Ad Valvas 1981-1982 - pagina 279

ADVALVAS — 5 MAART 1982

3

Tweede landelijke studiedag in zicht van twee­fasenstructuur

Werk aan de winkel voor trainers studievaardigheid Idealiter zou het universitai­ re onderwijs als één voortdu­ rende training in studievaar­ digheid moeten functioneren met de docent als de meest aangewezen trainer, maar zover is het nog lang niet, concludeerde onderwijson­ derzoeker Paul Buis van het Centraal Bureau voor On­ derzoek van het Wetenschap­ pelijk Onderwijs, een onder­ deel van de Academische Raad, vorige week vrijdag op de VU, waar de tweede landelijke dag over stu­ dievaardigheden werd ge­ houden. „Niettemin komt de invoering van de twee­fasen­ structuur met rasse schreden naderbij en dit zal ons toch wel nopen om, ook onder­ wijskundig, alle zeilen bij te zetten". Hoe je daar het beste op zou kunnen inspelen, die vraag ging taj voor zijn toehoorders­onderwij sresearchers, studentenbegeleiders als studenten­' psychologen, ­decanen en studieadvi­ seurs, slechts voorzichtig zoekend en tastend te lyf. Veel meer dan enige duidingen leverde zijn overigens aar­ dig opgezette betoog niet op. Eigen­ lijk filosofeerde htj wat over een ter­ rein waarop in ons land de ontginning eerst in de jaren zestig begon en waarop nog veel theoretische en prak­ tische problemen liggen. Vandaar ook de illustratieve titel van zijn verhaal: „Vijf vragen over studievaardighe­ den". Buis, en met hem vele anderen die het hoger onderwijs onderzoeken, zijn er wel achter dat het studenten niet simpelweg kan worden aangewreven dat ze langzaam met hun studie op­ schieten of de eindstreep niet halen (40 procent). Het universitaire onder­ wijssysteem is slecht ingericht en do­ centen slaan nauwelijks acht op hoe het studenten vergaat, had lyj een jaar geleden op het vierde nationale congres over „Onderzoek en Weten­ schappelijk Onderwijs" gezegd. Cursussen in ^jstudievaardigheid, in het opkrikken van doceerbekwaam­ heid, allemaal best, maar doordat ze van korte duur zyn wordt het effect ervan gemakkel^k weer teniet gedaan door „de zuigkracht van het sys­ teem". Aldus Buis vorige week, de

De Afstand Broodje Film Op dmsdag 9 maart draait m 8A­00 om 12.30 uur „De Afstand". De Af­ stand is eenfilmvan de Eerste A'dam­ se FUmassociatie opgericht door Leon de Wmter, René Seegers en Jean v.d. Velde. Uitgangspunt voor hun pro­ dukties wordt omschreven als: „het vinden van een eigentijdse filmische vorm voor eigentijdse problematiek".

Jan van der Veen literatuurstudie over studievertra­ ging en ­mislukking citerend die hij in opdracht van het ministerie van on­ derwijs en wetenschappen heeft ge­ daan, lïij kwam op zijn speurtocht naar wat er op korte of wat langere termijn naast cursussen en trainingen meer zou kunnen worden gedaan ech­ ter niet veel verder dan een paar losse suggesties. De Informatie in studie­ gidsen en ­programma's zou kunnen worden verfijnd en uitgebreid. Mento­ ren zouden meer kunnen worden mge­ schakeld en studietoetsen of tenta­ mens systematisch nabesproken. „Wat vindt u ervan"? , vroeg luj zijn gehoor zonder dit als een prélude voor een discussie met de ongeveer zestig aanwezigen te bedoelen, want voor meer dan enkele inleidingen 's och­ tends en een serie „workshops" 's­ middags was geen tijd. Marianne Elshout­Mohr, auteur van geschriften over studievaardigheid als „Dikke boeken, weinig tijd" en verbonden aan het Centrum Onder­ zoek en Wetenschappelijk Onderwas

len hun best doen om binnen de beperkte inschnjvingsduur klaar te zijn en misschien studievaardig­ heidstraining zo gek nog niet vmden. Op de universiteiten besteden de stu­ dievaardigheidstramers elk op hun eigen manier aandacht aan de mate­ rie. Daarbij wordt er van uit gegaan dat de gemiddelde student zaken als studieplanning, het schrijven van sa­ menvattmgen, het oplossen van pro­ blemen met als vanzelfsprekend be­ heerst. Studievaardigheidstralners ontlenen er hun baan aan. Maar, naar­ mate ze hun werk beter doen, zouden ze, aldus Buis, tegelijkertijd het ge­ vaar kuimen lopen als een soort per­ manente prothese van het in vele opzichten kreupele onderwysstelsel te gaan fungeren. Daardoor blijven die zwakke plekken in tact. Een andere vraag is, aldus Buis, hoe ambitieus je studievaardigheden moet gaan bevorderen als tramer. Je kunt bijvoorbeeld zonder risico nutti­ ge tips en vmstregels aanreiken, maar ook proberen naar een hoger intellec­ tueel niveau te streven. Bij de samen­ stelling van tramingscursussen is het natuurlijk ook mogelijk om van beide wat mee te nemen. Buis meende dat

"Hoe red ik mijn studie zaal( student én docent aan de Universiteit van Amsterdam, noemde de integratie van studievaar­ digheid in het onderwijs in haar inlei­ ding „een gecompliceerd onderwerp". Evenals Buis gaf zij de zaal aan de hand van een aantal schema's wat mee naar huis om verder over na te denken. „Van studievaardigheidsbevordenng wordt vaak gedacht dat die het verho­ gen van het studierendement als doel heeft. Men vraagt dan naar cijfers. Je gaat dan als „studievaardigheids­ boer" in het defensief omdat je vroe­ ger ook zo dacht, terwijl dat nu anders is".

Gunstig tij Het tii voor de ontwikkeling van „stu­ dy skills" is gunstig. Steeds meer wordt er op de universiteiten en hoge­ scholen aandacht aan besteed. Die aandacht is noodgedwongen, want de twee­fasenstructuur komt er aan; sep­ tember dit jaar wordt die ingevoerd. Faculteiten zullen aan het eind van het eerste jaar studenten advies moe­ ten geven op basis van hun studie­ prestaties. En nieuwe studenten zul­

het zinvol is om daar by stü te staan, rekening houdend met ook de eisen die de studieomgeving stelt. Speciaal voor beginnende studenten zal het een heksentoer zijn te ontdekken wat er van hen gevraagd wordt. Een soort brave Havo­houding of wil de betref­ fende docent meer? Bms zei zich niet aan de indruk te kunnen onttrekken dat de nadruk in de aanwassende rij publicaties over studeren en vaardigheidscursussen nogal zwaar op het verwerken van de leerstof rust. „We zien het spreek­ woordelijke of liever „cognitieve" top­ je van de ijsberg". Van het complex van al die andere dingen die mejébepa­ len of een student met zijn studie slaagt, zoals de interactie met zijn docenten, hoe gaat een student met zijn tyd om (veel studenten zijn slech­ te rentmeesters van hun tijd), de so­ ciale factor (mede­studenten, de uni­ versitaire omgevmg), van al die zaken weten we nog bijster weinig af Het zou de moeite waard zijn eens een steekproef bij succesvolle en nietrsuc­ cesvolle studenten te houden, bepleit­ te Buis.

S^Sf ^

S* ­!­*, U " . f^''

S^^^tS'"­­'­­­'­

Inleider Paul Buis van het Centraal Bureau voor Onderzoek van Onderwijs: ... verwerken leerstof meestal centraal in studeercursussen en ­boeken, maar er is meer wat studiesucces bepaalt... Een probleem vormde voor Buis ver­ der het feit dat er aan de ene kant vele tientallen cursussen voor docenten worden gegeven en aan de andere talrijke studievaardigheidscursussen voor studenten. „U weeet misschien dat er therapeutische trainingen m het genre „Hoe red ik mij huwelyk"? bestaan Als die trainers het net zo zouden aanpakken als wij in het uni­ versitaire onderwijs dan zouden ze m zaal A echtgenoten en m zaal B echt­ genotes trainen. Doet onze werkwijze wel recht aan het feit dat het doceer­ en leerproces bmnen de universiteit een mteractieproces is of dat althans zou moeten zijn"? Het was geen „toevalligheid", die (tweede) dag over studievaardighe­ den. Anderhalfjaar geleden werd het (informele) Landelijk Overleg Stu­ dievaardigheden (L.O.S.) heropge­ richt in verband met de opnieuw bij de faculteiten ontwakende belang­ stelhng voor het onderwerp Na de start in begin van de jaren zeventig was het al spoedig weer ter ziele gegaan. Op de heroprichtingsverga­ denng m Utrecht werd besloten dat het L O S. ­ nu ca. 130 leden ­jaarlijks een studiedag zou gaan houden, een blad uitgeven en op langere termijn van „L O.S.­Contact" verschijnen.

Op eigen kosten toch langer dan zesjaar studeren

Als '^toehoorder nieuwe stijl' aan tweefasenstruktuur te ontsnappen

In De Afstand gaat de hoofdpersoon Luuk van Oorschot werken op een schip om de problemen uit z'n omge­ ving te ontvluchten. H;j is enthousiast amateurfilmer en als hij hoort dat z'n vroegere vriend Tonnie is overleden laat hij oude filmpjes overkomen uit die tyd Hierin zien we hoe Luuk zich altijd als buitenstaander opstelt en nooit werkelijk deelneemt aan wat er m z'n directe opgeving gebeurt. (Ook met als z'n vriend op het schip m de haven in elkaar wordt geslagen). Het gevoel van onmacht iets mee te ma­ ken in je leven en dat niet te kunnen beïnvloeden is wellicht het belangrijk­ ste gegeven.

Met de wet tweefasenstructuur is er een nieuwe mogelijkheid tot inschrijving geopend. Naast de extraneus, die alleen examens mag afleggen, en de toehoorder, die alleen onderwijs mag volgen komt er nu ook de „toehoorder nieuwe stijl" die, net als gewone studenten, beide mag. De nieuwe toehoorder betaalt gewoon college- en inschrijvingsgeld maar is niet gebonden aan de beperkte inschrijvingsduur en krijgt ook geen beurs of kinderbijslag. Op deze wijze kunnen studenten die aan zes jaar niet genoeg hadden toch doorgaan en hun studie afmaken. Aanvankelijk wilde de toenmalige minister van onderwijs, dr. A. Pais, de instellingen van wetenschappelijk onderwijs laten opdraaien voor de kosten van deze nieuwe studenten. Onder een nieuwe minister lijkt het ministerie van onderwijs en wetenschappen nu wat toeschietelijker, getuige de uitlatingen van enkele ambtenaren.

Een boeiende film met schitterende beelden waarin weinig wordt gespro­ ken.

Bij het bepalen van het bedrag dat de instellingen van de overheid ontvangen houdt men rekening met de on-

derwijslast van de universiteiten. Het aantal studenten is hiervoor maatgevend waarbij rekening wordt gehou-

J^

Ook wordt aan werkgroepen voor be­ paalde studievaardigheidsaspecten gedacht. De interesse daarvoor wordt op dit moment onderzocht.

Filmnacht voor Greenpeace In filmtheater Kritenon, Roeter­ straat, wordt door een aantal stu­ dentenorganisaties vrijdag 12 maart een filmnacht georgani­ seerd, waarvan de opbrengst ten goede komt aan de milieu­aktie­ groep Greenpeace. Het geheel be­ gint om 24 00 uur en gaat door tot een uur of 9 's morgens. De volgen­ de films draaien onder andere m twee zalen' Die Blechtrommel, Midnight Express, Annie Hall, La Strada en Casablanca In de voor­ verkoop, bil Kritenon, sociëteit Lanx, Herengracht 384 en socië­ teit Pylades, Leidsegracht 108, is de toegang ƒ 12,50 Aan de zaal ƒ 15,-.

van de universiteiten en hogescholen zich beraden over richtlijnen voor de inschnjvmg als toehoorder nieuwe stijl. Zy zijn het die toestemmmg moeten verlenen voor inschnjving als zodanig. Een belangrijke factor daarbij zal de capaciteit van de betreffende studierichting zijn die op haar beurt weer bepaald , wordt door de financienng door „Den Haag".

den met het feit dat studenten maar gedurende zes jaar daadwerkelijk onderwijs vragen Zij die langer zitten worden dan ook minder zwaar meegeteld. Vijf examenstudenten (extraneï) tellen samen voor een „echte" student. Omdat het begeleiden van toehoorders nieuwe styl wel degelijk beslag legt op de middelen, protesteerden de instellingen ertegen dat ze voor deze begeleiding geen middelen zouden krijgen. Bij het ministene van onderwijs en wetenschap lijkt men momenteel minder afwijzend te staan tegen financienng van de nieuwe toehoorders dan voorheen, maar duidelijkheid over de mate waarin is er nog niet.

Het kan zijn dat de richtlijnen vrij soepel uitvallen. Om iemand te weigeren zullen wel heel harde argumenten moeten worden verzonnen En verder wordt de "eeuwige student" ondanks de beperkte mschrij vingsduur zo toch niet weer binnengehaald? En worden kmderen van njke ouders hierdoor niet sterk bevoordeeld? Een positief argument kan zijn dat de regeling gunstig is voor mensen die op latere leeftijd willen gaan studeren en misschien ook voor werkstudenten. Ontsnappingsmogelijkheden op de beperkte inschrijvingsduur kunnen ovengens ook best leiden tot te zware studieprogramma's onder het mom van "als het bmnen zes jaar niet lukt kan je altijd nog door gaan als toehoorder."

Richtiijnen

(UP, Jaap Ellerbroek, Wageningen Red. Ad Valvasi-

Toch moeten de colleges van bestuur

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen