Ad Valvas 1980-1981 - pagina 313

AD VALVAS — 13 MAART 1981

f¥oi Uan Doom mm ih econombche situatie

Den Uyl is in de slip geraakt en Van Agt heeft de macht over het stuur verloren 'Onze moderne samenleving heeft te kampen met twee zorgwekkende verschijnselen die nauw met elkaar verband houden: afnemende arbeidsmotivatie en een onrustbarende stiSjging van de collectieve lasten. Terwijl rechtse politici provocerende opmerkingen maken over het hoge percentage arbeidsongeschikten en het hoge ziekteverzuim, reageren linkse politici en vakbondsleiders verontwaardigd op "verhalen" over oneigenlijk gebruik en misbruik van sociale verzekeringen en voorzieningen. Ondertussen raakt onze concurrentiepositie in de wereld steeds meer aan het wankelen". Dat zei professor A. van Doorn, hoogleraar economie aan de juridische faculteit van de VU, onlangs m een toespraak over arbeidsmotivatie en verzorgingsstaat. Over deze onderwerpen en zyn visie op de economische situatie in ons land ,gaat het onderstaande interview dat wy met hem hadden In verschillende kranten heeft het bericht gestaan dat u vindt dat het met de economische situatie m ons land slechter is gesteld dan in de tijd van Colijn in de jaren dertig Vindt u dat nog steeds' Die uitspraak heb ik nooit gedaan Ik heb gezegd dat het percentage niet-actieven nu hoger is van destijds maar dat het welvaartsniveau nu veel hoger is We hebben nu acht procent werklozen tien procent zieken en twaalf procent arbeidsongeschikten Toen het m het dieptepunt van de crisis zeventien procent van de beroepsbevolking werkloos En slechts een paar procent was ziek resp arbeidsongeschikt Er dreigt nu een soort klassenstrijd te ontstaan tussen actieven en nietactieven Dat is geen vondst van mij maar een punt dat ook voortdurend door Kok en Den Uyl wordt genoemd In 1977 hadden we 3 5 actieven op 1 niet-actieve en op het moment ligt die verhouding nog ongunstiger Bedenkelijk is dat het werkloosheidsfonds dreigt leeg te lopen, we komen te staan voor een geweldig financieringsprobleem Het is nu niet zozeer de vraag kunnen we dat betalen maar willen we dat betalen' en er zyn aanwijzingen dat mensen dat niet willen We zien dat ZIJ op allerlei wijzen - o a door zwart te werken - trachten de sociale lasten te ontduiken '

Arbeidsethos We sien in Nederland dus een financieringsprobleem o a veroorsaakt door een hoog niveau van de sociale uitkeringen Bovendien is er volgens U sprake van een afnemende arbeidsmotivatie In hoeverre hangen dese saken met elkaar samen'' 'Het ziekteverzuim is enorm gestegen sinds de instelling van de volledige doorbetaling van loon Je maakt mij niet wijs dat het nederlandse volk nu dne keer zo ziek is als een jaar of twintig geleden Ik denk dat het ziekteverzuim ook een gevolg IS van de afnemende arbeidsinzet Van het calvinistische arbeids-

Advertentie

DIKS Autoverhuur bv Generaal Vetterstraat 55 (aan de Coeritunnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam-(Z). Telefoon 714754 en 723366 Fil.W.deZwijgeriaanlOl ' T e l e f o o n 183767 - . . - i ;^ 400 nieuwe luxe- en bestelwagens - waaronder: «. - FORD-VW-DATSUN-OPEL NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS i':- TOT42 m3 EN 9 TON 1

(groot en klein rijbewijs)

Lage prijzen en studenten —'fe 10 procent korting

:

minste kwaad: het mechaniseren. Dat kost weliswaar in eerste instantie arbeidsplaatsen, maar daar staat een proces van nieuwe investeringen waardoor nieuwe Produkten kunnen worden gemaakt tegenover. Als die laatste kracht nu sterker is dan de eerste dan gaat het goed met onze economie en dus met de werkgelegenheid. Die theorie gaat natuurlijk alleen op als de ondernemers bereid sijn om daadwerkelijk hier te investeren, en niet zoals nu het geval is veelal uitwijken naar het buitenland 'Dat klopt We zullen het investeringsklimaat m Nederland m belangrijke mate moeten verbeteren Dat IS een taak voor de regering en voor de vakbeweging Bovendien zullen de ondernemers zich flexibeler op moeten gaan stellen Zij kunnen wat dat betreft nog heel wat leren van de Japanners Op een

aan te pakken Dat zyn vnj harde maatregelen, maar ik zou niet weten hoe ze het anders zouden moeten doen' Ziet U een rol weggelegd voor universxtexten en hogescholen als het gaat om. het bestrijden van de economische crisis'' 'Als Ik kyk naar myn eigen vakgebied dan zie ik dat er aan de lopende band adviezen worden geproduceerd Ik doe dat zelf met veel maar iemand als Van den Doel is daar erg dmk mee bezig Ik denk ook wel dat het nuttig kan zyn dat aandragen van beleidsvoorstellen, maar je moetje wel realiseren dat de wetenschap over het algemeen erg weinig invloed heeft op de politiek Met name Van den Doel is daardoor erg teleurgesteld Van der Doef van de PvdA legt zyn adviezen voortdurend naast zich neer'

een beetje rond te kunnen komen. We zitten immers al met een enorm begrotingstekort Men zal dan ook zorgvuldig moeten berekenen wat de overheid netto verdient aan deze maatregel en hoeveel arbeidsplaatsen dat kan opleveren Een ander probleem is dat het nog moeilyker zal worden om specialisten uit het bedryfsleven aan te trekken als hoogleraar Ik weet dat sommige faculteiten hier op de VU daar nu al byzonder veel moeite mee hebben In de loop der jaren is het beginsalaris van hoogleraren namelyk vry ongemerkt gehalveerd Het wordt voor specialisten uit het bedryfsleven steeds minder aantrekkelyk om over te stappen naar het onderwys Die concurrentiestroom met het bedryfsleven zal goed in de gaten gehouden moeten worden Myn laatste opmerking over die arbeidstydverkorting is dat ik het m het algemeen geen goede oplossing vind voor de werkloosheid Het is zuiver defensief Het lost geen enkel produktieprobleem en geen enkel innovatieprobleem op De narigheid wordt alleen beter gespreid Ik ben van mening dat we beter een agressieve politiek kunnen voeren We hebben tenslotte een erg hoog scholingsniveau en dat zal er binnen afzienbare tyd uit moeten komen Dat vereist echter wel een verhoogde inzet van alle betrokkenen want vanzelf gaat het niet'

Peter van Ejk ethos hard werken en sober leven is niet veel meer over Uiteraard was de situatie van vroeger; datje al was je doodziek toch naar je werk ging omdat je het loon eenvoudigweg niet kon missen uiterst ongelukkig Daar staat tegenover dat we nu te maken hebben met het feit, dat mensen nogal gauw geneigd zijn om thuis te blijven Dat is m i een duidelijk welvaartssymptoom Vaak wordt vergeten dat dit ziekteverzuim kostenverhogend werkt en dat daardoor het totaal niveau van lonen en sociale lasten erg hoog komt te liggen Daaruit vloeit een economisch probleem voort we moeten concurreren met landen waar arbeiders erg hard werken voor betrekkelijk weinig loon en het ziekteverzuim erg laag is We dreigen die concurrentiestrijd te gaan verliezen Temeer daar b v de Japanners met alleen goedkopere Produkten afleveren, maar m veel gevallen ook betere Een logisch gevolg van deze ontwikkeling is dat de consument eerder buitenlandse Produkten koopt dan vaderlandse Eindresultaat is - en dat zien we helaas op vnj grote schaal - dat veel bedrijven moeten sluiten Bedrijfssluitingen leveren volgens Professor van Doom twee belangrijke problemen op Allereerst de vraag hoe we onze concurrentiepositie kunnen verbeteren Vervolgens wat we moeten doen tegen het verloren gaan van arbeidsplaatsen op grote schaal Van Doom hierover 'Sommige bedrijven zouden misschien gered kunnen worden door de kosten te drukken Je kunt ook proberen de lonen wat in toom te houden en minister Albeda stelt dit ook steeds vaker voor Als je dat maar lang genoeg doet kom je op een gegeven moment toch weer in een redelijke concurrentiepositie ten opzichte van het buitenland Het gaat steeds om loonkosten plus sociale lasten Met betrekking tot het verlies van arbeidsplaatsen denk ik dat we primair af zullen moeten stappen van de krampachtige houding om datgene wat bestaat kost wat kost te handhaven Naar myn idee was het bijvoorbeeld beter geweest ENKA Breda negen jaren geleden al te sluiten De werknemers hadden dan tijdig omgeschoold kunnen worden Dat had een hoop tijd en erg veel geld gespaard

Kiaen voor mechanisatie Een ander probleem dat speelt bij het realiseren van nieuwe arbeidsplaatsen IS de opkomende rol van de techniek. We zitten dikwijls met het afschuwelijke dilemma dat we moeten kiezen tussen behoud van werkgelegenheid voor een paar, of het verhes van werkgelegenheid voor allen Ik kies dan voor het

Prof A van Doorn gegeven moment waren zy erg goed in de scheepsbouw, maar konden dat niet meer bolwerken tegen Zuid Korea, Joegoslavië en Brazilië Zy zyn toen in de produktie van auto's gedoken en het resultaat daarvan is bekend Momenteel leggen zy zich al vooral toe op de computerbranche

Korter werken Een andere collega van U, Professor De Galan, heeft onlangs in dese krant gepleit voor een vier-daagse werkweek voor hoogleraren Dat levert een belangrijke begrotingsbeguiniging op waardoor het werkge-

We missen die agressieve Japanse Zowel werkgevers als werknemers missen die agressieve japanse flexibiliteit We kunnen het ons echter niet permitteren nog langer te wachten met het invoeren van mgrypende maatregelen Zodra die economie namelyk in de slip raakt moetje onmiddellyk corrigeren met de juiste kracht Als het mis gaat met de werkgelegenheid dan moet je direct ingrypen en niet denken nou we zullen volgend jaar weleens kyken Wat je nu ziet is dat het ene bedryf het andere mee omlaag trekt het is een soort vicieuze cirkel Ik heb het gevoel dat onder Den Uyl de zaak in de slip is geraakt en dat Van Agt de macht over het stuur heeft verloren Op het complex van moeilykheden heeft men nagenoeg geen enkele greep meer In dit licht bezien vind ik het verstandig van de regering om op allerlei uitgaven drastisch te besnoeien en de lonen op verschillende wyzen

legenheidsprobleem in het hoger onderwijs voor een deel opgevangen kan worden Hoe staat U daar tegenover''

Vierdaagse werkweek 'In theorie is dat een aardig plan en heeft De Galan gelyk als hy zegt dat je er nieuwe arbeidsplaatsen mee kunt scheppen Verder denk ik dat het betrekkelyk gemakkelyk valt te realiseren vooral wanneer het oudere hoogleraren betreft Er zyn echter een aantal aspecten die men by het invoeren van zo'n maatregel niet mag vergeten Indien men op deze wyze op het inkomen gaat bezuinigen dan is dat bedrag niet volledig beschikbaar voor het cree-' ren van nieuwe arbeidsplaatsen Op dat inkomen drukt een marginale belasting van 72 procent en die inkomsten heeft de overheid op het moment dringend nodig om nog

Studiegroepen planologie in Delft Aan de Technische Hogeschool in Delft gaan in september van dit jaar opnieuw een aantal Interuniversitaire Studiegroepen Planologie van start Deze I S P s zyn groepen van 7 a 10 studenten van verschillende universiteiten die gedurende zes maanden van hun afstudeerpenode in een groep aan een bepaald onderwerp werken By het werk van de studiegroep staan voorop de integratie van de verschillende disciplines en van onderzoek en ontwerp Voor studenten stedebouw en civiele planologie is het I S P -werk verplicht Maar de deelname staat ook open voor studenten architektuur, volkshuisvesting, verkeerskunde A C T en polderinrichting Van buiten de TH Delft kunnen ook studenten van andere studierichtingen dan genoemd deelnemen Voorwaarden voor deelname zyn, dat m september 1981 het kandidaatsexamen is afgelegd en dat men in principe zes maanden m een studiegroep kan meedraaien De eerste byeenkomst die tevens oprichtingsbyeenkomst is, vindt plaats op donderdag 7 mei in Delft, afdeling Bouwkunde Belangstellenden kunnen zich aanmelden door middel van een inschryfformulier dat verkrygbaar is by Sekretanaat permanente werkgroep I S P TH Delft afdeling Bouwkunde Berlageweg 1 kamer 13 50 2628 CR Delft Telefoon 015784408 Inschryving liefst voor 15 april

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen