Ad Valvas 1980-1981 - pagina 203

AD VALVAS — 19 DECEMBER 1980

Raadscommissie buitenlandbeleid studeert op 'minimumprogramma'

Wanneer móet UR zich politiek uitspreken? De commissie buitenlandbeleid van de universiteitsraad heeft een oud onderwerp van de plank gehaald: het doen van politieke uitspraken door de universiteit. De raad moet er maar weer eens over aan de praat volgens de commissie, die zich aan het beraden is over 'richtlijnen', waarover na de jaarwisseling beslist kan worden. Niet dat over politieke uitspraken nooit iets op het veilige papier werd vastgelegd, zoals de VU betaamt. In 1973, toen er nog driftig gepolitiseerd werd, vond de universi­ teitsraad het verstandig enigermate paal en perk te stel­ len aan mogelijke door maatschappelijke geëngageerd­ heid opgevoerde (e)motie­ijver. A lgemene politieke uit­ spraken, los van het universiteitsdoel, moesten worden voorkomen, werd er geschreven. De raad meende echter dat het overigens niet zinvol was globaal aan te geven wanneer wel en wanneer niet een politiek standpunt moest worden ingenomen. E!k geval zou op zich zelf beke­ ken worden. De tijd is rijp om de diskussie in de raad weer eens te actualiseren, zegt drs. Frank de Louw (DA K), voorzitter van de commissie buitenlandbeleid, die het heeft aange­ zwengeld. 'Ik proef een verveelde sfeer van daar heb je weer zo'n motie. Een principiële diskussie is daarom op £ijn plaats.' Daar zit niet de bedoeling achter de huidige drempel voor het indienen van politieke moties te verhogen, zegt hij. 'We willen juist een poging wagen om het wat scherper te krij­ gen wanneer je als universiteit echt móet reageren in bepaalde gevallen en daarnaast wanneer je dat beter niet kunt doen.' Hij benadrukt het woord poging, omdat het geen sim­ pele opgave lijkt en de commissie niet de schijn zal willen wekken het allemaal wel even optimaal te zul­ len voorbakken voor de raad. Hij zou in tegenstelling tot 1973 uit willen gaan van een positieve bena­ dering. Er zou een soort 'minimimi­ programma' moeten komen, waar­ in zo klaar mogelijk staat wanneer de universiteit haar maatschappe­ lijk verantwoordelijkheidsbesef via moties dient te laten blijken, over­ weegt hij. Hij bereidt een notitie voor die de buitenlandcommissie medio januari zal gaan bespreken. 'Ik vraag me voor mijzelf af: geeft de universiteitsraad nu wel zo goed vorm aan die maatschappelijke ver­ antwoordelijkheid. Politieke moties ­ en daar worden er de laatste tijd nogal eens wat van ingediend ­ wor­ den met tegenzin behandeld.' Er zijn raadsleden die de effektivi­ teit van politieke uitspraken be­ twijfelen. Bovendien is de wereld zo groot dat je elke veertien dagen tien, twintig moties over van alles en nog wat zou kunnen aannemen en hoe willekeurig is dat dan? vra­ gen ze. Er heerst moeheid. Frank de Louw: 'Het is de politieke kuituur. A ls ik de huiver voor mo­ ties voel, zelfs als het gaat over moties tegen Pais, zie ik dat het politieke bewustzijn van de raad een stuk minder groot is dan in de~ voorbije jaren.' Er zou volgens hem in de nieuwe raadsdiskussie niet uitsluitend over meer omlijnde kriterla voor politie­ ke uitspraken, waarmee op de hui­ dige situatie wordt ingespeeld, moe­ ten worden gesproken. Hij heeft de mdruk dat de raad ook best als zijn taak mag beschouwen, behalve be­ sluiten te nemen, het politieke kli­ Advertentie

DIKS Autoverhuur bv \ . Generaal Vetterstraat 55 . (aan de Coentünnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam­(Z). Telefoon 714754 en 723366 FN. W. deZwijgerlaanlOl . Telefoon 183767 jb nieuwe luxe­ en bestelwagens !' waaronder: \\ FORD ­ VW ­ DATSUN ­ O P E L NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS m TOT42m3EN9TON T'""

{groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten , 10 procent korting

­

Jan van der Meen maat op de universiteit wat te hel­ pen aansterken om zijn uitspraken wat meer te laten relateren aan wat er op de VU leeft. Vroeger werden er door de Studen­ ten Raad VU (SRVU) met zijn sek­ tle buitenland wel informatie­ bijeenkomsten georganiseerd, waar ook moties werden aangenomen. De Progressieve Kiesvereniging (PKV), uit welke hoek politieke mo­ ties meestal vandaan komen, pikte de resultaten daarvan voor haar raadswerk op, maar dat is wegge­ vallen. Het was eigenUjk het enige wat er bestond.

brief aan minister van buitenlandse verzoek zich sterk het herstel van de in El Salvador.

Van der Klauw zaken met het te maken voor mensenrechten

Westelijke Jordaanoever Aanleiding tot het beraad binnen de raadscommissie over richtlijnen was een motie van de PKV­fraktle met een veroordeling van de aantasting van de academische vrijheid op vier Palestijnse univer­ siteiten op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Toen het moderamen van de raad niet voor zoiets voelde, peilde de PKV de opi­ nie bij de bultenlandcommlssie. Daar vond men dat er Inderdaad niet zo gelukkige dingen op de Wes­ telijke Jordaanoever gebeuren, maar men voorzag een onverkwik­ kelijke diskussie in de raad omdat die zaak erg emotioneel en politiek ligt en wilde zich er verder niet mee Inlaten. A ls de motie zou worden aanvaard, zou de raad impliciet een uitspraak doen over de hele bezet­ ting in dat gebied en Israël totaal veroordelen. Of de motie erdoor zou komen, zou daarom twijfelachtig zljn. By merendeels onthoudingen of tegenstemmen om wat voor rede­ nen dan ook ­ bijv. politiek hoort niet in de raad thuis ­ zou de VU naar buiten toe het beeld kunnen wekken van een reactionaire instel­ ling die natuurUjk achter Israël staat. Het meest waarschijnlijk was echter dat de motie niet zou worden behandeld, omdat de raad dit zou afwijzen, werd overwogen. En daar­ bij het gegeven dat de raad niet zo geweldig meer warmloopt voor poli­ tieke moties, of die nu over college­ geldverhoging of over beknotte universiteiten in het buitenland ' gaan, dat alles stemde de commissie tot nadenken.

de Westelijke Jordaanoever bij een raadscommissie terechtgekomen, omdat de raad meende niet over voldoende Informatie te beschik­ ken. Ook bij een aantal andere in­ stellingen toonde men zich zacht gezegd aarzelend. A an de Wage­ ningse landbouwhogeschool vond men de door het Palestlna­comlté geadviseerde motie tenslotte een te heet hangijzer in de agendacom­ missie en ze werd afgevoerd. De Progressieve Studenten Praktie daar overwoog toen de motie zelf als fraktie in te dienen. Meestal zyn het de progressieve, niet­conservatieve, linkse raadsle­ den en frakties in een unlverslteits­ of hogeschoolraad die politieke mo­ ties aanbrengen. Daarin zit geen verschil van instelling tot instel­ ling. Ook hebben de meeste univer­ siteiten er geen geschreven regeling voor. De VU behoort wat dat betreft tot de uitzonderingen. A ls we daar naar Informeren by de overige twaalf instellingen, blijkt dat alleen de landbouwhogeschool Wagenln­ gen, de rijksuniversiteit Limburg en de Tllburgse hogeschool ook zoiets kennen.

Vaak vindt men dat politieke uit­ spraken op enigerlei manier met wetenschappelijk onderwijs en on­ derzoek in verband moeten staan, zonder dat dit steeds met zoveel woorden wordt uitgesproken. In de geschreven regelingen staat dat juist zwart op wit. Vaak houden Indieners van moties daar rekening mee, als ze meer zekerheid wiUen hebben dat ze worden aangenomen. Door de Wageningse landbouwho­ geschool werd bijvoorbeeld de schending van de mensenrechten in Guatemala vorig jaar in een mo­ tie bekritiseerd, waarin met name op de verdwijningen van leden van progressieve Studentenorganen werd gewezen. Als een raad een motie heeft aange­ nomen wordt die wel doorgezonden naar andere instellingen met het verzoek hetzelfde te doen. Moties over Guatemala werden o.a. ook aangenomen op de Universiteit van Amsterdam en in Leiden. De proce­ sen tegen Indonesische studenten die zich tegen de herverkiezing van Suharto hadden gekeerd vorig jaar leverden ook een hele ris protesten van Nederlandse universiteiten op.

Verschillen niet groot tussen universiteiten bij politieke moties De universiteitsraad zou zo'n wis­ selwerking met de basis moeten be­ vorderen, denkt Frank. De laatste jaren is de raad van de basis op de v u weggegroeid. 'De UR zou er ook aantrekkelijker door kunnen wor­ den voor de mensen dan die nu is,' zegt hij. Voordat een motie in de raad komt, zou er ook binnen de universitaire gemeenschap over kunnen worden nagedacht, infor­ matie verzameld, etc. Augustus vorig jaar steunde de UR op voorstel van het WP, DAK èn de PKV unaniem de basisaktie 'VU voor Nicaraqua', een zeldzaam voorbeeld van goed samenspel tus­ sen achterban en UR (Vgl. de aktie 'VU voor Vietnam' een vijftal jaren geleden). In de UR zou het ook niet bij een eenmaal aanvaarde motie hoeven te blijven, vindt Frank. De VU­bevolking zou kunnen worden opgeroepen bijvoorbeeld om indivi­ duele protestbrieven te schrijven, een beproefde methode van Amnes­ ty International. Op instigatie van de commissie buitenlandbeleid werd begin december voor het eerst een dergelijke oproep gedaan om by de militaire jumcta in El Salvador te protesteren tegen de moord op rec­ tor Uloa van de El Salvador Univer­ siteit. Dat was geen opzet trouwens, maar een vrucht van een compromis. De PKV had liever een motie tegen de junta willen aannemen, maar dat kwam er niet van. De poging strandde op het motief dat de VU geen direkte betrekkingen heeft met een instelling in dat land. Wel schreef het college van bestuur een

De motie van de PKV­fraktie werd afgelopen dinsdag niet op de raads­ zitting behandeld. De PKV ha i wel aangekondigd dat zy de mot e dan zou agenderen. Hoe zat dat? PKV­ raadslid Gerrit Rot: 'Op zeer forme­ le gronden kon de motie niet meer op de agenda worden gezet. De stukken waren er al, maar het vol­ gens de procedure vereiste schrifte­ lijke verzoek om het te agenderen ontbrak. Wij zullen de motie nu andermaal eerst weer in de buiten­ landcommissie brengen. Dan kan die meteen als een soort testcase dienen als we daar medio januari gaan praten over de richtlijnen voor politieke uitspraken.' Is de PKV­fraktle als grootste leve­ rancier van politieke moties geluk­ kig met het komende raadsberaad over de richtlijnen? Gerrit Rot: 'We hebben er genoeg van dat er steeds moties door middel van orc'evoor­ stellen bij voorbaat worden getor­ pedeerd en dus niet inhouUcijk worden behandeld. Er zal een mar­ ge moeten kome i voor moties die in elk geval wel worden besproken. Als de komende diskussie dat als resul­ taat heeft, vinden we dat een verbe­ tenng. We denken in de eerste plaats aan een marge voor steunbe­ tuigingen aan' buitenlandse univer­ siteiten die leiden onder regerings­ repressie. De raad zal in deze situa­ ties duidelijk kleur moeten beken­ nen omdat de VU een universiteit moet zyn die midden in de samenle­ ving staat.' Aan de Universiteit van A mster­ dam is een soortgelijke mot' a over

Drs. Frank de Louw, voorsüter van de UR^commissie buüenlandbeleid: Een poging doen om het politieke klimaat op de universiteit te verbeteren Bij de rest is het indienen van poli­ tieke moties vrij spel, al zijn er ook waarbij in de raadspraktyk een of andere inperkende gedragslijn is ontstaan, die sommige wat te alge­ meen­politieke moties al by voor­ oaat kansloos maakt. Ruimden­ kend zijn de raden van de Universi­ teit van Amsterdam en de Groning­ se universiteit. Daar worden de meest uiteenlopende moties ­ va­ riërend van afkeuring van het poli­ tieoptreden by de metrorellen tot steun aan de Zuidafrikaanse vrij­ heidsstrijd ­ besproken en door­ gaans aangenomen ook. Dat by die raden met de regelmaat van de klok moties op tafel komen, wekt geen verbazing. Byna elke vergadering liggen ze er. Bij de andere gebeurt dat minder vaak tot zelden. De DeUtse TH springt er uit. 'Als er in het bestaan van de hogeschoolraad tien politie­ ke moties zyn ingediend, zitten we aan de hoge kant, denk ik,' zegt raadsgriffier mr. A . van der Lugt. Ooit is wel een diskusslestuk over politieke uitspraken geweest, zegt hy, maar dat speelt helemaa» geen rol meer.

omdat de vryheld van meningsui­ ting met voeten was getreden door de Indonesische overheid. Kontak­ ten met Indonesische instellingen zouden alleen nog opengehouden mogen worden als het direkt op de gewone bevolking gerichte Projek­ ten betrof. De motie werd zo onder­ schreven door Lelden, Nymegen, Delft, Groningen, de Twentse TH, Utrecht... De uitspraken werden o.a. verstuurd naar de Indonesische autoriteiten en de Nederlandse mi­ nister van ontwikkelingssamen­ wei ing. Het protest op de VU bleef bin. inskamers. Een dergelyke mo­ tie, aan de Indonesische regering gericht, werd r et behandeld. Vla­ vla werd er van de verontrusting op de VU blyk gegeven tegenover de Indonesische samenwerkingspart­ ner de Ga(^ah Mada (staats)unlver­ slteit. Dat vond men een beter adres. By de rechtervleugels ir de raden wordt doorgaiiiis gehoord dat poli­ tiek niet in de raad hoort. Colleges

Vervolg op pag. > 4

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen