Ad Valvas 1980-1981 - pagina 100

AD VALVAS — 17 OKTOBER 1980

6

die tijd was Gent een plaats Wat de feestgangers in de Nieuwe Kerk kunnen verwac/iten van /iet Tot waar beroemdheden of mensen, die daar voor moesten doorgaan zo tussen optredens in Londen en Parijs Gentse Collegium Vocale. Interview met dirigent Philippe Herreweghe even langs kwamen. Ik heb toen een

J . S. Bach zal het wel doen op de dies natalis In eerste instantie zal liet publiek van bet min ot meer besloten concert, dat de Van Coevorden Adriani Stichting aanbiedt aan de gemeenschap op en om de Vrije Universiteit ter gelegenheid van het Eeuwfeest op ntaandag 20 oktober, misschien vreemd opkijken dat voor een dergelijke gebeurtenis een Belgisch koor en een orkest ttit Parfjs op het podium staan. Toch is dit feit niet vreemder dan een optreden van het Concertgebouworkest in Amsterdams beroemde concertzaal voor deze zelfde vierii^, zoals eerder in het draaiboek stond. Immers, beide mumetgezelschappen hebben geen speciale band met de Vrije Universiteit en kunnen op deze bewuste avond sfecAks door hun programmering een brug slaan naar dat wat men in traditionele VVkringen over het algemeen van muziek verwachL Het Collegium Vocale uit Gent zingt op de Dies-avond in de Nieuwe Kerk alleen maar werken van Johann Sebastian Bacb, wiens oeuvre hoge troeven gooit op deze universiteit. Het programma is dan ook met zorg door een speciale VU-commissie samengesteld, waardoor onder meer ook een voltreffer als Cantate BWV 147 ten gehore zal worden gebracht. In deze cantate klinkt ook het vermaarde 'Jesu, bleibet meine Freude' dat zijn grootste bekendheid aan de meeste adchteUjke orgélen en fluitbeweiking dankt. Het pn^;ramma omvat verder het motet 'Jesu, meine Freude' en het Magnificat in D. 'Een zwaar programma,' vindt Philippe Herreweghe. dirigent van het Collegium Vocale. In twee.weiken zitten vTü veel koorgedeelten, het motet is geheel voor koor. Een aardige kluif, dus. Het is overigens de eerste keer dat ik het Bfagnificat doe. Voor m^ is het niet Bacbs grootste werk. wat wel beweerd wordt Vergeleken al met enkele cantate's moet het duidelqk het onderspit delven.' -Brzijntweeversie'svanhaMagnvficat, één originele in E en een verkorte in D. Welke doe je op het VUconcert? 'De eerste versie in D mag dan origineel zijn, hy omvat ook muziek, die niet specifiek Magnificat-tasten zijn. Er zijn tussen de drïen dan nog enkele acapella gedeelten geplaatst, waardoor het weA meer de vorm krijgt. Op het concert voer ik de normale versie, dus voor soli, koor en orkest uit, die een toon lager staat.' 'Over het algemeen wordt het Magnificat veel te zwaar uitgevoerd, echt Duits. Herbert von Karajan heeft zo'n opname gemaakt, nota bene met een groot operakoor. Die richting wil ik vooral niet in. Ik zie

loawrens

Langevoort

het meer licht, zo kamermuzikaal als de aria's in de passie's. Dat past ook beter bü de tekst. Natuurlijk zijn er wel problemen aan verbonden, je blijft bijvoorbeeld altijd met die trompetten zitten. Baroktrompetten houden gauw een tempo op en klinken ook snel log. maar dat moeten we tijdens de repetttte's maar oplossen.'

Het motet 'Jesu meine Freude' staat al jaren op de repertolrelijst van het Collegium Votade. Je zou kunnen stellen dat het koor zich heeft gespedaUseerd in Bach, dan echter in die opvatting die mensen als Gustav Leonhardt en Nikolaus Hamoncourt in de loop van de jaren vijftig hebben ontwikkeld, waarvoor ze ontengs met de Erasmusprijs beloond zün. In 1970 richtte Philippe Herrew^he. toen medicijnen-student het koor op, juist om er oude muziek mee te maken in een stijl, die tot op dat moment eigenlijk nog slechts instrumentaal werd bedreven. Zij hebben dus als het ware de opvaliting van de Barokgoden Leonhardt en Hamoncoiut op de menselijke stem vertaald. De eerste bekendheid kreeg het koor in Nederland: samen met het inmiddels ter ziele gegane Musica Antiqua onder Ton Koopman zongen ze enkele keren de 'Johannes Passion' voor overvolle zalen en gingen er later ook mee op toemee onder meer naar Ei^eland. De naam was gevestigd, er volgden concerten in het Holland Festival, waarop Handels Messiah onder andere ten gehore gebracht werd en het Concertgebouworkest vroeg Herreweghe en de zijnen als

Nog plaats bïj ACC-kiingen Er is nog plaats voor geïnteresseerden in poëae en vrouwentoneel bij de ACC-kringen die zich daarmee bezigfaoudc». In de sociëiteit PH'31 (Prins Hendriklaan 31) wordt al vanaf 29 september op in totaal 12 maandagavonden poëzie gelezen, geschreven en besproken. Vooral voor hen die af en toe poëzie schrijven, maar ook zij die graag poëzie lezen en daarover willen praten. De groep wordt begeleid door Ankie Peüpers. dit in tegenstelling tot wat in het ACCboekje staat. De avond is van 20 tot 22 uur. De vrouwentoneelgroep is in september begonnen aan een ideuw Projekt. Er kunnen nog een flink aantal vrouwen aan meedoen omdat de groep momenteel te klein is om alle nieuwe ideeën, op een zinvolle manier, uit te werken.

Elke woensdagavond wordt er van acht tot elf uur gewerkt in de z.g. 'Oude Spar' in het sportcentrum Uilenstede. Het is de bedoeling om djn.v. improvisaties bepaalde vrouwenthema's te onderzoeken en de ervaringen daarna om te zetten in een stuk dat gespeeld kan worden o.a. op de fakulteiten om diskussies te stimuleren. Begeleidster is Nancy Could. Inlichtingen en opgave voor beide kringen, bij het AGC in bet kombinatiegebouw. nUenstede 108. Amstelveen; tel: 5484533. Informatie -over aUe kringen van het ACC in het ACC-boekje dat gratis verkrijgbaar is op de volgende plaatsen: het ACC-kantoor, het informatiecentrum in het VTJ-boofc^ebouw en in de SBVD-barak op het VU teïrein aan de Boelelaan.

serie opgezet, waar ik op de eerste plaats andere muziek wilde brengen en die dan door jonge kunstenaars liet uitvoeren. Dat neemt niet weg dat ook Leonhardt enkele keren is geweest. Wel een beroemdheid, maar die hoort door zijn grote eruditie en zijn betekenis voor de uitvoeringspraktijk van de oude muziek er ook in thuis.' 'De serie loopt nu enigszins op zijn einde. Ik ben er de laatste jaren

men tot een bescheiden festival. Als plaats zoeken we naar een abdij, of een klein dorp in Italië, want het moet voor musici ook interessant zijn om er hun vakantie door te brengen.' - Dat wordt dan een festival met uitsluitend vocale barokmusiek? 'Nee, dat niet. In de eerste jaren zal de vocale oude muziek wél een hoofdbestanddeel vormen, maar uiteindelijk moet het naar een algemenere vocale gebeurtenis groeien. Ook moderne muziek, waarmee ik tot op nu nauwelijks mee bezig ben geweest zou ik er in willen betrek-

Tweede Koor in Bachs Matthäus Passion, die sinds 1976 onder Harnoncourt wordt uitgevoerd. Met Leonhardt neemt het koor de Bach cantate's op in de bekende Telef unken-serie. PhUippe Herreweghe heeft ondertussen geheel op de muziek geworpen, de medicijnen heeft hij overigens wel afgemaakt en zijn laatste daad in die richting was een soUicitatie aan de Vrije Universiteit - toeval? - waar hij nooit op het antwoord gewacht heeft. Zijn speciaUsaüe in de muziek ligt hem nader aan het hart: de oude muziek.

Vastgemest 'Er zijn zelfs zoveel dingen in de concertpraktijk van de oude muziek, die zo vastgeroest zijn. Het zijn genoeg punten om een leven mee te vullen. Voor mij is het bijvoorbeeld geen groot probleem of je nu wel of niet oude instrumenten moet gebruiken. Ik neem wel deze originelen, omdat ze ronduit anders klinken en dus meer een voor die tijd gebruikelijke klank benaderen. Helemaal authentiek wordt het nooit: we gebruiken in de huidige concertpraktijk vaec vrouwelijke sopranen dan knapenstemmen en de stemming "a is 415" (wat een halve toon lager is dan de normale pianostemming, L.L.) is kiuistmatig.' 'Veel problematischer vind ik dat wanneer we over oude muziek praten eigenlijk altijd naar dezelfde stukken verwijzen. Namelijk, die stukken die je altijd weer hoort. Het zou hetzelfde zijn, als je van Mozart alleen maar twee symfonieën en "Die Zauberflöte" zou uitvoeren. Het repertoire van de oude muziek op koorgebied is nog maar zo beperkt. Op instrumentale vlak is veel ruimer. Musici, die zich specialiseren in deze sektor, duiken vaak bibliotheken in komen juist bü voorkeur met onbekende muziek. -Vraag eens een blokfluitist, die heeft bü wijze van spreken altijd een manuscript in de la liggen.' - Om de concertpraktijk te veranderen heb je in Gent ook een aparte musiekserie lopen, onder de veelzeggende titel van 'Centrum voor de Concertvernieuwing' -. 'Ja, die ben ik in 1970 al begoimen.

Koordirigent Philippe Herreweghe (rechts) tijdens een repetitie met sijn Collegium Vocale. nauwelijks meer mee bezig. Ik heb het centrum van mijn aktiviteiten van Gent naar Parijs verlegd. Sinds enkele jaren heb ik hier ook een koor de Chapelle Royale dat op de zelfde leest geschoold is als het Collegium Vocale. Met die twee koren samen heb ik in maart van dit jaar 'de Matthäus Passion' in een gezamenlijke produktie gedaan. Naast concerten in Parijs, Luik en Amersfoort, is die ook voor radio en televisie opgenomen, zowel in Frankrijk als in Nederland.'

Festival 'Bovendien werk ik veel met een solistensextet waarmee we madrigalen en motetten zingen. Dergelijke aktiviteiten kosten echter veel tyd. Alle zeven kunnen we moeiUjk véél bij elkaar zijn. Daardoor kwam het dat we deze zomer een week by Florence in een oude boerderij hebben gezeten en die repetitieperiode met een concertje in een dorpskerkje hebben afgesloten. Het idee om zo muziek te maken boeit me wel. Met een paar vrienden ben ik nu bezig om zo'n repetitieblok iets grootser aan te pakken door ook het Collegium of de Chapelle erin te betrekken en zo mogelijk een aantal andere musici. Dan zouden we kunnen ko-

Economen-missie Nicaragua Vervolg van pag. 5 staan. Dat betekent natuurlijk dat sommige groepen moeten inleveren. Nivellering ten koste van de elite van vroeger. De vrees dat als gevolg daarvan een leegloop van kapitaal en deskundigen kan ontstaan is volgens beide VU-economen niet denkbeeldig. De contrarevolutionaire krachten in het land moeten niet onderschat worden. De roep om bevrijding begint echter in Latijns Amerika steeds harder te klinken. Het is voor ontwikkeUngseconomen dan erg interessant te volgen hoe Nicaragua zich verder ontwikkelt. Het is vindt Bram van Noord erg belangrijk dat dit experiment gaat slagen.

Protestanten en revolutie De drie VU-economen hebben tijdens hun missie ook de kontakten met het Baptisten-seminarie versterkt. Jan: 'Het is voor de VU erg interessant om te zien hoe protestanten, een flinke categorie in dit land, reageren op een revolntie. De Baptisten hebben hnn eigen aniver^teit en ziekenhuis en vormen de belangrijkste protestantse groep. Uit het seminarie zijn heel positieve geluiden gekomen over de omwenteling in Nicaragua en een deel van de Baptisten was zeer

actief in dit gebeuren. Een ander deel echter was bang voor het marxisme dat men achter het sandinisme vermoedt. Het seminarie heeft die groep goed begeleid en het positieve karakter van de revolutie benadrukt zodat mensen die moeite hadden met de omwenteling er positiever over gingen denken. de protestanten in deze revolutie vastleggen. De theologische faculteit van de VU is erg geïnteresseerd

ken. Programma's met Strawinsky, of Lutoslawsky bijvoorbeeld, een componist een opdracht te geven voor een compositie. Iemand als Betsy Jolas hier in Frankrijk schrijft uitstekende muziek,^ - Opvallend is wel dat je als Gentenaar je grootste succes buiten je geboorteplaats hebt geboekt. Zélfs de 'Matthäus Passion' dit jaar kon wegens ontoereikende subsidie niet in Gent gespeeld worden. 'Muziek en muziekpubliek zijn erg aan bepaalde modegrillen onderhevig. Op het ogenblik is oude muziek in Frankrijk een erg gewild Produkt. Bovendien is in Parijs aUes wat je van ver haalt beter dan wat in de stad zelf tot stand komt. Maar ook elders kunnen ze daarvan meepraten. Zoals je ziet maak ik er dankbaar gebruik van.'

Concert op maandag 20 oktober a.s., Nieuwe Kerk, 20.30 nor. Collegium Vocale en Orcliestre de l Chapelle Royale, dirigent PhUippe Herreweghe, m.m.v. vocale solisten. Uitvoering van BACH - cantate 141, motet Jesu meine Freude, Magnificat.

Het seminarie heeft ook actief met de alfabetlsatie meegewerkt en wi! graag de oral history van de rol var. in het seminarie en heeft de j-ectOi' ervan uitgenodigd voor de honderdste dies van de VU. Zondag is de rektor gearriveerd. Op het seminarie bUjkt men ook hoog op te kijken tegen een figuur als Bonino de Latijns Amerikaanse bevrijdingstheoloog die maandag van de VU een eredoctoraat krijgt. Voor de VU die graag zijn samenwerking met de Derde Wereld wil uitbreiden tot Latijns Amerika lijkt Nicaragua in elk geval een interessante partner.

Filmhuis Uilenstede in oktober Het programma van het Filmhuis Uilenstede ziet er als volgt uit: Cp vrijdag 17 oktober: 'De komedianten', van Angelopoulos. Korte inhoud: Een theatergroep die door Griekenland en door de geschiedenis (1939-1952) reist. De groep speelt een pastorale uit de vorige eeuw, maar de geschiedenis dringt door tot op het toneel, en verandert dit in politiek theater. dinsdag 21 oktober: 'De boom der wensen' van Abuladze. De film is een collage van oude volksvertellingen uit Georgië. De film beschrijft de persoonlijke herinneringen van de dichter Ijeonidze

aan de gebeurtenissen rond zijn geboortedorp op het Russische platteland van voor de revolutie. vrijdag 24 oktober: 'Het inzicht' van Zanussi. Ook in deze film staat de wetenschap weer centraal. Wetenschap is volgens Zanussie een zeer belangrijk onderdeel van de maatschappij. De wetenschapper heeft volgens hem een heel scala van mogelijkheden. In deze film speelt de student Franciszek een belangrijke rol. Hij is op zoek naar de zin en waarheid van het leven, daarom gaat luj natuurkiinde studeren. Maar al snel blijkt dat Wj op die manier geen antwoord krijgt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen