Ad Valvas 1980-1981 - pagina 108

AD VALVAS — 17 OKTOBER 1980

12

3e waadt gemakket^ker over de stapstenen de Jordaan door op de expositie bijbelse planten in het VU­ hoofdgébouw. Dan kun je tenminste met een aanoaardbaar •maximum aan argeloosheid doen. Het wandel­ parcours in het restavrant in dat­ zelfde hoofdgétKnao is er echter slechts voor de geoefenden. Voor de­ zulken die niet alleen weten dat de zwaar gesubsidieerde, weliswaar ontdooide vriesbroodjes uit de fa­ briek en de goedverzegéSAe vliesjes vlees goedkoop zifn, maarookdatze dit voer uitsluitend met bovenmati­

ge oplettendAeid van geest veUig naar de eettafels kunnen dragen. Want haastte hongerigen zeker, zij komen onmiddeOifk na het afreke­ nen bij de kassabatterij ten vaL Maar ook puntschoendragers en babbelaars met redelijk volwassen alertie overkomt het Natuurlijk pinkte de voedingsdienst een poosje geleden een traan weg toen er enkele witgeschHderde latjes op het smtU­ getrede trapje werden aangebracht om het slem­doorbrekende getuimei ­ eerst het eetblad: béng, gerinkel, dan vent of vrouw: piof­metr­kreet ­

Mensen van de VU 'Eén van mijn collega's zei t ^ e n me: 'Ik wil een caravan kopen en ik weet een tweedehands aanbieding. Jij hebt al jaren zo'n ding. Zou je het erg vinden om mee te gaan en mij daarbj te adviseren. Nou, tegen een medewerker zeg je niet zo gauw nee. Bovendien is het gezellig. Zaterda­ gochtend werd ik opgehatdd. 't Was ver weg, in de buurt van Eindhoven. We kwamen in de plaats Hapert, tn het Vennebos. Ik kende de naam wel maar de omgeving niet. Ik dacht: wat merkwaardig, daar ver­ huren ze huißi^ van Sporthuis Centrum. Afijn, ik kwam daar met haar aan. We wandelen naar zo'n bungalow toe. De deur ging open. Ik zag alleen maar een man met een groot fototoestel. Ik dacht, wat gek. Iemand die zijn bezoekers meteen kiekt. ESa toen zag ik opeens dat de hele BGD daar was, dat zelfs m^jn vrouw en kinderen daar waren met wie ik 's ochtends de afspraak had gemaakt dat we het snel voor elkaar zouden maken om nog op tlJd thuis te zijn voor de rest van de zaterdag. Iedereen was er met aanhang. Ze hadden vier bungalows afgehuurd. We hebben er een daverend feest van gemaakt dat tot zondag voort­ duurde. Ze hadden een heel pro­ gramma in elkaar gedraaid. Er was een gedenkboek met foto's en uit­ spraken en kladjes van nüj ritmrin Alles verzameld. Er was ook een stuk kritiek in verwerkt op mijn doen en laten op de VU. Hele per­ soonlijke dingen soms. Een halfjaar lang hebben ze zich hierop voorbe­ reid zonder dat ik maar iets in de gaten had. In april hadden ze die vier huisjes op ry al afgehuurd. Na vijven hebben ze op kamers hierbo­ ven tn alle stilte eraan gewerkt. Het afgelopen weekend heb ik ervaren als één van de meest büzondere gebeurtenissen die ik ooit heb mee­ gemaakt. Ontroerend zeU^ Waarom geniet ik daar nou van? Het laat zien hoe mensen in een goede werksituatie op elkaar be­ trokken zqn. Dat beeft met gezond­ heid te maken tn de werkomstan­ digheden. In onze dageUjkse ptak­ tijk worden we al vaak geconfron­ teerd met de negatieve kant van de medaille. Met mensen die tussen de wielen belanden. Binnen eigen kring is het natuurlijk leuk dat de waardering voor je zo naar buiten komt. Maar bU zo'n gebeurtenis is die waardering niet beperkt tot je­ zelf maar betreft de héle groep. Sikkel was meer de kapitein op het schip, een hele goeie maar wel op een manier zoals ik het niet zou ktuinen. M)j ligt de rol van coördi­ nator. Iemand die zoveel mogelijk ideeën uit mensen probeert te ba­ len. De laatste jaren komt het ac­ cent ook steeds meer te liggen op bedrüfsgezondheidszorg dan op be­ drijfsgeneeskunde. We gebruiken die term heel bewust om aan te dul­ den dat we meer aandacht schen­ ken aan de preventieve gezond­ htidszorg. Ons doel is in de eerste

plaats niet zozeer om mensen op te kalefateren die al gezondheidsscha­ de hebben ondervonden maar om te voorkomen dat hun gezondheid in gevaar komt. Preventieve groeps­ gerichte zorg noemen we dat. Daar­ voor is natuurlijk samenwerking nodig met anderen. Personeelsza­ ken, hoofden van afdelingen, colle­ ga's, maatschappelijke hulpverle­ ners. We gaan daarom ook veel meer de afdelingen in. We kijken

Dokter PietOuwehand Hoofd bedrijfsgeneeskundige dienst van de VU. Gedurende korte tijd scheeps­ arts, vervolgens acht jaar be­ drijfsarts bij de KNSM. Sinds tien jaar verbonden aan de BGD van de VU waarvan de laatste vier jaar als hoofd, als opvolger van dokter SikkeL Vierde vorig weekend zijn tienjarig jubileum bij de dienst dan zowel naar de materiële om­ standigheden als naar de immate­ riële. Wat de eerstgenoemde betreft letten we bijvoorbeeld op lawaaio­ verlast, ioniserende straling, giftige stoffen. In het algemeen valt het

Galgala ft(j

tegen te gaan. De kunstmatig opge­ voerde omzet ­ een goede klant met de ogen half in zijn zak komt nog eens terug ­ daalde vanzelf. Ook de bloeitijd voor de kategorie mensabe­ zoekers­met­arenamentdliteit, al­ lang blij dat ze niet ruuir de Spaanse stieren hoefden af te reizen of een kaartje voor vrijwel de eerste de bes­ te eredivisiewerdstrijd te kopen, was voorbij. Het werd weer leger aan de eettafels aan liet begin van het eerste carré. Maar de aanhouders unnnen. Het feest gaat gewoon door. Afgelo­ pen week waren ook wij er getuige van. Ditmaal een duidelijke bloed­ scène. En echt geen studentikoze laatbloeier van zeventig of een over­ werkte vijftiger uit het C vB of daar­ omtrent' Acht, dat trappetje blijft te smaL Heeft het bouwdienstperso'— neel aan de VU anders m.isschien aangepaste kleine voeten? Mis­ schien zouden ze er een waarschu­ wingsbord bij kunnen zetten: 'Boven schoenmaat 33 oppassen.' Over borden gesproken. De Interne Beheersdienst geeft ook niet zo veel om trappen. Bij een van de geknikte trappenreeksen in het hoofdgebouw hangt al tijden een bord met 'Trap­ pehuis.' Ze hébben niet de moeite genomen verder te kijken dan die enetrap die ze zagen. Wetenschaps­ winkel, creche en nu ook trappen. Er is toch te weinig echte aandacht voor dit soort zaken. Dat blijkt.

daarmee aan de VU wel mee. Er zijn slechtere werkplekken denkbaar. We zien meer spanningen aan de immateriële kant. Ik denk bijvoor­ beeld aan de effecten van de ploe­ gendienst in het ziekenhuis. Er heerst nog altijd te veel het beeld van de BGD als controledienst. A ls mensen verzuimen op het werk heeft dat altijd een functie. Thuis blijven is op zichzelf een therapeu­ tisch gerichte maatregel die kan lei­ den tot herstel binnen de werksi­ tuatie. In die zin gaan wü er dan ook mee om. We spreken daarom ook Uever van verzuimbegeleiding. Dat is een ander begrip dan controle. Je kunt daar niet goed mee werken. In strikte zin houdt controle een wan­ trouwen in tegenover de ander. Vooral blJ frekwent zieken letten we op signalen waaruit kan blijken dat er niet zozeer iets geneeskun­ digs aan de hand is maar of de arbeidsomstandigheden er moge­ Ujk debet aan zijn. Ik ben bUj dat ik mijn stiel gevonden heb als bedrijfsarts. Vroeger lag het niet zo voor de hand om nou daarin je definitieve bestemming als arts te vinden. De bedrijfsgeneeskunde is me steeds meer gaan interesseren. Als je je ogen niet in de zak hebt dan zie je dat veel mensen niet ziek wor­ den door echt te benoemen ziekten maar door omstandigheden waarin ze leven. Als iemand rondloopt met chronische hoofdpijn vanwege zljn woonsituatie dan kun je zo iemand wel een middel tegen die hoofdpijn geven maar belangrijker is om zijn woonsituatie te verbeteren. Het was voor myn vroeger onbevre­ digend om iemand op mijn spree­ kuur te laten verschijnen waarbij je als arts samen met de patiënt er wel achter komt wat de oorzaak van de klacht was maar dat je er verder machteloos tegenover stond. Die factoren heb je als bedrijfsarts meer binnen je bereik. Het blijft daarbij natuurlijk nog altijd de vraag of je er iets tegen kunt doen. Niet alles is veranderbaar. Het beroep van be­ dijfsarts is misschien niet zo specta­ culair. Je kiijgt minder flessen wyn en minder reeruggen op feestdagen dan artsen die meer in de direkte hulpverlening zitten. Maar m de afgelopen tien jaar dat ik hier zit heb ik veel anders geuite dankbaar­ heid dan in de vorm kado's onder­ vonden. En dat heeft iedereen op zijn tljd toch wel eens nodig.'

1

Aan: Mark Kogon Du Berrystraat 8 Hulzen (NH) Amsterdam, 11 oktober 1980

GeUefde broeder, ik had beloofd om je nog iets te schrijven over die VU­tentoon­ stelling in het A msterdams Historisch Museum. Zoals bij alle eeuwfeestaktiviteiten zijn ook hier kosten noch moeiten ge­ spaard om van de VU een beeld te geven als iets 'gezeUlgs'. Het begint aUemaal met een knus schUderij van een gerefor­ meerd famiUetafereeltje. Direkt daarna wordt je aandacht getrokken door een harmonium (je weet wel, zo'n gereformeerde jukebox met voetbediening) dat met een helemaal opengetrok­ ken vox hvunana de Naam des Heeren looft. Deze kermkast of hljgdoos (zoals m'n broertije het kreng vroeger noemde) staat opgesteld in een wederom zeer knusse hulskamer: de kerkbode op tafel, de antimakassars op de stoelen, en de Heer is mijn Herder aan de muur. Veel aandacht wordt besteed aan het studentenleven op de VU: leuke, maar beschaafde jool. Heeft de VU ooit wel eens proble­ men, riizie of konflikten met studenten gehad? Neen hoor! Of ja, toch wel: eens, heel lang geleden, voerden ze een klucht(!) op waarin een travestietenrol(!) vertolkt werd door een zoon van C!olijn(!). Nou, u begrijpt dat was enerzijds wel lachen, maar anderzijds fronste menig mannenbroeder zijn wenkbrauwen: 'Moest dit nu zo?' Ja, dit moest zo, want zo waren ze nu eenmaal die rakkers. Is er verder nog iets te melden over de studenten? O ja! Ze kleien, batikken en yogaën enorm leuk. En ze drinken bier. Gezellig, gezellig, gezellig. Einde afdeling studentenleven. Ook professoren en Vereniglngsleden dronken heel wat af. Over­ al kom je vei^eelde foto's tegen van feestbanketten, recepties en drinkgelagen. Ik lijk wel paranoia met al dat gezeur over die drank. Dat klopt ook wel: alle zwak­alcoholisten zijn paranoia. Maar het valt toch wel erg op. Neem nou die grote fotocollage in één van de tentoon­ stellingszaaltjes. Wat zie je daar op de meest centrale plaats? Die volvette, onbekwame, norse, zwakbegaafde barkeeper uit het brulncafé. De meest luie en onbeschofte tapper van Nederland. Maar de VU is er trots op. Als het maar met alcohol en gezellig­ heid heeft te maken. Het is allemaal heel gênant. Maar je hóeft natuurlijk niet naar die fotocollage te kyken. Alleen ben je dan wel gedwongen om te Idjken naar een maffe diaserie, want die wordt gedraaid In hetzelfde zaaltje. Het is precies datgene geworden wat je kan verwachten als je Aart Staartjes en Ben van Kaam laat samenwerken: een Ietse­ pietsie christelijkheid, maar vooral goed laten merken dat jezelf niet bekrompen bent. Ergo: veel goedkope relativeringen; een hoop hypocriete ongein; net doen of het bijzondere karakter van de VU nou juist is, dat het de meest normale universiteit van Nederland is; en vooral bena­ drukken dat het er zo 'gezellig' is. Wees maar gerust: niemand is serieus op de VU. Alles is grappig. Leuk, leuk, leuk. Er staat een prullebak onder het projektiescherm voor het geval u moet kot­ sen. 'Wordt er op de VU eigenlijk ook nog iets aan (christeUjke) weten­ schap gedaan?' Deze vraag begint onvermydeiyk by je op te komen, als je een uurtje door al die gezelligheid bent gewaad. In een achterafzaaltje wordt hier antwoord op gegeven. Troost, troost nujn volk! Er is nog wel degelijk gereformeerde weten­ schap. De AZVU zet gebroken benen naar de openbaring in de Heilige Schrift. Vervuld van christelijke naastenliefde en mede­ dogen laat een stelletje ongeschoren andragologen het meubilair van een buurthuis tn mekaar rammen door Heli's Angels. Chris­ tenen begrijpen de ontspoorde jeugd immers zo goed. En als der­ de voorbeeld toont men hoe godvruchtige natuurkundigen de scheppingsordonnantièn blootleggen m het goddelijk geheime­ nis van de kernenergie. Ik zie de calvinistische boer uit Gadverdam of Rotpokkeweer al opgelucht ademhalen. 'Laat ik nog maar iets extra's in het VU­ bugje doen', denkt hij. 'Hier wordt nog godewelgevallige arbeid verricht.' Wie is toch op die rare^edachte gekomen om net te doen alsof de VU wetenschappelijk, gezellig en modem is geworden? Het is en blijft een tweederangsuniverslteit, omdat mensen er niet be­ noemd worden als ze sUm of deskundig zijn, maar omdat ze óf bekrompen zyn en alles geloven wat er in een eeuwenoud boek staat, óf omdat ze goed kunnen liegen over hun levensbeschou­ wing. Het is en bltjf t een kil gebouw, waar studenten met tegen­ zin rondlopen, omdat de andere universiteiten al vol waren. En het is en bUjft een ouderwetsgereformeerde klub, waar konflik­ ten nog altüd op het scherp van de snede worden uitgevochten. Waar banale kinnesinne nog altijd gepresenteerd wordt als een 'principieel geschil'. En waar mensen met een andere mening nog altijd om der consciëntie wiUe een beroepsverbod aan d'r lui broek krijgen. Kuyper's studenten mochten in 1886 geen domi­ nee worden. En bijna een eeuw later mogen Waarheidslezers niet in de universiteitsraad zitten. Het enige verschil is, dat de SRVU tegenwoordig geen gepantserde voordeuren van kerken meer versplintert, zoals Kuyper nog moest doen. De huidige studenten kloppen netjes aan bij drs. Brinkman, voordat ze bij wljze van protest In yogazit op zijn buro plaatsnemen. Als ik nu nog één keer het woord eeuwfeest, gezellig, leuk, modem, of wetenschappelijk hoor in verband met de VU, dan ga ik meteen op een normale universiteit solliciteren. Ga je mee. Mark? Frans Degen

s

l,e=^(

KlLléT

ÉÜC/MK. JM D é H/>e*)J­

uerehT...

\

1

1^1

cx rlLc>t^( <^ OIJL ixjs ,

^^^^H ^

Dr. F.M. Degen De Boelelaan 1105 Amsterdam

1

Ifc T«MtJ/>«l?. üMS , ZOU

H t V u«6

De correspondentie van doctor Degen

Hl

COs

^'"•f»» • « « * • /

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen