Ad Valvas 1980-1981 - pagina 50

AD VALVAS — 12 SEPTEMBER 1980

16

De ochtend van de mjf de september, de dag van het groots aangekondigde Festivu, had tk mijn ontbijt maar eens overgeslagen en 's middags bij de lunch m'n eetlust wat beheerst. Het programmaboekje van het feest - en m^ name liet punt braderie' daarin - had mij immers al bij voorbaat doen watertanden. 'Als er ooit een gelegenheid is om op de VU eens echt goed te eten' dan is dat op 5 september op de braderie', meldde het boekje uitbundig. Naast de Surinaamse eetstand ecu de 'groots op-

gesette' barbecue die avond zeker niet aan mijn aandacht mogen ontsnappen so vervolgde het boekje met de nodige geestdrift. Dat had bij mij behoorlijke verwachtingen gewekt. Ik herinnerde me de overdadige eetfestijnen die de Personeelsvereniging en de Vereniging jaarlijks organiseerden en het water liep me in de mond. Om ongeveer half seven - ik had in het bruin café nog even wat drankjes tot me genomen om de eethtst nog wat op te wekken betrad ik het feestterrein. Na enig

soeken werd ik iets gewaar wat op een braderiekon lijken. Totm'n niet geringe schrik sag ik echter dat het swart sag van het volk. Gemiddelde wachttijdtwintig minuten hoorde ik treiterend seggen. Teleurgesteld wendde ik me af op soek naar één van de aangekondigde standjes. Ik tuurde het terrein af en na verloop van tijd viel m'n blik inderdaad op een eetstandje. Maar daar stonden de rijen als het kan nog dikker. Ontredderd droop ik af. Het begon ook nog wat te mieseren. Op naar de mensa. Alle broodjes uitverkocht. Laatste kans: de eettafel van de medische faculteit. Maar ook de 3000 broodjes van Broski bleken al te sijn uitverkocht. De 1000 broodjes met vis bij de haringstand evenso^n dit keer geen wonderbare spijsiging. Ontgoocheld sjokte ik toen maar naar Marion aan de oversij van de Boelelaan. De serveerster daar rende van hot naar her. Deom^etwasin jaren niet so groot geweest. Ik bestelde saté. Op meneer. Ommeletten. Op. Een uitsmijter dan. Ook op. Dan maar een paar kroketten. Die waren ernog. s'Avonds dronkikmelaserus want defrisdrank was om een uur of seven al op. Ondanks dat of misschien danksij dat beperkte drankassortiment werd het toch nog wel

De Bewustzijnsspiegel Er bestaat een stad, af en toe op aarde, waarin je bij de poort omarmd wordt door een show van magisch realisme en waar je binnen een uur wordt leeggezogen tot je duizelt. Er zijn bonte daverende muren van louter kleurenontvangers en overal reiken schone lokvrouwen je briefjes aan in kleine winkels, waar opwekkers van wervelende muziek, iüaterende platen-

Column door Wim Heins spelers en vermaakautomaten tieren. De stad Firato, schreeuwend om aandacht, lijkt op Vineta - de rijkste stad die ooit bestond. Alleen de bewoners dweepten te veel met zichzelf en voor straf, schrijft Selma Lagerlóf, werd de stad door een stormvloed overstroomd en verzonk in de zee. Maar eens in de honderd jaar stijgt zij 's nachts uit het water naar boven, in al haar pracht, en ligt op de oppervlakte der aarde voor één uur. De kooplieden proberen dan wanhopig om bezoekers te lokken, maar als niemand in dat uur een stuk zijden damast of een zilveren beker heeft weten te verkopen, al is het maar voor één nietige penning, dan zinkt Vineta weerterugin dezee. Een vrouwmet felle, zwart omrande ogen in Ftrato, zet haar naaldhcüc voor mijn voeten. 'Hebt u al de kortingskaart van-' 'Jazeker!' antwoord ik beleefd. Bij de expositie over denkend zand (chips) staat een computer waar ik niet vanaf kan blijverL 'Hoe groter geest hoe groter beest' laat ik via het toetsenbord op het beeldscherm verschijnen. Want dat is namelijk waar. Geestelijke onafhankelijkAdvertentie

heid is in de ogen der goegemeente al spoedig bjj de beesten af. Je mag het gezegde alleen niet omdraaien. Want wat mensen op beesten dienen voor te hebben dat is juist de geest: de bewustzijnsspiegel. Katten construeren geen computers. Die zijn zélf hun kansberekening alvorens te springen. En honden houden niet van moppen. Die zijn zelf hun humoren gaan lijfelijk aan de haai met jouw Koningin, alsof schaken een spelletje is. Maar mensen, met hun bewustzijnsspiegel, maken objecten van humor. Moppen en zo. Weet u waarom de opkomst der chips voor België dodelijk is? Omdat Belgen ze opeten. (Chriet Titulaer). Wij mensen spiegelen alles wat we zelf omvatten buiten ons wezen af. Eerst ons eigen lijf: van vuist tot kruisraket. Daarna onze arbeidskracht: van zweet des aanschijns tot zonne-energie. Dan infortnatie: van tam-tam tot Telegraaf. En ten laatste met toenemend effect: routines. In het kader van de Informaticatentoonstelling, in het kader van 'Computer en Samenleving' in het kader van het Eeuwfeest, kon al wie nog niet geloofde in wonderen van techniek, routines en robots reeds bezig zien. Niet alleen in de prachtfilm 'Now the chips are down' (herhaling graag), maar ook in vivo: er zaten schakers te verliezen van computers - al werkte het kunstmatig brein dan ook omslachtiger dan zij. Nietwaar, terwijl Jouw hersens alle onzinnige stappen in één klap opzij schuiven, neemt de computer voortdurend ook alle andere zetten serieus in overweging, bijvoorbeeld om de Koningin te behandelen als pion (geldt tevens voor uitgevers van oratyegezinde fotoboeken). Zo zijn er ook al vliegende robots die maar liefst het hele traject van hier tot Moskou in hun mars hebben zitten en op eigen houtje kunnen zorgen dat al gindse bewoners doodvallen terwijl toch de huizen blijven staan. Wat te beginnen als een paar dolgedraaide geleerden straks de volgende generatie slimme bom-

Gaigala

men uitvinden? Ik bedoel de intelligente projectielen die huizen overeind laten, die geest en beest laten leven en in één klap een einde aan de krijgsgeschiedenis maken. Als wapens vrede sluiten, als schaakcomputers alleen nog kunnen verhezen van elkaar en als alle corfeekarweitjes zijn overgenomen door mijn nieuwe metgezel de robot, welke strijd blijft er dan nog over voor mij? Zeker de strijd tegen geldingshonger, jaloezie en schuldgevoel, voorheen nog te verkopen als vrome gedragsmotivering, zedelijke veron twaardiging en goede werken. Zullen er te dien tijde wel genoeg kunstmatige routines geschreven worden om deze pijnlijke inzichten uit mijn bewustzijnsspiegel weg te bannen? Dus zal dominee Hellebaard en de EO mij blijven afleiden met een nieuwe enthousiaste serie vol bewijzen dat de wereld plat is? Zal Wybo van der Meyden genoeg zandzakken weten aan te slepen om mijn burgerlijke agressiehuishouding veilig te stellen ? Of kom ik met mijn frustraties in mijn eigen maag te zitten? Zullen er genoeg TVsatelUeten boven mijn hoofdkomen te hangen met ontsnappingsfilms voor mijn zieltogende illusies? Of zal ik me rot moeten rijpen omdatik ontdek hoe ik eigenlijk in elkaar zit? Dan komt er misschien wel vrede tussen het beest en de geest.

IK E é D o é ^ ; M-ér 20'M

r i O é T ' f TOCH Mlé-r Z-0 MO€l-

PußüeK.

help een

vluchteling aan

studie of werk op de VU giro 6 3 2 2 1 0 t.n.v. Vluchtelingenaktie Eeuwfeest VU

De correspondentie van doctor Degen Dr. F.M. Degen De Boelelaan 1105 Amsterdam

Aan: Prof. dr. H.K. van Waarden Orai^Jezon 34-16 Etaimen Amsterdam, 8 sept 1980 Zeer geëerde vriend en leermeester, Je hebt het vroeger al zo vaak tegen me gezegd: stijl en traditie zijn aan het verdwijnen in de universitaire wereld. Ik moet eerlijk zeggen dat ik daar vaak een beetje om heb moeten lachen. Je kent me wel. Zoals een goed leerling betaamt heb ik me altijd heftig verzet tegen het cultuurpessimisme van mijn geestelijke vader. En nog steeds ben ik niet iemand die zijn mond vol heeft over Untergang des Abendlandes en democratiseringsbarbarij. Maar één ding is zeken je mag heel blij zijn dat je sinds je emeritaat de openingen van het academisch jaar niet meer hoeft bij te wonen. Wat is dat tegenwoordig een kleurloos en laf gebeuren geworden. Vroeger was dat toch één van de gelegenheden, waarop de universitaire folklore (als ik zo oneerbiedig mag zijn) zo goed tot zijn recht kwam. Grote namen uit de geschiedenis van de VU voerden er het woord. En wat voor woord! Men sprak van bet moeilijke, maar toch roemrijke verleden van onze universiteit. Over de gestage voortgang die geboekt was met God's hulp en de financiën uit het VU-busje. De toekomst werd vaak als benard getyi)eerd, maar toch: er lag een taak voor de christelijke wetenschap in de wereld. Tegenwoordig Ujkt het wel alsof er geen hoop meer is voor de wetenschap. Matte en angstige verhalen hoor je op alle universiteiten. Ook op de onze. Het is al jaren kwakkelen met de toespraken. We hebben nog een korte opleving gehad tijdens het rectoraat van de laatste nog levende mannenbroeder: I.A. Diepenhorst. Die had nog iets van de oude meeslepende spreekstijl. Jij zei altijd dat hij een gebrek aan wetenschappelijke diepgang en politiek benul verborg onder een veel te bombastische woordenvloed. Dat kan best zijn. Maar Wj had stijl, en je kon veel om hem lachen. Vooral als het niet zijn bedoeling was. Maar sinds letje is weggekocht door Elseviers Magazine is het bergafwaarts gehold. Een dieptepunt werd al gevormd door het quasi-progressieve saaie gekraai van (de beoogd minister) De Ruyter met zijn zuinige mondje. En nu hebben we dan Verheul. Dat is ook al geen reïncarnatie van Cicero. Hij hield een toespraak over de academische vrijheid. Je zou zeggen dat dat toch een onderwerp Is om alle registers van je oratorisch talent (It any) open te rukken. Mooi niet. Een hoop gewauwel, met als konklusie, dat niet alleen wetenschappers maar alle burgers recht hebben op academische vrijheid. Net of de geslaagde zakenman, die ik als buurman heb, daarop zit te wachten. Nou had ik Verheul toch wijzer geacht. Maar het ergste komt nog. Het bestuursverslag werd dit jaar voorgelezen door de voorzitter van het C.v.B., drs. Brinkman. Je kent hem vast nog wel: die gerateerde neerlandicus die uit de wetenschap in het management is gevlucht. Dat is de dorknoper die tegenwoordig het gezicht van de VU bepaalt. Weg met de stijl. Weg met de traditie. Weg met het roemrucht verleden. Weg met ons schild ende betrou*en. En wat overblijft is de zoveelste dorre samenvatting van wat Pais allemaal in het afgelopen jaar over ons heeft uitgestort. De waterstanden van hedenmorgen zijn een streling van je oor vergeleken bij deze opeenstapeling van wetsontwerpen en statistieken. En de grootste gotspe is, dat Brinkman erover klaagt dat Pais' voorstellen zo chaotisch en langzaam worden uitgevoerd. In de vroege jaren zeventig kon je nog wel eens enig verzet bespeuren op de universiteiten tegen ministeriële plannen. Bezettingen, demonstraties, afijn: je weet er alles van. Maar tegenwoordig zwijgt iedereen. Behalve dan de topbestuurders. Die proberen om het hardst bij Pais in een goed blaadje te komen. Want dat levert misschien geld op. Ieder C.v.B. is het eens met de bezuinigingen. Maar ledereen beweert dat alleen zijn universiteit gespaard moet worden, vanwege deze of gene uitzonderingssituatie. En maar likken. En maar stroop smeren, terwijl die Pais helemaal geen cent heeft te makken. Waar is de academische waardigheid gebleven? Haal je toga maar niet meer uit de kast, Hubert. Jouw tijd komt niet meer terug, vrees ik. De studenten zijn heel enthousiast over jouw eventuele gastcollege in december. Je moet het echt doen hoor. Tot spoedig ziens. J e toegewijde

Advertenties opgeven J. G. Duyker, (Fr.). Tel. 05612 - 541

OPßKeMSJT WAM o« KolLeKre in oe ffnxzé VAK^ DIT 'MLU.Cfé. lï B€Sr«Mo vaoR uw 't\oo(^U^MiAu en Meoifu/é'RKeKJ'. GéDÉNCr Héw MÉT cSri(tC^ HWD.' i_l i j l_l Ti n n

I_i Tl

•

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen