Ad Valvas 1981-1982 - pagina 193

AD VALVAS — 18 DECEMBER 1981

Vakgroep GMAN wordt mogelijk omgevorrrtd tot Centrum Algemerte Vorming als platform voor subfakultaire aktiviteiten

' W. N.-fakulteit vol vuur om relatie met de maatschappij in onderwijs te verbeteren

*

De vorig jaar o.a. door de affaire-Brookman en agerende studenten in opspraak gekomen vakgroep GMAN aan de fakulteit Wiskunde en Natuurwetenschappen, wordt in de nabije toekomst mogelijk omgevormd tot een verzamelpunt voor alle aktiviteiten op het gebied van de relatie natuurwetenschappen - maatschappij die binnen de fakulteit plaatsvinden. Het Centrum voor Algemene Vorming, zoals het verzamelpimt zou kunnen gaan heten, zal volgens een door de fakulteitsraad imaniem goedgekeurd globaal beleidsplan moeten worden bemand door twee hoogleraren. Een gewoon hoogleraar voor de maatschappelijke aspekten van de natuurwetenschappen en een buitengewoon hoogleraar voor de geschiedenis ervan. Daarmee zou een oude wens in vervulling gaan. De in januari dit jaar met enorme fiaistraties opgestapte prof. dr. M.J.S. Rudwick, die de vakgroep GMAN sinds zijn oprichting in 1974 leidde, had beide aandachtsvelden voor zijn rekening moeten nemen. „Iedereen op onze fakulteit meent al jarenlang dat die combinatie onjuist is", aldus dekaan prof. J. Lever. Maar verder was ook lang niet iedereen zo gelukkig met de opzet en koers van het centrale GMAN, getuige de her en der biimen subfakultelten opbloeiende eigen inspanningen. Een verhaal over het nieuwe elan dat het huidige fakulteitsbestuur als tategrerende koepel aan de som van de vijf subfakultelten probeert te geven, nadat de leden ervan februari dit jaar onder voorwaarden aan hun zittingsperiode begonnen.

De voortsudderende problematiek rond GMAN vroeg sinds de aankondigmg van ztjn leider Rudwick, najaar 1980, dat hij zijn wetenschappelijke lier althans aan de VU niet meer zou laten klinken om een oplossing. Het moment was r^p. Het zittende fakulteitsbestuur onder aanvoering van prof P. MuEender, voelde zich echter niet meer geroepen om op de valreep van zijn periode nog aan de zaak te beginnen. Die erfenis schoof het, samen met enkele andere belangrijke beleidskwesties, door naar het bord van zijn opvolger. Omdat de GMAN-zaak en met name de opvolging van Rudwick een hele klus was en er geen gaten mochten vallen, legden Muilender c.s. een tijdelijk noodverband aan. De VU-fllosoof prof P.P. Kirschenmann van de Centrale Interfakulteit wilde zolang wel de voorzittersrol van de omstreden ' fakultaire vakgroep op zich nemen en de Utrechtse hoogleraar dr. H.A.M. Snelders (geschiedenis van de natuurwetenschappen), toonde zich zeer collegiaal, door voor een jaartje of daaromtrent de onderwijstaak op zich te nemen. Dr. Brookman, wetenschappelijk medewerker bij GMAN, zag de noodzaak van dat laatste toendertijd niet zo in. Nu werkt hij loyaal mee. „Het onderwijs is ons gewoon afgepakt", riep hiJ september vorig jaar en doelde daarmee in het bijzonder op zichzelf Hij mocht het lopende onderwijsprogramma afwerken en daarmee basta. Snelders had de voUe onderwijsverantwoordelijkheid verlangd en gekregen.

Gemeenschappelijke belangen Het nieuwe bestuur, bestaande uit de heren prof Lever, dr, P. Bom en sinds kort als opvolger van A.S. SchuUer, die met pensioen ging, dr. H. Kok. trad onder voorwaarden aan. Het wilde er onder geen beding maar wat byhangen als algemeen bestuur voor de hele fakulteit. Het stelde vast, dat het m de gedecentraUseerde situatie [ met viJf zelfstandige subfakultelten I de gemeenschappelijke belangen moest behartigen. De GMAN-zaak en met name het vertrek van Rudwick gaf het nieuwe bestuur grote treurnis. Het dnetal overwoog dat er de laatste jaren een aanzwellende roep om aandacht voor de verbindmg natuurwetenschappen maatschappij te horen viel. De bewa-

i^

Jan van der Veen penlngswedloop, de energieproblematiek, het knutselen met erfelijkheidsfaktoren (DNA), het waren allemaal dingen waarbij die lijn getrokken werd. Met die relatie wenste het bestuur zich vooral in te laten en de fakulteitsraad honoreerde dat. De fakultaire onderwijscommissie was, toen het bestuur in februari begon, in feite de enige instantie die zich met dit alles bemoeide en dat werd als te weinig gevoeld. Het bestuur gaf zich voorlopig een jaar de tijd. Als het goed ging, er resultaten konden worden geboekt, zou het zijn werk willen voortzetten. Een andere voorwaarde was dat de dekanen van de subfakultelten vrij intensief bij het fakulteitsbestuur zouden moeten worden betrokken. Afgesproken werd dat eens per maand een gezamenlijke vergadering werd gehouden.

De zaak GMAN

Voor een goed begrip van hoe de kaarten rond de vakgroep Geschiedenis en Maatschappelijke Aspekten van de Natuurwetenschappen lagen, past een korte situatieschets. Het lag allemaal niet zo lekker met GMAN. De vakgroep was in diskrediet op de fakulteit na de affaire rond de figuur van Brookman, die bij studenten niet erg gepruimd werd wegens zijn voortrekkersrol bij de oprichting van de extreem-rechtse Nationale Centrum partij, begin 1980, later - na opheffing in de Centrum partij gecontinueerd. GMAN-leider Rudwick schreef medio vorig jaar in een open afscheidsbrief in Ad Valvas dat sommige universitaire topfunktionarissen zich in de kwestie meer gelegen hadden laten liggen aan hun vrees voor onrust onder studenten dan aan de noodzaak dr. Brookman en de vakgroep te beschermen tegen „aanvallen van een kleine mmderheid anti-democratische studenten". Overigens deelde hij de politieke opvattingen van Brookman niet. Het toenmalige fakulteitsbestuur wist weinig anders te doen dan het aangemelde vertrek van Rudwick in een summiere verklanng naar buiten toe te betreuren. Het zat met GMAN in zijn maag. Nu helemaal. Na de zomerrust was de consternatie over Brookman verbleekt - eerder was deze al opgestapt mt zijn poUtieke partij - en was de vraag wie de ver-

stoorde GMAN-kopman zou gaan opvolgen, het gesprek van de dag. De frustraties van Rudwick lagen echter dieper. De Brookman-zaak had de emmer slechts doen overlopen. Zijn plan destijds om van de vakgroep in oprichting de eerste Nederlandse vakgroep voor wetenschapsonderzoek (Engels „science studies": omvat ook onderwijs) te maken had hy nooit kunnen realiseren. Zijn visie: de vakgroep zou de praktijk van de Bètawetenschappen historisch en aktueel op een fundamentele, nlet-poUtiserende wijze moeten bestuderen. De meningen daarover waren op de fakulteit echter op zijn minst verdeeld. Onderhuids sluimerde al bij de start van GMAN een konflikt met de voorstanders van wat we maar gemakshalve aanduiden met de filosofie van „wetenschap en samenleving". Hun visie: niet-fundamentele wetenschapsstudies of, helderder, een natuurkimde-onderwijs dat de studenten direkt richt op de toepassing in de samenleving, wat poUtieke keuzes impliceert. Prof. E. Boeker (natuurkunde) is daar o.m. een aanhanger van. De al spoedig blijkende concurrentie voor de kleine, nu nog met een handjevol merendeels parttimers gevulde vakgroep, stond een volstrekt aanzien en succes in de weg. Daar kwam bij, dat de beoogde lector naast prof Rudwick in 1975 op Haagse afwijzing niet doorging. De lector zou zijn ingehuurd voor de maatschappelijke aspekten van de natuurwetenschappen. Rudwick kreeg toen beide taken te vervullen, maar concentreerde zich op de historische kant. Een bittere pil voor de hoogleraar was, dat, toen de fakulteit naderhand uiteindelijk had besloten een (hoofd) medewerker aan GMAN toe te kennen, die onmiddellijk werd doorgeschoven naar de subfakultelten natuurkimde en scheikunde. Daar stond het zogenaamde „Algemene Variant Experiment" in de steigers voor een tweejarige periode. De medewerker, dr J. Conrad, ging in dat kader de sociaal-economische aspekten van de energieproblematiek te lijf Het experiment loopt eind december af. „Door deze gang van zaken werd het mij duidelijk dat zelfs mijn eigen fakulteit in de praktijk niet van zins is om de opzet van de vakgroep GMAN te ondersteunen", aldus de danig teleurgestelde Rudwick. Nadien werd de vakgroep toch tijdelijk uitgebreid met dr. J. Mulder. Rondom de vakgroep waren vroeger of later door subfakultelten bulten het genoemde experiment, cursusuren wetenschap en samenleving in het leven geroepen. Bij biologie, wiskunde en scheikunde.

Beleidsplan Een toestand waarin de samenhang op de grote fakulteit zoek was. Het nieuwe bestuur poogde de kluwen te ontwarren voor een konstruktlevere opzet. Voorzitter Lever: „We vroegen de hele fakulteit om ideeën over de algemene vorming aan ons kenbaar te maken. Tot 1 april kon dat. Daar is op verbazingwekkende wijze gebruik van gemaakt. Van aUe kanten, studenten, wetenschappers. Dat leverde een centimeters dik pak papier op. „Bestuur en onderwijscommissie smeedden direkt na sluiting van de brievenbus een concept-beleidsplan voor de hele algemene vorrmng en de fakulteitsraad keurde dat in juni eensgezind goed". Het plan beoogt met alleen een oplossing voor de aloude problematiek te geven. Ook is er een toekomstvisie in verpakt, in het byzonder met het oog op de invoermg van de twee-fasenstruktuur september volgend jaar. Om er jaren mee vooruit te kunnen. Volgens Lever is dat mterst belangryk, omdat de maatschappelijke vorming van studenten door de tweefasenstruktuur m het gedrang dreigt te komen, als je er niet bij bent. „Het gevaar is, dat er een ander type mens uit voorkomt. Daarom moet er een goede verdeling tussen het normale onderwijs en de maatschappelijke

dat als keuze-element voor studenten behouden, zodat ze naar aanleg en interesse è la carte kurmen kiezen", aldus bestuurslid Bom) en wetenschap en samenleving („Wö vinden dat daarover in, of ten behoeve van, alle subfakultelten onderwas moet worden gegeven", zegt fakulteitsdekaan Lever).

Bestuurlijke accenten Hoewel veel afgestudeerden in het onderwijs en in laboratoria terechtkomen, zyn er ook behoorlek wat, die werk in de bestuurlijke sektor vinden.

FakuUeitsdekaan prof. J. Lever: Beleidsplan niet alleen oplossing voor aloude GMAN-problematiek, ook is het 'n plan met toekomstvisie: de maatschappelijke vorming van studenten dreigt in het gedrang te komen door de twee-fasenstruktuur. vorming tot stand worden gebracht". Het beleidsplan omvat wekelijkse college-uren voor encyclopedie (grondbegrippen van de natuurwetenschappen), algemenefilosofie(cultuurfUosofie/wijsgerige stromingen en wetenschapsfilosofie / -ethiek; over evt. uitbreidmg wordt met de Centrale Interfakulteit gesproken), geschiedenis der natuurwetenschappen („wij willen

Vormingscentrum

Mede gelet op de vermoedelijk geringe doorstroom van eerste fase-afgestudeerden naar de tweede (30%??), wil het fakulteitsbestuur in de eerste fase-opleiding bovendien „accenten op beleid, bestuur en organisatie" zien gelegd. „De afgestudeerden in de

Vervolg op pag. 10

organiseert

Weekend strategieën vrouwenbeweging Het vrouwenprojekt van het vormingscentrum aan de VU, heeft weer een nieuw progranmia gestart. In november, december en januari starten 3 evenementen, waarmee gehoopt wordt de vrouwenstrijd aan de VU en daarbuiten te ondersteunen. Was bet vorig jaar zo, dat per evenement een apart thema (zoals voeding b.v.) gekozen werd, nu Is gekozen voor één thema, dat op 3 verschillende manieren aan bod zal komen. Het thema is „strategieën van de vrouwenbeweging". En dan het weekend. Dat zal vallen op 15, 16 en 17 januari a.s., van vrijdagavond tot zondagavond. Bij het broocije film en de discussie-avond in het vrouwenhuis ligt het accent op informatieverschaffing, In het weekend wordt geprobeerd de informatie te gebruiken om de eigen ideeën over vrouwenstrijd duidelijker te kr;jgen en contacten te leggen met vrouwen die op hetzelfde terrein gemteresseerd zijn. Het weekend zal daarom niet strak zijn voorgestruktureerd. Veranderingen zijn dus mogelijk. Maar in eerste instantie zien de plannen er als volgt uit: vrijdagavond kennismaking en op een rijtje zetten wat iedereen in het weekend aan de orde wü hebben. Zaterdagochtend praten over een concreet initiatief: vrouwenstudies.

een aktiegroep binnen of buiten de faculteit, steungroep, vrouwenkraakgroep etc. (dit in aparte groepen per initiatief). 's Middags praten over meer algemene strategie: vragen komen aan de orde als: wat is strategie en hoe voer je aktie. 's Avonds defilmmet het interview met Joke Smit, die na haar overlijden op de televisie is geweest. Zondag na-praten over het praatje van Anneke van Baaien op 14 december. Van haar verhaal wordt een stenciltj e gemaakt. Door dit hele programma heen is veel tijd ingeruimd voor wandelen, swingen en andere vrijetijdsbestedingen. De kosten voor het weekend ziJn ƒ35,—. Daarin zijn inbegrepen de maaltijden op zaterdag, zondagochtend en -middag- en ovemachtingskosten (in de Spaamberg te Santpoort). Voor het weekend kun je je van tevoren opgeven, door onderstaande bon in te vullen en op te sturen naar het vormingscentrum. Uilenstede 108, 1183 AM, Amstelveen. Ook wordt een map uitgegeven met achtergrond-materiaal. Deze is te koop voor 50 cent by het vormingscentrum (Het vormingscentrum is te vinden naast de winkel op Uilenstede, in kamer A032 op dinsdag t / m vrijdag.)

naam: adres: O geeft zich op voor het weekend over strategieën van de vrouwenbeweging op 15, 16 en 17 januari in de Spaamberg, Wustelaan 80, 2082 AD, Santpoort. O heeft ƒ 35,— gestort op rekening (giro) 553495 t.n.v. penningmeester Civitasraad, Uilenstede 108 Amstelveen. Ovv Vrouwenweekend.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen