Ad Valvas 1979-1980 - pagina 488

AD VALVAS — 27 JUNI 19801

Brieven Houd uw reakties kOrt. Over bijdragen langer dan 300 woorden is kontakt niet de re­ daktie nodig. De redaktie kan bijdragen bekorten. .

Waarom prof. Rudwick de VU de rug toekeert Prof. dr. M.J.S. Rudwick (vakgroep G.M.A.N.) schrijft ons: 'Er liggen vele redenen ten grond­ slag aan mijn besluit om ontslag aan te vragen als hoogleraar in de Geschiedenis en Maatschappelijke Aspecten der Natuurwetenschap­ pen aan de Vrije Universiteit. Som­ mige redenen betreffen de situatie aan de nederlandse universiteiten in het algemeen, of in ieder geval aan de Vrije Universiteit; andere hangen nauw samen met mijn posi­ tie en die van de afdeling waaraan ik werlczaam ben, namelijk de vak­ groep Geschiedenis en Maatschap­ pelijke Aspecten der Natuurweten­ schappen (G.M.A .N.). Ik kwam bij­ na zes jaar geleden aan de V.U. met hoge verwachtingen en een grote geestdrift voor het opbouwen van de eerste vakgroep in haar soort in Nederland. Nu verlaat ik het land diep teleurgesteld, na een van de ongelukkigste en meest frustreren­ de periodes in mijn leven. Wat ik met name mis in Nederland is de sfeer van spanning en weder­ zijdse stimulering, die het onderwijs en onderzoek op universitair ni­ veau zou behoren te kenmerken. Een zogenaamde "overspanning" schijnt door menigeen als excuus gebruikt te worden om onder con­ flictsituaties uit te komen, of om allerlei belangrijke beslissingen uit te stellen; maar "onderspanning" zou een toepasselijker term zijn voor de malaise die, naar ik ervaren heb, heerst aan de universiteiten. Een niet onbelangrijk deel van de wetenschappelijke staf schermt zich af van de inspanningen, die de sfeer van internationale wedijver met zich meebrengt, door hun werk slechts daar te publiceren, waar het alleen door andere nederlanders ge­ lezen wordt. Promotiemedewerkers schijnen het voltooien van hun proefschrift vaak eerder als het hoogtepunt van hun wetenschap­ pelijke loopbaan te beschouwen dan als het beginpunt ervan. Stu­ denten worden ook niet direct gesti­ muleerd om zich tot het uiterste in te spannen, temeer daar zij zelden de tucht van keihard werken erva­ ren die nodig is om hun werk op een bepaalde tijd af te krijgen. Al deze opmerkingen zijn uiteraard een weerslag van mijn eigen erva­ ring aan één der nederlandse uni­ versiteiten. Ze zijn dus géén weer­ gave van een breed opgezette socia­ al­wetenschappelijk onderzoek. Niettemin kunnen hierboven be­ schreven persoonlijke observaties naar mijn mening niet zomaar af­ gedaan worden met kwalificaties als "subjectief" of "onwetenschap­ pelijk", daar deze wel degelijk geba­ seerd zijn op een vergelijking tussen de wetenschapsoefening, zoals ik die zélf aan universiteiten in ver­ scheidene landen heb meege­ maakt. Ik krijg bovendien de indruk dat de wetenschappelijke staf hun be­ stuurlijke lasten niet zelden ge­ bruikt als een uitvlucht voor hun gebrek aan onderzoeksprestaties.

Advertentie

DIKS Autoverhuur bv V. Ostadestraat 278, Amsterdam­(Z). Telefoon 714754 en 723366 Fil. W. de Zwijgerlaan 101 Telefoon 183767 400 nieuwe luxe­ en bestelwagens waaronder: FORD ­ VW ­ SIMCA ­ OPEL NIEUWE

MERCEDES VRACHTWAGENS TOT 26 M3 EN 5 TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studehten 10 procent l<orting

In dit verband zijn bestuurlijke ver­ gaderingen, voorzover ik die zelf heb meegemaakt, doorgaans onno­ dig lang en talrijk, mede omdat er kennelijk een diepgewortelde angst heerst voor open conflictsituaties, waardoor men niet tot resolute be­ sluitvorming kan overgaan. Lang­ dradige discussies, het voortdurend verschuiven van beslissingen over controversiële problemen, het kos­ te wat kost zoeken naar compro­ missen tussen onverzoenbare standpunten, dit alles schijnt de voorkeur te hebben boven het ne­ men van ondubbelzinnige en bin­ dende besluiten. De zogenaamde "democratisering" heeft niet alleen geleid tot een rampzalige uitzaai van bureaucra­ tie en paperassen; het heeft ook belemmerend gewerkt op doeltref­ fende besluitvorming door hen die op grond van hun ervaring gerecht­ vaardigd zijn tot het nemen van initiatieven. Maar boven alles heeft de "demo­' cratisering" niet geleid tot de ge­ wenste inspraak van alle groepen die belang hebben bij degelijk uni­ versitair onderwijs en onderzoek, maar tot de tyrannie van een klei­ ne, niet­representatieve en onde­ mocratische minderheid van stu­ denten. Met behulp van enkele nützliche Idioten onder de weten­ schappelijke staf zijn deze studen­ ten er openlijk op uit om de univer­ siteiten als wetenschappelijke in­ stellingen te vernietigen onderweg op hun "lange mars door de institu­ ties". Zelfs leden van hogere be­ stuursorganen schijnen soms niet te beseffen dat deze dreiging slechts weerstaan kan worden door het be­ trachten van alle mogelijke stand­ vastigheid en het consequent afwij­ zen van kunstmatige compromis­ sen en lafhartige concessies.

Toen ik zes jaar geleden aan de V.U. werd aangesteld, juichte ik de uit­ breiding van de voormalige om­ schrijving van mijn Leerstoel ("Ge­ schiedenis der Natuurwetenschap­ pen") met de woorden "en Maat­ schappelijke A specten" toe, omdat ik het plan opvatte om in Nederland de' eerste Vakgroep op te bouwen voor wat men in het engelstalig gebied "Science Studies" noemt. (De Nederlandse term "Weten­ schapsonderzoek" die de laatste tijd ingang schijnt te vinden geeft ten onrechte de indruk dat het vakge­ bied alléén onderzoek, en dus geen onderwijs bevat). "Science Studies" omvat het bestuderen van de prak­ tijk van de bèta­wetenschappen, zo­ wél in hun historische ontwikke­ ling, als in hun hedendaagse vorm; in dit kader spreekt het voor zich­ zelf dat de maatschappelijke di­ mensies van al het wetenschappe­ lijk werk, uit heden en verleden, een der centrale thema's dient te zijn. "Science Studies" is geenszins "waardevrij": integendeel, in dit ka­ der bestudeert men de manieren waarop allerlei maatschappelijke normen en waarden (die van hem­ zelf inbegrepen!) van invloed zijn op de beoefening en zelfs de inhoud van het natuurwetenschappelijke werk. A nderzijds is "Science Stu­ dies" géén werktuig ter bewerkstel­ liging van politieke veranderingen, laat staan voor politieke indoctri­ natie, alhoewel dit vak wel degelijk het effect kan hebben dat studen­ ten meer besef krijgen van politieke kwesties, waarvan zij er een eigen standpunt op na dienen te houden. Enkele maanden na mijn aankomst in A msterdam, toen ik langzamer­ hand wat nederlands kon begrij­ pen, begon ik te beseffen dat mijn plan voor de toekomst van de Vak­ groep G.M.A.N., zoals ik dat hierbo­ ven heb geschetst, rechtstreeks in strijd was met een totaal verschil­ lend plan, dat beraamd was tijdens

de langdurige tussenperiode na het opstappen van mijn voorganger. Aanvankelijk begreep ik niet met­ een ten volle het verschil hiertus­ sen, temeer daar in de engelsspre­ kende wereld de uitdrukking "Science and Society" geen speciale politieke bijbetekenis had en daar­ om voor mij een aanvaardbaar equivalent was van "Science Stu­ dies". Toen ik evenwel het neder­ lands beter ging beheersen, reali­ seerde ik mij dat een georganiseer­ de beweging van bepaalde politieke signatuur zich in Nederland mees­ ter heeft gemaakt van de uitdruk­ king "Wetenschap en Samenle­ ving". Ik besefte toen pas dat be­ paalde groeperingen mij als pion probeerden te gebruiken in hun po­ litieke machtspel en dat zy erop uit waren mijn Vakgroep te gebruiken als een centrum voor politieke in­ doctrinatie van studenten in de bèta­wetenschappen onder het mom van "Wetenschap en Samen­ leving"­onderwiis. —^

dacht te richten op het onderwijs en het onderzoek binnen ons vakge­ bied, laat staan dat ik'het langer uithou om door te gaan met werken Gezien de reakties die bij het be­ in zo'n onvruchtbare omgeving. stuur der Vereniging zijn binnen­ gekomen met betrekking tot de • wijziging van het personeelsregle­ Tenslotte verlaat ik de V.U. uit pro­ ment is besloten de ingangsdatum test tegen de onwaardige wijze van 1 juli 1980 te verschuiven naar waarop sinds Pasen nujn medewer­ 1 oktober 1980. Na de zomervakan­ ker Dr. Brookman is overgeleverd tie wordt alsnog nadere informatie aan een heksenjacht om wille van en toelichting op het nieuwe regle­ zijn politieke ideeën. In mijn ogen is ment gegeven. de christelijke ethiek, die eens de grondslag vormde vande V.U., on­ der sommige leden van de V.U.­ de werkgever ten opzichte van deze gemeenschap verwereldlijkt tot een medewerkers uit, zoals ook ten aan­ wel zéér onaantrekkelijke vorm van zien van alle ahdêre medewerkers schijnheiligheid. Verscheidene met uitzondering van de leden van V.U.­hoogleraren gebruiken hun het C.V.B, en de werknemers van universitaire posities als een brug­ het bureau der vereniging. gehoofd voor verschillende politie­ De bepaling over schorsing is nader ke partijen; Dr. Brookman heeft dit uitgewerkt, en tevens is de moge­ zorgvuldig ­ en in mijn ogen terecht lijkheid van verlof verlening door de ­ vermeden. A lleen naïvelingen werkgever om gewichtige redenen kunnen concluderen, dat zijn poli­ opgenomen. Schorsing geschiedt tieke standpunten (die ik overigens van rechtswege ingeval de werkne­ geenszins deel) "fascistisch" zijn. mer rechtens van zijn vrijheid Is Niettemin zijn sommigen die tot de beroofd. * generatie behoren en die Schorsing kan voorts plaatsvinden De ware aard van het conflict tus­ oudere toch wel beter zouden moeten indien tegen de werknemer een sen deze twee onverzoenbare plan­ dus misleid door een doorzichti­ strafrechtelijke vervolging terzake nen voor mijn Vakgroep is vijf jaar weten, ge politieke manoeuvre: bepaalde lang verdoezeld gebleven door het groeperingen hebben dit voorval ' van misdrijf is ingesteld of wegens plichtsverzuim of wangedrag. Er is herhaaldelijk vermijden of uitstel­ ten volle uitgebuit, op nationaal in een procedure, bij schorsing in len van beslissingen, die alles in de niveau om partijpolitieke redenen, acht te nemen, voorzien en tevens openbaarheid zou brengen. en op universitair niveau om de Toen ik benoemd werd, was mü ­Vakgroep G.M.A .N. in "opspraak" in de mogelijkheid om het salaris bijvoorbeeld ­ naar later bleek ten te brengen en haar daardoor te geheel of gedeeltelijk in te houden onrechte ­ gezegd dat er reeds een gebruiken voor hun eigen politieke bij schorsing. tweede kroondocentschap (i.e. een doeleinden en haar tot een centrum Om gewichtige redenen, die het lectoraat) voor de vakgroep be­ van politieke indoctrinatie om te dienstbelang betreffen, kan de schikbaar gesteld was. Ik was van vormen. werknemer verlof om gewichtige mening dat dit gebruikt zou moeten redenen met behoud van zijn sala­ worden om iemand te benoemen Ik ben geschokt door de veront­ ris worden verleend. Hierbij moet met ervaring in de sociologische achtzaming van de beginselen van worden gedacht aan zeer gespan­ analyse van de hedendaagse bèta­ academische vrijheid bij de behan­ nen situaties waarin het raadzaam wetenschappen, of zoals ik dat in deling van deze kwestie door som­ kan zijn een werknemer tijdelijk 1975 heb omschreven, in "weten­ migen uit de hogere bestuursni­ niet op het werk te laten verschij­ schapsdynamica". Dit zou dan een veaus, door hun grotere bezorgd­ nen. aanvulling betekenen op mijn eigen heid voor het vermijden van onrust De bepalingen terzake van het be­ kennis en ervaring als (voormalig) onder (een handvol) studenten dan ëindigen van het dienstverband zijn praktiserend natuurwetenschap­ voor de mensenrechten van een lid wat systematischer geformuleerd. per en als historicus in de natuur­ van de V.U.­gemeenschap en door In een nieuw artikel is als aparte wetenschappen. Maar anderen wil­ hun falen om dit lid alsmede de ontslaggrond opgenomen de om­ den dit kroondocentschap ge­ Vakgroep G.M.A.N. doeltreffend te standigheid dat een werknemer die bruike.i voor het onderwijs in de beschermen tegen aanvallen van eenmaal heeft ingestemd met de sociale vraagstukken" van de he­ een kleine minderheid anti­demo­ doelstelling van de Universiteit la­ dendaagse natuurwetenschappen, cratische studenten. Voor mij per­ ter ervan blijk geeft niet langer met met andere woorden ofwel voor soonlijk is deze zaak de laatste de doelstelling in te stemmen. "Wetenschap en Samenleving" of­ druppel die de emmer doet overlo­ Tevens is hierbij voorzien in een wel voor toegepaste studies In de pen: het is voor mij niet langer aparte commissie die deze ontslag­ sfeer van beleid en bestuur (de zoge­ mogelijk om mijn vak naar behoren grond kan toetsen. , naamde "wetenschapsbeleldstu­ en op fundamenteel­wetenschap­ De artikelen met betrekking tot ne­ dies"). pelijke wijze uit te oefenen aan de venwerkzaamheden zijn als volgt V.U. en ik geef er de voorkeur aan gewijzigd. De werknemer die vol­ Hoe het ook zij, dit kroondocent­ werkloos te zijn dan door te gaan tijds in dienst is heeft voor het schap werd niet toegewezen door de met werken aan deze universiteit.' verrichten van gehonoreerde ne­ overheid in Den Haag, en de Vak­ venwerkzaamheden de toestem­ groep G.M.A.N. is hierdoor nooit in ming van de werkgever nodig. Aan staat geweest om haar historische deze toestemming kunnen bepaal­ studies naa,r belmoren uit te breiden de voorwaarden worden gesteld. De door de hedendaagse natuurweten­ toestemming kan uitsluitend wor­ schappen daarbij in te sluiten. Toen den geweigerd om te voorkomen dat de Faculteit der Wiskunde en Na­ de belangen van de V.U. of het tuurwetenschappen eindelijk be­ A.Z.V.U. worden geschaad. Op deze sloot om een soortgelijk docent­ grond kan de werkgever eveneens schap, zij het in de lagere inschaling het verrichten van niet­gehono­ van (hoofdjmedewerker, aan de reerde nevenwerkzaamheden ge­ Vakgroep toe te kennen, werd het heel of gedeeltelijk verbieden. onmiddellijk gebruikt om twee Sub­ Omdat de arbeidsvoorwaarden bü faculteiten (Natuurkunde en de V.U. zijn geregeld in de vorm van Scheikunde) hun zogenaamde "A l­ een personeelsreglement, vereist gemene Variant experiment" voor het Burgerlijk Wetboek dat de wij­ twee jaar te laten uitvoeren, een zigingen aan alle werknemers ter experiment dat nota bene niets van doen heeft met de fundamenteel­ De dienst Personeelssaken schrijft inzage worden gelegd. Hieraan heb­ gerichte "Science Studies"! Door ons: over het per 1 juli 1980 gewijsig­ ben wij voldaan door alle medewer­ deze gang van zaken werd het mij de personeelsreglemeta kers via een brief te attenderen op duidelijk dat zelfs mijn eigen Facul­ 'Uit de aard en het aantal reacties de pubUcatie van de tekst en de teit in de praktijk niet van zins is om dat ons bereikte naar aanleiding toelichting van de wijziging in Ad de opzet van de Vakgroep G.M.A.N. van de brief van het bestuur der Valvas van 30 mei 1980. te ondersteunen, zoals die ontwor­ vereniging van 23 mei 1980 aan alle Zoals gebruikelijk, is over de mhoud pen Is door degene die benoemd is medewerkers leiden wij af dat een van de wijziging uitvoerig overleg om dat vakgebied aan de V.U. te nadere verduidelijking wenselijk is. gepleegd met de Commissie van ontwikkelen. Overleg, het College van Decanen De aanleiding voor deze wijziging en de Universiteitsraad. Dit overleg Het was voor mij niet mogelijk om van het personeelsreglement vorm­ heeft tot overeenstemming met de de de wens om de rechtspositionele een ondubbelzinnige verzekering wijzigingsvoorstellen geleid. Hoe­ bepalingen t.a.v. de hoogleraren, de van de Faculteit te verkrijgen dat ­ wel het personeelsregelement op docenten met een zelfstandige lee­ zelfs als het "A l.Va. experiment" zich een eenzijdige vaststelling van ropdracht en de bibliothecaris uit afgerond zou zijn ­ deze formatiep­ de arbeidsvoorwaarden door de laats benut zal worden om het de het Reglement voor de Vrije Uni­ werkgever is, kan dit van deze wijzi­ Vakgroep mogelijk te maken haar versiteit te lichten en op te nemen ging niet worden gesteld. Formeel historische benadering van "Scien­ in het reglement voor het personeel moesten wij de medewerkers die ce Studies" aan te vullen met een van de Vrije Universiteit (PRVU). niet met deze wijziging willen in­ Hierdoor werd bereikt dat de fundamenteel­wetenschappelijke stemmen, hetgeen mogelijk is, wel bestudering van de wisselwerking rechtspositie voor alle medewer­ wijzen op de consequenties 6ie kers in één rechtspositiereglement tussen de hedendaagse bèta­weten­ daaraan verbonden zUn. schappen en de maatschappij. In­ wordt geregeld nl. in het PRVU en Mocht men nog nader informatie tevens dat in bepaalde leemtes in de tussen blijft een kleine maar luid­ wensen dan kan men deze inwin­ ruchtige groep stafleden en studen­ rechtspositionele bepalingen voor nen bij mevrouw M. Galama, tele­ ten voortdurend druk uitoefenen de hoogleraren, docenten met een foonnummer: 548 26 27, Stafmede­ met behulp van allerlei onsmakelij­ zelfstandige leeropdracht en de bi­ werker Rechtspositie.' ke insinuaties om in het bezit te bliothecaris wordt voorzien. komen van deze formatieplaats te­ De belangrijkste wijzigingen van neinde deze te gebruiken voor ofwel het personeelsreglement zullen hieronder in het kort worden aan­ niet­fundamenteel gerichte weten­ schapsbeleidstudies, ofwel een ge­ gegeven. politiQeerde ' Wetenschap en Sa­ Ten aanzien van de benoeming, het menleving". Ik ben niet langer be­ ontslag, schorsing en verlof om ge­ reid om meer tijd in mijn leven te wichtige redenen van de hooglera­ verspillen aan de strijd voor mijn ren, de docenten met een zelfstan­ opvattingen over wat de Vakgroep dige leeropdracht en de bibliothe­ Redaktie­adres: G.M.A.N. dient te zijn. Zo'n zich caris is het bestuur der vereniging De Boelelaan 1105 of postbus 7161, 1007 MC A msterdam; tel. 020­ voortslepende strijd hebben mijn het bevoegde gezag. 5484330, b.g.g. 54869 Redaktiebu­ medewerkers en mü reeds voortdu­ Voor het overige oefent het College reel: k a m e r OD­01, hoofdgebouw rend verhinderd om onze volle aan­ van Bestuur de bevoegdheden van VU.

LAATSTE NIEUWS

Verheldering PZ op nieuwe personeels­ reglement

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen