Ad Valvas 1980-1981 - pagina 378

ADVALVÄ

Een dezer dagen zijn bij de postkamer van de VU zo'n 16.000 stembiljetten de deur uitgegaan (12.200 voor studenten en 3600 voor wetenschappelijk personeel en TAS). Als de lijn van de afgelopen jaren zich voortzet, zal echter slechts een derde van de geadresseerden gebruik maken van de bijgesloten retourenveloppe. Het is duidelijk: de universiteitsraad is niet een orgaan dat sterk tot de verbeelding spreekt. 'De universitaire demokratie koerst af op een gevaarlijke krisis. Een krisis die gekenmerkt wordt door een afnemend vertrouwen in het stelsel van raden en kommissies; een sterker gevoel dat de problemen daar toch niet echt opgelost worden. De richting waarin Pais denkt, het terugdraaien van zeggenschap en invloed van studenten, van besluitvorming naar kontrole, zal de demokratie alleen maar machtelozer maken en dus de problemen groter. Juist de andere weg zal bewandeld moeten worden. Uitbreiden van de demokratie, meer bevoegdheden, en vooral meer openstaan voor de problemen die werkelijk leven op de universiteit.' Woorden uit mei 1980, daags na het bekend worden van de uitslag van de verkiezingen voor de UR. Door een lage opkomst en het ontbreken van kandidaten bleken zes van de veertig zetels vakant te blijven. 'Misschien gaat het wel te goed in de UR en lopen alle zaken te soepel, waardoor de belangstelling afneemt. De tweefasen-struktuur wijst iedereen af bijvoorbeeld, dan valt er niet veel te kiezen', zo verklaarde de toenmalige UR-voorzitter Van Alphen. De lage opkomst, de vakante zetels en de moeizame pogingen om kandidaten op de lijst te krijgen. Ook dit jaar zal het bereiken van de wettelijk bepaalde 35 procent opkomst een gezamenlijk strijdpunt van de diverse frakties en kandidaten zijn. Bestaat er op de VU een grote matheid als het gaat om universitaire politiek, of is er eerder sprake van een gezonde dosis skepsis ten aanzien van een verburokratiseerd radensysteem, dat toch geen oplossingen wil of kan bieden voor problemen waarmee de kiezers in hun studie of werkplek mee te maken hebben? Moet datgene wat zich op het bestuurlijke nivo afspeelt beter vertaald worden naar de potentiële kiezers, of valt er helemaal niets te vertalen en zijn de wervende verkiezingsleuzen, -pamfletten en -affiches in feite een vorm van kiezersbedrog? We spraken hierover met mensen die het afgelopen jaar werkzaam waren in het vergadercircuit: achtereenvolgens prof. L. Vlijm (voorzitter van de UR), Marga Koper (PKV) en J a n van Zanen (VUSO).

Hogere opkomst door 11 Wim Crezee Om de meningsvorming over onderwerpen die in de UR aan de orde komen te verbreden, pleit hij ervoor dat Ad Valvas in een vroeg stadium wat uitgebreider op de essentiële zaken ingaat. 'Dat is een kwestie van het verzorgen van de universitaire openbaarheid.' De geringe interesse van studenten voor de UR hangt onder meer samen met het funktioneren van de raad zelf, met wat daar wel of niet aan de orde kan komen. De PKV ziet de UR niet als een louter beleidsvormend orgaan, maar ook als een diskussieplatform, waar unlversltair-poUtieke of algemeen-politieke zaken gethematiseerd moeten kunnen worden. De progressieve kiesvereniging rlient daartoe regelmatig moties in, zoals dit jaar bijvoorbeeld over het bezuinigingsbeleid van Den Haag, de beperking van de akademische vrijheden van de instellingen aan de west-oever van de Jordaan, fascistische tendenzen op de VU.

Vlijm daarover: 'Persoonlijk vind ik dat je een beetje terughoudend moet optreden. De VU zou met een goed doordachte verklaring z'n kracht aan een zaak kunnen geven, juist omdat de VU dat maar weinig doet. Het onderwerp en de motie waar de PKV mee is gekomen, namelijk over racisme en fascisme, mogen we volgens mij niet laten liggen; dat behoort tot de taak van de UR. Uit de geschiedenis van Nederland is gebleken dat men over dit onderwerp zich vaak te afstandelijk heeft opgesteld. Maar men moet bij het behandelen van zo'n verklaring wel de grootst mogelijke zuiverheid betrachten', waarmee Vlijm doelt op de diskussie over de positie van Brookman op de VU. By het behandelen van zo'n motie gaat het volgens hem niet aan 'om een bepaald mens by de nek te pakken en hem voor het front van de publieke opinie te slepen en te zeggen "hier is de zondaar"'.

Vergeet niet te stemmen

'de universiteiten in feite geen gezamenlijk front konden vormen: de instellingen zijn teveel belust geweest op het dan maar proberen zelf nog wat binnen te halen, eventueel ten koste van anderen.' 'Sommige maatregelen die in Den Haag genomen zijn, zouden op langere termijn wel eens uiterst schadelijk kunnen zijn. Dat geldt voor, de tweefasen-struktuur, maar ook voor al dat gerommel dat we de afgelopen vijftien jaar vanuit Den Haag over ons hebben gekregen', verzucht Vlijm. Er wordt volgens hem in Den Haag een 'volstrekt ad iioc beleid' gevoerd. 'Dat hangt in belangrijke mate samen met de groei van het ambtenarenapparaat op het ministerie van ÓW. Die ambtenaren hebben allemaal taken gekregen om rapporten te schrijven. Er zijn op het ministerie ontzettend veel plannen ontstaan, waarbij op een zeker moment niemand meer in staat was te overzien wat de samenhang Jussen al die verschillende plannen was. De universiteiten werden overvoerd met stukken en nota's vanuit Den Haag, waardoor ze niet meer toekomen aan het bepalen van een eigen beleid ten aanzien van de toekomst van het wetenschappelijk onderwijs. Er is de afgelopen tien jaar ontzettend veel tijd verknold met het schrijven van reakties op weet ik veel wat voor

vragen vanuit het ministerie. En ik heb het gevoel dat veel van die reakties ongelezen de kasten zijn ingegaan en daar alleen maar het archief hebben vergroot.' 'Misschien moet je als universiteit soms bewust rapporten en vragen vanuit Den Haag negeren, om zo tijd en energie over te houden een eigen beleid te ontwikkelen.'

PKV: Wie politiseert is bijna een schurk' 'In de UR is op dit moment weinig eer te behalen. Progressieve mensen werken nu meer buiten de universiteit; in de kraakbeweging, de vrouwenbeweging, de milieubeweging enzo, daar weetje waar je voor vecht'. Aan het woord is Marga Koper, vijfdejaars studenten medicijnen en sinds januari Ud van de UR voor de PKV. Ze kan zich best voorstellen dat er een verminderde interesse voor de UR bestaat. 'Het staat ver van de mensen af. Toen ik nog m de raad van de medische fakulteit zat, lag het voor mij ook een stuk duidelijker. Als er een probleem of konfllkt was deed je als studentenfraktie een voorstel, er was een partij en een tegenpartij, je voerde aktie om het standpunt kracht bij te zetten. Maar in de UR wordt je haast bedolven onder de dikke rapporten en krijgt het bestuurswerk een technisch-neutraal karakter.' De mogelijkheden om poUtiek te maken zijn volgens haar daardoor beperkt. 'Je voelt je soms een soort schurk als je probeert te politiseren. Er wordt in de UR nogal eens een stemming gekweekt van "de ambtenaren hebben een keurig rapportje gemaakt, zijn deskundig" De PKV werkt, sinds de studentenbeweging aan kracht heeft ingeboet, nogal in een isolement: de hete

'Den Haag voert ad hoc-beleid'

UR-voorgxtter Vlijm,: De universiteiten worden overvoerd met plannen en nota's vanuit Den Haag. 'We zitten in een andere tijd dan tien jaar terug, toen de demokratiseringsbeweging begon en toen iedereen daar enthousiast voor was. We zijn nu in een wat stiller vaarwater gekomen', aldus prof. L. Vlijm, die sinds januari van dit jaar de voorzittershamer hanteert. Men ervaart volgens hem een grote afstand tussen wat in de UR plaatsvindt en de direkte werkplek. 'Dat geeft mij zorg en ik hoop er ook wat aan te kunnen doen. Zo zal ik binnenkort een ronde maken langs de fakulteitsbesturen om de relatie te bespreken tussen hun problema-

tieken en ons werk met de grote lijnen in de UR.' Vlijm kan zich indenken dat studenten de UR vaak zien als een vergaderklup waarin slechts over abstrakte begrotingsmodellen gepraat wordt en geeft toe dat er 'soms te weinig aandacht is om eens te diskussieren over de toekomst van de universiteit in z'n geheel.' Overigens wil Vlijm nog wel even kwijt dat hij onder de indruk is van de interesse en werkwijze van de studenten in de raad. 'Ik ben het niet altijd met ze eens, maar de inzet is vaak groter dan van de gemiddelde WP-er of TAS-ser.

)Rll

Werden de diskussies over het te voeren beleid vroeger nog aan de hand van lijvige notities vol met al dan niet vermeende principiële uit gangspunten gevoerd, vandaag de dag gaat dat anders. Komputeruitdraaien, doorberekeningseffekten en toeslagfaktoren zijn momenteel de grootheden die aantikken. Diskussienota's kunnen hoogstens nog als onbekende parameter in een flexibel planningskader worden meegenomen, maar dan wel binnen de randvoorwaarden zoals opgesteld in de laatste vergadering van dt landelijke taakgroep WORSA-2 want anders krijgen we het plaatH met rond! Bovenstaande is enigszins een scherts, maar feit is dat de universiteiten de laatste jaren aardig wat zeggenschap naar Den Haag hebben overgeheveld. De speelruimte van de UR om een eigen beleid uit te stippelen is ingeperkt. Vlijm zoekt de oorzaken van deze centralisering in de bezuinigingen die volgens het parlement op het wetenschappelijk onderwijs moesten worden doorgevoerd. 'Maar die centralisering is Pais gemakkelijker gemaakt doordat', aldus Vlijm,

Marga Koper (PKV)' oppassen dat je je niet door het apparaat laat opzuigen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen