Ad Valvas 1981-1982 - pagina 373

é 5?

AD VALVAS — 14 MEI 1982

over subsidie aan IMGO'S, Minister neemt binnenkort besluit o maatschappelijk gerichte instituten ff

"We draaien mom momenteel hijgend Kraandrijvers bij Hoogovens worden in hun werk blootgesteld aan ernstige trüüngen en schokken. De lichamelijke klachten die ze daardoor ondervinden, leggen ze voor aan de bedrijfsgeneeskundige dienst. Nadat de klachten jarenlang genegeerd zijn, besluit de bedrijfsleiding een onderzoek te laten verrichten door een ingenieursbureau en worden experimenten met dempers uitgevoerd. De betrokken werknemers krijgen van het onderzoek slechts de meettabellen en niet de konklusies te zien. De werknemers slagen er niet in om bij de bedrijfsleiding of de arbeidsinspektie meer duideliJJcheid te krijgen, voelen zich afgescheept en zijn niet in staat om adequaat te reageren op de resultaten van het onderzoek. Laat staan dat ze alleen al financieel de mogelijkheid hebben, zelf een onderzoek te laten verrichten. Het is een voorbeeld waarin het bekende adagium „kennis is macht" zich op negatieve wijze doet gelden. Het is een open deur, maar daarom nog met minder waar: de toegang tot wetenschappelijke kennis is niet voor ieder weggelegd. Instituten van Maatschappelijk Gericht Onderzoek (IMGO's), trachten hierin verandering te brengen door te bemiddelen bij onderzoeksvragen van groepen „kansarmen." De IMGO's (er zijn er vier in Nederland), draaien nu al weer zo'n vier jaar op vrijwilligers. Dat brengt grote problemen in de kontinmteit van het onderzoekswerk met zich mee. Vandaar dat men bij de rijksoverheid aanklopte voor een subsidie. Binnen enkele maanden zal daarover op ministerieel niveau beslist worden. De verantwoordelijke bewindsman Van Kemenade zal dan op zijn tafel een rapport aantreffen, waarin subsidiering wordt aanbevolen. Voor het ontstaan van de IMGO's moeten we teruggaan naar 1977 De Bond van Wetenschappelijke Arbeiders en het Verbond van Wetenschapüelyke Onderzoekers (inmiddels gefu^^eerd tot de Verenigmg van Weten schappelijke Onderzoekers), konstateerden toen dat ondanks de pogmgen om de wetenschapsbeoefenmg te demokratiseren, de spreiding van kennis goeddeels een ideaal was gebleven Een verklarmg daarvoor was dat groepen kansarmen zelf nauwelijks weet hebben van wat wetenschap eigenlijk inhoudt en zeker niet de weg kennen m het nogal mgewikkelde doolhof van wetenschappelijke instituten, disciplmes, titels en beIpidslichamen Daar komt nog bij dat dp bestaande vormen van wetenschapsbeoefening veelal toegesneden zyn op de behoeften van de huidige gebruikers en dat zijn meestal met bijvoorbeeld kraandrijvers bij Hoogovens Het probleem is dus niet alleen dat groepen kansarmen te weinig toegang hebben tot het bestaande reservoir van wetenschappelijke kennis (dat zou verholpen kunnen worden door een aktief beleid ter popularisering van wetenschapsresultaten) Maar ook dat de nchting en inhoud van de ontwikkelmgen m wetenschappelijke er technische expertise ingebed liggen in de maatschappelijke verhou dmgen van tijd en plaats Met andere woorden zij weerspiegelen vaak de maatschappelijke machtsverhoudingen waaronder zij ontstaan Simpel gesteld de vragen die leven bij groepen kansarmen, kunnen vaak met beantwoord worden door de huidige wetenschap en omgekeerd levert de wetenschap kennis die antwoorden bevat waar kansarmen niet mee uit de voeten kunnen Om deze kloof tussen kansarmen en wetenschap te overbruggen staan in de werkwijze van de IMGO's het permanent kontakt tussen klient en onderzoekers centraal m alle fasen van het onderzoek wordt de vragensteller zeggenschap toegekend Als het mogelijk en / of noodzakelijk IS, wordt de vragensteller aktief ingeschakeld bij het verzamelen van informatie Zodoende bevat het IMGO bemiddelmgswerk eveneens een scholingselement" men leert op de juiste wijze vragen te stellen en een analyse te maken van de eigen pro bleemsituatie

Toiletspray Er bestaan op dit moment vier IMGO s In Utrecht zetelt de IMGO Arbeid en Gezondheid, in Middelburg de IMGO Regionale Ontwikkeling in saraenhang met Energievoorziening en

Wim Crezee Miheu (ROEM), m Rotterdam het Bemiddelmgsbureau voor Onderzoek ten behoeve van Onderdrukte Groepen (BOOG) en m Wagemngen is onlangs de IMGO-landbouw van start gegaan De vragende partijen m het bemiddelmgswerk zijn „kansarm" ze zyn niet m staat zelf het onderzoek te betalen, hebben geen commercieel doel voor ogen en hebben nauwelijks toegang tot de bestaande wetenschappelyke kennis Zo zochten de kraandrijvers van Hoogovens m 1976 kontakt met de IMGO Arbeid en Gezondheid, die m 1980 met Hoogovens m de clmche heeft gelegen Resultaat nieuwe kraankabmes en een uitbreiding van kermis over het tot dan toe nauwelijks onderzochte probleem van „tnllen en schokken " De aanvragen bij de IMGO's komen vaak voort uit een behoefte aan kontra-expertise bij groepen die m konflikt zijn gekomen met de overheid of de leidmg van een bednjf en geen vertrouwen hebben m het door de bednjfsleiding, dan wel interne of externe deskundigen, gepresenteerde materiaal Een sprekend voorbeeld komt uit een scheepsreparatiebedrijf in Vlaardmgen Reparateurs werkten daar aan speciale afvalverbrandingsschepen en klaagden over stank, hoofdpijn, misselijkheid, braakneigingen en gebrek aan eetlust De bedrijfsarts gaf ze spuitbussen totletspray mee om er de stank mee te bestrijden Na tussenkomst van het IMGO werd het verband tussen het chemisch afval van de schepen en het ziektebeeld van de reparateurs onderzocht en zag de bedryfsleidmg zich genoodzaakt strengere veiligheidsregels op te stellen

medewerkers opgebouwde en>anng en deskundigheid vloeien op relatief korte termijn weer weg en de vertrouwensrelaties met vragenstellers moeten steeds weer opnieuw opgebouwd worden Deze handicaps doen zich des te sterker voelen, nu er m het bemiddelmgswerk een accentverschmvmg plaatsvmdt van betrekkelyk snel te beantwoorden „encyclopedische" vragen naar langlopende Projekten met meer komplexe vraagstellingen De overkoepelende Stichting IMGO vroeg dan ook m 1977 een subsidie aan bij de minister van wetenschapsbeleid De subsidie-aanvrage - zo'n anderhalf miljoen gulden, goed voor vijf betaalde medewerkers per IMGOmstellmg en de benodigde matenele voorzieningen - ondervond de nodige vertraging Door een kabinetswisseling en het overlijden van minister Peijnenburg, voerde de Stichting pas m oktober 1979 een gesprek met de toenmalige mmister van wetenschapsbeleid Van Tner De soms lange wachttijden en de traagheid van de procedures zyn wellicht niet alleen een gevolg van de moeilijke personele en materiele situatie van de IMGO's, schnjft Bertels namens zijn kommissie Wehswaar vmdt de kommissie het werkmodel van de IMGO's interessant" en moet er „indien men dit model als optie open wil houden" een overbruggingssubsidie komen om de IMGO's m leven te houden, maar andere mogelijkheden bij bestaande organisaties moeten ook uitgewerkt worden De kommissie noemt in dit verband de wetenschapswmkels, TNO en de Arbeidsinspektie Samengevat ziet de kommissie in het evaluatie-onderzoek eerder matenaal voor een politieke diskussie over kansarmen-onderzoek, dan een doorslaggevend argument voor kontmue subsidienng van de IMGO's

Absurd Arte de Kool, werkzaam bij de IMGO BOOG m Rotterdam en vanaf het eerste uur betrokken bij de IMGOproblematiek, is het, desgevraagd, niet op alle punten eens met de kritiek van de begeleidmgskommissie Met name de opmerking als zou de

behoefte aan bemiddeling door de IMGO's onvoldoende door de onderzoekers beargumenteerd zijn, vmdt hij met terecht „Het is ongelooflijk moeilijk om een „theone van de markt" te ontwikkelen En om m een halfjaar tijd een empinsch onderzoek naar de markt van onderzoek voor kansarmen te doen, lykt me volstrekt absurd Het is wel zo dat we de praktijk van het IMGO werk van de afgelopen vier jaar kennen véél en veel meer dan we aankunnen Dat is een hard feit Je kent met de exakte behoefte aan dit soort onderzoek Maar waar praatje eigenlijk over' Of je dne of vyf procent van de behoefte dekt'" De suggestie van de begeleidmgskommissie dat TNO evengoed zou kunnen bijdragen aan het meer toegankelijk maken van wetenschappelijke en technische keimis voor kajisarme groepen acht De Kool onjmst „TNO kan wellicht een fimktie hebben in het onderzoek voor kansarmen, maar dat IS een andere vraag De vraag is of het TNO hetzelfde onderzoek kan doen als dat momenteel door de IMGO's vemcht wordt Ik denk dat dat zeer beslist niet het geval is De IMGO's onderscheiden zich van het TNO omdat het een werkmodel heeft waarm de strategische uitgangssituatie van de vragensteller onderdeel uitmaakt van de onderzoeksvraag" De Kool licht toe „Een vraag is niet een vraag sec, maar staat in een bepaalde maatschappelijke situatie van de vragensteller, die je dus eerst moet bekijken voordat je weet wat er met die vraag moet gebeuren, of die vraag op een bepaald ogenblik wel de meest relevante IS, of die vraag überhaupt wel beantwoord kan worden, enz " De toepassing van de resultaten van wetenschappelyk onderzoek is niet waardevrij,- dat geldt ook voor h e t ^ TNO „Het lijkt me ontzettend moei, lijk om als onderzoeker van het TNO vandaag te gaan praten met een direktem- van een bedrijf, die gemteres seerd is in de MAC-waarde (maximaal aanvaardbare concentratie) van een stof, en morgen een vraag van een groep personeelsleden van datzelfde bednjf beantwoorden of die MACwaarde wel verantwoord is " Het evaluatierapport over de IMGO's hgt nu op tafel bij de verantwoordelij

Handicaps Hoewel het grootste gedeelte van het feitelijke onderzoekswerk wordt verricht door wetenschappers aan universiteiten, komen de bemiddelingsaktiviteiten voor rekening van vrijwilligers doktoraalstudenten en al dan niet werkloze academici Financieel is men afhankelijk van donaties en vrijwillige bijdragen en voor de huisves tmg IS men afhankelijk van de gastvrijheid van verwante instellingen Al met al een wankele materiele basis En voor een bemiddelingsinstituut d a t streeft naar strukturele relaties met groepen kansarmen (vakbonds groepen zijn de belangrijkste klanten), IS dat op de lange duur een onhoudbare situatie door de IMGO-

Opkomst verkiezingen niet veelanders dan In '81 Heitellen van de stemmen vooi de uitslag van de UR en faculteitsi aads verkiezmgen (zie boven) is voltooid Het lekenweik daarna is m volle gang De opkomst hjkt ditjaai met veel af te wijken van voiigjaai Wiem de uitslag gemteiesseerd is is dinsdag 25 mei welkom in KC 07 m het hoofdgebouw om 13 uui

ke bewmdsman, Van Kemenade Deze staat zoals bekend niet onvnendelyk ten opzichte van het idee van de IMGO's Wanneer Van Kemenade echter een negatief besluit neemt ten aanzien van de subsidieaanvraag, dan IS het volgens De Kool met de IMGO's gedaan „Dan zou dat het emde van de IMGO's betekenen, want die draaien momenteel hygend Met vnjwilligers is het moeilijk om contmuiteit m je werk te krijgen Dat is nu met veel hangen en wurgen nog net gelukt Maar mensen van de IMGO's dreigen nu ook te gaan zeggen „we steken er nu alweer vier jaar onze vrye tijd m, dat houdt eens een keer op "

Toehoorders AUeen wanneer hun geen inschrijvingsduur meer rest onder de nieuwe tweefasenstruktuur mogen studenten zich inschrijven als toehoorder nieuwe stijl. Aldus een aanbeveling van de Academische Raad aan minister Van Kemenade. De figuur van toehoorder nieuwe stijl bestaat smds de nieuwe wet op het wetenschappelijk onderwijs en maakt het mogelijk onderwijs te volgen en examens af te leggen zonder als student ingeschreven te staan Op die manier kun je dus ontkomen aan de maximale inschrijvmgsduur van zes jaar als je bereid bent de nadelen van geen recht op studiefinancienng, geen kiesrecht en geen recht op gebruik van studentenvoorzieningen voor hef te nemen Minister Van Kemenade die deze sluipweg ook wel zag bouwde toen een extra forse financiële drempel op door het examengeld voor deze toehoorders (en extraneï) te verhogen van 60 tot 375 gulden bovenop het collegegeld (ƒ750,-) en het inschrij vmgsgeld (ƒ 150,-) dat deze ook moeten betalen De Academische Raad vindt nu dat dat een slechte remedie IS Toehoorders nieuwe stijl behoren geen examengeld te betalen omdat dat in feite mbegrepen is in het collegegeld Beter is het dit soort toehoor ders niet in te schrijven als zij als student hun inschrijvingsduur nog met hebben opgebruikt Voor de mstellmgen zelf is het ook belangnjk niet al te veel toehoorders te krygen Ze ontvangen immers alleen een vergoeding voor deze studerenden als die in het desbetreffende studiejaar met goed gevolg een afsluitend examen afleggen

(JK)

Zomerschool WenS Voor het zevende achtereenvolgende jaar wordt van 1 tot en met 4 juni een zomerschool wetenschap en samenleving gehouden in de internationale school voor de wijsbegeerte te Leusden. Het thema, de kunst van het kiezen, is voorbereid door de al jaren bestaande werkgroep Wetenschap en Samenleving. De zomerschool is vooral bedoeld voor Bèta studenten. Door de studieverzwaring wordt het voor studenten steeds belangrijker om bmnen de studie keuzes te maken Tenslotte zijn de mogelijkheden om nog eens een extra vak te kiezen of om halverwege om te zwaaien naar een ander afstudeerprojekt nauwelijks meer mogelijk Ook zijn de perspektieven om na het afstuderen aan een baan te komen steeds beperkter Daardoor komt het bezigzijn met vragen die te maken hebben met de relatie wetenschap en maatschappy steeds meer in de verdrukking Ook de status van het vak wetenschap en samenleving zelf kan ondervraagd worden, nu het inmiddels een aantal jaren op de imiversiteit zyn intrede gedaan heeft Sommigen vonden het te theoretisch en gingen meer de kant op van de Imgo's en wetenschapswmkels of vertrokken helemaal van de universiteit Voor studenten die kritisch bezig willen zijn met hun studie en hun vakgebied keuzeproblemen te over De zomerschool wil de mogelijkheden bieden om methodes van keuzes maken meer duidelijk te maken en de keuzeproblemen te plaatsen tegen achtergronden van een veranderende universiteit en maatschappij Inschrijving is mogelijk tot 25 mei en de kosten zijn ƒ 115, voor studenten en werklozen, ƒ220,- voor medewerkers Informatie is te krijgen by Maarten de Hoog, tel 548-5680, Eelko Folkersma 548 4157 of de internationale school voor wijsbegeerte te Leusden 033-15020

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen