Ad Valvas 1980-1981 - pagina 209

AD VALVAS — 19 DECEMBER 1980

lan de VU' ter gelegenheid van het eeuwfeest

rug naar iets datje alkent. \ies, het corps' stemmen bijelkaar gebracht kunnen worden om de studentzetels in de universiteitsraad te bezetten.' Hanneke: 'Het is ook allemaal zo moeilijk geworden. Als je bijvoorbeeld naar een vergadering van je fakulteitsvereniglng gaat, d a n , wordt er meteen zo'n kennis van zaken van je verwacht. Er wordt dan over dingen gepraat waar nieuwelingen geen hout van begrijpen. De volgende keer komen ze dan niet meer terug. En ik geloof dat dat hele hnkse afschrikt. Mensen hebben geen zin meer in akties voeren. Ze willen liever praten. Of nog liever zich er helemaal niet meer mee bemoeien. Binnen de demokratie heb je inmiddels een meuwe soort Studentenelite gekregen die zo'n grote kennis van zaken heeft dat nieuwkomers er niet aan kunnen tippen.' Liesbeth: 'En vergeet de verkorting van de programma's niet. Veel studenten hebben naast hun studie nauwelijks tijd meer voor iets anders.'

Opleving corps Maar de studentenverenigingen en vooral het corps leven de laatste jaren weer enorm op. Daar hebben studenten dan blijkbaar wel tijd voor. Paula: 'Bij lAN is die toevloed wel veel minder dan bij het corps van de GU.' Hanneke: 'Wij zyn geen echt corps. lAN is meer een mengeUng van traerg belangrijk nivo, zoals byvoorbeeid dat buitenlandse werknemers met een gebrekkige taalbeheersing en gebrekkige kennis weten waarop ze in die verzorgingsstaat tenminste recht hebben. Op kennlssociologisch nivo vind ik het wat verder gaan. Je komt dan uit op nujn thema 'Abstrakte Samenleving'. Sociologisch gezien is het dan niet alleen voor de lagere strata in de samenleving, maar voor alle strata, m toenemende mate onbegrijpeiyk wat die maatschappy eigeniyk is. ïets wat in onze ver doorgevoerde verzorgingsstaat heel akuut wordt. Het fenomeen 'maatschappy is in een traditionele samenleving nog 'gemeenschap', en nog te begrijpen, emotioneel haast na te voelen. In een verzorgingsstaat met een atrofiërend maatschappeUjk middenveld wordt je gekonfronteerd met een onbegrijpeiyke struktuur, wat ik dus 'Abstrakte Samenleving' uoem. Daarop kim je als individu al helemaal niet meer reageren. Prof. Van Seters: De ontwikkeling ifan vooral de alternatieve rechtshulp in de jaren zestig is één van de sleutelvoorbeelden van de modernisering van de verzorging. Het gevaar dreigt dat die rechtshulp wordt ingekapseld, maar je moetje wel afvragen of dat gevaar zich ook realiseert. Ik weet niet of daar wel zo'n eenduidig antwoord op mogeUjk is. Ongetwyfeld zyn er nu voorbeelden aan te wyzen waarby Euro's voor Rechtshulp bürokratische neigingen vertonen, waar gevestigde belangen in spanning komen met de belangen van de kliënten voor wie die buro's zyn opgericht. Ook zullen dit soort dingen wel te zeggen zyn van AdvokatenkoUektieven. Määr, wat is de representatieve rechtshulp waar je naar moet kyken om een idee te krijgen van wat er aan de hand is? Je ziet dat die eerste generatie Wetswinkels nog springlevend is. Hier in Tilburg, op de Juridische EHBO bruist het van de aktiviteiten. Prof. Zijderveld: Ik merk dat ik hier toch pessimistischer ben dan Van Seters. Hy zegt 'ze zyn nog springlevend', terwyi ik zeg 'kom over tien

ditionele en wat meer vooruitstrevende disputen.' Het corps van de GU trekt dus veel mensen juist omdat het een corps IS.

Hanneke: 'Ja. Ik denk dat als wij ook corps zouden heten dat we dan ook net als by de GU een stop zouden kunnen invoeren. Er zijn ook wel mensen die dat willen.' Waarom trekt het corps soveel mensen aan. Tradities vieren blijkbaar weer hoogtij. Liesbeth: 'Je kunt het gedeeltelijk wel als reaktie zien op de tijd dat het corps taboe was. De geschiedenis loopt in een golfbeweging. De hoogtijdagen van de studentenbeweging zijn voorbij. Nu is het corps weer aan de beurt. Mensen zijn teleurgesteld in de resultaten van de beweging van de jaren 60 en keren zich ervan af.' Paula: 'En ook de tyd waarin we leven is niet zo leuk. Mensen denken: alles is toch al zo rot, laten we maar proberen nog zoveel mogelijk plezier te maken. Als je teleurgesteld bent ga je terug naar iets datje al kent. En dat zijn tradities, het corps.' Hanneke: 'Maar toch kun je niet zeggen dat mensen die bij I AN gaan zich" altijd afzijdig houden van de problemen van de maatschappij. Er zijn genoeg mensen die zich wel bewust zijn van hun tijd. Maar ik merk dat ik de neiging heb de vereniging te verdedigen.'

jaar nog eens terug', want volgens my is die rechtshulp dan al lang in professionalisering vastgelopen. THB: Samenhangend met die 'professionalisering' van de verzorging wordt nogal eens de term 'Nieuwe Vrijgestelden' gebruikt. Men segt dan vaak, dat die 'Nieuwe Vrijgestelden' een nieuwe elite in de samenleving is geworden. In dat kader verscheen ook dit jaar het inmiddels befaamde en veelbesproken boek 'De Markt van Welzijn en Geluk' van Hans Achterhuis. Hoe staat u daar tegenover?

'De leden van het Corps hadden meestal een vrij hoge dunk van zichzelf. Dit verhaal komt uit 1963: 'Door één der gangen van het vu-gebouw bewoog zich met bekwame spoed de Rector Magnificus van de jaargang 1963-1963. Toen hy zich via een deur toegang tot een aangrenzende ruimte wilde verschaffen, bleek een kortelings kaalgeschoren jongen van hetzelfde voornemen vervuld, en maakte aanstalte om met jeugdig lichamelijk geweld als eerste de stap in de ruimte te wagen. Toen onze Rector Magnificus hem wees op het ongebruikelijke van deze voortvarendheid, bracht het prille mens de volgende opmerkelijke zinsnede ter wereld: "WIE BEN J E EIGENLIJK".' Waarom dan? Hanneke: 'Om het image van de vereniging zoals dat toch nog bij veel mensen leeft. Ik was bijvoorbeeld de enige van mijn jaar die by IAN ging. Eäi daarom kreeg ik meteen een bepaald stempel dat niet zo positief was.' Paula: 'Er gebeuren heus weleens dingen op de sociëteit. Er wordt weleens gevochten en er gaan weleens glazen kapot. Maar niet alle mensen zyn zo. En dat soort dingen gebeurt elders ook wel. Dat is heus niet specifiek voor een studenten-

je, als wel op een man als Achter<buis, die zich zelf presenteert als filosoof, en in het voetspoor van lUich, - ook zo'n journalistieke wetenschapper -, en van Marx, de halfgod van de objektieve wetenschap, zyn licht laat schynen op de ontwikkelingen op de welzynsmarkt. Hy doet dat ook helemaal gevangen in dat vokabulaire van de analyse die ten grondslag ligt aan het geschrift van VuysJe. Ik ben het natuuriyk met zyderveld eens, als hy wyst op de hoge vlucht van die 'standenkultuur" in de modeme verzorgende beroepen.

Jaarlijks terugkerend gebeuren na de groentijd w het groenencabaret in het dispuut. Tweede van liTiks: I.A. Diepenhorst. vereniging. Maar mensen die dat horen zeggen meteen: o, dat is weer zo'n ballentroep.' Liesbeth: 'Mensen denken ook vaak dat we allemaal plooirokken en donkerrode shetlandtruien aan hebben. Nou, dat heb ik helemaal niet aan. Ik merk weleens dat mesen verbaasd zyn dat ik by IAN zit. Zeker omdat ik er 'normaal' uitzie. Maar ik vraag me af of ik dan biy moet zyn of niet. Ik zie heus wel nadelen van een studentenvereniging. Maar tot n u toe hebben we alledrie een prima tyd gehad by IAN. En van bepaalde tradities zie ik zeker wel het leuke. Byvoorbeeld de jaariyke dies. Dat kost wel geld, maar je krijgt er een hoop voor terug. Eïi dat je Je op zo'n dag netjes kleedt, daar zie ik niet zo'n been in. In elk geval zie ik niet dat ik me daardoor afzydig zou houden van de maatscbappy. Ik heb ook veel geleerd by IAN. Vergaderen en organiseren byvoorbeeid, en leren met mensen om te gaan. Dat kan je natuuriyk ook wel ergens anders leren. Maar ik heb nu eenmaal voor lAN gekozen. En uitwassen heb je overal.' Paula: 'Ik denk dat er niets irritanter is dan arrogantie. Er zün mensen, vooral jongens, die in zo'n shetlandtrui door de VU baiyeren met

een hooghartig gezicht. Dat is natuuriyk afschuwelijk. Die oude prententie van meneer student. Ja, vroeger kon dat wel. Dan werd je met ontzag behandeld als je student was. Zo van meneer heeft geleerd, meneer heeft boeken gelezen. J e was van een hogere stand.' Liesbeth: 'Nu is dat allemaal zo anders geworden. De kansen om te gaan studeren zyn veel geiyker geworden. J e hoeft geen rijke ouders meer te hebben. Er is geen 'klasse' verschil meer tussen studenten en andere mensen. En degenen die dat verschil wel in stand willen houden, die doen elitair.' Paula: 'Ja, en zeker als ze zich zo in hun eigen groep opstellen.' Hanneke: 'En als je niet zo bent, maar je zit wel by IAN, dan krijg je vaak zo'n image opgelegd.' Liesbeth: 'En die smet ligt nou ook op ons boekje. Dat vinden we niet leuk.'

van een konflikt tussen sociale rechten (recht op wonen) en politiek/burgerlijke rechten (recht op huizenbesit). De verzorgingsstaat zou een situatie geschapen hebben waarin die sociale rechten die politiek/burgerlijke rechten steeds meer gaan aantasten. Wat vindt u (Van Seters) daarvan?

heid, analfabetisme en dergeUjke ook als zodanig bekeken kunnen worden? J e mag toch van een verzorginsstaat immers verwachten* dat die daarvoor wel de nodige voorzieningen heeft getroffen?

Prof. Van Seters: Op een bepaald nivo denk ik dat er zeker duidelijk sprake is van een konflikt tossen het recht op eigendom van diegenen van wie het bezit wordt geluaakt en het recht op wonen van diegenen die kraken. Ut denk echProf. Van Seters: Die term 'Nieuwe THB: Kritiek op die versorgings- ter dat er maar één manier is om Vrijgestelden' is nu b« uitstek wat staat, leidt dat niet snel tot puur libe- zicht te krijgen op wat het recht in die verzorgingsstaat en van die zyderveld in zyn hoofdstuk 'jour- ralisme? verzorgingsstaat is. Wat de juridinalistische analyse' noemt. Het klinkt bagatelliserend, en zo is het Prof. Zijderveld: Ik ben erg voor- sche problemen rond het kraakook wel enigszins bedoeld. Maar tezichtig in het bekritiseren van de recht vooral veroorzaakt is de toegeiy kerty d kan natuuriyk niet worverzorgingsstaat. De verzorgings- nemende vervlechting van recht den ontkend dat problemen waar staat biedt, gekoppeld aan een im- en lieleid, die het kraken duidelijk iemand als Achterhuis of Vujjsje moralistisch ethos, nog de grootste illustreert. De beleidsimpU(»ties zich in vastby t, dat dat hele wezengaranties voor vryheid, voor libera- van dit kraakrecbt bijvoorbeeld lyke problemen zyn. liteit in de oude zin van het woord, onderscheidt het van eerdere tyzonder de onverantwoordeiykheid pen van recht, zoals het politieke Prof. Zijderveld: Als ik daar even op en grote ongeiykheid in de samen- en bntgelijk recht. Je vindt dat ook leving. Een zekere balans tussen geïUnstreerd in de anti-kemenerin mag haken. Ik ben niet zo negageiykheid en vryheid vind ik i n ^ e giebeweging: wat de rechten zijn, tief over dat joumalisme. Waar ik verzorgingsstaat beter gegaran- welke rechten geclaimd kunnen vooral in de konklusie van ons boek deerd dan in een nietverzorgings- worden is niet meer eenvoudig te protest tegen aanteken, is dat westaat, of dan in een radlkaal georga- beslissen door een rechter. De kratenschapsmensen journalistieke niseerde verzorgingsstaat zoals in kers doen dan ook een beroep op de uitspraken gaan doen. Oost-Ehiropa. Ik denk dat wat wy legitimiteit van hun claims onder Ik verzet my tegen joumalisme doen, in het verlengde van een man verwijzing naar het door de (verin de vorm van beleidsuitspraken zorgings) Staat der Nederlanden van een professor-doktor Die en als Mannheim, niet voert naar een gevoerde beleid. liberalisme, maar veel meer naar Die. Zelf heb ik, nauw aansluitend by die het zoeken van een balans tussen term 'Nieuwe Vrijgestelden', willen vryheid en zo weinig mogeUjk onge- Prof. Zijderveld: Dat is een andere wyzen op de interessante ontwikke- lykheid. Bovendien geloof ik, dat problematiek dan waarmee ik me ling die je krijgt, dat weer stands- binnen dat liberalisme zelf, in een bezighield. J e ziet dat sociale rechversclujnselen ontstaan, zoals een poUtieke party als de W D byvoor- ten de neiging hebben parasitair te bepaalde taal, een manier van op- beeid, wel stromingen zyn die je de worden van het andere koppel rechtreden. J e ziet dat die professionele 'Unkervleugel' zou kiumen noe- ten. Parasitair in die zin dat ze vanverzorgers toch weer standenken- men, en die met innovatieve ideeën uit sociale rechten steeds meer merken gaan krijgen, dus geen komen welke niet meer passen in energie wegzuigen. In feite is dat klasse-kenmerken. Je ziet dan dat" het traditionele liberalisme. Die een groot spanningsveld in onze een heel ver doorgevoerde verzor- dus, gegeven de verzorgingsstaat, verzorgingsstaat. Wat zich zal gaan gingsstaat weer trekken gaat krij- toch zoeken naar ontwikkelingen voordoen is de vraag, welke rechten gen die nogal vóór-modem aan- van vryheid welke niet gepaard nu prioriteit moeten gaan hebben. doen. Allerlei groeperingen die hun gaan met onverantwoordeiyke onbelangen hebben als professione- geiykheid. THB: J e zou kraken dus als een len, gaan ieder voor zich hun manier van kritiek kunnen zien op standskenmerken krygen. THB: In het boek 'Vrijwillig initiatief het falend woningbeleid in de verin de Verzorgingsstaat' stelt profes- zorgingsstaat. Zou de toename van Prof. Van Seters: Myn kritiek heeft sor Zijderveld onder andere dat bij zelfhulpgroepen rondom byvoorhet verschijnsel kraken sprake is beeid problemen als overspannenook niet zozeer betrekking op Vuy s-

Misschien hadden jullie ook mensen van buiten lAN moeten nemen bij het maken van het boekjes. Liesbeth: 'Daar hebben we toen eenvoudig niet aan gedacht. Achteraf bekeken hadden we dat misschien ook wel moeten doen. Maar het is nu eenmaal zo gegroeid.'

Prof. Zijderveld: Je kunt die zelfhulpgroepen inderdaad zien als een alternatieve manier van verzorging. Het is nujn idee dat die zelfhulpgroepen in een zich ontwikkelende verzorgingsstaat niet alleen gezien moeten worden als een legitieme kritiek op professionalisme, maar dat er ook dimensies in die zelfhulpgroepen zitten van wat ik meer noem 'het zich terugtrekken op de kleine meer herkenbare groep'. Dat vind ik nou typerend voor reakties überhaupt tegen die abstrakte samenleving. Overigens veranderen die reakties aan die abstrakte samenleving helemaal niets, integendeel. Prof. Van Seters: Ik denk dat hier ook op het spel staat een belangrijk aspekt van het punt van de professionalisering van de verzorging, en van de gevolgen die dat heeft voor de kliënten. Het speelt een grote rol in het boek 'De markt van welzyn en geluk' van Hans Achterhuis. Wat ik al enkele malen heb genoemd. Een centrale zinsnede uit dat boek is, dat de professionalisering van de verzorging zelfstandige mensen heeft veranderd In hulpbehoevende kliënten. Aan zo'n simplistische tegenstelling zouden Adriaansens en zyderveld zich nooit bezondigen, maar ik geloof toch dat ik minder huiverig ben voor de toekomstige mogeUjkheden van zelfhulpinitiatieven dan zy. Ik geloof nameUjk niet in de ultgangssteUing dat professionsiUsme onvermydelyk een byna totale afhankeUjkheid met zich brengt. Ik gelóbf in de mogeUjkheden van zelfhulpgroepen, dat wil zeggen In de kans, niet de zekerheid dat dergeUjke alternatieven voor de gevestigde, beroepsmatige verzorging zich weten te vrijwaren tegen gevaren van burocr8,tisering, inkapseling, gevestigde belangen en wat dies meer zy. Prof. Zijderveld: Daar zyn we inderdaad pessimistischer over. (GUPD, Tilburg)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen