Ad Valvas 1980-1981 - pagina 221

AD VALVAS — 16 JANUAR11981

ABI/A: 'Ge/d geen onoverkomenlijk punt, management­argument gezocht'

VU mist management om schoonmaakwerk in eigen beheer te doen, denkt De Jager 'Het gaat er niet om dat wij geen buitenlanders in dienst willen nemen maar dat wij geen schoonma­ kers meer in dienst van de VU nemen'. Dat zei CvB­ portefeuillehouder voor het personeelsbeleid dr. ir. A.W. de Jager vlak voor de kerstvakantie aan het slot van de Studium Génerale­cyclus over gastar­ beid. Een cyclus die soms een pijnlijk geladen sfeer ademde wanneer uit de hoek van vermoedelijk sym­ pathisanten van de Centrumpartij op agressieve toon vragen werden gesteld die allesbehalve getuig­ den van begrip of sympathie voor de buitenlandse werknemers in ons land (zie ook de ingezonden brief hierover op pag. Z) De Jager toonde dat begrip wel, hij bleek zich goed in de situatie van de buitenlan­ ders op de VU verdiept te hebben. Maar hij­bleef aan de andere kant toch ook zakelijk. Wij hebben hier op de VU het management niet om het schoon­ maakwerk zelf goed uit te voeren. Er wordt hier apparatuur gebruikt die een speciale behandeling vraagt. Zo'n schoonmaakbedrijf is daar veel beter op ingesteld. Je moet als universiteit niet alles zelf willen doen. Een argumentatie waarvan de bonden nou niet bepaald onder de indruk zijn.

I3e Jager die in zUn lezing de buiten­ landers op v u en AZTVU in verscliil­ lende categorieën onderscheidde werd Èii de vr^enronde toch vooral geconfronteerd met de situatie van de schoonmakers die niet in dienst van de VU zijn. Personeelszaken heeft een poosje geleden berekend dat het in dienst nemen van die schoormiakers die in dienst zijn van schoonmaakbedrijven als de' GOM nauwelijks duurder zou zijn dan dit werk uitbesteden als het ziektever­ zuim maar niet te veel toeneemt. Iets wat volgens de Jager te ver­ wachten is omdat de bedrijfsvoe­ ring op de VU anders (minder strak?) is. Bovendien hoeven de schoonmaakbedrijven volgens hun CAO de eerste ziektedag niet uit te betalen wat bij de VU wel zo is. Ook bij de zojuist afgeronde schoon­ maak­CAO is dat punt ongewijzigd gebleven. Voor de Jager is het niet alleen een kwestie van geld. Ook als het in dienst nemen van schoonmakers voordeliger zou uitvallen voor de v u zou het toch zeer de vraa« zijn of je ze in dienst zou moeten nemen, vindt litj. Want je moet op zeker moment als universiteit gebruik maken van de capaciteiten die bui­ ten de universiteit aanwezig zijn. Als je glaswerk kan kopen van een fabriek die dat beter kan maken dan wii moet je het ook niet zeil gaan doen. Daar zijn gespeciali­ seerde bedrijven voor. Zo zit de maatsciiappij in elkaar. Tevoren had De Jager een aantal punten opgesomd waarmee liij dui­ delijk wilde maken dat de VU wel degelijk een bepaalde verantwoor­ delijkheid voelt voor de buitenlan­ ders op de v u . Deze punten hebben echter vooral betrekking op die bui­ tenlanders die wel in dienst van de v u zijn. Op de VU zijn dat er 130. Op het AZVU 202. 'De VU stimvüeert de opvang van buitenlandse werkne­ mers door ze vanuit hun werkomge­ ving ook eens thuis op te zoeken. We maken geen verschil in arbeids­ voorwaarden en werkomstandighe­ den tussen nederlandse en buiten­ landse werknemers in vergelijkbare posities, ook niet in positieve zin.' De Jager doelt bij dat laatste met name op de Portugese schoonma­ kers in het ziekenhuis die vanaf het begin dezeUde arbeidsvoorwaarden kregen als vergelijkbare nederland­ se werknemers maar daar bovenop extra vakantiedagen en het recht op een onafgebroken vakantiepe­ riode wanneer vrouw en gezin al­ leen waren achtergebleven in Por­ tugal. Daartegen werd door neder­ landse werknemers destijds nogal geprotesteerd en met ingang van 1978 zijn toen alle arbeidsvoorwaar­ den weer gelijk getrokken. Een beleidspunt is verder dat bui­ tenlanders zoveel mogelijk te mid­ den van nederlanders werken zon­

Jaap Kamerling der dat echter sociale groepsvor­ ming in redelijke mate wordt ver­ hinderd. Men zal tenslotte graag met zijn eigen landgenoten willen werken meent De Jager.

Ombudsman aangewezen Van de buitenlanders die niet in VU­dienst zijn wordt zo nu en dan de arbeidssituatie met de leiding van de schoonmaakbedrijven be­ sproken. 'We zullen echter als uni­ versiteitsbestuur niet in de eigen verantwoordelijkheid van deze be­ drijven voor hun personeel mogen treden. Bij Personeelszaken is on­ langs iemand aangewezen die klachten van gastarbeiders re­ gistreert en die samen met de be­ treffende gebouwenbeheerder met de directies van de schoonmaak­ bedrijven bespreekt. Een soort om­ budsman dus: Daan Nugteren, die voor éénvijfde deel van de werk­ week voor dit werk is vrijgesteld. ­ I3e VU stimuleert verder het leren van nederlands door de gastarbei­ der. De Jager vindt enige beheer­ sing van het nederlands een absolu­ te voorwaarde voor het krijgen van sociale kontakten met nederlan­ ders en het verwerven van een bete­ re positie op de arbeidsmarkt. De cursus nederlands wordt door de VU betaald en deelname eraan ge­ scikiedt voor meer dan de helft in werktijd en komt voor een belang­ rijk deel ten laste van de schoon­ maakbedrijven. De cursus wordt twee maal per week vijf kwartier lang gegeven door 12 docenten. Zes­ tig tot tachtig buitenlanders volgen de cursus die volgens vijf verschil­ lende methoden wordt gegeven af­ hankelijk van het nivo van de deel­ nemer. Een probleem is dat zo'n tien deelnemers uit Marokko nooit op school zijn geweest en niet ge­ wend zijn om in de schoolbanken te zitten. In het algemeen leren de jongeren het redelijk snel: in zo'n twee jaar. De ouderen hebben het vaak moei­ lijker. Ze weten vaak nog niet zeker of ze hier wel altijd zullen blijven en 2den daarom soms het nederlands leren als tijdverspilling. Het absen­ teïsme is soms dan ook behoorlijk hoewel het dit jaar nogal is meege­ vallen hoorden we van een docent. De Jager vindt deze cursussen ei^ belangrijk. De VU zal er zeker mee doorgaan. Ook aan het werkoverleg

moet de buitenlander normaal kunnen deelnemen vindt liij, wat natuurlijk alleen kan als éeze in dienst van de VU is. Bij de schoon­ maakbedrijven zal het werkoverleg meer neerkomen op een soort werk­ instruktie. Tenslotte is het beleid van de VU erop gericht buitenlan­ ders niet achter te stellen bij bevor­ dering op grond van hxm buitenlan­ der zijn. Ze moeten gewoon voor­ man of voorvrouw kunnen worden maar dan is enige kennis van het nederlands wel noodzakelijk. En dat geldt vooral voor funkties die vaktechnische bekwaamheden ver­ eisen die eigenlijk aUeen in het ne­ derlands geleerd kunnen worden. Een portier bijvoorbeeld moet tele­ foongesprekken kunnen voeren in het nederlands, de veiUgheidsvoor­ scliriften kennen en wat EHBO­ keimis.

Schoonmakers wel ofniet in VU'dienst De Jager ging ook in op de vraag waarom het ziekenhuis van de VU en voor een deel ook Geneeskunde bij de VU de buitenlanders destijds wel in dienst hebbeli genomen. 'Het ziekenhuis heeft destijds heel bewust gekozen voor het in eigen dienst nemen van schoonmakers. Men koos daartoe één land, Portu­ gal, uit om er te werven. Dit werd toen gedaan omdat in die tijd op de nederlandse arbeidsmarkt het aanbod van schoonmakers heel ge­ ring was. Op dit moment wordt er niet meer geworven in Portugal. Men neemt nu nog personeel aan hoofdzakelijk op aanbeveling van het eigen personeel. Deze Portuge­ zen werken bij de schoonmaakaf­ deling en de restauratieve dienst: alleen bij de schoonmaakafdeling al 134. Volgens De Jager zou men op dit moment een andere keus maken als men opnieuw zou kun­ nen kiezen. , Bij geneeskunde worden de labo­ ratoriumkamers in eigen beheer door buitenlanders schoongehou­ den. Het schoonhouden van de col­ lege­zalen en gangen is weer uitbe­ steed. Het in eigen beheer nemen van het schoonmaakwerk heeft hier een voorgeschiedenis. Op een gegeven moA ient werd de relatie met een schoonmaakbedrijf ver­ broken omdat het bedrijf slecht verging. Een ander bedrijf zou het werk overnemen mits zij de werk­ nemers van het eerdere bedrijf zou overnemen. Toen dat ook weer moeilijkheden gaf stelde beheer­ der Brosky een aantal van hen maar in eigen dienst te nemen als daar ook de voorlieden bij zouden zijn. Deze schoonmakers werken in het laboratoria waar de artsen en stafleden aanwijzingen kunnen geven. Het voordeel is dat de

schoonmakers die hier vrij speci­ fiek werk doen niet steeds opnieuw hoeven te worden geïnstrueerd. Het verloop bij een schoonmaak­ bedrijf is veel groter. Overigens zit­ ten deze schoonmakers niet op for­ matieplaatsen, ze vallen onder ma­ terieel­krediet. Opmerkelijk in het betoog van De Jager was, dat ook hij er van uitgaat dat de meeste buitenlanders die nu in ons land zijn zich hier blijvend zullen vestigen. Enkele jaren terug werd daarover tn bestuursnotities van de VU nog anders gedacht. Dit betekent volgens De Jager dat we in ons land naar een andere samenle­ ving toegaan. Zo'n twintig jaar ge­ leden waren we hier bijna alleen met nederlanders die elkaars ge­ woonten kennen. Nu wonen hier hele groepen die andere gedrags­ patronen hebben. Gezin en familie worden heel anders gewaardeerd, het huwelijk wordt anders beleefd en de rol van de godsdienst is veel belangrijker in het dagelijks leven. Hij maakte onderscheid tussen bui­ teplanders uit de westerse indus­ triële landen en uit mediterrane landen zoals Spanje, Portugal, Ita­ lië en Marokko. Op de universiteit werken in totaal 130 buitenlanders in VU­dlenst waarvan meer dan de heUt uit wetenschappelijk perso­ neel bestaat. Ongeveer éénvijfde van de buitenlanders komt uit Spanje, Portugal, Italië en Marok­ ko. Bij de schoonmaakbedrijven die voor de VU werken zitten nog zo'n 75 buitenlanders, vooral Marokka­ nen. Bij het AZVU werken 202 bui­ tenlanders waarvan 122 Portugese schoonmakers.

Portugezen De Jager meent dat je de categorie uit de mediterrane landen zeker af­ zonderlijk moet bekijken als je hun situatie analiseert. Die is heel an­ ders dan die van buitenlanders uit de westerse industrielanden. Ook tussen de mediterrane landen ^ n trouwens weer aanzienlijke ver­ schillen. De Portugezen bijvoor­ beeld raken gemakkeUjker geïnte­ greerd in ons land dan de Noord­ Afrikanen. De sociaal­culturele verschillen met de nederlanders zijn kleiner. Portugezen zijn bv. net als veel nederlanders katholiek. De groepsband bij de Portugezen is minder sterk dan bij Marokkanen en men woont meer tussen de ne­ derlandse bevolking in. Wooncul­ tuur en inrichting vertonen ook meer overeenkomsten met de ne­ derlandse dan bij de marokkanen het geval is. De meestal arme Portugezen zijn hier vooral gekomen om geld te ver­ dienen en zo een toekomst op te bouwen voor hun kinderen maar dan wel In Portugal zelf. Vaak gaan de portugeze kinderen zich hier echter teveel thuis voelen zodat ze niet meer terug willen. Wat span­ ningen met de ouders kan opleve­ ren. Voor de eerste generatie is de toekomst viij uitzichtloos. Zij heeft maar weinig opleiding en nauwe­ lijks promotiekansen en de motiva­ tie om nederlands te leren is niet

^^mM­Wr,

d il

Dr. ir. A.W. de Jager: 'Belangstelling ook weer niet overdrijven' groot omdat men eigenlijk terug wU.

Marokkanen De Marokkanen heblien minder aansluiting bij de nederlandse cul­ tuur en komend van 'het platte­ land' hebben ze vaak heel weinig onderwijs genoten. De laatste jaren was er een trek naar de stad waar men in feite ook gastarbeider was. Veel mensen gingen toen naar lan­ den als Nederland waar ze het ma­ terieel beter hoopten te krijgen en ook hoopten op betere verhoudin­ gen. In Marokko is de chef opper­ machtig en nogal autoritair. Van de nederlandse chef verwacht men een andere houding maar dat komt niet altijd uit. Er wordt vaak gezegd: 'je mag bUj zijn dat je liier mag zijn en werken'. Men blijft in ons land vaak in een sterk afhankelijke posi­ tie en heeft weinig vertrouwen dat men in Nederland echt helemaal wordt geaccepteerd. Wat de discriminatie betreft heeft De Jager de indruk dat wij op de VU eerder het werk van de buiten­ lander veronachtzamen dan de ar­ beider zelf. Sinds de expositie van vorig jaar en de artikelen in A d Valvas wordt de gastarbeider soms overdreven gegroet. Tot er opeens weer iemand een gastarbeider straal voorbij loopt zodat hij denkt dat die belangstelling vaak kunst­ matig is. Het schoonmaakwerk zelf wordt vaak veronachtzaamd. De Jagen 'Laat maar eens een lepeltje vallen. De nederlander Iaat het lig­ gen en de gastarbeider mag het oprapen'.

KommentaarABVA Nu het CvB iemand van PZ heeft aangewezen om klachten van gast­ arbeiders te inventariseren en met de directies van de schoonmaak­ bedrijven te bespreken vroegen we de A BVA om kommentaar. De kwestie van het al dan niet in dienst nemen is al in de commissie van overleg tussen CvB en bonden ge­ weest en op 4 februari gaat het overleg liierover de tweede ronde in. Jaap de Visser: 'Nu wel is gebleken dat in dienst nemen eigenlijk niet zoveel duurder is benadrukt het CvB vooral het expertise­argu­ ment. De VU zou het nodige mana­ gement missen om het schoonma­ ken in eigen beheer te doen. Maar ook dat argimient is niet erg hard. De VU Is groot genoeg om zelf schoonmaakmacliines aan te schaffen en de chef van een schoon­ maakploeg kan zijn deskundigheid bij houden door een vakblad te lezen. En waarom het schoonmaak­ werk wel uitbesteden en andere specialismen niet? Punt is dat de schoonmaak­CAO slecht is en dat die CA O 'wordt ontdoken wat ook het CvB zo langzamerhand wel be­ gint in te zien bij het voortduren van de verhalen dat dingen die niet kloppen. Mensen die bijvoorbeeld 14 uur werken en maar voor 8 uur betaald krijgen omdat overwerkre­ gelingen alleen voor nederlanders zouden gelden etc. Je zou de chefs in dienst kunnen nemen om het nale­ ven van de CA O beter te kunnen controleren. Er komt nu een soort ombudsman maar wat is de toegan­ kelijkheid van zo iemand naar de gastarbeiders toe. Dat moet in elk geval goed geregeld worden. En er is nog wel meer nodig. Verder is dui­ delijk dat het financiële argument tegen In dienst nemen niet onover­ komenlljk is en het deskundigheid­ sargument gezocht. Laat men nu maar eens gaan experimenteren met schoonmakers in dienst te ne­ men eerst op één plek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen