Ad Valvas 1980-1981 - pagina 61

11

{ A D V A L V A S — 19 SEPTEMBER 1980

gave Item­ laan­ 7 00 3 00

'S M i

Js in

*

Fragmenten uit de minder toegankelijke bronnen van de Vrouwengeschiedenis 'Er komt een beslissend moment in de g^eschiedenis als mensen zelf gaan proberen hun omstandighe­ den te veranderen, als mensen proberen in de maat­ schappelijke verhoudingen in te grijpen. Dat vind ik de meest interessante momenten in de geschiede­ nis.' Dat is de mening van Wantje Fritschu die voor haar de leidraad was bij het samenstellen van de bundels 'Fragmenten Vrouwengeschiedenis.' De twee bundels verschenen vlak voor de zomervakan­ tie bij uitgeverij Martinus Nijhoff en bevatten een zestigtal teksten met betrekking tot zes eeuwen vrouwengeschiedenis.

van .'jfWantje Pritschy (31) is sinds decem­ '^' L''*^'" ^^''8 werkzaam als wetenschap­ |ig)eiyk medewerker bij de vakgroep '90 sociaal­economische geschiedenis en houdt zich daar o.m. en bij voor­ t keur bezit met vrouwengeschiede­ K ^ i s . Dit jaar geeft zij een werkcoUe­ ^ «e in het kader van het landbouw­ project van de vakgroep, met als de onderwerp: 'Veranderingen in de g de rol en positie van vrouwen op het jnsi Nederlandse platteland in de twee­ mst­ (Je helft van de negentiende eeuw.' '•''f' Twee jaar geleden werd Wantje 1^,3 door uitgeverij Martinus Nijhoff 2iin aangezocht om een telcstenbundel ï^ver vrouwengeschiedenis samen l i e stellen, uit te geven in de serie s .geschiedenis in veelvoud.' Wantje | | s onmiddellijk op het voorstel inge­ gaan en haar naarstig zoeken heeft vee bundels met een verzameling eer lezenswaardige teksten opgele­ |"|erd. De eerste bundel is chronolo­ gisch, de tweede is thematisch opge­ zet. De teksten worden voorafgegaan filoor een inleiding van de samen­ rgtelster. In de verbindende telcsten die steeds aan de behandeling van ^een penode of thema voorafgaan ' lorden de daaropvolgende teksten 1 een kader geplaatst. Deze teksten |orden steeds afgesloten door een iteratuurlijst voor verder studie, iet doel van de serie 'Geschiedenis veelvoud' en dus ook van deze pundels over vrouwengeschiedenis i het toegankelijk maken van be­ ingrijke en veel gebruikte histori­ sche teksten. In de noten en litera­ VurUjsten die aan de teksten zijn ^egevoegd wordt men dan doorver­ |ezen naar andere belangrijke tek­ en die wel gemakkelijk toeganke­ Ökzijn. |e consequentie van het criterium p,n de toegankelijkheid was o.m. at er weinig teksten over de meest ècente geschiedenis zijn opgeno­ |en. Dit is echter geen bezwaar

I

anie lens igbii tel rake, 8u dere stad rres

en onbetaalde vrouwenarbeid, moederschap en geboortebeper­ king, man/vrouw­verhouding en het huwelijk. In het chronologisch deel hanteert Wanye Pritschy een ­ zij het nog voorlopige ­ grove indeling van de vrouwengeschiedenis in vier perio­ den: ­ het pré­femlniste (er wordt al­ thans gesproken over de periode KJ;

.^4­;

LUwien Marcus omdat hierdoor veel ruimte be­ schikbaar kwam om oudere en min­ der bekende teksten op te nemen. Overigens zijn vele van de opgeno­ men teksten fragmenten uit mate­ riaal dat aanwezig is op het Inter­ nationaal A rchief voor de Vrou­ wenbeweging te Amsterdam. Een ander criterium, naast dat van de toegankelijkheid, was de aan­ trekkelijkheid van het materiaal met betrekking tot het doel dat met de samenstelling van de teksten­ bundels werd beoogd, nl. de eerste kennismaking met vrouwenge­ schiedenis. Het hinken op twee ge­ dachten: het nastreven van volle­ digheid en aantrelikelijkheid had echter wel als consequentie dat een aantal onderwerpen nauwelijks of niet belicht wordt. Zo zoekt men vergeefs naar teksten over vrouwen en het vraagstuk van oorlog en vre­ de. Andere onderwerpen die vrijwel ontbreken zijn: politiek, religie, on­ derwijs, cultuur, abortus en de op­ voeding van het meisje tot haar 'taak als vrouw.' A nderzijds treft men weer zeer veel telcsten aan over arbeid in de meest ruime zin.

Wanije Pritschy, wetenschappelijk medewerker vakgroep sociaal­economische geschiedenis aan de VU.

Feminisme als indelingsifritenum Voor de opzet van een verdeling van de teksten over een chronologisch en een thematisch deel was gekozen om beide delen een afzonderlijk ge­ heel te kunnen laten vormen. De verdeling van de teksten over het ene en het andere deel is echter wel wat willekeurig: de meeste teksten hadden zowel in het ene als in het andere deel kunnen staan. In het thematisch deel komen o.m. aan bod: verzet en organisatie, betaalde

^piüemHbnd^edagovavnmienstuêK

Ideologische strijd in rouwenbeweging

im ^ßV vrijdag 26 september zal er in (bijv ^gümegen opnieuw een landelijke ^g over vrouwenstudies plaatvin­ pn. Tijd en plaats: 12.00 uur in het collegezalencomplex aan het Mer­ catorpad 1. Ditmaal staat de defi­ |tieve keuzen van de een of ande­ organisatievorm op het pro­ amma. Een onderwerp dat bin­ fcn de vrouwenbeweging een een des aanstoots' vormt en het [de vraag of deze landelijke 'op­ Xhtingsvergadering' in staat zal Sn deze hobbel te nemen. E«n deel van de vrouwenbeweging |van mening dat de vrouwen die ferkzaam zijn op universiteiten §., m deze tijden van bezuinigin­ en en aantasting van democrati­ tie bestuursvormen, de handen en moeten slaan en zich goed peten gaan organiseren. 'Willen • door officiële instanties als se­ feuze gesprekspartner beschouwd prden die niet genegeerd kan wor­

een eeuw oud is wel als indeling­ scriterium gebruiken voor een pe­ riode van zes eeuwen vrouwenge­ schiedenis, zo kan men zich afvra­ gen. De periodisering die Wanfje Prit­ schy geeft hangt samen met haar visie op de vrouwengeschiedenis. Voor haar bestaan daarin twee hoogtepunten: de eerste feministi­ sche golf (rondom 1900) en de recen­ te wederopleving van het feminis­

Wantje Pritschy, de auteur van de hier besproken Fragmenten Vrouwengeschiedenis deel I en II, is niet actief in enige partij­ politieke of feministische bewe­ ging, maar ziet haar activitei­ ten op het terrein van de vrou­ wengeschiedenis als wel dienst­ baar aan de vrouwenbeweging. Eerder ai leverde zij bijdragen aan de P.S.P.­bundel: Vrouwen­ arbeid, bevrijdend of onder­ drukkend? Amsterdam, 1978 en aan een publicatie van de werk­ groep vrouwengeschiedenis Groningen: Vrouwen, kiesrecht en arbeid, Nederland 1889 ­1919 Groningen 1977. Verder heeft Wantje zich inge­ zet voor vormings­ en scho­ lingsactiviteiten ten behoeve van vrouwengroepen, ook weer op het terrein van de vrouwen­ geschiedenis. Haar nu versche­ nen boek is uitgegeven bij Mar­ tinus Nijhoff, Den Haag 1980. Prijs per deel /35,—. Op het ogenblik zit Wantje in de A d­ viescommissie Emancipatiebe­ leid op de VU.

den, dan is het noodzakelijk een goed opgebouwde organisatie te vormen die niet genegeerd kan wor­ den, die liefst ook juridisch aan­ spraakbaar is.' Aldus een citaat uit de stukken voor deze dag. En: 'We zullen ons moeten organiseren en invloed moeten verwerven om te voorkomen dat er voor, over en zon­ der ons een beleid wordt vastgesteld met betrekking tot een terrein waarop wij het meest deskundig zijn.' Hiertegenover staat een ander deel van de vrouwenbeweging die vrou­ wenstudies alleen willen zien als een vorm van kritiek op een bepaal­ de orde, die gruwt van alles dat neigt naar formele organisatie, structuren en institutionaliseren. Men is bang dat daarmee de angel uit de beweging wordt gehaald. Geen delegaties en mandaten, geen partijtop, want dat is herhaling van de bestaande orde, vindt men van dié kant. Men pleit voor infiltratie

vóór het feminisme), (tot ca. 1870) ­ de eerste feministische golf (1870­ 1920) ­ de twintiger en dertiger jaren (1920­1930) ­ de wederopleving van het femi­ nisme (v.a. het einde van de jaren zestig). Afgezien van het ontbreken van een periode van zo'n dertig jaar kan deze periode ook op een andere en belangrijker grond bekritiseerd worden. Niet iedereen zal het im­ mers met de samenstelster van de bundels eens zijn dat de hele perio­ de in de vrouwengeschiedenis tot 1870 ais het pré­feministisch tijd­ perk aangeduid kan worden. Kan men het feminisme, dat nauwelijks

in bestaande systemen vanuit steungroepjes, die klein en slag­ vaardig moeten blijven en van be­ zetting kunnen wisselen. Een landelijke voorbereidingsgroep kreeg als huiswerk om voor deze ideologische strijd een oplossing te zoeken. Deze groep heeft nu drie modellen uitgewerkt voor de orga­ nisatie van een Landelijk Overleg Vrouwenstudies. Het eerste model sluit het meest aan bij wat de verde­ digsters van de anarchistische ele­ menten in de vrouwenbeweging voor ogen staat: een vrijblijvende struktuur waarbij het accent ligt op informatie en communicatie. Het tweede model gaat een stapje verder en kent, naast een intensief overleg, landelijke taakgroepen die bepaalde thema's kunnen onder­ zoeken. Het derde model zou een landelijke vereniging moeten wor­ den, bestaande uit bestuur, sekreta­ riaat en leden. De emancipatieburo's van de staatssecretaris voor emancipatie hebben de vrouwenbeweging lan­ delijk met de neus op het organisa­ tieprobleem gedrukt: organiseren betekent geld, struktuurloos blij­ ven betekent (een armoedige) vrij­ heid. Het is de opgave voor de vrou­ wenbeweging om zodanig te schip­ peren dat niet alle eigen waarden worden opgeofferd en toch zo veel mogelijk van de doelstellingen ge­ realiseerd kan worden. {J. Ko.)

me die in onze tijd nog steeds voort­ duurt. Aldus hangt zij de hele perio­ disering van de vrouwengeschiede­ nis op aan het indelingscriterium Till|llllll|liflfflllJi(|)iil|ni)i

van het feminisme dat 'een kwalita­ tieve verandering in de geschiede­ nis van vrouwen nastreeft.' 'Het historisch proces, aldus Wantje in haar inleiding op de beide bundels, ondergaat een kwalitatieve veran­ dering zodra ook "gewone mensen," dat wil zeggen, mensen zonder spe­ cifieke politieke of economische privileges, bewust gaan proberen in de maatschappelijke verhoudingen in te grijpen.' Het initiatief van Betsy Perk in 1871 tot de oprichting van een Alge­ meene Vrouwenvereniging ziet zij als het begin van een aantasting van de bestaande man­vrouwver­ houding en 'het doorzetten van deze ontwikkeling betekent daarom een kwalitatieve verandering m de geschiedenis van vrouwen.' Eén consequentie van deze opvatting is de reeds genoemde periodisering. Een andere is dat de vrouwen 'op de barricaden' meer aandacht krijgen dan de vrouwen die zich ­ al dan niet met tegenzin ­ schikken in de

Vervolg op pag. 12 <iiilliUllli|fïï^TTira7llUlliliiiiiJ)iiiiMiiiMM<^^

üHtimüitoJtiiifwiiw

Op 17 september zyn de vrouwenavonden in de Paraplu weer begonnen. De onderwerpen van de avonden worden in overleg met de deelneemsters vastgesteld. Nadere informatie: Eva Kriek, tel. 414178 of in de Paraplu tel. 418121. Op woensdag 24 september draait in de Paraplu de dokumentaire film 'Kiezen hoezo? van Hedda van Gennep. Aanvang 20.30. Plaats: Van Heuven Goedhartlaan 22, A mstelveen. In het komende kursusjaar worden aan de Rijksuniversiteit Leiden colle­ ges gegeven over de Archeologie van Precolombiaans A merika. Besprekingscollege: 23 september om 15 uur. Stationsplein 10, zaal 16, Leiden. Inlichtingen: Drs. M.E.R.G.N. Jansen, tel. 070­904365, tussen 19 en 22 uur. Op woensdag 24 september organiseren 'enkele kernen van het Interker­ kelijk Vredesberaad' in het kader van de vredesweek een oecumenische gebedsdienst. Plaats en tijd: Nieuwe Kerk om 20 uur. De A msterdamse gesprekskring houdt 26 september z'n eerste avond van dit seizoen. Onderwerp: Communicatie­bedrog?! Het adres van de kring is niet meer Amsteldijk 58, maar Van Gentstraat 23. Inlichtingen: J. van der Burg, tel. 825019. Ook in het kader van de vredesweek organiseert Studium Generale van de Katholieke Universiteit samen met het Vredesweek Comité Nijmegen een studiedag over de politieke invloed van de vredesbeweging, en wel op 27 september. Inlichtingen: Bureau Studium Generale, tel. 080­ 513083. De humanistische studentenraadsman organiseert dit najaar een aan­ tal gespreksgroepen over verschillende onderwerpen. Voor meer infor­ matie: tel. 5551911 tst. 266, Albert Nieuwland. De Stichting Academisch Rekencentrum A msterdam verzorgt in okto­ ber drie kursussen, bestemd voor nieuwe gebruikers van het computer­ systeem. Zij zijn toegankelijk voor huidige en toekomstige gebruikers van SARA. Informatie en opgaveformuüer staan in SARA Bulletin nr. 23, dat gratis verkrijgbaar is in de SABA­leeskamers bü de VU, de UvA en het Mathe­ matisch Centrum. Nadere inlichtingen bü G.J. Roebersen, tel. 5923020 of bü J.J.A. Koot, tel. 593 3019. In het kader van het hondeijarig bestaan van de VU is er van 25 septem­ ber tot 24 oktober In de ruimte achter de aula van de VU een tentoonstel­ ling Planten uit de bijbel te bezichtigen. Openingstijden: maandag t/m vrijdag van 10 tot 17 uur en op zaterdag van 10 tot 15 uur. Toegang gratis. Groepen graag op afspraak.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen