Ad Valvas 1981-1982 - pagina 75

\

AD VALVAS — 2 OKTOBER 1981

Door beperkte toelating lerarenopleiding ontstaan wegwerpacademici

Twee-fasen brengt letterenfaculteiten in problemen Afgelopen vrijdag stuurde de Vereniging Universitaire Lerarenopleidingen Nederland (VULON) een noodkreet de wereld in. 'Twee-fasenstructuur maakt wegwerpdoctorandussen' schreeuwde Leo Prick via de Volkskrant het Nederlandse volk toe. Leo Prick is één van de organisatoren van het op de Vrije Universiteit georganiseerde congres over de gevolgen van de twee-fasenstructuur voor de universitaire lerarenopleidingen. De door ex-minister Pais genoemde doorstromingspercentages voor de tweede fase kwamen met name voor de letteren faculteiten hard aan: maar twintig procent mag door naar de beroepsopleidingen en is dus in staat om de eerste graads leraarsbevoegdheid te halen. Nu kunnen nagenoeg alle studenten dat, en van de letteren faculteit stroomt ook tegen de honderd procent van de afgestudeerden voor kortere of langere tijd het onderwijs in. Waar moeten nu de andere tachtig procent blijven? Dat was de vraag die de verzamelde lerarenopleiders een drietal politici voorlegden, nadat de universitaire didactici zich 's ochtends verdiept hadden in de wijze waarop onder de twee-fasenstructuur de leraarsopleidingen gestalte moeten krijgen. De nood is hoog gestegen getuige de volgende in de wandelgangen opgevangen opmerking: 'Binnenkort zijn we ratten, die eikaars staart afbijten'. 3e politici in het forum van VVD, vdA en CDA waren niet zo onder de indruk van de jammerklachten die over hun uitgestort werd. Als er geen twee-fasenstructuur zou zijn geweest stonden de letteren faculteiten voor precies dezelfde problemen, omdat de komende jaren de werkgelegenheid binnen het middelbaar onderwijs dramatisch zal ^ruglopen, als gevolg van de sterk alende leerlingenaantallen. Vol^ns de PvdA vertegenwoordiger in Ooyen zal de komende jaren

Dirk de Hoog buitenschoolse cursussen, deeltijdbanen en kleinere klassen nog vele mogelijkheden om nieuwe leraren op te nemen. Ook wees zij op het zeer grote verloop onder leraren van middelbare scholen. Zij vond dan ook dat niet alleen de inschatting van de behoefte op de arbeidsmarkt van het ministerie een rol moest spelen bij het vaststellen van de doorstroompercentages, maar ook de andere twee door de minister genoemde kriteria, te weten de belangstelling onder studenten en de bestaande onderwijscapaciteit.

Lichtpuntje

| t leerlingenaantal met dertig iocent afnemen en volgens hem |tekent dat eenvoudig dertig pront minder arbeidsplaatsen, /lorgens was door de voorzitter van de ARCUIO, dat is de commissie van de academische raad, die zich met de herstructurering van de lerarenopleidingen bezig houdt, prof.dr. H.P. Hooijmaijers gezegd dat de komende jaren dertigduizend banen binnen het voorbereidend wetenschappelijk onderwijs verloren zullen gaan, en dat dus naast de nieuw afgestudeerde leraren ook nog een groot aanbod werklozen zullen zijn. Bovendien worden ook degenen die een MO opleiding volgen binnenkort eerste grgads bevoegde leraren en mogen studenten die een HBO-lerarenopleiding hebben gevolgd meedingen, onder bepaalde voorwaarden, naar de beperkte tweede fase plaatsen. De spoeling wordt dan wel zeer dun. Vanuit de zaal werden de politici echter een groot aantal verwijten gemaakt. Zij zouden de komende problemen volledig op de nek van de universiteiten schuiven en zelf passief toekijken. Bovendien is de overheid zelf werkgever binnen het onderwijs en heeft dus een deel van de arbeidsmarktproblemen in de AUe Toussaint, vakdidacticus *Tans m Leiden noemde een aantal argumenten tegen het veronder, stelde verzadigd raken van de arüeidsmarkt. Volgens haar liggen Dinnen het volwassenonderwijs.

Op het punt van de in het beleidskader invoering twee-fasenstructuur genoemde doorstroompercentage van twintig procent voor de alpha en gamma faculteiten boden de drie aanwezige kamerleden een klein lichtpuntje. Van Ooyen (pvda), Ginjaar-Maas (VVD) en Beinema (CDA) noemden allen die percentages onderhandelbaar en in eerste instantie aan de lage kant. Met de woorden van Beinema: 'Twintig procent is een bod wat met overeenstemt met de eerste opwelling van het parlement'.

Beinema (CDA) tal punten. Op die punten sal seker de mogelijkheid sijn dat de nieuwe minister wellicht een andere invalshoek kiest dan sijn voorganger', was de vage troost van van Ooijen voor de enkeling, die misschien nog de hoop koesterde dat van Kemenade conclusies zal trekken uit het feit dat de PvdA in de tweede kamer tegen de wet heeft gestemd. Volgens Ginjaar-Maas is het bitter noodzakelijk het wetenschappelijk onderwijs in de touwen te krijgen en zijn de letterenfaculteiten zelf tekort geschoten: 'Het sijn langsamerhand gesublimeerde leraren opleidingen geworden'. In haar slotopmerkingen had zij, waarschijnlijk wat machteloze, dreigementen aan het adres van al die klagende intellectuelen. In een reaktie op opmerkingen dat de twee-fasenstructuur wegwerpacademici zou afleveren, omdat er te weinig mogelijkheden zijn voor beroepsopleidingen zei ZIJ, die beroepsopleidingen aan de universiteiten eigenlijk overbodig te vinden. Een arts- of tandarts opleiding is volgens haar een soort HBO en geen wetenschappelijke bezigheid, waar de universiteit voor bestemd is. Dat geldt volgens haar ook voor' de lerarenopleidingen: 'Het sou wel eens kunnen sijn, dat als u blijft doorhameren op dit pad, dat de tachtig of de sesttg procent niet tot de lerarenopleiding toegelaten wordt, dat die wegwerpdiploma's halen etcetera, ons toch weer op het spoor gaat setten dat die specifieke beroepsopleidingen niet binnen de universiteit horen.' Oftewel, dat de HBO instellingen ten koste van de universiteiten uitgebreid moten worden en bijvoorbeeld alle leraren moeten opleiden. Ook Beinema van het CDA deed nog een aardige duit in het zakje. Aangezien het middelbaar onderwijs verzuild is, zal bij de verdeling van de lerarenopleidingen daar rekening mee gehouden moeten worden volgens hem. Dus als het aan het CDA ligt zitten de Vrije Universiteit als protestantse instelling en de Katholieke Universiteit van Nijmegen voor wat betreft de kans dat ze tweede fasen voor alle lerarenopleidingen krijgen op rozen.

Selektie

van Ooyen (PvdA) Maar de wet als zodanig is voor de drie grootste partijen niet meer onderhandelbaar. De PvdA zei bij monde van van Ooyen, dat het niet aangaat een wet die pas in de Staatscourant is gepubliceerd te wijzigen of in te trekken, nog afgezien van het gegeven dat daar geen meerderheid voor is in de kamer. 'De wet sal van kracht worden en nader ingevuld worden op een aan-

Hoewel de lerarenopleiders het de politici knap makkelijk maakten zijn er natuurlijk wel reële problemen met de lerarenopleiding in de tweede fase. Maar door al te opzichtig eigenbelangen te verdedigen ('De MO opleidingen zün inferieure opleidingen', bracht bijvoorbeeld iemand naar voren) of door breeduit de eigen onmacht te tonen om tot goede programmaas te komen ('Dat doen ze niet, want dat kunnen ze niet' aldus Leo Piek) worden die niet opgelost. Door diverse sprekers werd terecht naar voren gebracht dat de kansen op de arbeidsmarkt voor degenen die geen tweede fase mogen volgen, wat nu waarschijnlijk toch de grootste meerderheid wordt, beduidend kleiner zal zjjn dan degene die zo'n beroepsopleiding wel mogen volgen. Met de woorden van Prof. Hooijmaijers: Eerst zal uit de twintig procent roden gekozen worden door de werkgevers en als die op zijn pas uit de tachtig procent blauwen. Die situatie willen we niet. We willen honderd procent rossen.'

De beperkte toelating tot de tweede fase plaatst de universiteiten inderdaad voor enorme selektieproblemen en daar spitste de kritiek van de lerarenopleidingen zich ook op toe, omdat inhoudelijk de tweefasenstructuur zelfs een verbetering kan betekenen voor de lerarenopleiding ten opzichte van de huidige situatie. In de vier jaar moet twee maanden gepland worden voor de toekomstige leraren, waarna in de tweede fase nog zes maanden beschikbaar zijn, waaronder een verplicht schoolprakticum van minimaal tachtig uur, waarvan de leraar in spé zelf minimaal veertig uur les gegeven moet hebben. In de huidige situatie is dat vaak maar een uur of tien, bijvoorbeeld. In het nieuwe academisch statuut is zeer beperkt aangegeven op welke gronden studenten al dan met toegelaten worden tot de beroepsopleidingen. Alleen is vastgelegd, dat er een selektiekommissie moet komen, waarin vier mensen zitten,

Gmjaar-Maas (VVD) die de lerarenopleiding in de tweede fase gaan verzorgen en drie wetenschappers, die de eerste fase begeleid hebben. Hoe die de toelating regelen is hun eigen zaak, zolang ze

zich maar aan de vastgestelde percentage's houden. In het statuut wordt de mogelijkheid genoemd van een sollicitatiegesprek met de liefhebbers, op grond waarvan ze al dan niet toegelaten worden. Maar veel mensen kwamen er niet uit, hoe ze bij een toelating van twintig procent nog reëel kunnen selekteren want, zo werd gesteld, waarschijnlijk zijn wel zo'n tachtig procent van de studenten potentieIe goede leraren. De enige eerlijke manier is dan nog loten, of iets doen met het gegeven hoe groot iemands duim is, zoals een diskussiant opmerkte. Prof. Hooijmaijers zei dan ook te verwachten, dat de tweefasenstruktuur in de uitvoering wel eens een hele dure wet zal kunnen worden, omdat studenten de hun toegestane zesjarige inschrijvingsduur zullen gaan benutten om zoveel mogelijk bijvakken te gaan lopen om hun kansen voor toelating tot de tweede fase te vergroten, zodat in feite zesjarige programma's gekreéerd worden, terwijl met een vnje doorstroom naar de lerarenopleiding dat in viereneenhalf jaar zou kunnen. Al met al werden de problemen op deze dag niet opgelost en gingen de lerarenopleiders wat beteuterd naar huis door eerst nog even door Annemarie Grewel, die het forum voorzat, vermanend te zijn toegesproken: 'Ik denk dat de faculteiten zich ontzettend goed bewust moeten zyn van het feit dat volgend jaar het eerste jaar gaat beginnen en dat je een ontzettende verantwoordelijkheid hebt tegenover de dan aankomende studenten. Je kan ze namelijk niet een leeg studieprogramma aanbieden, wat bestaat uit in elkaar gepropte onderdelen van de huidige programmaas, maar dat je ze inderdaad een afgerond studieprogramma met een bepaald doel en met een bepaald eindbeeld moet kunnen voorschotelen en ik denk dat er faculteiten zijn die daar heel slecht m zullen slagen en dat is dan toch de verantwoordelijkheid van die faculteiten en niet van die politici.'

Aktie Christen-Turken gaat door De VU-leden van het aktiefcomité 41+ die vechten voor verbetering van de positie van de ChristenTurken in ons land zijn nog steeds aktief. Er is vorige week al kontakt opgenomen met de nieuwe staatssecretaris voor o.m. vluchtelingenzaken D66'er prof. Scheltema en de nieuwe minister voor Buitenlandse Zaken Van der Stoel voor een afspraak. Het komité wil een beter rapport vanuit de Nederlandse ambassade m Ankara over de situatie in het land omdat het rapport, dat totnogtoe door de Raad van State is gebruikt om de positie van de Christen-Turken te beoordelen onbetrouwbaar is. Het komité heeft m dat verband enkele kritische vragen gesteld over punten uit het rapport die niet kloppen. De antwoorden daarop van oud-mmister Van der Klauw waren erg vaag. Ook werd de verklaring van Van der Klauw als zou de situatie in Turkije verbeterd zijn sinds de staatsgreep weerlegd. De Chnsten-Turken die tot voor de zomervakantie onderdak kregen in de VU zyn nu ondergebracht m pensions in Amsterdam. Een paar families die ook in de VU waren hebben intussen een verblijfsvergunning gekregen. De groep van Christen-Turken van wie het verzoek om een verblijfsvergunning is afgewezen mag de uitslag van het beroep op de Raad van State hier afwachten. Ook is er nog steeds een groep die nog helemaal geen reaktie heeft gekregen op het verzoek om een verblijfsvergunning. Er vinden op het ogenblik geen uitzettingen meer plaats. De Raad van Kerken is momenteel bezig met het onderzoe-

ken van emigratiemogelijkheden. Er zyn al een paar mensen geëmigreerd en er is een kans dat dat voor een ander groepje ook lukt. Het VUsteunkomité heeft deze week een gesprek gehad met enkele Tweede Kamerleden en partijbestuurders van het CDA. Met de PvdA is dat in juni al gebeurd. (J-K.)

Opnieuw wil de diakonaatsgroep van het studentenpastoraat studenten in de gelegenheid stellen deel te nemen aan aktiviteiten samen met bewoners van verpleeg- en verzorgingstehuizen in Amsterdam. Tot nu toe onderneemt men uitstapjes, theaterbezoek, wandelingen, zangavonden, tuinaanleg. Daarvoor en voor nieuwe aktiviteiten zyn nieuwe mensen nodig. Om over genoemde huizen en watje zou kunnen doen te praten is er dinsdag 6 oktober a.s. een open avond in VE 90, waar aan de hand van de video 'Avondrood' van het Werktheater informatie wordt gegeven over dit onderwerp. Aanknopend daaraan kunnen we dan samen plannen maken voor dit seizoen. Alle belangstellenden zijn hartelijk welkom. Vooral ook (vertegenwoordigers/sters van) groepen die zich voor anderen willen inzetten. Dinsdag, 6 oktober, 8 uur Van Eeghenstraat 90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen