Ad Valvas 1981-1982 - pagina 60

AD VALVAS — 18 SEPTEMBER 1981

12

Onder de doem van mogelijke onttakeling begint men waarschijnlijk hier en daar aan public relations te doen bij universiteitsraden of daaromtrent. Misschien loopt het met t veelbesproken en door vurige demokroten afgekraakte ontwerp voor de opvolger van de WUB, de WWO'81 (ja, weieven in een tijd van afkortingen) toch nog anders af en loopt het allemaal niet op een wet uit in de besliste geest ervan. Je kan echter niet weten. Omekerheid troef. Een reeds langzaam wegebbende interesse in het werk van het 'universitaire parlement' met sijn publieke tribunes die voor niets lijken te sijn aangelegd?Hup, er bij sijn, want dat kan so met. Die apathie onder de universüettsbevolking, dat moet maar eens uit wesen. Zijn we nou gedemokratiseerd of niet en per slot van rekening sijn we er als universi-

teitsraadsleden potdorie voor het belang van de universiteit?! Ze hébben ons toch niet met de ogen dicht op het stembiljet aangekruist? Zo in Nijmegen? Daar klom de per 1 november scheldende raadsvoorzitter Bein Nienhuis voor sijn club op de stoel achter een eigen raadskraam op de informatiemarkt voor de eerstejaars. Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst. Heel goed, want demokrotie, dat moet je leren. In Maastricht wü de universiteitsraad van de rijksuniversiteit Limburg sijn image verbeteren. Niet alleen door grotere doelmatigheid van het bestuurswerk, maar vooral ook door een beter kontakt met het publiek. Er rolden na twee door het raadspresidium voor nieuwe raadsleden georganiseerde introduktiedagen meteen al konkrete aanbevelingen uit. Het voor enkelingen heikele onderwerp fraktievorming werd echter algemeen van uitroeptekens voorzien. Daar Sitten grote voordelen aan soals herkenbaarheid voor je kiesers doordat je een programma hebt dat met aan één zittingsperiode is gebonden, de grotere kans op binding met je achterban, meer betrokkenheid van het publiek dus. Tot verdere fraktievor-

Mensen van de VU 'In het TAS-vrouwenoverleg kwamen we er achter hoe weinig we ons ervan bewust waren dat we als vrouwen voor ons zelf konden opkomen. Het leek ons toen een goed idee om een assertiviteitscursus met z'n allen te volgen. We zijn naar personeelszaken gestapt. Daar voelde men er eerst weinig voor. Na een half jaar kwam de cursus er toch. Maar wat bleek? Ongeveer de helft van ons mocht er niet aan meedoen omdat de dienst het niet zou toelaten. Dat is altijd het argument datje moet horen. We kunnen op het werk niet gemist worden. Er moet iemand zjjn die telefoonijes

Wilma Hompe van het TAS-vrouwenoverleg Sinds bijna drie jaar redaktie-secretaresse van VU-magasine. Volgt daarbij de avondopleiding rechten aan de UvA, na eerst de sociale academie gedaan te hebben. Wüma (30) maakt deel uit van het TAS-vrouwenoverleg dat opkomt voor de belangen van de vrouwelijke technisch-administratieve krachten aan de VU (rechtspositie, kinderopvang, salarisschalen, opleidingsmogelijkheden, invloed in bestuurscommissies etc.) Ze IS niet erg tevreden over de positie van de TAS-vrouw aan de VU, deels voortvloeiend uit eigen ervaring. De TAS-vrouw wordt nog te veel geassocieerd met de boodschappentas. aanneemt, enzovoort... Zelf kreeg ik er ook geen vrij voor. 't Is wel een moelUjkheid, dat begrijp ik ook wel. Maar toch vind ik dat niet een helemaal terecht argument. Ik denk dat je in dat soort gevallen wel een regeling met elkaar kunt treffen. Anderen kunnen de telefoontjes opschrijven, en dan wikkel ik het later wel af, om maar een voorbeeld te noemen. Ja, we hadden echt behoefte aan zo'n cursus. Hoe je als vrouw voor je eigen zaakjes moet opkomen, dat is vaak een probleem in de praktijk.

Vaak word je aangesproken om koffie te zetten, om er leuk uit te zien . . . Als je een mening hebt, word je vaak niet serieus genomen. Je laat het vaak maar een beetje over je heen gaan. De cursus is doorgegaan. Van andere vrouwen, die wel eraan deel mochten nemen, hoorde ik dat ze er wel tevreden over waren. Hoewel het niet de cursus is geworden die we gewild hadden. Het heet nu communicatiecursus en de groep is gemengd. We hadden liever een eigen vrouwengroep gezien. Met mannen erbij wordt het zo gauw een twistgesprek. Onder vrouwen praat je over dezelfde situatie. Het IS dan gemakkelijker praten over hoe mannen op je reageren. De cursus had ook een bredere opzet moeten hebben. Niet alleen over je gevoelens praten, maar ook rechtpos! tionele zaken, de gevolgen van een dubbele functie (binnenshuis en buitenshuis), kinderopvang enz. aan de orde stellen. Doordat ik een avondopleiding rechten volg word ik extra geconfronteerd met de praktische problemen die je als administratieve kracht hebt. Soms moet ik overdag tentamens doen samen met mensen van de dagopleiding. Daar heb ik buitengewoon verlof voor aangevraagd. Ook dan stuit je op weerstanden en komt het argument dat het niet in het bedrijfsbelang is weer om de hoek kijken. Maar 't zou betekenen dat je als secretaresse niet kunt studeren. Ik kan natuurlek wel vrije dagen opnemen, maar dat komt in myn geval zeer ongunstig uit. Het is nameljjk gewoon om vakantie in de zomer op te nemen, omdat het blad dan eenmaal niet verschijnt. De opgenomen vrije dagen gaan dus van die vakantie af die toch al niet uitgebreid is, omdat ik deeltijds werk (vier dagen). Maar afgezien daarvan vind ik dat ik recht heb op buitengewoon verlof, omdat je als secretaresse de mogelijkheid moet hebben om te kunnen studeren. De kwestie is nu in onderhandeling. 'k Heb meegedaan aan de stakingsdag. Ik heb ook gezeten by de ingang van het VU-restaurant. We hebben veel agressie opgeroepen, maar ook veel solidariteit ontmoet.

ming kwam het overigens niet, maar het pleidooi, de wakkere intentie was tenminste uitgesproken. Tja, se sijn daar in Limburg bij de afgelopen verkiesingen wat geschrokken. Twee raadssetels bleven onbezet door gebrek aan belangstelling. Daar kwam het door. Een andere aanbeveling was verlaging van de raadsdrempel door o.a. herwaardering van het commissiewerk. Raadscommissies souden vaker adviescommissies moeten horen, die niet door 'UR-parlementarièrs' hoeven te sijn bemensd. Daardoor souden universitaire burgers voor een toekomstig raadslidmaatschap kunnen worden opgewarmd. En dan dese suggestie: een publiek sprekerskwartier bij elke raadssitting- Zo was er nog meer aan gedemonstreerde ideeenrijkdom, 'k Heb van soiets bij de VU niet vernomen toen er de vorige raadsperiode ses lege stoelen stonden. Tja, een beetje hogere opkomst bij de verkiesingen in april/mei so pas en nu nog twee lege plekken (TAS), maar wordt het niet eens tijd dat men hier het belletje ook hoort rinkelen? VOYEUR

Aan de ene kant had je die kerel uit het restaurant die, toen we begonnen te zingen, een brandblusser greep en op ons los begon te spuiten. Mannen nepen allerlei verwensingen: "lesbische trutten", en dergelijke. Maar aan de andere kant waren er ook hele goede reakties. We hebben paarse lintjes uitgedeeld waar, zoals later bleek, veel mannen zelfs mee rondliepen. We hebben de aktie samen met studentes georganiseerd. Dat heeft wel nadelen. Studentes blijken veel radikaler en roepen veel eerder weerstanden op, ook bij werkende vrouwen. Ze kunnen zich met zo goed de positie van de werkende vrouw voorstellen en hebben bij zo'n staking minder te verliezen dan wij. Bovendien hebben de meeste TAS-vrouwen eigenlijk niet echt gestaakt, maar in meerderheid een vrije dag opgenomen. We hebben later de ak- >> tie geëvalueerd en besloten om voortaan afzonderlijk iets te gaan organiseren. De belangen zijn soms te verschillend en een gezamenlijke aktie komt de soUdariteit onder vrouwen niet altijd ten goede. Het verschil in belangen komt ook wel een beetje tot uiting in de Emancipatiecommissie die het College van Bestuur een jaar geleden heeft ingesteld. In de commissie zitten veel studentes en maar één TAS-vrouw. Het accent ligt daarom te veel op het stimuleren van vrouwenstudies en te weinig op praktische zaken, zoals loopbaanplanning voor vrouwen of vrouweninvloed in bestuurlijke aangelegenheden. Op de middelbare school ben ik mij al gaan interesseren voor de vrouwenbeweging. Ik zat op een gymnasium en koos de bètarichting. Met twee meisjes zat je in een klas vol jongens. Kreeg toen al reakties dat het niet hoort dat je als meisje de exacte kant uitgaat. Wiskunde zou te moeilijk zijn voor vrouwen. Later op de sociale academie kwamen die verschillen weer terug. Vooral bij politieke acties roerden de mannen zich en voerden het woord. De vrouwen konden de stukken uittypen. Op de avondopleiding rechten die ik nu volg zitten mensen van een verschillend pluimage: gepensioneerden, maar ook bankemployé's, een piloot, een poUtieagent. Ik krijg de indruk dat zij minder moeite hebben om vrij te krijgen dan ik. Misschien is het wel in het belang van hun dienst.' (B.M.)

Verwantschap 'Als meneer Scholten herhaaldelijk in de Tweede Kamer zegt dat de oude banden met Zmd-Afrika hem na aan het hart gaan en dat-ie daarom een economische boycot wil, denk ik dat hij precies dezelfde moralistische Nederlandse wijsvinger opheft als 2äjn voorgangers honderd jaar geleden deden in omgekeerde richting.' Meneer Schol- ten is Jan Nico Scholten van 't CDA en degene die hem bij wijze van voorbeeld gebruikte is dr. G.J. Schutte, historicus, werkzaam bij de vakgroep Nieuwe lijd aan de VU. Nee, als wetenschapper heeft hij met zijn artikel 'The Dutch and the Afrikaners' in Times Literary Supplement een maandje geleden geen politiek standpunt ingenomen over wel of geen boycot. Dat hebben CDA, PvdA en D'66 onlangs in hun regeerakkoord gedaan: toch maar zelfstandig een (olie)boycot instellen 'op de meest effectieve wijze'. Nee, Schutte ging er als geschiedkundige tegen aan, tegen die 'hoogst eigenaardige band' tussen Nederland en Zuid-Af rika. 'Vandaag de dag zijn er allerlei mensen die verbaasd zijn over de houding van Nederland tegenover Zuid-Afrika. Dan is het goed dat de historicus zegt: ja, hóh, wacht eens even, laten we dat es ontleden,' zegt hij desgevraagd. Je kunt je moeilijk aan de konklusie onttrekken, schrijft hij aan het eind van ziJn artikel, dat de krachtige reaktie van de Nederlanders op de Zuidaf rikaanse apartheidspolitiek grotendeels haar oorsprong vindt in het feit dat zij verwikkeld zijn geraakt in een strijd tussen verwanten over hun gemeenschappelijke erfgoed. En dan wijst luj op Scholten zonder hem bij name te noemen ('de meest fervente voorstander van economische sankties in het Nederlandse parlement'). 'En zou je, in dat licht gezien, niet moeten spreken van een grote mate van kontinuiteit? Het protest van de Nederlandse kerken tegen de apartheid is niet meer dan de voortzetting van de campagnes van de 19e eeuwse vrienden van de missie die niets goeds over de Boeren hadden te vertellen. En zijn de gemeenteraadsleden die een stadsplein naar Steve Biko vernoemden geen geestelijke v erwanten van hun voorgangers die hetzelfde plein eens met de naara Pretorius, de held van Bloedrivier, doopten?' De Republiek Zmd-Afrika, voortgekomen uit een door de Nederlandse Vereenigde Oost-Indische Compagnie op Kaap de Goede Hoop in 1652 gestichte verversingsplaats, kreeg in de jaren na de Tweede Wereldoorlog steeds meer kritiek van de Hollanders te verduren: de pro-Duitse houding van Afrikaners, de electorale successen van de Nationale Partij, die zich baseerde op apartheidsleuzen en blanke superioriteitsgevoelens, riepen vragen op. In 1960 wees Nederland Zuid-Af rika terecht na de massale slachting in Sharpeville. Luns schonk vijfjaar later als conservatieve minister van buitenlandse zaken een ton voor hulp aan apartheidsslachtoffers, een voorbeeld dat door koningin Juliana werd gevolgd. De diplomatieke kontakten werden een middel voor waarschuwingen aan het Zuidafrikaanse adres. De emigratiebevordering hield op en het Culturele Verdrag met Zuid-Af rika werd bevroren en kortgeleden verbroken. Anti-apartheidsgroepen kregen overheidssubsidie . . . De traumatische dekolonisatie van Indonesië en de schokkende ervanngen met Hitler-Duitsland hadden by de Nederlanders een verzet doen ontwaken tegen alles wat op kolonialisme leek of met extreem nationalisme te maken had. Daarbij kwam dat de Nederlandse 'zuilenmaatschappij' bij de komst van de welvaartsmaatschappij in de jaren '60 allengs verdween. De verschillen met ZuidAfrika, waarheen na de oorlog 45.000 Nederlanders emigreerden, groeiden en de tijd leek ginds stil te hebben gestaan. 'Het is (daarom) natuurUjk kortzichtig om de verandering (in de Nederlandse houding jegens Zuid-Afrika sinds plm. 1960) onverwacht en onbegrijpelijk te noemen,' aldus het artikel. 'Hendrik Verwoerd en zijn felste Nederlandse kritici van de jaren '60 zullen precies dezelfde religieuze en culturele Hollandse achtergrond hebben gedeeld (wat werd geïllustreerd met de befaamde uitwisseling van pagina's tussen Trouw en Die Burger in Kaapstad), maar vandaag raken beide kanten bijzonder geërgerd als daar aan wordt herinnerd. Hier ligt, misschien de sleutel voor de scherpe betrokkenheid van de Nederlanders op de Zuidafrikaanse situatie.' Hoewel, zegt Schutte, sinds de 19e eeuw stelt de Nederlandse machtspolitiek al niets meer voor en is de ethische en moraliserende tendens weer heel sterk gaan opleven: machtspolitiek is vies, het moet keurig neljes in het buitenlands beleid, gefundeerd op rechtsgronden. 'Het Vredespaleis staat niet voor niets in ons land.' (Overigens kom je dat al in de 17e eeuw tegen, dat ethische, maar tóen stond er wel veel onethisch gedrag tegenover, aldus de historicus). Maar toch, ook al staat Nederland politiek-ethisch klaar voor 'eigenlijk alle landen waar wat aan de knikker is', de verwantschapsrelatie met Zuid-Afrika ('kinship') verklaart wellicht zijn voortrekkersrol in de strijd tegen de apartheid. De opstelling van de VU, die de kontakten met de Universiteit van Potchefstroom in de jaren '70 verbrak na jarenlange samenwerking, past helemaal in het artikel geschetste proces, zegt dr. Schutte. Was het niet de universiteitsstichter A. Kuyper die in 1881, dus een piepklein poosj e na de oprichting, de VU tot de enige universiteit voor Transvaal wilde maken? 'Laat de studenten maar naar de VU komen, die is Nederlandstalig als Transvaal, en typisch gereformeerd als Transvaal, waar ook allemaal orthodoxe calvinisten zitten,' dacht de Geweldige. Schutte: 'Dus je ziet zelfs in het begin van de VU al duidelijk hoe de manier van denken over Zuid-Afrika was.' Een procesmatige historische analyse. U geeft uw politieke opvatting er niet bij? 'Dat lijkt me helemaal niet nodig.' (J.v.d.V.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen