet worden gemaakt met het wetenschappelijk begrijpen van de werkelijkheid. Zonder uiteraard te vervallen in een mystifikatie van de wetenschap. Deze wetenschappelijke achtergronden zijn nodig om in een post-alfabetiseringsfase gaandeweg een kritische waarneming van de werkelijkheid op te bouwen. Daarbij blijft de nadruk liggen op het recht van

U heeft uitgebreid met de vier afdelingen van het cruzada (kruistocht) programma gesproken. Wat vond u daar? Wisten ze waar ze naartoe gingen? P. Freire: Ze wisten verdraaid

van de Somoza brulde:

'Die man is subversief, die man is gel('

„Op een dag ontmoette ik een jongeman die zich bezig hield met het alfabetiseringsprogramma in het leger. Hij bracht me terug naar het hotel en zei: „Eigenlijk heb ik u al vijf of zes jaar geleden ontmoet. Ik heb me van u meester gemaakt: stap voor stap. Toen ik de Pedagogie van de Onderdrukten had gelezen, dacht ik: als ik nu niets doe om de ideeën van deze man in de praktijk om te zetten, kan ik niet meer met mezelf leven. Ik begon met u te werken, in kleine boerengemeenschappen op het platteland. Toen vloog ik de gevangenis in". Ik wist helemaal niet dat men al eerder, ondergronds, met mijn methode bezig was. Maar blijkbaar waren er veel van dit soort kleinschalige projektjes in Nicaragua. Let wel, ik weet dat wat ik schrijf alles met revolutie te maken heeft, maar ik wil helemaal niet zeggen dat mijn boeken een konkrete bijdrage in de Nicaraguaanse revolutie hebben gehad. In het geheel niet. Ik wil alleen maar het verhaal vertellen van een ontmoeting die mij, oude man, zo in de ziel is geslagen. Toen die jonge kerel met de kolf van een geweer door een kommandant van Somoza de kerker werd ingeslagen, brulde deze tegen hem: „Je moet wel op je hoofd gevallen zijn. Hoe kun je de ideeën van die gevaarlijke oude man zo bUndelings volgen! Die man is subversief. Die man is gek!" „Ziet u," lachte de jonge kommandant, „ik houd van een gek." Intussen kwamen we aan bij mijn hotel en wat hij me daar vertelde zal ik nooit vergeten. „Toen ik voor het eerst met uw methode werkte, had ik absoluut geen resultaat. Ik probeer-

goed wat ze met het alfabetiseringsprogramma aan moesten. Maar vanaf de eerste dag zag ik dat ze niet aan post-aLfabetisering hadden gedacht. Dat heb ik meteen op tafel gegooid. En dan zie je weer die ontvankelijkheid van de Nicaraguaanse revolutie. Zij wilden meteen praten, maar ik vond dat ik alleen maar het theoretisch kader kon toelichten waarbinnen post-alfabetisering kan werken. Ik heb er meteen aan toegevoegd dat ze maar eens goed moesten brainstormen over hoe ze het in de praktijk wilden opzetten.

de het een tweede keer. en hoewel het al wat beter ging, wou het toch nog niet lukken. Pas de derde keer begon het te lopen." „Hoe komt dat dan toch?" vroeg ik en wat hij antwoordde was zo iets moois. „De eerste keer en de tweede keer was ik nog niet in staat om lief te hebben." Nu moeten jullie w^ten dat ik geweldig ben aangevallen omdat ik in mijn boeken over liefde had gesproken. De mensen — geen revolutionairen maar gerevolutionariseerden — verweten me een idealistische bourgeois houding. Maar ook Guevara had het over de liefde. En dan hoor je plots zo'n jong revolutionair, die eerst met mijn methode heeft gewerkt en dan de wapens heeft opgenomen om in de revolutie te gaan meevechten. Dan hoor je van zo iemand: „Ik kon niet liefhebben." Ik vroeg hem: „Wat versta je dan wel onder de liefde?" En terwijl hij uit het raam keek, kwam er een mijmerend antwoord: .,Ik was toen nog niet in staat om één van hen te worden."

om dat je mensen uitnodigt om de kennis die ze al vanuit de praktijk hebben verworven te leren herkennen. Een uitnodiging om na te denken. Bij postalfabetisering gaat het om een uitdiepen van die kennis. Ik heb daar geen pasklare technieken voor. J e kunt hierbij alleen maar van de realiteit uitgaan: politiek, sociaal, ekonomisch.

het volk om te blijven deelnemen aan het herscheppen van liet land. Een revolutie die ver weg blijft van de echte inspraak van haar mensen is een revolutie die niet meer bestaat. Dat is een revolutie die was. (Tilburgs Hogeschoolblad,

ontwerp, dan is voor ons de konklusie dat dit stuk geen diskussiebasis kan zijn voor w^at er in 1982 moet gebeuren: het Voorontwerp wijkt in uitgangspunten en uitwerking teveel af van wat volgens ons essentieel is in een demokratische bestuursstruktuur. Dat wil zeggen dat het Voorontwerp ingetrokken moet worden en dat de diskussie over het vervolg op de WUB gevoerd moet worden op basis van de evaluaties door de betrokkenen in de universiteiten. Het materiaal daarvoor is al ruimschoots voorhanden. Wat ons betreft zijn de bovengenoemde 5 punten daarbij van essentieel gewicht. Wij roepen de leden van de universitaire gemeenschap en hun organisaties dan ook op deze punten te ondersteunen en op basis hiervan de diskussie te voeren, met (mede) studenten, (mede)docenten en kollega's, in kommissies, raden en besturen, en overal elders waar het Voorontwerp aan de orde komt.

Zoals analfabeten in het algemene kader van de klassenmaatschappij Objekten zijn: onderdrukt en zonder bestaansrecht, zo blijven zij ook Objekten binnen het proces van leren lezen en schrijven. Zij worden in het leerproces niet uitgenodigd om inzicht te krijgen in hun eigen praktische kennis om zo, vanuit het inzicht in de grenzen daarvan méér te leren. Integendeel, ze worden geacht een stuk voorverpakte kennis passief in zich op te nemen. Binnen een revolutionair perspektief is het daarentegen belangrijk dat de mensen zelf hun geschiedenis kunnen maken. Vandaar dat ervaringen zich niet laten overplanten, ervaringen moeten steeds opnieuw worden opgedaan. Dit gegeven trekt Freire" ook door naar de organisatiestrukturen. Hij onderschrijft dan ook duidelijk de visie van Amilcar Cabral, dat men niet de pretentie mag hebben om een partij of een strijd te organiseren louter vanuit ideeën, zonder de konkrete w^erkelijkheid van een land daarbij te betrekken. Binnen een revolutionair perspektief worden mensen uitgenodigd om zelf te gaan denken en hun eigen organisaties te ontwerpen. Voorverpakte partijen en organisaties zijn daarmee in strijd.

GUPD)

VU-comité Demokratisering Vervolg van pagina 4

Voor Freire is het konsciëntiseringsproces niet te scheiden van een politieke organisatie. Spreken over konsciëntisering en alfabetisering betekent ook spreken over de sociale, ekonomische en kulturele politiek van een land. Het belangrijkste bij de alfabetisering van volwassenen is in feite niet het Ieren lezen en schrijven. Op zichzelf leidt dit immers nog geenszins tot een kritisch begrip van de sociale achtergrond waar de teksten naar verwijzen.

Het komité zal in de nabije toekomst verdere plannen voor een brede diskussie bekend maken. Voorlopig is het te bereiken via de SRVU, De Boelelaan 1115, tel. 5483600. Initiatiefnemers (voorlopige samenstelling van het komité): Emile Drost, student geschiedenis, lid VUSO-fraktie UR; Bert ledema, student ekonomie. sekretaris VUSO; Albert Kok, wetenschappelijk medewerker Psychologie, lid ABVA; Gertjan Lankhorst, student ekonomie, voorzitter SRVU; Willem van der Lee, medewerker Radio Nucliden Centrum, lid groepsbestuui< ABVA-VU; Joost Paardekoper, student politikologie, sekretaris demokratisering SRVU-bestuur; Denhard de Smit, student medicijnen, voorzitter SRVU-beleidsraad; Emiel Stolp, student natuurkunde, lid VUSO; Dirk Jan Veeger, student lichamelijke opvoeding en psychologie, lid PKV-fraktie UR; Arie Verhagen, wetenschappelijk medewerker Nederlands, kaderlid ABVA-VU; Janny Westra, medewerkster dienst personeelszaken, lid DAI^-fraktie UR.

Ontwikkelingsproblematiek

Lezing. gaat niet door De lezing van prof. dr. J. C. Breman op 6 december 1979 kan geen doorgang vinden. Belangstellenden en bijvak-studenten kunnen wel een exemplaar van de geschreven versie van zijn lezing verkrijgen bij mevr. L. Jacobs, kamer 7A-17 ('s middags aanwezig).

Ook mee naar de

vijfde VU-personeeis-. conferentie? Schrijf u dan tijdig in. De inschrijving sluit op 14 december a.s. De conferentie wordt gehouden op de Ernst Sillemhoeve te Lage Vuursche op 14 en 15 januari a.s. Inlichtmgen bij Tilly Vermeulen, kamer 1E-62, hoofdgebouw. Tel. 4388.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen