Ad Valvas 1980-1981 - pagina 320

AD VALVAS — 13 MAART 1981

12

'U hoort t r o m p e t t e n kUnken. D a t betekent n i e t d a t de vijand nabij is, neem ik a a n . . . ' UR-voorzitter Vlijm leek h e t vorige week dinsdag tijdens de raadszitting e c h t e r toch vergadertechnisch veiliger om h e t p u n t kinderdagverblijf, zeg m a a r krei^j, m a a r m e t e e n t e behandelen. Waarschijnlijk niet ademloos, m a a r wel sprakeloos zag de r a a d de minutenlange tribunevullende stoet toeterende, bellende en kakelende babies en p e u t e r s m e t moederlijke h u l p n a a r b i n n e n schuiven

door de zijpoort. Als de priesters m e t de r a m s h o r e n s bij h e t oude Jericho. W a n t h e t leek wel ludiek, m a a r de gezichten stonden op gewapende ernst. Portefeuillehouder crèches De Niet v a n h e t college v a n b e s t u u r vergiste zich dus deerlijk m e t zijn veronderstelling d a t de verzamelde kinderweelde wel bereidwillig tegen betaling per u u r door een uitzendburo zou zijn afgestaan. Wellicht h a d hij de h e m goed bekende situatie in h e t gereforrneerde jeugdwerk voor ogen, w a a r m e n zich mogelijk o p dergelijke h u l p i n s t a n t i e s moet verlaten om h e t werk zinvol t e h o u den. Nee, de moeders waren echt, de kinderkens waren de h u n n e . Sommigen kondigden de komst van alweer een gloednieuwe generatie a a n , zoals de bolzwangere Ad Valvas-redaktrice Margreet O n r u s t , die wij

Mensen van de VU 'Op zichzelf is h e t gek d a t je ze Nederlands leert schrijven terwijl ze nog geen woord M a r o k k a a n s k u n n e n schrijven. In h e t begin ging het heel moeiza.am. Eeret h e t stomweg laren van h e t alfabet. Welke klank h o o r t bij welke letter. De b en de d leverden moeilijkheden op want die letters lijken zo op elkaar. Klinkers zijn vrij makkelijk. Als ze eenmaal h e t alfabet onder de knie

Albert van der VSet lesgever buitenlandse werknemers Eén van de twaalf docenten die twee maal per week (vijf kwartier per les) een cursus Nederlands geven aan buitenlandse werknemers die schoonmaakwerk aan de VU verrichten. Zestig tot tachtig buitenlanders (die in dienst zijn bij schoonmaakbedrijven zoals de GOM) volgen dese cursussen. De lessen worden volgens vijf verschillende methoden gegeven afhankelijk van het ntvo van de deelnemers. Albert van der Vliet (31) geeft sinds een jaar les aan een vijftal schoonmakers (vier Marokkanen en één Turk). Het zijn oudere werknemers (plusminus 40 jaar) die al geruime tijd in Nederland verblijven maar volledig analfabeet waren toen se met de lessen begonnen. Van der Vliet is neerlandicus en volgt nu de doctoraalopleiding massacommunicatie aan de UvA. Aardige bijzonderheid, speler in het eerste team van de eredivistehandbalclubAHC'31.

ringen m a k e n en d a t is voor h e n heel motiverend. Het schrijven g a a t h e n moeilijker af d a n h e t lezen m a a r in feite is h e t spreken h e t belangrijkst. Als lesgevers leggen WIJ d a a r d a n ook h e t accent op. De woordvolgorde van vraag n a a r a n t woord levert voor h e n bijvoorbeeld nog problemen op. Als ik vraag: heb je een s n o r ' , d a n knjg je als a n t woord: "Ik ben heb een snor". W a t me v o n g e week verbaasde was d a t sommigen moeite h a d d e n met heel eenvoudige optel- en aftreksommetjes. I n h e t lesboek stonden sommetjes als 3 + 2 = ?, 10 - 4 = ?, etc. D a a r wisten ze n i e t zo gauw antwoord op. Hoe k a n d a t nou, vroeg ik m e af. Vandaag heb ik h e t hoofdrekenen nog eens gecontroleerd. Ik heb een voorbeeld gegeven. J e moet ƒ 23,25 in de s u p e r m a r k t betalen en je betaalt m e t een biljet v a n ƒ 25,—. Hoeveel knjg je d a n terug? Degene die de meeste moeite h a d gehad met de oefeningetjes wist precies d a t hij ƒ 1,75 t e r u g moest krijgen. D a a r u i t blijkt d a t ze best wel k u n n e n r e k e n e n m a a r d a t ze moeite hebben m e t de symbolen + , - en = . R e k e n e n als onderwijsvorm was voor h e n onbekend. De lesnemers die ik heb komen voornamelijk uit bergdorpen in Noord Marokko. Ze hebben geen enkel onderwijs genoten, misschien hooguit een Koranschool gevolgd. J e lacht je soms de t r a n e n tijdens de lessen. Er h e e r s t een heel plezierige sfeer. We m a k e n onderling veel lol, vaak om niks. 't Is wel te m e r k e n d a t ze uit een heel andere c u l t u u r komen. Een voorbeeld. J e moet telkens gespreksonderwerpen zien t e vinden, bijvoorbeeld over huizen of over kleding. Ik vroeg toen: wie g a a t er kleren kopen? "O, d a t doen wij zelf," zeiden ze. (De vrouwen doen dus niet de boodschappen). " M a a r als je vrouw n u een j u r k wilt hebben," vroeg ik verder, "wie koopt dan die jurk?" " D a t doe ik zelf," zei er een. " E n als je vrouw die j u r k n i e t mooi vindt." "Slaan," antwoordde die ene. By zo'n reaktie schrik je wel even op. (Maar ik moet tegelijk ook wel even lachen, hoor) Afgezien van h e t feit d a t h e t een grapje zou k u n n e n zijn, k u n je d a a r wel een ophef over m a k e n en proberen ze t e laten inzien d a t zo'n gedrag niet hoort, m a a r ik heb niet de illusie d a t ik een c u l t u u r p a t r o o n k a n wijzigen. Er is zo'n wereld van verschil. J e k u n t ze niet in een vloek en een zucht een emancipatoire denkwijze bijbrengen. H u n c u l t u u r heeft ook hele positieve k a n t e n . Ze g a a n heel leuk en kameraadschappelijk m e t el-

h a a r vrije tijd n u t t i g zagen besteden. H a a r n a a m duidde de stemming bij de v u - m o e d e r s toevalligerwijs m a a r al te goed a a n . H e t liep toch m a a r slapjes m e t de Cv B-ijver voor een chèche, waarvoor de peuters al lange tijd in de w a c h t k a m e r zitten. Ze k w a m e n d a a r 's ochtends een momentje uit m e t verf, tekenboek, ballen, blikken en fietstuigvoor-beginners. H e t CvB zoch dekking toen ze zich in de b e s t u u r s vleugel nestelden. Alleen h e t vriendelijk-nieuwsgierige gezicht van CvB-lid De J a g e r verscheen een wijle. O ja, en CvB-opbouwwerker De Niet trok zich ijlings t e r u g om gauw even n a a r nieuwe, zij h e t mogelijke, vestigingen voor een crèche om te zien, en hij zag ze. Of die crèche er ook in september zal zijn, zoals de U R wil? Als h e t CvB uit j o n ge moeders zou hebben b e s t a a n . . . VOYEUR

k a a r om. Ze stralen w a r m t e uit en zyn erg beleefd (en dat niet in onderdanige zin). Tijdens de lessen merk ik wel d a t ze zich zeer bewust zijn van h u n positie hier. Ze zyn nogal ontevreden en vinden d a t ze uitgebuit worden door h e t schoonmaakbedrijf. J e hoort d a n klachten over h e t lage loon d a t ze verdienen, de slecht betaalde overuren die vaak verplicht zijn, h e t feit d a t ze m a a r tweemaal per j a a r de gelegenheid krijgen om n a a r de dokter te g a a n en de kwestie d a t ze h u n werkj assen zelf zouden moeten wassen. Een a a n t a l M a r o k k a n e n was ook a a n wezig bij h e t laatste college van de S t u d i u m Generale over gastarbeid d a t ging over h e t personeelsbeleid inzake h e t s c h o o n m a a k werk a a n de VU. J e ziet dat ze veel strijdbaarder worden. H u n arbeidsvoorwaarden zyn ook zodanig d a t wy als lesgevers ervoor pleiten d a t ze in vaste dienst k o m e n van de VU. De VU betaalt de cursus Nederlands m a a r hij wordt gegeven in de werktijd wat dus t e n laste komt van de schoonmaakbedryven. Als de lessen buiten de werktijd gegeven zouden worden, denk ik niet d a t er veel belangstelling voor zou bes t a a n . Ze hebben h e t ook d r u k hoor, ze m a k e n vaak overuren en d a n moeten ze nog een groot gezin onderhouden, hier of in Marokko. Bij h e n bestaat er ook n i e t zo'n duidelijke behoefte om Nederlands te g a a n leren. Bij h e t schoonmaakwerk volstaat vaak een visuele instruktie en by h e t winkelen k u n n e n ze in een s u p e r m a r k t p a k k e n wat ze willen. Bovendien g a a n ze in h u n vrije tijd eigenlijk alleen om m e t landgenoten. Toen ik hier pas k w a m voelde ik me echt voor de leeuwen geworpen. Ik solliciteerde vlak voordat de lessen begonnen. Ik h a d nog geen zicht op h e t lesmateriaal en was nauwelijks ingewerkt. J e moet een beetje feeling voor dit werk hebben, niet schools te werk g a a n en k u n n e n improviseren. J e moet vooral geen a u t o r i t a i r e | r i k zyn en je moet je lesnemers als gelijkwaardigen behandelen. Ik vmd dit werk prettiger d a n h e t lesgeven op een middelbare school wat ik ook wel gedaan heb. Ordeproblemen heb je niet en je o n t m o e t veel dankbaarheid. Ze geven je een h a n d voordat ze les krygen en ook als ze k l a a r zijn. Voor mij zyn die twee lesuurtjes twee rustpuntjes in de week.' (B.M.)

Mflfll? 7£ü Na zé^T; \jj\e, HflD NU ICUUlMéN VéRMoéDéN-

De correspondentie van jdoctor Degen Dr. F.M. Degen De Boelelaan 1105 Amsterdam

Aan: drs. H. B r i n k m a n k a m e r 2D-08 Intern Amsterdam, 9 m a a r t 1981 VERTROUWELIJK!

Beste Harry, volg jij eigenlijk zo'n beetje w a t j e coUega-CvB-ers op de UvA zoal uitvoeren? Ik hoorde namelijk, d a t die een berekening hebben laten m a k e n van de universitaire onderzoekscapaciteit in 1985. D a a r u i t blykt d a t in h e t gunstigste geval, als de omstandigheden niet nóg penibeler worden, en als h e t huidige beleid ongewijzigd blijft, er in 1985 op bijvoorbeeld de rechtenfaculteit een negatieve (!) onderzoeksruimte van 8% zal bestaan. M.a.w.: alle j u r i s t e n zullen d a n full-time onderwijsboer zyn geworden. En d a n k a n je nog spreken van een fiks personeelstekort. De wetenschappelijke staf van de juridische faculteit zal d a n echt m e t r e c h t de titel 'meester' k u n n e n voeren. Een docent heeft misschien nog n e t even de tijd om in de pauze n a een college de meest recente uitgave van ons wetboek door te bladeren, of hup!, d a a r g a a t de bel al weer voor de volgende massale academische les. J e begrypt de e r n s t van de situatie. H e t enige positieve e r a a n is, d a t we voortaan verschoond zullen blijven v a n publikaties als 'Enige vermogensrechtelyke aspekten van een eventuele herziening van de wetgeving o m t r e n t de verpachting v a n visrechten', of 'Beroepsmogelijkheden in de Saksische d i n g r e c h t s p r a a k in en om Oef feite'. M a a r d a t is een schrale troost. Ik heb je al vaker gewezen op de grote gevaren, die ons bedreigen. J e weet dat ik de bui allang heb zien h a n g e n . Ik l a a t m ' n vakgroep al j a r e n l a n g m e e c o n c u r r e r e n in de h a r d e strijd om p l a a t sen voor zogenaamde wegwerponderzoekers. Ik heb hier al menige ZWO-er, onderzoekspooler, TAP-per of VU-vrouwenbursaal b i n n e n g e h a a l d en ook weer zien vertrekken m e t a c h t e r l a t i n g van een magere en o n i n t e r e s s a n t e dissertatie. M a a r d a a r houd ik mee op. J e h e b t als vakgroep eigenlijk niks a a n die m o n o m a n e onderzoekertjes. E n alle onderwyslast blijft r u s t e n op de schouders van h e t zittende personeel. Bovendien wordt de spoeling veel te dun. Er zyn teveel kapers op de kust. Ik heb echter een nieuwe weg gevonden. D a a r wil ik even je a a n d a c h t voor vragen. W a n t h e t lykt m e veelbelovend voor de VU. Sinds kort h a k ik iedere beschikbare v a c a t u r e meteen in tweeen. We plaatsen dan twee advertenties voor 0,5 wetenschappelijk a m b t e n a a r m e t louter onderwijstaak. Nou, je s t a a t t e kijken hoe- ' veel tientallen sollicitaties d a a r nog op b i n n e n komen. De jonge doctorandussen van dit m o m e n t (en vooral de vrouwen d a a r o n der) m e n e n namelijk b y n a allemaal d a t ze m i n s t e n s i% dag p e r week nodig hebben voor zelfontplooiing, oplossen van relatieproblemen, emancipatorische verdeling van de huishoudelijke taken, en h e t aktiewezen. Rest: 2% dag tijd om te werken. Die geilen dus allemaal om principiële redenen op half tijdse betrekkingen. En die k a n s bieden wij. We kiezen d a n de twee meest ambitieuzen uit. E n we laten doorschemeren d a t een vaste aanstelling en misschien wat werktyduitbreiding mogelijk in h e t verschiet liggen. En, je begrijpt h e t al, h e t principe van de concurrentie gaat de p l a a t s i n n e m e n van de principes v a n emancipatie en zelfontplooiing. Ze werken zich allebei uit de naad, om zoveel mogelijk onderwijs zo goed mogelyk te verzorgen. E n d a t ontlast de vaste medewerkers aanzienlijk. Na een p a a r m a a n d e n begin ik dan eens t e informeren wat mijn jonge collega's toch zoal m e t h u n vrije tijd doen. Hebben ze soms geen promotieplannen? Een dergelijke h i n t wordt meestal meteen begrepen. We beschikken momenteel al over vier volwaardige medewerkers (half onderwijs, half onderzoek, geen tijd voor beheer en bestuur), die slechts voor de helft op ons budget drukken! Simpel m zijn eenvoud, niet? J e v a n g t de problemen van de bezuinigingen heel behoorlijk op. E n bovendien bied je a a n m e e r jonge werkloze academici de gelegenheid om wat ervaring op te doen, zodat h u n eventuele k a n s e n op de a r b e i d s m a r k t weer k u n nen stygen. H e t systeem van deeltijdsbetrekkingen schept zo in meerdere opzichten extra werk. En niet onbelangrijk is voorts d a t je een bydrage levert a a n een eerlijker verdeling van de beschikbare arbeid en a a n de vrouwenemancipatie. Heel belangryk lykt m e ook d a t door deze a a n p a k de salarissen en rechtsposities van h e t zittend personeel niet a a n g e t a s t hoeven te worden. J e hoort toch steeds vaker geluiden in deze richting van h e t uithollen van onze verworven rechten. Ik vind h e t bijvoorbeeld heel bewonderenswaardig d a t je je poot h e b t stijf gehouden tegen de pogingen van de UR om de dekanentoelagen af te schaffen. Men probeert a l s m a a r onder a a n r o e p i n g van de economisciie crisis, allerlei onrechtvaardige en reactionaire besluiten aoor te drukken. Overweeg mijn plannetje eens, Harry, m a a r h o u d t h e t wel een beetje binnenskamers, hè? Anders g a a t h e t effekt verloren. P.S.: Vergeet je niet die studiereis n a a r Frankrijk nog even definitief voor me te regelen? Alvast bedankt.

. . . ÜflT U M e r ' HéT t>j^J/^^^lJcH

f/iscisrey

k:Ml.rwuß," BeooéCoe : ymi NAAM l i

hebben, ga je werken m e t woordjes. J e begint m e t woordjes van drie letters zoals vis, sok, pen, bus. J e h e b t al een hele sprong g e m a a k t als je a a n woorden toe b e n t m e t vier letters. Nu, n a een jaar, zijn ze zover d a t ze zinneljes k u n n e n lezen. Soms zeggen ze wel eens tegen me: "moeilijk, moeilijk" m a a r d a n wijs ik ze erop d a t ze vorig j a a r nog geen lett e r van elkaar konden onderscheiden. D a n zien ze wel in d a t ze vorde-

'

(Hl.

JANMftATéN K VINP DiTÉ€K) ONJMAtóUKë TRAp

^

i

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen