Ad Valvas 1980-1981 - pagina 131

ADVALVAS —31 OKTOBER 1980

CDA wil invoering twee­fasenstruktuur een jaar opschuiven

Alleen W D kan op dit moment al meegaan met Pais De Tweede Kamer is nog steeds weinig ingenomen met het wetsontwerp Twee­fasenstructuur va,n on­ derwijsminister Pais. Nu het vooroverleg tussen de minister en de Kamer is afgesloten blijkt dat van de grote fracties slechts de VVD met de regeringsplan­ nen mee kan gaan ­ al zijn er ook vanuit die partij nog was kritische vragen overgebleven. De andere regeringspartij, het CDA , heeft een eindoordeel over het wetsvoorstel voorlopig opgeschort in af­ wachting van verdere informatie van de minister, vooral over de datum waarop de twee­fasenstruc­ tuur moet worden ingevoerd en hoe de vernieuwin­ gen betaald moeten worden. D'66 en PvdA zijn en blijven tegen, bij de socialisten gaat die afwijzing vergezeld van een vasthouden aan vroegere hervor­ mingsplannen (de herstructurering uit 1975), terwijl D'66 in plaats van Pais' ideeën liever haar eigen plannen voor een Kaderwet voor de structuur van het wetenschappelijk onderwijs gerealiseerd zou zien.

Het stadium waarin er over de Twee­fasenstructuur nog iets nieuws opgemerkt kon worden is zo langzamerhand voorbij. Niet alleen, onderwijsinstellingen en andere be­ langhebbende organisaties hebben in alle toonaarden van hun (schaar­ se) lof en (uitgebreide) kritiek blijk gegeven, ook in het parlement is er al menig woord, vergadering en ge­ schrift aan gewijd. Eerst was er het voorontwerp waarmee de politiek zich heeft bezig gehouden en daar­ na het wetsontwerp datde verschil­ lende fasen van de behandeling in de vast O W­Kamercommissie doorlopen heeft. Met de vaststelling van het eindverslag is daaraan nu een eind gekomen en het wachten is dan ook op het moment dat de rege­ ring het wetsontwerp ter behande­ ling door de héle Kamer indient ­ wat vermoedelijk niet vóór het vroege voorjaar van 1981 gebeuren zal. Wat de verschillende fracties in dit eindverslag te melden hebben wijkt, zoals te verwachten, weinig af van wat zij al eerder als stand­ punt hadden ingenomen. Na de Me­ morie van A ntwoord die Pais (en zijn collega Braks van Landbouw) als reactie op de eerdere behande­ ling in de Kamercommissie ge­ schreven hadden (zie onder meer Folia van 16 augustus en 13 septem­ ber) blijven er voor dé ministers eigen VVD alleen nog maar een paar informatieve vragen' over. Die gaan onder andere over de deeltijd­ se studie: beperking van de inschrij­ vingsduur is prima, vinden de libe­ ralen, maar de wet moet het moge­ lijk maken dat je die tüd ook in gedeelten opneemt. De minister had (in een gesprek met de Kamer­ commissie op 18 september) beloofd dat er over die mogelijkheid en óver de reden waarom ze niet in het wetsontwerp is opgenomen ­ meer duidelijkheid zou komen van de kant van de regering. Een ander vraagteken zet de W D bij de (tweede fase­) opleiding tot wetenschappelijk onderzoeker. Oorspronkelijk vond ook Pais dat die twee jaar zou moeten duren. Zijn partijgenoten vinden dat nog steeds. Eén jaar zou wel eens onvol­ doende kunnen blijken om s t u d e n ­ ten het selfstandig opsetten en uit­ voeren van en rapporteren over we­ tenschappelijk onderzoek' aan te le­ ren, vreest de WD. Ook het C DA heeft moeite met de tweede fase, maar dan vooral wat betreft de financiering en de vaststelling van het aantal toe te laten studenten in die fase. Wordt er al te zuinig met geld omgesprongen en worden de minimum­ en maximum­studenten­ aantallen te nauwkeurig vastgelegd, dan ontbreekt het de onderwijsin^ stellingen aan de mogelijkheid om een zelfstandig beleid te voeren. Om een goed toelatings­beleid te krijgen gouden de iTistellingen een cen­ traainformatiesysteem ' voor de plaatsingsmogelijkheden in de tweede fase moeten opzetten.

Geleidelijk De Invoering van de twee­fasen­ structuur ziet het CDA 't liefst geleidelijk gebeuren, maar dat kan volgens de minister niet, omdat daardoor rechtsongelijkheid zou ontstaan tussen 'vernieuwde' uni­ versiteiten en/of studierichtingen en die waar de twee f asenstmctuur nog niet is doorgevoerd. De rege­ ring wil zelf een algehele invoering per 1 september 1981, maar het CDA biedt nog een derde mogelijk­ heid: 'Zouden enerzijds de bezwa­ ren van de regering tegen een gefa­

seerde invoering overtuigend blij­ ken te zijn en zouden anderzijds de bezwaren van de instellingen te­ gen een uniforme invoering per 1 september 1981 bij verdere overwe­ ging steekhoudend zijn, dan zagen deze leden (= de CDA ­fractie ­ red.) in uniforme invoering per 1 september 1982 een oplossing die zowel eerste als laatstgenoemde bezwaren voor een goed deel zal ondervangen'. Een jaartje op­ schuiven dus. Voor de PVdA is invoering van deze wet al helemaal niet nodig: er ligt al een wet klaar, aangenomen en wel, maar de grootste oppositiepartij kunnen een boel moeilijkheden voorkomen worden door die Wet Herstructurering ­ waarvan de in­ werkingtreding jaar op jaar is uit­ gesteld ­ nu maar zo snel mogelijk van kracht te laten worden. De PvdA beklaagt zich er verder over dat de ministers in hun Memorie van A ntwoord nauwelijks ingaan op bezwai:en of opmerkingen die uit de Kamer gekomen zijn. De behan­ deling van het wetsontwerp zou zinvoller zijn 'ais de bewindslieden niet souden volstaan met antwoor­ den in de trant van "er wordt gesteld dat (...) maar blijven van mening dat (...) enz.'". Ontvreden is de fractie ook over de subjectieve en suggestieve toon die Pais in zijn ant­ woorden aanslaat, zodat wensen en beweringen de status van feiten en constateringen krijgen toebedeeld. En de gretigheid waarmee de 'loyale medewerking' wordt geciteerd die Academische Raad­voorzitter Bren­ ninkmeyer aan een eventuele twee­ fasenstructuur heeft toegezegd, staat, vindt de Partij van de Arbeid,

in een merkwaardig contrast tot het verzwijgen van de bezwaren die die­ zelfde Brenninkmeyer bij dezelfde gelegenheid uitte en die hem zelfs tot afwijzing van de regeringsplannen voerden.

Tendentieus Ook D'66 vindt de betoogtrant van de minister ten aanzien van het Academische Raad­standpunt 'ten­ dentieus' en ook, deze partij vindt dat Pais er zich in zijn Memorie van Antwoord wat al te gemakkelijk van afgemaakt heeft. En voorzover hij al antwoord geeft helpt het niet erg: de MvA ­heeft voor D'66 'zo mogelijk nog meer vraagtekens, soms gecombineerd met uitroepte­ kens, opgeleverd dan het wetsont­ werp en de Memorie van Toelich­ ting'. Snel is de minister wel, maar dat bewijst slechts 'dat de stelling

"wat goed is, komt snel" niet om­ keerbaar is'. Voor het overige komen de D'66­opmerkingen neer op het opnieuw pousseren van de eigen plannen­ een nieuw structuurkader voor het wetenschappelijk onder­ wijs, dat zo flexibel mogelijk moet zijn en dat gebaseerd is op een leer­ recht van 6 jaar. Om de indruk te vermijden dat er vanuit de Kamer alléén maar zure kritiek in de richting van O W komt, mag tenslotte het complimerä vermeld worden dat de PvdA aar ministers en ambtenaren doet vooi de snelheid waarmee ze gewerk hebben. Vol human interest schrijf' de PvdA te hopen 'dat degenen die in de zomermaanden intensief aar de Memorie van Antwoord gewerkt hebben, in de nazomer gelegenhei( zullen vinden alsnog van een pretti ge vakantie te genieten'. (GUPD. Folia Civitatis Red.)

Dom Kelder Camara pleit voor leerstoel in gerechtigheid De Braziliaanse aartsbisschop Dom Helder Camara heeft vori­ ge week dinsdag tijdens een gastcollege aan de VU gepleit voor de instelling van een leer­ stoel voor onderwijs in gerech­ tigheid, bevrijding en vrede. Helder Camara, die sinds 1975 eredoctor van de VU is, vroeg daarmee aandacht voor de on­ rechtvaardigheid van de ver­ spillende consumptiemaat­ schappij. De Derde Wereldlan­ den komen meer en meer in de greep van de moderne technolo­ gie met haar schone beloften van meer geld, meer werk en meer ontwikkeling, terwijl veel grondstoffen worden verspild, de schulden stijgen en de werk­ loosheid toeneemt. Bevrijdingsoorlogen kunnen slechts met hulp van de groot­ machten worden gevoerd. Naar de wapens grijpen beschouwen de Derde Wereldlanden als zelf­

moord, zei de bisschop, die aktie­ ve geweldloosheid als enige uit­ weg ziet. Dom Helder Camara kreeg na afloop van rector fnag­ nificus prof. Verheul te horen dat als er zo'n leerstoel aan de Vü komt, deze diens naam zal dragen. In april werd aan de r.k. universiteit van Notre Dame in Indiana, Verenigde Staten een gerechtigheidsleerstoel inge­ steld. Dom Helder Camara was ter gelegenheid van het eeuw­ feest van de VU in ons land. (Red.)

Kongres onder doem van dreigende werkloosheid medici

Of meer studentenstops bij geneeskunde of herverdeling werk en inkomen De beroepsperspectie­ ven van arts­assistenten in opleiding zijn minder gunstig dan een aantal jaren geleden. Ook art­ sen zouden in de nabije toekomst het leger der werklozen wel eens kun­ nen gaan versterken. Verontrusting genoeg voor de Landelijke Ver­ eniging van A ssistent Geneeskundigen (LAVG) om op 18 okto­ ber een congres te beleg­ gen rond de brandende vraag: komen er in de toekomst teveel artsen in Nederland? Naast deze belangenvereniging wa­ ren ook de organisaties van me­ disch specialisten en de overheid vertegenwoordigd. De representan­ ten van de farmaceutigsche indus­ trieën kwamen niet verder dan de hal van het Utrechtse Jaarbeursge­ bouw, waar de witte katoenen tasjes met kleurrijke folders en ander fraais grif van de hand gingen zodat congresgangers elkaar na afloop tot op station in Leiden bleven her­ kennen aan wat ze meedroegen. Binnen in de congreszaal zelf werd

Benno Boeiers op minder fleurige wijze over de medische arbeid van gedachten ge­ wissels. Verschillende berekeningen van het aantal toekomstige arbeids­ plaatsen voor medische specialis­ ten wijzen op een overschot aan gegadigden, gezien de huidige (gro­ te capaciteit van geneeskundige fa­ culteiten en medische opleidingsin­ stellingen. Op het congres kwamen grofweg twee standpunten naar voren. Het ene wilde de beroepssituatie van de zittende specialisten zoveel moge­ lijk veilig stellen door drastische inkrimping van toelating tot de me­ dicijnen­studie; het andere stand­ punt zag een oplossing in beperking van de praktijk­omvang, een ver­ korting van de werktijd en het op­ geven van een stukje inkomen door gevestigde specialisten. Dit laatste sloot aan bij opvattingen van voor­ standers van een duidelijker plan­ ning in de gezondheidszorg en van degenen die een dienstverband pre­ fereren boven een positie als vrij ondernemer; opvattingen die het, duidelijkst verwoord werden door PvdA­gezondheidszorg­specialist P. Buurmpyer. De organiserende belangenvereniging van arts­assi­ stenten vond de excessief hoge werktijden van haar leden een zo mogelijk nog nijpende probleem 'en gaf In het verlengde van die opvat­ ting ook een simpele oplossing om

de werkgelegenheid van arts­assi­ stenten in de toekomst veilig te stel­ len; regulering en inkrimping van de werkweek van medisch specialis­ ten.

Vraag en aanbod Artsen behoorden lange tijd, met de notarissen en advocaten, tot de vrije beroepsbeoefenaren. Dat vrije zat hem in de wijze waarop een arts zich als zelfstandige ondernemer kon opstellen in het veld van econo­ mische krachten. Hij was vrij in het aannemen van patiënten, vrij in het (collectief) onderhandelen over de prijs die betaald moest worden voor medische diensten en vrij om zo lang of kort te werken als hij maar wilde. Dat is al lang niet meer zo. Zieken­ fondsen treden regulerend op bij het aannemen van patiënten; de inkomens en werktijden van artsen staan' ter discussie. Het marktme­ chanisme dat een evenwicht zou moeten scheppen tussen de vraag ­ de behoefte aan huisartsen en me­ dische specialisten ­ en het aanbod ­ het aantal afgestudeerde artsen ­ door middel van de prijsvorming, de hoogte van het salaris dus, werkt niet. Een uitzondering daarop is het verschijnsel van de praktijkovema­ me; de verkoop van praktijkruimte, patiëntenbestand en goede naam, waarvoor steeds hogere bedragen moeten worden neergeteld, die soms tegen de miljoen gulden lopen. Forse bedragen die opgebracht kunnen worden omdat de inko­

mens van artsen (nog) hoog zijn en banken meer dan bereid zijn een passende financieringsregeling te treffen. Hoge inkomens zijn echter bij lange na niet de voornaamste veroorza­ kers van de hollende toename van kosten in de gezondheidszorg. Lan­ ge tijd werd de vraag waarom inko­ mens hoog waren, waarom gezond­ heidszorg met sprongen duurder werd, waarom mensen toet klach­ ten steeds meer naar de (dure) spe­ cialist in het ziekenhuis werden doorverwezen, niet eens gesteld. Zo kon het gebeuren dat in vijftien jaar tijd de uitgaven voor de ge­ zondheidszorg in ons land verdub­ belden. In 1953 nog 4.1 percent van het bruto nationaal product; in 1978 8.4 percent. Dr. J. van Mansvelt, voorzitter van de staatscommissie Structuur Ho­ norering Medische Specialisten, die bovenstaande cijfers noemde, zei verder in zijn voordracht op het LVAG­congres: 'Daarbij moet dan nog in aanmerking worden geno­ men dat deze stijging van de kosten van de totale gezondheidszorg voor het belangrijkste deel voortkwam uit de ziekenhuissector en een dui­ delijke parallel toonde met de toe­ ­ name van het aantal medische spe­ cialisten.' In deze opvatting werd hij gesteund door dr. L.M. Lamprè, secretaris van de Centrale Raad voor de Volksgezondheid. 'Uit on­ derzoek is gebleken', zo sprak deze functionaris, 'dat van de reële kos­

Vervolg op pag. 8

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen