Ad Valvas 1980-1981 - pagina 294

AD VALVAS — 27 FEBRUARI 1981

12

Het Bezinningscentrum weet wel waar zij aan begonnen is met zijn Bhagwancyclus. In plaats van zich te bezinnen lijken de symphatisanten en kritici van deze nieuwe religie juist hoe langer hoe meer buiten hun zinnen te raken. Gek eigenlijk van dat centrum. Maar toch ook wel aardig. Mensen die elkaar in de haren vliegen als het om zaken gaat waar ze zich sterk emotioneel bij betrokken voelen, dat mag ik wel. Wat gebeurt er per slot verder voor bijzonders aan de VU. Is het hier soms de plaats waar serieus wetenschapsbeoefening aan de orde is, waar de bewegingswetten van een samenle-

ving in krisis worden bestudeerd? Neen, dat vraagt toch teveel distantie en geestelijke discipline. Het bijzondere aan de VU is nu juist altijd geweest dat hier de emoties hoog kunnen oplaaien. Was het niet op de VU zelf dan wel bij haar achterban. Maar wat er de laatste weken aan emoties los komt slaat werkelijk alles. Een bevlogen wm'er die voor saboteur en parasiet wordt uitgemaakt, een christelijk dagblad dat van nieuwsvervalsing wordt beschuldigd, een keurig nette BC-medewerker die van diskrijninatie wordt verdacht, eerzame politici die worden getypeerd als machtshongerigen die de zaak flessen en een swami die een respectabel Bhagwankritika voor aap zet door op sarcastische toon uit haar werk voor te dragen. Een swami die trouwens regelmatig de show steelt. Een keer ontdeed de man zich zelfs publiekelijk met een resoluut gebaar van zijn oranje kledij om den volke zijn zwarten soutane daaronder te to-

Mensen van de VU 'Trouw had geen goede kop: VUVereniging wil "gereformeerd" uit naam schrappen. Zo ver is het nog niet. Het was een overweging van de Werkgroep Toekomst Vereniging maar als zodanig nog geen voorstel. Kijk, die naamsverandering heeft geen prioriteit. Wat voor nieuwe naam je ook zou kiezen, je blijft met vragen zitten. De Vereniging heet voluit "Vereniging voor Wetenschappelijk Onderwijs op Gereformeerde Grondslag". Vervang je "gereformeerd" door "reformatorisch", dan houd je de ka-

Fokke Kampherbeek

funktktnaris buitendienst Vanaf 1971 in dienst van de Vereniging (waarvan de VU uitgaat). Een van de twee buitendienstfunktionarissen van de Vereniging die o.a. tot taak hebben contacten te onderhouden met de regionale besturen en verbanden alsmede de ledenwerving te stimuleren. Belangrijk onderdeel hiervan is het begeleiden en voorbereiden van de regionale bijeenkomsten waar docenten van de VU iets over hun vakgebied vertellen en die minstens eenmaal per jaar in elke regio gehouden worden. Kampherbeek (58) assisteert bovendien het algemeen secretariaat van het Verenigingsbestuur. Hij was lid van de landelijke gereformeerde synode en van het bestuur van AR^kiesverenigingen. De visie van een Verenigingsman op een moment dat het verslag van de Werkgroep Toekomst Vereniging net is uitgekomen waarin gepleit wordt voor een sterke oecumenische Vereniging als 'verbindingsofficier' tussen VU en maatschappij. tholieken er buiten. Dat is niet de bedoeling. Maak je van "gereformeerd" "evangelisch", dan roept dat ook vragen op. Dan leg je associaties met Evangelische Hogeschool of Evangelische Omroep, wat ook niet de bedoeling is. Een "christelijke" grondslag? Dat zegt ook weer niet alles. "Vereniging

voor de VU", zoals bijvoorbeeld door de rector op de dies is voorgesteld, IS ook geen bevredigende olossing. Dat suggereert bijvoorbeeld een Vereniging die voor de financiën zorgt. De huidige naam is op zichzelf niet verkeerd hoewel hij het gehele veld niet meer bestrijkt. Zo'n naam moet je vergelijken met die van de ANWB, de Algemene Nederlandse Wielrijdersbond waarvan de meeste leden inmiddels een auto hebben. Ook Ad Valvas had geen adekwate kop: "Sterke, oecumenische Vereniging is wat VU nodig heeft." De Vereniging is altijd al oecumenisch geweest. Men moet in het oog houden dat zij nooit een gereformeerde vereniging geweest is. Toen de Vereniging m 1878 opgericht werd, waren er geen gereformeerden in de zin zoals we die nu kennen. Pas in 1892 heb je de Gereformeerde Kerken in Nederland gekregen. Het woord "gereformeerd" moet dan ook gezien worden in de brede oudHollandse zin die het toen had. Welke kop ik zelf gemaakt zou hebben boven het bericht? Ongeveer zoals het Reformatorisch Dagblad het gedaan heeft: VU-Vereniging moet grotere groep christenen benaderen. Nog beter was geweest: Grotere groep christenen zou zich voor VUVereniging moeten gaan inzetten. Dat is namelijk het nieuwselement van het rapport van de Werkgroep en niet zozeer een eventuele naamsverandenng. 't Zou een goede zaak zijn als een bredere kring van christenen gehoor zou geven aan die uitnodiging. 't Is niet zo dat de VU en de Vereniging uit elkaar zijn gegroeid maar wel is het een feit dat de Vereniging voor het grootste deel uit gereformeerden bestaat en dat de VU een gemeleerder samenstelling heeft gekregen. Er is dus geen verwijdering tussen VU en Vereniging ontstaan maar wel een verschil in beider populaties. Zeker, de vergrijzing van het ledenbestand van de Vereniging is een probleem waar wij van de buitendienst ook aandacht aan besteden. Je ziet het op de regionale vergaderingen: het merendeel van de aanwezigen is boven de 40, zo niet boven de 50. We proberen dan ook om meer jongeren erbij te betrekken. We bezoeken bijvoorbeeld pas afgestudeerden aan de VU. Dan hoor je meestal wel dat ze met genoegen aan de VU hebben gestu-

Galgala

nen. Zo fanatiek was zijn orangisme nu ook weer niet. Als ik het goed heb heeft hij trouwens ook het Beatrixconterfeitsel aan zijn ketting weer verruild met het Baghwan^portret. En tenslotte de protesten van CCSVU en gebedsvoorganger Louis Boer die vinden dat dit toch echt niet kan op de VU. Zij horen liever hun eigen waarden en ideeën verkondigd. Ik vind echter dat dit alles uitstekend bij de VU past. Per slot is de VU toch nooit een echte universiteit geweest. Wel?Het begon al bij de oprichting toen politieke motieven de grootste rol speelden. Het heeft hier behalve wat feitjes verzamelen toch nooit écht om wetenschap gedraaid. En waardevrijheid werd alleen maar afgewezen omdat men graag de eigen ideologie uitdroeg of de zedenmeester uithing^-Of heb ik dat mis. Een mens is ook maar mens, zelfs met de goede ogen van een voyeur.

deerd. De Vereniging kan dan een middel voor hen zijn om de band met de VU te bewaren. Juist omdat de VU oecumenisch èn progressief is. (Dat laatste mag ook wel eens gezegd worden). De regionale bijeenkomsten worden redelijk goed bezocht: 60 ä 80 ä 100 bezoekers met enkele uitschieters boven de 100. Bij de keuze van de onderwerpen houden we ook rekening met de aard van de regio. Zo heeft prof. Wessels dit seizoen in Hengelo gesproken over onze verhouding tot de moslims, als onze naasten. In die streek is dat nogal actueel. Pas op mijn 48ste ben ik in dienst van de Vereniging getreden. Ik kwam uit de farmaceutische industrie. In 1938 kwam ik in dienst bij Brocades maar in 1943 moest ik onderduiken want ik wilde me niet melden voor de arbeidsinzet. (Ik heb niet onder in een kelder gezeten, hoor). Na de oorlog kwam ik via de Binnenlandse Strijdkrachten bij de Politieke Opsporings Dienst. Vervolgens heb ik nog als ambtenaar gewerkt bij het ministerie van Oorlog. Daarna nog een tijdje bij de Bataafse Petroleum Maatschappij. Uiteindelijk kwam ik in 1947 weer terug bij Brocades. In 1971 solliciteerde ik naar mijn huidige baan op een advertentie in Trouw. Het ideële karakter van deze werkkring trok me sterk aan. Het full time bezig zijn met een goede zaak - het klinkt wat theatraal - die me altijd al van huis uit beziggehouden had, leek me zeer aanlokkelijk. Het werken v,oor deze vereniging is voor mij een blijvend genoegen geweest. Al doet het mij wel verdriet dat er soms zo negatief over de VU en de Vereniging gedacht wordt. Ik beschouw het daarom ook als mijn taak misvattingen weg te nemen en mee te werken aan een beter "image" van de Vereniging. In dit verband geven de artikeltjes van doctor Degen mij aanleiding tot ergernis. Hij stelt de zaken te ridicuul voor. Ik kan zijn humor ergens wel aanvoelen maar zijn woordgebruik in het officiële weekblad van de civitas academica vind ik niet "comme il faut". Hoe hij soms over God spreekt, dat behoort niet. Een leuk voorval op een regionale bijeenkomst? De opmerking van één van de bezoekers die een variant inhield op een bekende uitspraak: Als Abraham Kuyper nog zou leven, zou hij zich in zijn graf omgedraaid hebben.'

De correspondentie van doctor Degen Dr. F.M. Degen De Boelelaan 1105 Amsterdam

A»n: Frits Degen p/a Instituut voor Germanistiek B.U. Leiden Amsterdam, 23 februari 1981

Beste broer, een groot voordeel van het werken op een christelijke universiteit is dat de tijd daar zo nu en dan stil lijkt te staan. Overal om je heen zie je ontwikkeling, verandering en dynamiek. Maar zo niet aan de VU. Zo bleek mij onlangs, bij het doorbladeren van Ad Valvas, het universitaire persorgaan op gereformeerde grondslag, dat wij hier op de VU nog steeds schijnen te beschikken over calvinistische filosofen! Ik wist warempel niet dat zoiets nog bestond. Nou moet ik ook eerlijk toegeven dat met name de calvinistische filosofie, de afgelopen jaren niet direkt in het brandpunt van mijn belangstelling heeft gestaan. Vroeger was dat wel anders. Al had ik dan ook al vroeg in de gaten, dat alle filosofie zich bij voorkeur bezig houdt met onoplosbare problemen. Ik zag bovendien al in mijn G.J.V.-tijd in, dat de calvinistische filosofie nog een extra handicap had. Ik begon te vermoeden dat het eigenlijk een contadictio in terminis is: óf je denkt na, öf je bent gereformeerd. Allebei tegelijk leek me steeds meer moeilijk, zo niet onmogelijk. Toch bracht ik nog menige voorzitter van mijn G.J.V. 'Prediker 12:1a' in grote verlegenheid met welgemeende vragen als: Waarom heeft God de wereld gemaakt, als hij toch kon weten, dat niet al zijn schepselen lidmaat zouden worden van de Gereformeerde Kerken in Nederland? Je begrijpt dat dit soort vragen altijd werd door verwezen naar de eerstvolgende ring/kring-vergadering, die het weer door verwees naar de eerste volgende toogdag, die het tenslotte weer door verwees naar de landelijke bondsdag op de Veluwe, waar ik echter de spreker niet kon verstaan. Het enige dag ik opving was een citaat van Kuijper: 'Op de bodem aller vragen ligt der wereld zondeschuld'. Al mijn hoop op antwoorden was nu verder gevestigd op de VU, alwaar ik ging studeren. Ik keek met grote bewondering op tegen WdeW-ers als Dooyeweerd en Vollenhove, die er in slaagden om in één groot systeem de hele mens onder Gods genade, en de hele wereld onder Zijn wetten te stellen. Iets waartoe ik mij als 18jarige nog niet in staat voelde. Ik meende dat de vragen waar Ik mee kampte opgelost zouden worden tijdens de colleges filosofie. Maar dat viel tegen. De professor begon met 'een calvinistische weerlegging van Plato'. Hetgeen op mij een beetje de indruk van een achterhoedegevecht maakte. Ik geloof dat ik het toch nog 3 colleges uit heb gehouden voordat een medestudent me er van wist te overtuigen dat ik beter Sartre kon gaan lezen. Die scheen in ieder geval minder saai te zijn. Sindsdien heb ik eigenlijk nooit meer iets vernomen van de calvinistische filosofie, tot aan het verhaal in Ad Valvas. Ze bestaan dus nog! En ze schijnen nog steeds college te geven. Je moet je eens voorstellen, dat bij jou in Leiden de studenten in de exacte vakken nog steeds college zouden krijgen uit de aantekeningen van Boerhave, Stevin en Huygens. Want zo ligt het ongeveer. Ik werd me er weer eens pijnlijk van bewust hoe ver ik afsta van de jongerejaars studenten. Dat ik niet eens weet, dat zij anno 1981 nog wekelijks een bak gereformeerd wijwater over zich uitgestort krijgen. Dat de huidige studentengeneratie nog steeds bekogeld wordt met de keutels van geestelijke muizen, die zichzelf filosoof noemen. Dat studenten ook nu nog die WdeW-syllabussen moeten bestuderen, die gedrukt zijn op het vergeelde papier van de statenvertaling uit 1634. Ik heb me af zitten vragen hoe het komt dat die CIF zich altijd zo handig gedeisd heeft weten te houden, en nu ineens zo provocerend voor het voetlicht treedt. En ik begin het begrijpen. Je kan van Pais zeggen watje wilt, maar één ding moetje hem nageven. Door de studieduurverkorting wordt binnenkort alle overbodige flauwekul uit de studieprogramma's geschrapt. En dat hebben ze bij de CIF natuurlijk aan zien komen. Snel treden ze dus uit hun consistoriekamer op de 13de verdieping te voorschijn, om de faculteiten een slag voor te zijn. Ze gaan hun onderwijs eigentijds verpakken. Ja hoor! Tien jaar nadat overal op de VU de hoorcolleges zijn afgeschaft, konstateert de CIF dat 'hoorcolleges niet meer alleenzaligmakend zijn'. Het onderwijs moet 'meer studentgericht' worden. De docenten gaan cursussen collegegeven volgen. Enige studenteninvloed op de gang van zaken sluit men niet meer bij voorbaat uit. En het belangrijkste: indoctrinatie zal voortaan niet meer plaats vinden. De CIF is kennelijk bereid om haar ziel en zaligheid te verkopen voor een schotel linzenmoes. Ze zijn tot alles bereid, als ze hun goedbetalende onderwijslast maar mogen behouden. Uiteraard voert men deze materialistische strijd onder een prachtige leus: 'we handelen vanuit het exclusieve karakter van de CIF als geweten van de VU'. Schrijf jij me ook eens hoe er bij jullie in Lelden om de poet wordt gevochten?

(B.M.)

ir/^AKr ÉN Lfi.fi,r soo STuO€K)ren £rilCK£N. fVlOT. HééRTje , Uvft, WiL T>f\r Di£ \/fi.ti(:R. mN é£N {,jiréNScH^PPéL^K HtfO-FOMéDéijjü-KéR. wiL D«T ZtjW ZOON QnrUAG

MlDoéi-SMfïó- mn Dé tWßijre -

TAIWAN MOéféW

\K GR nir

jftfiti^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen