Ad Valvas 1980-1981 - pagina 404

ADVAl Eli

Wat staat het wetenschappelijk onderwijs de komende vier politieke jaren te wachten? Een vraag waarop velen het antwoord graag zouden weten. Problemen genoeg: de invoering van de twee-fasenstructuur, de financieringsproblemen, dreigt er een artsenoverschot en moet de opleidingscapaciteit flink omlaag en ga zo maar door. Bert Determeyer (Utrechts Universiteitsblad) en Simon Vink (Wagenings Hogeschoolblad) staken voor de 'Universitaire Pers' hun licht over een aantal van deze hete kwesties op bij zittende politici-onderwijsspecialisten in de Tweede Kamer, te weten K. van den Anker (PvdA), M. Beinema (CDA), D. Dees (VVD), C. Mertens (D'66) en B. van der Lek (PSP). Voor de CPN verving bij de interviews fraktiemedewerker D. Oudenampsen de kopman van die partij M. Bakker. Een beeld van verwachtingen, wensen en verlangens in de laatste dagen die ons nog van de parlementsverkiezingen op 26 mei scheiden. Wat gaat er de komende vier jaar met het wetenschappelijk onderwijs gebeuren' Pais heeft het schier onmogelijke verricht en zijn tweefasenplannen tot wet zien worden, zg het met krappe meerderheid. Hoewel zijn ambtstermijn het einde nadert heeft de bewindsman met de nodige voortvarendheid ook nog de kaders voor de invoering van de tweefasenstructuur gepubliceerd. Het meest in het oog springt het feit dat lagere doorstromingspercentages voor de tweede fase worden aangehouden dan tot n u toe geformuleerd waren. De parlementaire deelnemers aan het rondetafelgesprek kenden de cijfers nog niet, maar leken op voorhand geschrokken te zijn van de lage percentages. Beinema (CDA) 'Ik h e b de n o t a gisteren zelf laten halen, o m d a t de communicatie tussen h e t d e p a r t e m e n t en de k a m e r m e t ideaal is De cijfers die er n u liggen zyn zeer voorlopig D a a r moet over gesproken k u n n e n worden Wij h a d d e n overigens ook al vraagtekens bij h e t percentage van veertig p r o c e n t ' Ook de VVD-er Dees is teleurgesteld door de cijfers 'Het p a r l e m e n t heeft de rooilijnen aangegeven, m a a r we hebben natuurlijk n u een controlerende t a a k en die zullen we n a k o m e n De doorstromingspercentages vallen me wat tegen In h e t verleden is indicatief gesproken over veertig procent en ik ben benieuwd n a a r de a r g u m e n t e n van de minister voor deze lagere p e r c e n t a ges Een kerneigenschap van de tweefasenstructuur is natuurlijk wel d a t niet iedereen k a n doorstromen n a a r de tweede fase '

Twee-fasenstructuur In h e t p a r l e m e n t heeft Dees met n a m e a a n d a c h t gevraagd voor de positie van de technische hogescholen HIJ vroeg zich toen af of de tweefasenstructuur wel voldoende was toegesneden op h e t eigensoortig k a r a k t e r van een a a n t a l opleidingen a a n de T H ' s Er zouden m e t n a m e garanties moeten k o m e n d a t er voldoende hoogwaardig technisch-wetenschappelyk onderwijs en onderzoek zou blijven, o m d a t d a a r behoefte a a n zou zyn gezien de grote behoefte a a n industriële vernieuwing 'Ik vmd d a a r o m h e t doorstromingspercentage van dertig procent voor de T H ' s schraal en s c h n e i ' De PSP-er Van der Lek heeft eigenlijk geen enkele behoefte a a n een discussie over de uitvoeringsmaatregelen Voor hem s t a a t nog steeds m e t vast dat de tweefasenstructuur er daadwerkelijk moet komen, i n t e gendeel 'Ik ben er nog steeds niet van overtuigd dat die tweef asenwet m e t deze denderende sneltreinv a a r t over h e t hoger onderwijs moet worderL gerold Mijn partij heeft wat d a t betreft al een visje uitgegooid en a a n een a a n t a l partijen, w a a r v a n we hopen d a t ze gezamenlijk tot een regeerakkoord k u n n e n komen gevraagd of er m e t alsnog wat a a n te doen is Desnoods g a a n we terug n a a r de wet h e r s t r u c t u r e ring ' Hij wil liever p r a t e n over mogelijkheden om de wet alsnog tegen te houden 'voordat we ons n u over de zaken die P a i s op h e t laatste n i p pertje heeft rondgestuurd, als voldongen feiten, g a a n b u i g e n ' Beinema constateert dat d a t een voorstel is om alle debatten nog een keertje over te doen en 'daar voelt

Bert Determeyer Simon Vink hij uiterst weinig v o o r ' D a t v m d ik n o u zonde van mijn tijd ' Van den Anker (PvdA) is h e t m e t V a n der Lek eens d a t er nog m a a r eens over g e p r a a t moet worden of de wet wel zo'n voldongen feit is als gesuggereerd wordt 'Het verbaast m e eigenlijk m e t s d a t de p e r c e n t a ges n u lager uitvallen d a n de oorspronkelijk in de n o t a vermelde gegevens De oppositie heeft d a t in h e t debat ook steeds n a a r voren geb r a c h t Ik geloof d a t van groot belang is om ons af te vragen of we in de komende regeringsperiode iets a a n de tweefasenstructuur g a a n doen en zo j a wat we d a n g a a n doen' Voor de CPN vormen de beleidsindicaties v a n Pais een bevestiging van de slordige en overhaaste behandeling van de wet door h e t parlement ' W I J hebben in h e t debat zeer veel vragen gesteld over allerlei onduidelijkheden, v e r k l a a r t O u d e n a m p s e n ' Een van de belangrijkste vragen betrof de k a n s e n een volwaardige opleiding t e krijgen, dus de k a n s voor een s t u d e n t om door te s t r o m e n n a a r de tweede fase We moeten n u de cijfers op tafel liggen een a a n t a l zaken opnieuw m discussie brengen We moeten t e r u g keren tot h e t u i t g a n g s p u n t van de wet h e r s t r u c t u r e r i n g ' Mertens betoogt d a t D'66 steeds heeft gezegd d a t de wet tweefasens t r u c t u u r n i e t op de juiste wijze de vernieuwing m h e t hoger beroepsonderwijs en wetenschappelijk onderwijs a a n p a k t e 'Ik denk d a n ook m e t misprijzen terug a a n h e t feit dat de besluitvorming over deze wet door de k a m e r gejasd is De vraag is n u hoe je alsnog een verbreding a a n b r e n g t m de discussies In ieder geval moet de m y t h e de wereld uit d a t er n u voor een lange tyd r u s t is op de universiteiten D a a r is geen sprake van Centraal s t a a t bij ons de vraag of h e t ü b e r h a u p t zm heeft om te p r a t e n over een eerste en een tweede fase Het was voor de a a n wezigen gezien de gnuivende hilariteit geen verrassing dat de liberaal Dees zich mordicus tegen h e t p r a t e n over de tweefasenstructuur by de kabinetsformatie' verklaarde Mertens gelooft d a t m a a r in heel beperkte m a t e teruggekeerd k a n worden tot de wet h e r s t r u c t u r e ring m a a r wat doe je dan weP Het lijkt me d a t i n ieder geval de uniforme cursusduur voor een eerste fase op gespannen voet s t a a t met de vele ideeën en initiatieven die op h e t gebied van wetenschappelijk onderwijs leven Bij de vraag wat wel en wat m e t s t a a n d e gehouden moet worden komt Mertens toch bij de uitvoeringsregelingen van de wet Kijk de wet k a n bestuurlijk n a tuurlijk helemaal niet Het is volstrekt onduidelijk w a n n e e r de keuze om een reële k a n s voor de tweede fase te m a k e n mee gaat spelen m de eerste fase D a t betekent nogal wat omdat de p r o g r a m m a ' s voor de tweede fase er nog niet zijn Ook de keus om te volstaan met een eerste fase k a n niet gemaakt worden, omd a t niemand weet hoe d a t p r o g r a m m a eruit gaat zien en welk m a a t schappelijk effect de opleiding heeft' Beinema, wiens fractie a a n zowel h e t wetsontwerp van Van K e m e n a de heeft meegewerkt als a a n h e t wetsontwerp van Pais gelooft echter d a t de zaak niet teruggedraaid k a n worden 'Er liggen natuurlijk een a a n t a l politieke feiten Bovendien vmd ik d a t op veel universiteiten al veel activiteiten in dit kader

ontplooid worden D a t valt m e helem a a l niet tegen H e t is w a a r d a t er enige onzekerheid b e s t a a t en d a t is voor een deel goed en onvermijdelijk De instellingen zijn tenslotte op een a a n t a l p u n t e n a u t o n o o m Er h a n g t veel af v a n de regelingen die de universiteiten treffen Ik wil die onzekerheid niet vergroten door de suggestie t e wekken d a t de hele zaak teruggedraaid k a n worden ' Beinema geeft ook nog een pijnlijke steek a a n V a n den Anker door e r op t e wijzen d a t een deel van de PvdAfractie in de eerste k a m e r voor de tweef asenwet heeft gestemd ' D a t zegt toch wel iets,' plaagt h e t CDAKamerlid Van den Anker reageert onmiddellijk ' D a t zegt iets over de positie v a n de eerste kameT; m a a r d a t valt b u i t e n h e t bestek v a n deze diskuss i e ' H I J geeft e c h t e r toe h e t 'heel betreurenswaardig' t e vinden d a t een deel v a n de PvdA-f raktie in de s e n a a t zo'n merkwaardig stemgedrag heeft vertoond, m a a r hy geeft er geen verklaring voor Beinevfia gelooft overigens d a t h e t n i e t goed is om v a n te voren al de

Van den Anker ' D a t is een a r g u ment, m a a r je zou q u a procedure hetzelfde doen D a a r steekt een dil e m m a in Doorslaggevend is e c h t e r de vraag wat we n u m o e t e n doen De tweefasenwet is geen afgerond geheel Het is in feite een voorstel om de wet op h e t wetenschappelyk onderwys (WWO) te v e r a n d e r e n Welke wyzigingen moeten we n u in de volgende kabinetsperiode in die wet a a n b r e n g e n ' ' Ik gnjp d a n t e r u g op de twee belangrijkste a m m e n d e m e n t e n van m y n fractie op de wet tweefasenstructuur Er m o e t e n enige uitzonderingen mogelyk zyn op de uniforme vierjarige c u r s u s duur, d a t IS opzettelyk heel voorzichtig geformuleerd T e n tweede zal er een toegangsrecht m o e t e n zyn tot de tweede fase D a t toegangsrecht zal alsnog in de W W O dienen t e verschynen en we h e b b e n in de fractie afgesproken d a t d a t in de kabinetsformatie i n g e b r a c h t zal worden ' 'Voor de PvdA zyn allerlei discussies over percentages daardoor overbodig geworden P a i s heeft de stelling geponeerd d a t er helemaal

stelling over de gang van za rondom de h e r s t r u c t u r e n n g i n e n de instellingen is zeer ser a a n de p r o g r a m m a ' s gewerkt m e t een vnj grote eensgezind zyn deze in Den H a a g op t gelegd Ze m o c h t e n toen hun li werk helemaal overdoen Om zeggen "ga rustig a a n het w( l y k t m e geen goede benadenng Van der Lèk is h e t daarmee 'We k u n n e n ky ken of h e t kan i n sommige gevallen zullen mei zeggen "ben je helemaal belaz d a t k a n helemaal niet, ik doe meer m e e " ' Beinema is verbaasd over de tieve opmerkingen van CPN| P S P over de herstructurenng is een grove vertekening vai werkelykheid Alsof aan de s t r u c t u r e r m g overal door ledei voor de volle h o n d e r d procenl werkt zou zyn en d a t de result zo goed waren D a a r klopt toch alles v a n ' Oudenampsen 'Uiteindelijk zo geweest d a t m e n zich ovej bezwaren die m e n h a d tegen di( heeft weten h e e n te zetten

omst nsch dust ;en man naat akm

en 01 de tl isen ttuu luit te isen een lijk lercei als de 1 Iterh ,en dl lann Hen lee iïuld inc een isi Inemc Idai

Interviews met onderwijsspecialïsm

Wat staat het wetelf de komende vielri

D. Dees (VVD) percentages voor de tweede fase vast te leggen 'Het inzicht in de behoefte van s t u d e n t e n enerzyds en de m a a t s c h a p p e l y k e vraag a n derzyds m o e t groeien Als d a t inzicht er IS k u n n e n we pas p e r c e n t a ges vaststellen' Dees m e e n t d a t de criteria voor de omvang van de tweede fase m de wet s t a a n 'Het is d e n k b a a r d a t je over die doorstromingspercentages jaarly ks in h e t p a r l e m e n t discussies h e b t Ze vormen tenslotte geen onveranderlyk gegeven De dynamiek van onderwys en wetenschap, en ook van de m a a t s c h a p p y vereist datje ook die doorstromingspercentages ter discussie moet k u n n e n stellen' Mertens Zeventig procent van de afgestudeerden m alfastudiencht m g e n gaat h e t onderwys m W a t moetje dan met een doorstromingspercentage van twintig p r o c e n f ' Voelt de PvdA er iets voor om, als zy in de regering komt, de tweefasenwet met een noodwetje buiten werking te stellen zodat de oude herstruktureringswet weer kan worden ingevoerd'^ Per slot van rekening heeft Pais precies zo gehandeld met de herstruktureringswet Van den Anker voelt d a a r m e t s voor Pais heeft zich m e t s a a n g e trokken van h e t beleid van zyn voorgangers en d a a r t e g e n h a d d e n we grote bezwaren D a t m a a k t h e t moeilyk voor ons om hetzelfde te doen ' Van der Lek vindt d a t m a a r onzin 'Een fout herstellen is toch m e t hetzelfde als over h e t beleid van voorgangers heen lopen''

geen behoefte is a a n honderd procent doorstroming Wy hebben h e m toen uitgedaagd en h e m gevraagd d a t vry te laten, dan zien we wel of die behoefte al d a n n i e t bestaat D a t durfde hy e c h t e r niet a a n Ik ben h e t m e t h e m eens d a t h e t best mogelyk is d a t e r een a a n tal m a a t s c h a p p e l y k e mogelykheden zyn voor m e n s e n die een afgeronde eerste fase opleiding hebben, m a a r d a t moet d a n m a a r blyken ' De PvdA wil ook nog op grond van een a a n t a l gebleken signalen andere wetswyzigingen in de W W O a a n brengen Die wil Van den Anker op dit m o m e n t echter nog niet bekend m a k e n , o m d a t h y vindt d a t er op de instellingen eerst m a a r eens door zoveel mogelyk m e n s e n f u n d a m e n teel over h e t onderwys gediscussieerd moet worden 'Er moet een soort leerplan opgesteld worden Wy zyn geen voorstander v a n boycotten De instellingen zyn n u a a n zet Zy k u n n e n invloed uitoefenen en voorstellen inbrengen, die mogelykheden moeten ze niet laten liggen Als die discussies plaatsvinden blykt vanzelf w a a r de problemen zitten en dan moet h e t p a r l e m e n t d a a r een open oog en oor voor hebben Die discussies hoeven wat my betreft e c h t m e t b i n n e n de gestelde kaders gevoerd te worden Er moet serieus g e h e r p r o g r a m m e e r d worden e n de p r o g r a m m a ' s moeten n i e t b i n n e n vier j a a r geklemd worden ' De c o m m u n i s t Oudenampsen kan zich d a a r n i e t zo in vinden 'Wy zitt e n m e t op de plaats om voor t e schryven wat de studentenbeweging moet doen Er is grote teleur-

k o m t t e n dele ook door het coi en t( m i s k a r a k t e r v a n die wet wee i Dees 'Dit IS toch wel wati ;entai waardig De m k t van die we ;ent ! nog niet opgedroogd of er »i iet a een boycot aangekondigd »als Van der Lek 'Ik vond die her^ndei tureringswet ook geen g lerce e ontwikkeling, omdat hij v enm technocratisch en centrali !efin< was Als d a a r echter iets ovt \de k o m t d a t nog bedonderder iato{ zeg ik in godsnaam dan maai lelijk op d a t u i t g a n g s p u n t iend Beinema biedt een kleine op 3eine n a a r de critici van de tweel lelijk s t r u c t u u r 'Er is wel iets voor ijke gen d a t w a t hier ligt bijgesteld ten ] k u n n e n worden Dat klopt* naat IS niet voor de eeuwigheid IJkte pen We m o e t e n hier wel sen wikkf constructief mee op weg en» defir in de loop van de jaren ïnop d a t by stelling noodzakelijk is :enta d a n ook nog blykt dat dat lenk eens kan, d a n moeten we iiüt 1 t u u r l y k doen Hoe combinea •en den Anker eigenlyk zyn p l a n n e n om een toegani Kertf voor de tweede fase in te stelli recht de andere prioriteiten vanziJi lOeft tie op onderwysgebied Ik lisch ook wel willen, maar dat ke e e n m a a l m e t b i n n e n de W n« randvoorwaarden We [door m a a r beginnen met af te »i 'ase m welke m a t e de belangstelli 'man( de s t u d e n t e n en de maatscluj een ke vraag uiteenlopen Als staat uiteenloopt sta je voor de vi wilh je e r a a n k u n t doen Ik ben») singe betreft tamelyk optimistiscli ter« loof overigens d a t er in de eerst

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen