Ad Valvas 1980-1981 - pagina 159

3

ADVALVAS —21 NOVEMBER 1980

Op ïn kamerdeur schreef hij hetgetalSA.B. 'Op sijn kamerdeur schreef hij het getal 5 4 6, hetgeen betekende dat 5 X soveel ruimte, 4 x soveel budget en 6 X soveel personeel als aanwezig, voor de V U -bibliotheek nodig werd geacht ' Een zelf citaat van dr J Stellingwerf/ uit de Eeuwfeestbundel 'Een Vrije Universiteitsbibliotheek' De VU-bibliothecaris was toen -1960 - net aan de VU benoemd Hij kwam van de Eindhovense TH vandaan, waar hij enkele jaren als waarnemend bibliothecaris had gewerkt Een vergelijking tussen beide boekerijen lag dus voor de hand De VU had van 1880 tot eind 1960 voor de bibliotheekcollectie in totaal een dikke acht ton uitgegeven, terwijl men in Eindhoven in driejaar tijds van 1957 tot eind 1960 - al ruim negen ton voor ook alleen technnchwetenschappelijke literatuur had uitgegeven De VU-begroting 1961 f 315 000,—, die van Eindhoven datselfde jaar f 173 850,— Het bibliotheekpersoneel VU zes, Eindhoven vijfentwintig Bedacht moet worden dat de VU eerst in 1970 voor 100 procent door de overheid zou worden gefinancierd

De verbeten strijd van dr. Stellingwerff voor een grotere universiteitsboekerij in een zuinige tijd. 'De inspiratie gaat er zo wel uit.'

VU-bibliothecaris verwijt CvB gebrek aan visie op bibJiotheeic en universiteit VU-bibliothecaris dr. J. Stellingwerff barst zo langzamerhand van kritiek op het beleid van het college van bestuur. Het is zelfs zo erg dat hij de indruk wekt zijn biezen te willen pakken en de VU te verlaten als er niet snel wat verandert in dat beleid, met name in dat ten aanzien van de bibliotheek. Wat is er aan de hand? Stellingwerff meent dat het het college van bestuur aan een klare visie op de toekomst van de VU en in het bijzonder op de plaats van de bibliotheek daarin ont'Eigenlijk heeft ons college van bes t u u r een j a a r of drie, vier geleden gezegd, zoals de universiteit zich n u heeft ontwikkeld is h e t goed, dat is ons uitgangspunt. D a a r g a a n we op corrigeren. Men vraagt zich niet af of de groei van de j a r e n zestig en begin zeventig goed is geweest, stelt geen duidelijk nieuwe prioriteit, m a a r volstaat met kleine wijzigingen, zoals h e t reserveren van wat plaatsen voor onderzoek. Op zichzelf zyn d a t wel goede dingen, m a a r een plaatje van wat een goede u n i versiteit is en een profiel van wat de Vrije Universiteit moet zyn heeft h e t college niet voorhanden.' De VU-bibhothecans b y t ermee terug n a a r h e t college, dat hem verwijt wat teveel t e k y k e n n a a r de wetenschappelyke k a n t van de u n i versiteits-bibliotheek en te weinig a a n m a n a g e m e n t te doen, zoals hy zegt. Onlangs vroeg hij h e t CvB n a twintig j a a r op zyn post te zyn geweest om een kort studieverlof om n a a r J a p a n te g a a n 'Men vond dat dat m e t kon, omdat de bibliothecaris niet tot een fakulteit behoort en geen studie-opdracht heeft. Ik ben van mening d a t ik wel degelyk een wetenschappelyke o p d r a c h t heb. Het CvB schreef m e in oktober d a t Ik voor h e t overgrote deel als m a n a ger ben te beschouwen. Het zei d a t er in d a t m a n a g e m e n t bovendien nog zo'n geweldige uitdaging ligt in verband met de aanpassing die n o -

breekt. De bibliotheek is volgens hem te lang een ondergeschoven kind in het hele VUbeleid geweest en onder het sombere bezuinigingsgesternte van vandaag dreigt zij dat te blijven. Hij is er na jarenlange strijd nu openlijk voor op de barricaden geklommen. Het CvB heeft geen oog voor de noodzaak de nog altijd te kleine VU-bibliotheek met voorrang tot de middelgrote uit te laten groeien die de universiteit volgens hem verdient, ook al zou er dan op andere posten

Jan van der Veen dig IS wegens de bezuinigingen. Ik dacht, als ik d a a r al m y n tyd in moet stoppen, m alleen m a n a g e m e n t om de aanpassing erdoor te krygen. Ik was furieus; was ik al die j a r e n m a n a g e r geweest of niet. M a a r m a n a g e m e n t is niet louter aanpassen. Het heeft wel degelyk te m a k e n met een visie op verleden en toekomst van universiteit en bibliotheek en met je funktie als bibliothecaris. Managersfunktie, oké, m a a r dan vind Ik wel d a t m y n m a n a g e m e n t wetenschappelyk gekarakteriseerd m o e t zijn.' In a u g u s t u s sprak Stellingwerff er by de presentatie van h e t Eeuwfeestboek 'Een Vrye Universiteitsbibliotheek' s c h a n d e van dat hy en zyn wetenschappelyke medewerkers in h e t voorontwerp van de nieuwe wet op h e t wetenschappelyk onderwys niet meer tot h e t wetenschappelyk corps worden gerekend. Een vorm v a n bedryfseconomisch denken, noemde hy het, een universiteit onwaardig, omdat d a a r m e e de s a m e n h a n g en de kwaliteit ervan a a n waarde inboet. M e t de komst v a n de wet universitaire b e s t u u r s h e r v o r m i n g tien j a a r geleden is d a t proces daadwerkelyk begonnen, betoogde hy. N a a s t de democratisering werd de universi-

van de VU-begroting voor moeten worden gesnoeid vindt Stellingwerff. Dat is des te meer nodig nu we de poort van het informatietijdperk in een verwetenschappelijkte en technologischer wereld zijn binnengestapt, zegt hij. 'Als er minder produktieve arbeid in de samenleving nodig is, wordt de behoefte aan kennis groter.' Hij vindt dat het college van bestuur gemoedelijk meewandelt in de Haagse tred, op de winkel past en daar-

mee basta. Het werkt zo mee aan de degradatie van de bibliotheek van oudsher een wezenlijk onderdeel van een universiteit - tot een toeleveringsbedrijf voor de fakulteiten en de miskenning van haar eigen wetenschappelijk karakter. Want daarheen wijzen de contouren van de nieuwe wetgeving voor het wetenschappelijk onderwijs, de WWO '81. Het CvB doet er niets aan om die ontwikkeling tegen te houden. Aldus Stellingwerff.

teitsleidmg versterkt m e t beroepsbestuurders. Dat bevorderde specialisatie en efficient beheer. M a a r h e t oude universiteitsidee van 'een school en een bibliotheek' plus, sinds 1810, h e t doos Von Humboldt d a a r a a n toegevoegde 'laboratorium', werd er door uitgehold. Aldus de bibliothecaris.

seerd om de doorgroeiende vraag n a a r informatie enigszins h e t hoofd te k u n n e n bieden. Het CvB zegt n u in feite automatisering, da's winst, en o m d a t we op de m m lyn zitten nu- lever meteen m a a r weer m die winst, w a n t dan k u n je met m i n d e r personeel toe M a a r a u tomatisering betekent ook meer werk, meer boeken, meer vraag.'

Dies

Geen gelijke monniken

Het CvB loopt simpelweg mee m die ontwikkeling, zegt Stellingwerff 'Het k e n t alleen fakulteiten en diensten. De VU-bibhotheek heeft geen eigen plaats in zyn d e n k r a a m . By h e t vieren van de dies in de Nieuwe K e r k was er voor de biblio, theekdirektie geen stoel gereserveerd by h e t wetenschappelyk corps De bibliothecaris was d a a r in feite slechts als toeschouwer a a n wezig en Ik h e b m e d a n ook als zodanig gedragen. Ik ben op m y n stoel g a a n s t a a n om foto's te maken.' Acht j a a r geleden diende Stellingwerff 'een duidelyke begroting voor een zes-procents-bibliotheek' in, d a t wil zeggen voor een bibliotheek die zes procent van h e t universiteitsbudgetzou u i t m a k e n . 'Het CvB wilde daar niet a a n . W a t geprobeerd IS, IS m e t een vier-procents bibliotheek hetzelfde te bereiken als m e t een zes-procents. We kwam e n een p a a r j a a r later op de n u l lyn terecht. Toen is er g e a u t o m a t i -

Goed m a n a g e m e n t van een gedemocratiseerde universiteit k a n en m a g volgens de VU-bibliothecaris niet betekenen gelyke monniken, gelyke kappen, dus als h e t om bezuinigen gaat gelykelyk omlaag m e t hier en d a a r evenwichtscorrecties ' D a n wordt de spoeling voor iedereen dun en blyven de m o n n i ken allemaal in h e t klooster Het grote probleem is d a t de universit e i t s m a n a g e r s gelyk ^ e t de democratisering gekomen zyn en iedereen een stem geven in h e t spel, nergens meer nee tegen zeggen I n een bedryf k u n je nog s a n e r e n Ik vind d a t de b e s t u u r d e r s een tegenwicht moeten zyn tegen een democratisering die alle s t e m m e n m a a r gelyk, grauw-grauw laat D a a r o m moet h e t college van b e s t u u r eindelyk eens m e t een totaalplaatje komen.'

Vervolg op pag. 12

Toch heeft de aandacht voor de VV boekerij steeds op een lage pit gestaan Een kwart eeuw geleden zei VU-bibliothecaris H A Howeler dat de VU zelf de hand maar eens aan de ploeg moest slaan voor een eigen volwaardige bibliotheek De A msterdamse universiteiten waren iterk gegroeid en de boekerij van de gemeente-universiteit zou de dienstverlening aan de VU straks niet langer aankunnen Nu, anno 1980 is de situatie zo van de tien miljoen gulden berekende achterstand in de collectiei orming IS een deel ingehaald Het ministerie erkende die en stelde een inhaalbudget van f 3,5 miljoen gulden va'it. waarvan reeds tweemaal viii ton beschikbaar kwam (jaarlijks rijf ton) Die geste werd, aldus Sfelluic/ werff, mede veroorzaakt door de qift van Vrouwen VU-hulp die voor de collectievorming f 1,1 miljoen bijeen had gegaard en de achterstand tevoren al wat had teruggebracht 'Maar daarnaast is de biblioiheekdi rectie van oordeel dat het pei centage uitgaven dat de VU van alle aan de bibliotheek besteedt, voor een zelfstandige universiteit onvoldoende u ' Het percentage jaarlijkse VU-uitqaven voor de bibliotlieek steeg tnsien 1960 en 1980 van twee naar vier procent Het zou tenminste zes pro( ent moeten worden, zegt Stellingu erff want dat percentage geldt voor 'universiteiten die een grote u eten schappelijke naam hebben' De Amerikaanse universiteiten fiebben bijv alle zes-procents-bibliotheken De VU-bibliotheek kent als universiteitsbibliotheek een voor ons land unieke organisatie Het is de enige die alle bibliottieekaktiviteiten van de universiteit omvat De afgelopen jaren is de leiding van de bibliothecaris geleidelijk overgegaan naar een bibliotheekdirektie van ruf hoofden van de verspreid liggende deelbibliotheken alfa, beta gamma en medische boekerij plus de centrale bibliotheekteclinische diensten, met daarbij de bibliothecaiis, die voor de algemene bibliottieek zorgdraagt, als voorzitter-opperlwofd De VU kent dus niet de gebruikelijke figuur van een centrale bibliottieek met daaromheen een serie instituutsbibliotheken In 1977 deed de automatisering, te beginnen bij de catalogisering, haar intree, wat een nieuwe imjmls met gunstige resultaten aan het bibliotheekwerk zou geven (ook in het kader van de samenwerking tussen de overige wetenschappelijke bibliotheken in den lande) Dat automatiseringsproces IS overige-ns nog lang met afgerond Er werken ongeveer 120 personeelsleden bij de VU-bibliotheek Dat zal niet zo blijven, want ook de boekerij zal moeten geloven aan de 'mingroei' en er enige plaatsen op achteruitgaan volgens het VU-beleid. JvdV.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen