Ad Valvas 1980-1981 - pagina 301

AD VALVAS — 6 MAART 1981

7

Minister Gardeniers van CRM spreekt op studium ium generale 'Arbeid nu en in de toekomst'

Goed nieuws uit de icwartaire irtaire sektor

*-i'

Al valt er weinig van te merken, vorig j a a r zijn er toch maar even 5000 banen in de kwartaire sektor bijgekomen, aldus het goede nieuws van minister Gardeniers van CRM op het studium generale 'Arbeid nu en in de toekomst' vorige week donderdag. Dit verheugende feit kan niet verhinderen dat de uitstoting van banen in de industriële sektor onverminderd doorgaat. Het werkgelegenheidsverlies in andere sektoren kan niet langer opgevangen worden door de vierde sektor. De cijfers geven wat dit betreft bepaald geen rooskleurig beeld: bij ongewijzigd beleid loopt de werkgelegenheidsgroei in de vierde sektor terug van 3 percent per jaar in de jaren '70 tot 1,3 percent per j a a r in de jaren '80. In de komende jaren zal er voor het eerst sprake zijn van een daling van de totale werkgelegenheid in de Nederlandse economie. Als we daarnaast het feit zetten dat voor de jaren '80 een verdubbeling van het arbeidsaanbod voorzien wordt, krijgen we wel een heel somber plaatje te zien.

Alles moet op alles gezet worden, zo betoogde Gardeniers, om het bergafwaartsgaande economische tij te keren. Heilige huisjes - zowel m de politiek als in de theorie - kunnen en mogen daarbij niet gespaard worden. Een van die heilige huisjes betreft de omvang van de kwartaire sektor die gewenst of verantwoord geacht wordt, gegeven de stand van de economie. Politici en economen houden zich met dit strijdpunt al jaren bezig. Aan de ene kant van het kamp stelt men het 'draagvlak' centraal. Hiermee wordt dan bedoeld dat het geld dat nodig is voor het financieren van werk in de dienstverlenende sektor eerst in de industriële sektor verdiend moet worden. Met andere woorden: de tweede sektor vormt het economische en financiële draagvlak voor de vierde sektor. Als dat draagvlak smaller wordt, zoals dat op het moment aan het gebeuren is, dan moet de dienstverlenende sektor ingeperkt worden ten gunste van de industriële sektor. Hiertegenover staat dan de opvatting die de behoeften zoals die in de maatschappij aanwezig zyn centraal stelt. De dienstverlening voorziet in die behoeften en is ook produktie. Hier komt nog iets anders bij. Momenteel vindt tweederde deel van de hoger opgeleide mensen een baan m de kwartaire sektor. En vooral voor vrouwen liggen de beste werkgelegenheidsperspektieven in deze sektor. De vierde sektor voorziet dus ook op een bepaalde manier in behoefte aan werk. Nu IS dit wel een zwartwit schildering van de feiten, vond Gardeniers. In de werkelijkheid ligt het allemaal als gewoonlijk heel wat gekompllceerder. Om dit te illustreren voerde de bewindsvrouw twee bekende rapporten van de Wetenschappelijke Raad voor het Regenngsbeleid aan: het 13e rapport 'Maken wi) er w.erk van?', daterend uit 1977 en het 18e rapport 'Plaats en toekomst van de Nederlandse industrie' dat juni vong jaar verscheen. In 1977 geloofde de WRR nog dat de te verwachten stijging

Prof. P. J . D. Drenth eredoctor van Gentse universiteit Prof. dr. P.J.D. Drenth heeft op vrijdag 27 februari een eredoctoraat in de psychologische en pedagogische wetenschappen aan de rijksuniversiteit van Gent aanvaard. Dit werd hem toegekend vanwege zijn bijzondere verdiensten op het gebied van de arbeidsen organisatiepsychologie en dat van de psychodiagnostiek. Professor Drenth is sinds 1962 als lector en sinds 1967 als hoogleraar aan de Vrije Universiteit verbonden.

hoopgevend, dan zijn de mogelijkheden voor de dienstverlenende sektor zonder twijfel gering. En hiermee blijft de minister dus keurig in het straatje van het 18e WRR-rapport.

Positieve geluiden Naast al deze somberheid liet minister Gardeniers ook positieve gelulden horen. Zo rekende zij voor dat het scheppen van extra werkgelegenheid in de kwartaire sektor in bepaalde gevallen niet veel meer hoeft te kosten. Je schept bijvoorbeeld extra banen voor onderwijzers zodat er minder onderwijzers gebruik hoeven te maken van een uitkering. Zo kan de arbeidsmarktproblematiek verlicht worden en bovendien wordt er in een maatschappelijke behoefte voorzien: de klassen kunnen kleiner. Wel hield de bewindsvrouw zich bij het standpunt dat de industriële struktuur gelijktijdig versterkt moet worden. Een soortgelijk effekt is mogelijk als uitkeringsgerechtigden op ruimere schaal dan nu het geval is wordt toegestaan deel te hebben in vrijwilligerswerk. Ook daaraan zitten welzijnseffekten voor individu en samenleving.

Een andere manier om iets aan het werkgelegenheidsprobleem te doen is het ernst maken met een eerlijker verdeling van arbeid. Niet alleen betaalde, maar ook vrijwillige en huishoudelijke arbeid. Dat kan door middel van bijvoorbeeld arbeidstijdverkorting en deeltijdarvan het arbeidsaanbod geabsorbeid. Een zwak punt hierbij is alleen beerd kon worden door maximale wel dat de animo hiervoor vaak inschakeling van de kwartaire sekgering is. Tot slot merkte minister tor. Om een financieel draagvlak te Gardeniers op dat bij dit hele verkrijgen moesten kapitaalintensieve sektoren als bijvoorbeeld de petro- Minuter M.H.M.F. Gardeniers-Berendsen van CRM op het studium generale. haal we niet mogen vergeten dat de kwartaire sektor er in de eerste chemische industrie gestimuleerd plaats is voor behoeften voorziening worden. en niet voor de werkgelegenheid. Inmiddels is de WRR blijkens het opdat de kosten ervan zo min mogemende tien jaar belangrijke veranDe vraag naar betaalde dienstverle18e rapport tot het inzicht gekomen lijk afgewenteld worden. Tweede deringen in de bevolkingssamenning dient het aanbod te bepalen en dat de beoogde versterking van het voorwaarde is dat er tegelijkertijd stelling zullen (moeten) leiden tot draagvlak niet zo automatisch tot gewerkt wordt aan versterking van niet geringe verschuivingen bin- niet andersom. En dit alles moeten we zeker zien in het licht van de stand komt als men wel verwacht de industriële struktuur. nen de kwartaire sektor. Zo is de gehele economische situatie. had. De WRR koos een nieuwe straNederlandse bevolking duidelijk tegie: alles moet aangewend worden Onmisbaar aan het vergrijzen. En dat betekent om de industriële sektor te versterdat voor de sektoren gezondheidsken om zo de economische groei te Gardeniers trok hieruit de konkluzorg, maatschappelijke dienstverlestimuleren. De 'institutionele ver- sie dat we niet kunnen ontkennen ning en sociaal-cultureel werk tot starring' die verlammend werkt op dat de industriële sektor voor een 1990 een toeneming in personeelsde arbeidsmarkt moet daartoe groot deel het draagvlak vormt voor behoefte voorzien wordt met redoorbroken worden. En het pro- de dienstverlenende sektor. Maar spektievelijk 30.000,18.000 en 11.000 duktiepotentieel, of dat nu in de ZIJ maakte een belangrijke kanttemensjaren; terwijl die voor het onindustrie is of daarbuiten, moet ge- kening. Zoals ook m het regeringsderwijs terugloopt met 26.000 mensaktiveerd worden waar de mogelijk- standpunt naar aanleiding van het jaren. Over het geheel gezien zou er heden het grootst zijn, aldus het 18e WRR-rapport werd opgemerkt is in de dienstverlenende sektor spraWRR-rapport. Het is duidelijk dat een goed funktionerende dienstenke zijn van een toeneming van de WRR met in de eerste plaats sektor onmisbaar voor de marktwerkgelegenheid met 50.000 mensdenkt aan stimulering van de sektor. De vierde sektor schept jaren. Als daarbij ook nog de kwalidienstverlenende sektor. Dit moet voorwaarden voor produktie. Zo teit van de verleende diensten verimmers grotendeels gefinancierd heeft het welzijnsbeleid, het gebied beterd zou worden, dan kunnen we worden uit heffingen en belas- waarop Gardeniers het meest thuis voor de jaren '80 rekenen op een tingen. En dat betekent lastenver- IS, direkt invloed op de stijging van stijging van werkgelegenheid in de Het verzet van HBO en WO studenzwaring elders in de economie en arbeidsproduktiviteit. De vervlechvierde sektor met zeker zo'n 100.000 leidt daardoor tot uitstoot van ar- ting tussen de tweede en de vierde mensjaren. Dit zijn optimistische ten tegen de collegegeldverhogingen die onderwijsminister Pais wil beid. De vierde sektor kan niet zo- sektor is onmiskenbaar. gelulden. Maar, en hier zit hem maar dienen als buffer om het arnatuurlijk de kneep, het is de vraag doorvoeren heeft weinig effect gesorteerd. Uit de begrotingsbehanbeidsoverschot uit andere sektoren Binnen de vierde sektor is er trouof deze uitbreiding wat betreft perdeling van Onderwijs en Wetenop te vangen. Er moeten voorwaar- wens ook het een en ander aan de soneelssterkte in de komende jaren schappen op 25 februari j.l. blijkt den gesteld worden, vindt de WRR. hand. Het Sociaal en Cultureel van economische stagnatie wel gedat een kamermeerderheid de planDe eerste voorwaarde is dat de Planbureau heeft samen met het realiseerd kan worden. Als de nen van Pais zal ondersteunen. dienstverlening zo goed mogelijk Centraal Planbureau gegevens ver- marktsektor niet gezond wordt, en PVDA, D'66 en de andere oppositieaansluit op bestaande behoeften zameld waaruit blijkt dat de ko- de vooruitzichten zijn niet erg partijen zullen tegen stemmen, omdat Pais er nog niet m geslaagd is het gat van 119 miijoen in zyn begroting te dekken. PVDA woordvoerder Konings diende een amentevens directeur van het NatuurEmeritus-hoogleraar natuurkunde VU dement in dat beoogt de collegekundig Laboratonum, wat hij bleef maatregel voor het Hoger Beroeps tot het begin van het WUB-tijdperk Onderwijs terug te draaien, doch in 1972. Van zijn bestuurlijke funchet ziet er niet naar uit dat de ties binnen de universiteit moet Kamer hier in meerderheid mee in hier nog zyn lidmaatschap van het zal stemmen. college van bestuur in de jaren 1972 tot 1974 genoemd worden. Buiten De regeringspartijen gaan geheel de universiteit was hij veel betrokmet de verhogingen akkoord. Zy ken bij de organisatie van wetenbetreuren het weliswaar dat de eischappelijk onderzoek, onder andegen bijdrage van de studenten verre m IKO- en POM-besturen en hoogd wordt zonder dat er een later in het bestuur van ZWO. nieuw studiefinancieringsstelsel op Een speciaal aspect van Jonkers aktafel Ugt, maar de budgettaire proOp 1 maart overleed op 72-jarlge tiviteiten mag hier zeker niet onblemen van Pais wegen voor beide leeftijd prof. dr. C.C. Jonker, emerivermeld blijven; naast zijn belangfracties zwaarder. Het lykt er dus tus-hoogleraar in de natuurkunde. stelling voor onderwijs en onderop dat HBO studenten volgend jaar Na zijn promotie in 1937 bij prof. dr. zoek hadden achtergrondvragen / 650,— en universitaire studenten H.A. Kramers over een theoretisch over geloof en wetenschap zijn volle ƒ 750,— collegegeld zullen moeten atoom-fysisch onderwerp was Jonaandacht. Zijn publikaties getuigen betalen. Wellicht kan de reeds afgeker eerst werkzaam bij het middelervan. Hier zij alleen gewezen op kondigde coUegegeldboycot, deze sibaar onderwijs. Kontakten met het zyn recente bijdrage aan de bundel tuatie nog veranderen. (Red.) Natuurkundig Laboratorium leid'Wetenschap en Rekenschap'. Oudden in 1947 tot zijn aanstelling als leerlingen zullen zich menig colleconservator met een leeropdracht ge-uur herinneren waann de navoor theoretische natuurkunde, tuurfilosofie het formulewerk verteneinde prof. dr. C.J. Sizoo bij te drong. Adverteer in dit blad staan bij de opbouw van onderwijs en onderzoek in de na-oorlogse peAlles bijeen een markant en enAdvertenties opgeven riode. In 1948 volgde zijn benoethousiast man, gesteld op exacte ming tot lector, in 1951 tot gewoon eerst rond de cascadeversnellers, la- antwoorden maar zelf met zonder hoogleraar. bij J. G. Duyi<er, ter rond het cyclotron. Steeds emotionele reacties. Een man die, Aanvankelijk alleen, later samen trachtte hij hierbij het samenwer- voor wie hem goed kende, een trouw postbus 40, met anderen had hij de verzorging ken van experimentatoren en theo- vnend en een goede leermeester is van de colleges theoretische na- retici te realiseren, bijvoorbeeld bij geweest. Noordwolde (Fr.). tuurkunde. Daarnaast was hij be- het onderzoek over weinig-nucleon trokken bij het opbouwen van expe- processen. Na het aftreden van Prot J Blok. dekadn subtakukeit naTel. 05612-541 rimenteel kernfysisch onderzoek, prof. Sizoo in 1965 werd Jonker tuurkunde/sterrenkunde

Collegegelden zullen ondanks protest omhoog gaan

In memoriam prof. dr. C. C. Jonker

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen