Ad Valvas 1980-1981 - pagina 204

AD VALVAS — 19 DECEMBER 1980

4

Geen beurzen voor zwarten? 'Nee, dat is nog nooit gebeurd' gestart om dit aantal verder op te voeren. Voor een deel worden de beurzen gefinancierd uit de rendementen van reeds zeer oude beleggingen. ' Overigens maken ssmipathisanten Tot in de jaren zeventig pleegde de vah de bevrijdingsbeweging weinig huisbankier van de NZAV, Mees kans Zuid-Afrika binnen te komen. Hope, een beurs beschikbaar te stelDat merkte de NZAV zelf enige / len voor een Zuidafrikaanse ekonojaren geleden In het kader van haar mie-student. Enig eigenbelang was 'theologen-projekt'. Op uitnodiging daar waarschijnlijk niet vreemd van de vereniging brachten Neder- aan, omdat deze bank belangen landse hoogleraren theologie be- heeft met betrekking tot zuidelijk zoeken aan Zuid-Afrika 'tot ver- Afrika. Af en toe verschenen in het mindering van spanningen welke blad 'Zuid-Afrika' van de verenizich op kerkelijk terrein wel voordoen'. Menig hoogleraar ging en kwam al of niet teleurgesteld terug. Prof. dr. H.N. Ridderbos sprak na terugkeer van 'hakken met een bijltje m graniet', zoals bekend een geliefde bezigheid van genuanceerd denkende kultuurdragers. De Utrechtse hoogleraar prof. dr. H. Jonker was positiever: de 'gezagsstruktuur bij de zwarte volkeren' is anders, zij 'sluit de demokratie uit, al is er onder de invloed van de blanken wel sprake van verandeIn de universiteitsraad van afring hier en daar', berichtte hij in gelopen dinsdag stelde het het Utrechtse fakulteitsblad AeroDAK-lid, tevens voorzitter van pagus. 'Bantoes kunnen niet samen de kommissie buitenland, drs. met blanken universitair onderwijs Frank de Louw vragen over volgen. Ze zouden er niets van beBrinkmans bemoeienissen met grijpen, want zij kunnen niet abhet fonds, dat Zuidafrikanen strakt denken', aldus de hooggestudiebeurzen verstrekt. Hij zei leerde. Zijn uitlatingen wekten een o.a.: 'Hoewel het hier een privé storm van protest. aktiviteit van de heer BrinkBij de leden van de Nederlands-Zuiman betreft, vind ik het toch in dafrikaanse Vereniging doet dit kombinatie met zijn verantsoort taal het kennelijk goed. Jonwoordelijkheden als voorzitter ker mocht dit jaar de aanwezigen van het Kollege van Bestuur toespreken tijdens de jaarlijkse bijvan de VU en in het bijzonder eenkomst rond het Paul Kruger met zijn bemoeienissen op het Gedenkteken in Utrecht. terrein buitenland een wrange De Utrechtse hoogleraar gereforsituatie. Hierbij herinner ik meerd godgeleerdheid, prof. dr. C. aan de besluiten van de univerGraafland, ziet het allemaal weer siteitsraad om de betrekkingen wat somberder: 'Het was een heel met Zuid-Afrika te verbreken. teleurstellende ervaring toen het Mijns inziens is de naam van de voor mij duidelijk werd dat, hoezeer VU in het geding.' je ook vanuit de solidariteit, vanuit Brinkman verklaarde in de de ootmoed, de liefde elkaar proraad nadrukkelijk namens het beert te ontmoeten, maar van daarhele kollege als reactie te geuit dan toch ook wat kritische geven: 'De opmerkingen van De zichtspunten naar voren brengt, Louw zijn gebaseerd op twee men zich dan daar min of meer a vooronderstellingen, namelijk priori voor afsluit. Je krijgt zo het dat de informatie juist is, en dat Idee dat deze mensen zich pantseBrinkman op deze vragen in de ren tegen alle kritiek die geleverd raad dient te reageren.' En: 'Het wordt, van welke kant dan ook', kollege meent, dat de werkgealdus een mismoedige Graafland. ver privé-aktiviteiten van Deze theologen hadden dan nog het werknemers niet dient te bevoorrecht door de Zuidafrikaanse oordelen, zodat Brinkman in de regering te worden toegelaten. De raad op de opmerkingen van De Leidse hoogleraar prof. dr. H. BerkLouw niet hoeft te reageren.' hof, voorstander van steun aan de Wel stelde Brinkman als privébevrijdingsbewegingen via het persoon met De Louw over deze anti-racisme fonds van de Wereldkwestie buiten de raad te willen raad van Kerken, kreeg géén vipraten. sum. De NZAV, die een fel bestrijder is van het anti-racisme fonds, beInmiddels heeft Frank de Louw treurt zo'n weigering weliswaar, een brief aan het kollege gemaar blijft doorgaan met het voestuurd over deze kwestie. Daarren van haar dialoog. Ondanks het in schrijft hij onder andere: 'Ik feit dat de kritische gesprekszal geen gebruik maken van de partners in Zuid-Afrika zelf door mogelijkheid om in een perhet regime monddood worden gesoonlijk gesprek met de heer maakt: huisarrest, gevangen, verBrinkman in te gaan op zijn moord of gevlucht. bestuurslidmaatschap van de Vereeniging Zuid-Afrikaanse Voorschotkas.' En verderop: 'Het betreft hier namelijk welInspanning opgevoerd iswaar een privé-aktiviteit van Omdat de leden van de Nederlandsde heer Brinkman, maar deze is Zuidafrikaanse Vereniging niet mijns inziens moeilijk los te mee wUlen doen aan de 'kolossale zien van zijn publieke funktie zelfingenomenheid, waanwijsheid, op de VU.' (DdH) arrogantie en bemoeizucht' (aldus prof. Ovink), maar willen blijven praten, hebben zij hun inspanningen voor het Studiefonds opge- ging advertenties waarin Mees voerd. Zaak is de effekten van de Hope melding maakte van een fibeëindiging van het Kultureel Ak- liaal in het toenmalige Rhodesië, koord 'ongedaan te maken'. De ofschoon de Verenigde Naties een NZAV voelt zich in dat streven aan- volledige boykot van dit land hadgemoedigd door de regering, die in den afgekondigd. 1978 bij monde van minister Van Een deel van de financiering van der Klaauw van buitenlandse zahet studiefonds vindt plaats via de ken liet weten dat opzegging van Vereeniging Zuid-Afrikaansche het verdrag 'de mogelijkheden voor Voorschotkas, een andere tak van kontakten, ook van kulturele aard, de NZAV. Vroeger hielp deze kas met Zuid-Afrika onverlet laat' en mensen die naar Zuid-Afrika wendat het beleid 'niet gericht is op versten te emigreren, maar de animo breking van de kontakten met daarvoor is tegenwoordig nihil. BeZuid-Afrika op kultureel en aanstuurslid van de Voorschotkas is verwant terrein' aangezien dit in onder meer de Utrechtse hooglestrijd zou zijn 'met de wens van de raar epidemiologie, prof. dr. F. de Regering de kommunikatiekanaWaard. Hij is tevens voorzitter van len ten behoeve van een dialoog de NZAV. Eind 1979 heeft hij nog opentehouflen'. tevergeefs pogingen ondernomen om een motie van de Utrechtse uniIrmiiddels is het studiefonds er in versiteitsraad tegen betrekkingen geslaagd jaarlijks middelen bijeen met Zuidafrikaanse instanties door te krijgen voor zes studiebeurzen. minister Pais te laten torpederen. In september werd een kampagne

Vervolg vanpag. 1

DAKHd De Louw stelt vragen in UR

Prof. De Waard weigert via de telefoon mededelingen te verstrekken. De Waard is overigens ook nog op een andere manier bij de Zuidafrikaanse zaak betrokken. Samen met zijn vrouw beheert hij in Utrecht een speciaal opvanghuis voor Zuidafrikaners die enige tijd in ons land wensen te verblijven. Het is het pand 'Goede Hoop', Mauritsstraat 76. Drie gezinnen kunoen daar tegelijk gehuisvest worden. Koffietafels en een jaarlijks paaseierzoekaktie moeten de jongelui hier op hun gemak stellen. Mevrouw drs. J.C. de Waard-Bijlsma heeft verstand van huisvestingszaken. In 1978 nog bezocht zy in Zuid-Afrika de krottenwijk Crossroads, waarvan de 20.000 bewoners gedwongen werden naar het nog onherbergzamere Transkei te verhuizen. Mevrouw De Waard bezocht persoonlijk een van de huisjes. 'Inderdaad verwonderlijk hoe een interieur - vier kamertjes kan kontrasteren met het golfplaat exterieur', schreef zij later in een verslag.

sche mededelingen te doen. We zouden zijn woorden toch maar verdraaien.

Blanken en kleurlingen Iemand die wél iets wil zeggen is de Utrechtse oud-hoogleraar sociologie, prof. dr. J. Prins. Hij is bestuurslid van het studiefonds. Prins laat weten dat het fonds niet meer uitsluitend blanke studenten steunt. 'Een paar jaar geleden zijn wij begonnen met één of meerdere beurzen voor kleurlingen te reserveren. Dat is voor het evenwicht, zou je kunnen zeggen, hè.' Er zijn geen beurzen voor zwarten? 'Nee, dat is nog nooit gebeurd. Als er een aanvraag zou binnen komen, zou het ons verheugen daarover eens een principiële beslissing te nemen, maar ik kan me in de vijf ä zeven jaar dat ik er zit, niet herinneren dat we een verzoek kregen van die kant. Wij handelen alleen passief, hè. Wij behandelen alleen verzoeken die bij ons binnenkomen.'

Prins geeft toe dat het foijds vooral , bekend is bij blanke mensen, maar het ligt nu eenmaal niet op de weg van het fonds om reklame in andere kringen te gaan maken, aldus het bestuurslid. Gelooft u niet dat er by de mensen die Zuid-Afrika zijn uitgevlucht een grotere behoefte bestaat aan hulp Een ander bestuurslid van de Zuid- via studiebeurzen dan bij de menAfrikaansche Voorschotkas is drs. sen in Zuid-Afrika zelf, waar imH.J. Brinkman. Hij is tevens voor- mers uitgebreide onderwijsvoorziezitter van het college van bestuur ningen bestaan? van de Vrije Universiteit. In die "Ija, dan zouden wij onze statuten funktie is hij meerdere malen met moeten veranderen, hè. We zouden de universiteitsraad in de clinch er een politiek-sociaal doel moeten geraakt in verband met betrekkin- inbouwen.' Prins weigert echter gen met Zuidafrikaanse instellin- mee te delen of ooit zo'n statutengen. Uiteindelijk besloot de raad wijziging is overwogen. alle betrekkingen te verbreken. De statuten verhinderen u toch Brinkman weigert kommentaar te niet gevluchte Zuidafrikaanse jongeven op zijn aktiviteiten voor de geren een beurs te geven? Zij blijven kas: 'Ik beschouw dat als een privé- toch Zuidafrikaan? 'Dat zou in voorkomende gevallen aktiviteit.' misschien door ons beoordeeld kunProf. dr. P. de Roos, hoogleraar nen worden, ja. Maar dan moeten staathuishoudkunde en internatio- we er op zijn minst één hebben die nale betrekkingen bij de VU, is ook in die situatie verkeert en die zich bestuurslid van de kas. Hij is tevens tot ons wendt. Wij plsiatsen geen voorzitter van het bestuur van het advertenties, hè?' Studiefonds voor Zuidafrikaanse Degenen die het meest benadeeld Studenten. Prof. De Roos heeft een zijn door de apartheidspolitiek hebbrede belangstelling, want hij is on- ben bij uw studiefonds nooit enige der meer ook kommissaris van de soelaas gevonden? Algemene Bank Nederland, lid van 'Nee . . . nee. Ze zijn . . . eh, ze zijn de Bankraad, president-kurator buiten ons gezichtsveld.' van het Hendrik Kraemer Insti- Het African National Congress is de tuut, dat zendelingen opleidt, en grootste bevrijdingsbeweging. Zij bestuurslid van de Vereniging tot heeft grote moeite om de duizenden verspreiding van de HeUige Schrift. mensen die jaarlijks het land uitOok prof. De Roos weigert telefoni- vluchten goede onderwijsvoorzie-

ningen te bieden. Professor Prins is van die irispanningen echter niets bekend. Heeft uw fonds ooit wel eens bij het ANC geïnformeerd naar de behoefte die zij misschien aan studiebeurzen hebben? 'Natuurlijk niet', reageert Prins heftig. 'Het ANC is een politieke klub, met alle respekt voor bepaalde doelstellingen van die organisatie. Natuurlijk niet. Wij wensen ons buiten de politiek te houden. Wij zijn een niet-poUtieke zaak.' Een ander bestuurslid van het studiefonds, de Utrechtse hoogleraar wijsbegeerte van de godsdienst prof. dr. V. Brümmer, zelf Zuidafrikaan van origine, gaat nog iets verder in zijn beoordeling van het ANC. Hij noemt het ANC een 'extremistische organisatie'. Hij plaatst deze bevrijdingsbeweging op één bjn met de Broederbond, het geheime genootschap in Zuid-Afrika dat de apartheidspolitiek uitstippelt. Volgens Brümmer is het fonds er alleen maar om de kulturele betrekkingen te onderhouden en zijn er in Zuid-Afrika genoeg opleidingsmogelijkheden. 'Als de mensen het land uitgaan om politieke redenen, kiannen ze niet studeren. Dat is hier * ^h ook zo?' luidt het antwoord van Brümmer. Hij verklaart overigens met nadruk geen voorstander van apartheid te zijn.' 't Is niet allemaal in orde daar'. Het studiefonds wenst echter ook volgens Brümmer zich niet met poUtiek te bemoeien. Maar een klein beetje politiek wil het fonds toch wel, getiuge de volgende uitlatingen in jaarverslagen van de NZAV: tevreden wordt gekonstateerd dat de Zuidafrikaanse studenten een goed beeld van ons land krijgen 'zonder daarbij inmiddels de eigen identiteit te verliezen. Zich buiten de feitelijke knelpunten in de betrekkingen tussen Nederland en Zuid-Afrika houdend betoont de Zuidafrikaanse student zich een goed vertegenwoordiger(ster) van het eigen land. Zonder in extremismen van enige aard te vervallen.' wy vroegen tot slot aan een zwarte Zuidafrikaanse waarom -zwarte jongeren zich niet voor een beurs melden bij het fonds. 'Ja, de groeten', reageert ze. ' 't Is een verschrikkelijk verdachte klub. zy zyn geen tegenstander van de apartheid. Daar ga je niet naar toe voor hulp. Dat is het laatste wat je gaat doen'. (GUPD, Utrecht)

Politieke uitspraken Vervolg vanpag. 3

van bestuur ontraden of nuanceren moties vaak. Maar de Eindhovense TH pretendeert vanaf de wet universitaire bestuurshervorming (1970) een geheel a-politieke raad te hebben, zegt ons raadsvoorzitter mr. P. Notermans. Een regeling op papier voor politieke uitspraken heeft men er niet, maar 'als ongeschreven wet geldt dat moties niet worden besproken in de raad als die niet zeer rechtstreeks met de TH te • Op 21 december is er tn de Amstelkerk aan het Amstelveld om 12.00 uur maken hebben.' Het gebeurt dan een bijeenkomst van de Amsterdamse Stndentenekklesia. Huub Oosterook niet vaak dat er moties op de huis houdt de toespraak. raadstafel verschynen. 'Het zou my • Op 22 december geeft Cappella Amsterdam o.l.v. J a n Boeke een concert grote moeite kosten aan te geven, wanneer er voor het laatst een mode Waalse Kerk. Heiner Kühner, orgel verleent zijn medewerking. Uitgetie is behandeld,' aldus Notermans, voerd wordt 16e en 17e eeuwse kerstmuziek van o.a. Sweelinck, Scheidemann, Buxtehude en J.S. Bach. Aanvang: 20.15. Toegangsprijzen: / 10.00; die overigens dat a-politieke etiket schyn noemt. NatuurUjk is dat niet CJP en 65+ƒ7,00. zo, maar de praktyk is wel dat 'po• Op 24 december, de avond voor kerst is er De Paraplu in Amstelveen een - gingen tot politieke moties in de meeste gevallen al in de wandelganvrouwenavond. De bedoeling is om het met elkaar gezellig te hebben. Aangen sneuvelen.' vang 20.00 uur, sluiting 01.00 uur. Adres: Van Heuven Goedhartlaan 22. Glasharde kriteria voor politieke • Op 6 januari om 20.00 uur is er in het Vrouwenhuis op de Nieuwe Heren- moties formuleren is een moeiUjke zaak. Bovendien is,de ene universigracht 95 een avond van de gastvrouwengroep, waarop vrouwen worden teitsraad zyn opvolger niet. De geingeleid in het vrouwenhuisgebeuren. Opgave en inlichtigen bij het vrouschreven regelingen die hier en wenhuis. daar tot stand zyn gekomen laten daarom veel ruimte. Algemeen-po• De Amsterdamse Gesprekskring organiseert de volgende lezingen: litieke moties, zoals die voor de akOp 19 december spreekt mr. J.D. van der Meulen over 'Is er recht in Nedertie Stop de Neutronenbom die aan land?' de Limburgse universiteit nog kon Op 9 januari houdt J. Meulenkamp een lezing met als titel: 'Wat verstaan worden aangenomen toen er nog wij onder socialisme?' Op 16 januari spreekt E. Bierens de Haan over: 'Kan er van een stem gene- geen regeling bestond, worden er echter door tegengehouden. De zende invloed uitgaan?' vraag of dat juist is, wordt door de De lezingen beginnen alle drie om 20.15 uur. Adres: Van Gentstraat 23. meeste instellingen formeel in het midden gelaten, maar er zyn er • Op 16 en 17 januari is er de Internationale School voor Wijsbegeerte een maar weirüg die dsiar niet min of conferentie over 'De Cultuur van het Narcisme'. Het werk van de Amerimeer duideiyk ja op zeggen tn het kaanse historicus Christopher Lasch zal cen'.,raal staan. Cursusgeld: / 31,50; studenten tot 30 jaar: ƒ 18,00. Er is mogelijkheid tot overnachting. actuele raadswerk. Als het erop Opgave en nadere informatie: Dodeweg 8, 3832 RD Leusden. Tel. 033- aankomt, zingt elk daarvan voor het overige zoals die gebekt is. 15020.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen