Ad Valvas 1980-1981 - pagina 183

AD VALVAS — 5 DECEMBER 1980

Vierduizend Studenten protesteerden nog eenmaal tegen Pais' twee­fasenplan in Utrecht " ^^­^^'*\ï^x=i^ w

"We laten ons de universiteiten niet door Den Haag afpaldcen" 'Deze wet zal een papieren wet blijven. We zullen de kracht ontwikkelen om onderwijs zoals wij dat wil­ len af' te dwingen. Onderwijs dat aansluit bij wat er in de samenleving gaande is. Onderwijs dat uitgaat van onze betrokkenheid bij zaken zoals vrouwen­ strijd, vredesbeweging, vakbeweging, kraak­, mi­ lieu­ of derde wereldbeweging, bij politieke partijen, buurt­ en aktiegroepen.' Strijdbare woorden van Sophieke Zijk op het ijzig koude Domplein afgelo­ pen zaterdag. Vierduizend studenten hadden zich daar n a een demonstratie door de Utrechtse bin­ nenstad verzameld. Pais zal zijn wetsontwerp tweefasen­struktuur waarschijnlijk zonder veel kleerscheuren door de kamer weten te loodsen. Maar als het a a n de stu­ dentenvakbonden ligt zal de wet onuitvoerbaar blijken te zijn. 'We wilden laten zien hoe gevaarlijk het is zoveel konf liktstof a a n de universiteiten in te bouwen.' Geen tijd meer om aan sport of kui­ tuur te doen, ziek zijn kan je beter achterwege laten, werken aan stu­ dieverbetering doet de docent wel voor je en haal het niet in je hoofd te ontdekken dat een andere studie misschien leuker is. Het is ook niet verstandig elkaar te helpen bij de studie, want de tentamencijfers tel­ len immers mee bij de vraag wie door mag gaan naar de tweede fase. Schaf een stel ellebogen met weer­ haken aan, Is het advies, want met alleen een eerstefase­diploma op zak zijn je kansen op de arbeids­ markt verkeken. Met dit sombere toekomstbeeld in het achterhoofd heeft de studen­ tenbeweging van het begin af aan fel geprotesteerd tegen de plannen voor beperking van kursus­ en stu­ dieduur van onderwijsminister Pais. De studenten staan overigens niet alleen in hun verzet, want het wetsvoorstel kon bijvoorbeeld ook geen genade vinden in de ogen van de Akademische Raad, het overkoe­ pelend orgaan van alle universitei­ ten en hogescholen. De VU is in het verleden meermalen bezet geweest om de Haagse plan­ nenmakerij een halt toe te roepen: in december '78 werd het hoofdge­ bouw voor 48 uur bezet gehouden en in maart '80 was de bestuurs­ vleugel van de VU een etmaal het domein van protesterende studen­ ten. Na de zomervakantie leek de aandacht voor de herstrukture­ nngsvoorstellen wat verslapt ('we kunnen ons niet altijd met Pais bezig houden'). Maar de vrij plotse­ hnge voortvarendheid die de be­ windsman aan de dag legde om zijn wetsontwerp nog deze regeerperio­ de erdoor te krijgen, brachten de studentenvakbonden ertoe een lan­ delijke aktieweek te organiseren.

Onderspit De SRVU schreef een aktieverga­ dering uit, waar studenten van di­ verse fakulteiten een inschatting gaven van de gevolgen voor hun studie bij doorvoering van de twee­ fasen­wet. Projektgroepen, weten­ schapswinkels, vakken als weten­ schap samenleving en vrouwenstu­ dies zullen, zo vreest men, in de knel komen aangezien zij niet passen in het strakke tijdschema van de tweefasen­struktuur. Deze vakken zijn de afgelopen jaren onder moei­ lijke verhoudingen bevochten, en men is bang dat ze bij een vierjarige kursusduur weer als eerste uit het studieprogramma worden wegge­ sneden. Bovendien belemmert d e , tweefasenstruktuur een themati­ sche integratie van onderwijs en onderzoek, aangezien slechts in de tweede fase aan onderzoek kan worden gedaan. Kortom, een wet waar de meer maatschappelijk ge­ richte en progressieve studieonder­ delen het onderspit moeten delven, zo vond men op de aktievergade­ ring. Reden waarom uitgebreid aandacht werd besteed aan het boy­

Wim Crezée cotten van de uitvoering van de wet. Maar daarover straks meer. Niet alleen in A msterdam waren aktiviteiten in het kader van de aktieweek. In Nijmegen, Gronin­ gen, Utrecht en Eindhoven vonden bijvoorbeeld al dan niet langdurige bezettingen plaats. A an diverse KvB's werden door de bezetters 'el^ sen' danwei 'verzoeken' gesteld om zich tegen de herstrukturerings­ plannen van de bewindsman uit te spreken en een eventuele invoering van de wet maximaal tegen t­e wer­ ken. Over belangsteUing had men in het algemeen niet te klagen. Zo kon de Aktieleidlng van het bezette Utrechtse Academiegebouw op een gegeven moment melden dat het toch niet kinderachtige perceel te klein was om alle belangstellenden binnen te kunnen laten. Om duidelijk te maken dat er alter­ natieven voor Pais' voorstellen zijn, werden in de aktieweek In bijvoor­ beeld Wageningen, Leeuwarden en Delft, tijdens de stakingen van de officiële kolleges, studieprogram­ ma's opgezet die volgens de studen­ ten meer stroken met de maat­ schappelijke behoefte aan weten­ schappelijk onderwijs.

Puinhoop De aktieweek kreeg vorige week za­ terdag zijn hoogtepunt in een lan­ delijke demonstratie door de Utrechtse binnenstad. 'Tweefasen­ struktuur: elite­diktatuur' was de leus waarmee de demonstranten aangaven hoe ze dachten over de plannen van de VVD­minister. Op het Domplein, voor het bezette Aca­ demiegebouw, uitte een aantal sprekers hun bezorgdheid voor de toekomst van de universiteit na in­ voering van de gewraakte wet. Wybe Zijlstra, lid van het KvB van de universiteit van Amsterdam, on­ derschreef de mening van studen­ ten dat op de universiteiten een puinhoop zal ontstaan als de twee­ fasen­struktuur wordt ingevoerd. 'We hebben al enkele maanden te­ rug vanuit het kollege gesteld dat de invoering van deze wet, plus de wet wetenschappelijk onderwijs '81 en de beleidsnota universitair onder­ zoek, plus de personeelsinkrimpin­ gen de draagkracht van de univer­ siteiten ver te boven gaat.' Zijlstra pleitte voor een uitstel van de kamerbehandeling en zag met blijdschap de nieuwe verkiezingen naderen, waarna een nieuwe rege­ ringsploeg een ander wettelijk ka­ der voor het w.o. kan uitwerken; een wettelijk kader waarin het ho­ ger onderwijs meer maatschappe­ lijk gericht is en selektievrij wordt gemaakt. Zijlstra konstateerde dat momen­ teel ruim dertig procent van de bij de universiteit Ingeschrevenen deeltijdstudent is. 'Pais' wet is voor

die mensen een nekbreker, want het wordt vanwege de beperkte In­ schrijvingsduur onmogelijk om naast de studie een huishoudelijke taak of een baan te hebben.' Erik Nijhof, sprekend namens de vakbondsorganisaties ABVA/KABO, voorzag dat perso­ neelsleden in een ware konkurren­ tieslag zouden moeten gaan knok­ ken om de tweede, post­doktorale fase voor hun instituut In de wacht te slepen. Daarbij zullen volgens hem twee soorten wetenschappelijk medewerkers ontstaan: lesboeren en onderzoekers. Hij kon Pais' ar­ gument als zou zijn wet 'hoger on­ derwijs voor velen' betekenen niet ­serieus nemen: 'Een verhoging van de kollegegelden met 50 procent, zonder dat er een aanvaardbaar stelsel van studiefinanciering be­ staat, kan alleen maar het omge­ keerde betekenen.' Sophieke Zijk, Ud van het Landelijk Studenten A ktie Komité dat de de­ monstratie organiseerde, zag de wet op de tweefasen­struktuur als een onderdeel van een pakket maatre­ gelen, waarmee de bewindsman het gehele hoger onderwijs wil stroom­ lijnen en centraliseren 'tot in de jaren '90'. Zo betekent het wetsont­ werp Wetenschappelijk Onderwijs '81 in vergelijking tot de huidige WUB een terugdraaien van de de­ mokratische bestuursstruktuur. Via een uitbreiding van het tucht­ recht kunnen 'lastige' studenten de toegang tot de universiteit ontzegd worden.

De demonstratieve voettocht met een variëteit aan tegen Pais' tweefasen­ structuur gerichte spandoeken onderweg naar het Utrechtse Domplein. Terwijl momenteel op de universi­ teiten mogelijkheden bestaan om in onderwijsprojekten ook onderzoek te doen naar problemen van bij­ voorbeeld vakbeweging en aktieg­ roepen, zal met de invoering van de zgn. Buoz­nota het onderzoek van bovenaf gedirigeerd worden. Met name via het 'kontraktresearch' zal de invloed van het bedrijfsleven op het universitair onderzoek ver­ sterkt worden, aldus Sophieke Zijk.

Boyl(ot invoering Ondanks de kritiek van alle gele­ dingen binnen de universitaire we­ reld heeft Pais zijn voorstellen niet teruggenomen of bijgesteld. Daar­ om wordt de tweefasen­wet door de studenten, ook als die parlementair wordt aangenomen, ondemokra­ tisch genoemd. En daarom zal de komende maanden alles in het werk gesteld worden om de uitvoering van de wet tegen te gaan, zeggen ze. Op de aktievergadering in het hoofdgebouw vorige week werd be­ klemtoond dat voor een effektieve boykot een eenheid op de universi­ teit van belang is. 'Er moet voorko­ men worden, dat er tussen de fakul­ teiten onderling een konkurren­

tieslag zal ontstaan over de verde­ ling van de 40 procent van de stu­ denten die naar de tweede fase mo­ gen doorstromen,' zo werd gesteld. Het eerstkomende 'richtpunt' in de aktie is volgens de studenten het KvB. Het kollege zal immers de beslissing moeten nemen om, na de parlementaire aanvaarding van de wet, de richtlijnen voor de uitvoe­ ring ervan door te sturen naar de fakulteiten. 'Op dat moment kan een bezetting reéel worden,' aldus Mundus­voor­ zitter Leo Euser, die er nog aan toe­ voegde dat een exakte uitstippeling van de strategie op dit moment onmogelijk is gezien de onduidelijk­ heid over de inhoud van de richtlij­ nen en de procedures die de fakul­ teiten bij hun herstruktureringsar­ beid moeten volgen. Een koórdlnerend aktiekomité zal op de VU de vinger aan de pols hou­ den, zo werd afgesproken. 'En op de fakulteiten moet verder gewerkt worden aan een politiek op de stu­ die­inhoud en ­verbetering, want daar gaat het uiteindelijk om.' En: 'We laten de universiteit niet door Den Haag afpikken. De universiteit is van ons en niet van het bedrijfsle­ ven.' Een nieuwe lente staat voor de deur.

Einde Eeuwfeest met muziek en lintjes In aanwezigheid van onder andere de minister van CRM, mevrouw M.H.M.F. Gardeniers en de staats­ secretaris van onderwijs en weten­ schappen, de heer K. de Jong werd het eeuwfeest van de Vrije Univer­ siteit vorige week donderdag in het Concertgebouw op muzikale wijze afgesloten. Het vu­Groot Koor en het VU­ Kamerkoor, beide onder leiding van Huub Kerstens en het VU­ orkest onder leiding van Daan Ad­ miraal voerden werken uit van Tsjaikowsky, Von Beethoven e.a. Sluitstuk, maar niet klapstuk van het concert was de première van de compositie van Joop Voorn voor koor en orkest naar de 'Song of Enitharmon', een gedeelte uit het dichtwerk 'The Pour Zoas' van de Engelse dichter William Blake. Me­ vrouw Gardeniers had bij wijze van cadeautje voor de jarige VU geld beschikbaar gesteld voor het ma­ ken van deze compositie. Voor veel mensen onverwachts.

want het stond ter meerdere verras­ sing niet in het programma ver­ meld, reikte staatssecretaris De Jong voor de pauze koninklijke on­ derscheidingen uit aan drie perso­ neelsleden van de VU. De heer mr. H. Hoogenkamp, secretaris van het CvB en secretaris van het bestuur van het A cademisch Ziekenhuis Vrije Universiteit, werd benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau. Ook m deze Orde, maar dan tot Ridder werd de heer J.L. Brosky benoemd. De heer Brosky is plaatsvervangend directeur van de Faculteit Geneeskunde. Mevr. C. Grendel ontving de ereme­ daille in zilver in de Orde van Oran­ je Nassau. Zij is al sinds 1943 in dienst van de VU en werkt als spoel­ ster bij de subfaculteit Scheikun­ de. Na de pauze maakte de rector mag­ nificus, prof. Dr. H. Verheul de opbrengst van de inzamelingsaktie 'Beurzen open voor vluchtelings­ studenten, ­docenten en ­ medewer­ kers'. Deze aktie ging in juni 1978

Staatssecretaris K. de Jong Osn (onderwijs) achter de microfoon bi] de uitrei­ king van de drie koninklijke onderscheidingen aan v.l.n.r. mr. H. Hoogen­ kamp, secretaris C vB, mevr. C . Grendel, spoelster bij scheikunde, en de heer J.L. Brosky, plv. direktem­ geneeskundefakulteit.

van start. De bedoeling was een fonds te vormen waarmee vluchte­ lingen aan studie of werk op de VU geholpen kunnen worden. Sinds die datum, zo meldde de rector, heeft de VU­gemeenschap in totaal bijna 500.000 gulden bijeengebracht. De Vereniging voor wetenschappelijk onderwijs op gereformeerde grond­ slag en de Van Coeverden A dnani Stichting deden daar nog een schepje bovenop, zodat het to'ale bedrag op ƒ 535.000 kwam. Met de winst van de Eeuwfeestwinkel erbij werd dat / 554.000. En deze maand komt er ongetwijfeld nóg wel een bedrag binnen. In december zullen de eerste beurzen uitgegeven worden. Na afloop van het concert bleek hoezeer veel mensen gewend zyn om nog tijdens of onmiddellijk na het applaus weg te rennen. Hierdoor viel het laatste programmaonderdeel 'De orde van de dag'^wel wat in het water. De voorzitter van de eeuwfeestcommissie handelde dit punt dan ook maar in versneld tempo af. Na dit vreemde einde kon iedereen die zin had nog wat na blijven praten. Om er een vrolijke stemming in te brengen speelden In de diverse foyers van het concertgebouw kleine groepjes muzikanten. Zo eindigde dan het eeuwfeest van de Vrije Universiteit. En, om nog maar eens de inmiddels gevleugelde uitspraak te herhalen: nog nooit heeft een universiteit zo lang honderdjaar bestaan. (JKo)

ii/fiddagpauzedienst

Op donderdag 11 december is de voorganger in de middagpauzedienst ds. Ype Bekker, studentenpredikant. Plaats van samenkomst is de kerkzaal van het hoofdgebouw op de 16e etage. De dienst begint om 13.00 uur.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen