Ad Valvas 1981-1982 - pagina 183

3

AD VALVAS — 11 DECEMBER 1981

BGD-man Van Til: Minder goed funl(tiünerende medewerl(er Ion onder druk komen te staan; toch kijken hoe hem bevredigend te kunnen blijven inzetten

'In tijden van krapte wordt er meer naar output gekeken' steeds meer werknemers van VU en AZVU die op het spreekuur van de Bedrijfsgezondheidsdienst komen, doen dat in verband met problemen op het werk. Een groot deel van de signalen die men geeft betreffen verstoorde verhoudingen op het werk of het moeten werken onder tijdsdruk. Sparmlngen die zich kunnen vertalen in meer medische klachten. Steeds minder komt men met dingetjes waarvoor je bij de hulsarts moet zijn. Voor een deel is deze verandering het gevolg van de accentuering van de relatie tussen arbeid en gezondheid door de BGD zelf. Niet voor niets wijzigde deze dienst zijn naam onlangs van bedrijfsgeneeskundige In bedrijfsgezondheidsdienst. Enkele weken geleden bleek bij de opening van het nieuwe onderkomen van de BGD in het Transitorium dat de (AZ)VU-medewerker deze Instelling best weet te vinden. Honderden belangstellenden kwamen een kijkje nemen. Reden voor ons om zelf eens de BGD op te zoeken voor een Interview. We vroegen daarbij vooral dóór over de druk die de huidige bezuinigingen leggen op het personeel. Een heel belangrijk onderdeel van het BGD-werk, naast het meer individueel gerichte onderzoek, is het systematisch werkplekonderzoek. Aan de hand van een speciale checklist, wordt dan gekeken naar de condities waaronder gewerkt wordt, de werktijden, de taakverdeling op een afdeling en de kwaUteit van de arbeidsomgeving. Sedert ruim een jaar wordt dit onderzoek niet alleen gedaan nä het ontvangen van signalen op het spreekuur, maar ook systematisch voordat die signalen binnenkomen. Het streven is om elke drie ä vier jaar een werkplek nader te bekaken op alle punten die de gezondheid kuimen bemvloeden. Een wat idealistisch streven, want om dat te kunnen halen, staat de BGD eigenlijk onvoldoende menskracht ter beschikking. Op onze vraag of de bezuinigingen veel druk op de mensen leggen, antwoordt BGD-hoofd P. Ouwehand dat vooral op de VU in toenemende mate mensen op het spreekuur komen, die als gevolg van bezuinigingen ongerust ztjn over hun mogelijkheden. BGDmedewerker M. van Til:„Die onrust merk je konkreet vooral bij mensen van wie duidelijk is, dat ze eigenlijk niet op de juiste plek zitten." Wordt er bij bezuinigingen ook naar het Junktioneren van mensen gekeken? Ouwehand: „Door de afdelingen zélf ja, niet door ons". Is dot niet erg hard? Ouwehand: „De economische krapte brengt die hardheid een beetje met zich mee. Dat is aan de ene kant wel voor te stellen als je met een betrekkelijk kleine formatie een groot stuk werk moet doen. In tijden van krapte ga je toch wat meer naar de output kijken. Waar er altijd al mensen met gezondheidsproblemen waren die niet zo goed ftmktioneerden, wat altijd met de mantel der liefde bedekt werd, komt, dat nu aan de oppervlakte. Dat merken wij.

Interview met de BGD Van Til even later: „In tijden van overvloed kon je naast een medewerker die niet zo goed funkticineerde, gemakkelijk nog iemand zetten. Nu kan dat niet meer. Voor mensen die nooit zo goed gefunktioneerd hebben en vaak gezondheidsproblemen hebben, wordt het nu spanneflder als gevolg van de krapte. Die mensen komen onder druk te staan en wij soms ook. Om ze via de medische weg uit het arbeidsproces te krijgen namelijk. Iedereen denkt dan: „als die man er dan toch uit moet, laat hem dan liever ui de afkeuringsregeling komen, want dat is financieel gunstiger dan op wachtgeld gezet worden. Onze taak is het die hele gecompUceerde knoop van factoren als „wat is hier de formatiedruk?", wat is het funktioneringsprobleem?" en „wat is de medische problematiek?" te ontwarren en daarin te adviseren. Maar wij hebben op dit punt een duideUjk bewakende flinktie. Er worden hier eigenlijk geen mensen officieel invalide verklaard als daar geen hele dwingende medische reden voor is of wij niet de overtuiging hebben, dat het voor de

Jaap Kamerling betrokkene zelf de beste weg is. Dit in tegenstelling tot het bedrijfsleven, waar grote aantallen mensen via de ziektewet de WAO ingesluisd worden, terwijl er medisch gezien niet zo erg veel problemen zijn. In het bedrijfsleven kom je trouwens automatisch van de ziektewet in de Wet op de Arbeidsongeschiktheid. Hier kom je niet automatisch in de invaliditeit. Wij hebben de duidelijke opdracht om voor deze medewerkers de relatie met het werk in stand te houden, als dat gezondheidskundig verantwoord is."

men van taakaanpassing en doelmatigheid. Als de recentelijk door het college uitgebrachte nota „Taakaanpassing bij faculteiten" over beperking van de facultaire middelen spreekt, denkt het CvB daarbij aan verhoging van de doelmatigheid, wijziging van taken of doelstellingen en in het uiterste geval aan het afstoten van taken. Wel legt ook het CvB sterke nadruk op de mogelijkheden van interne overplaatsing van personeel om gedwongen ontslagen te voorkomen. Het personeelsbeleid wordt in genoemde nota echter vooral in procedurele zin uitgewerkt: in het kader van een raamprocedure. Samenhangend sociaal beleid kun je dat niet noemen. Een van de momenten waar de BGD een belangrijke begeleidende rol zou kunnen spelen is wanneer er reorganisaties binnen de VU op til zijn. Worden die tijdig gemeld, zodat de BGD daarop kan inspelen?

Reorganisaties Ouwehand: „De BGD wordt inderdaad niet altijd tijdig op de hoogte gesteld. Soms echter wel. Het is trouwens moeilijk wat je met zo'n reorganisatie moet doen, maar het is al heel wat als we ervan weten. De ene baas speelt het eerder door dan de ander".

Visie op sociaal beleid ontbreel(t op de VU'

altijd het ziekteverzuim. Erg betrekkelijk natuurlijk, al was het alleen maar omdat een gunstig ziekteverzuim ook zou kunnen wijzen op angst voor het verlies van de arbeidsplaats. Met de statistieken moetje bovendien erg oppassen als je organisaties vergelijkt, want vaak zijn ze op dit punt heel moeilijk te vergelijken. Als je bijvoorbeeld meent te kuimen constateren uit de cijfers dat het verzuim op het AZVU (gemiddeld 8.39 procent in 1980) twee keer zo hoog is als op de VU (gemiddeld 4.24 in 1980) moet je natuurlijk wel bedenken dat de registratie van het ziekteverzuim op de universiteit een groot probleem is, met name bij het WP. Vaak meldt de WP'-er zich pas ziek, als Wj al een week thuis is. Het gemiddelde landelijke cijfer voor ziekteverzuuim is 9.4 in 1980 en in elk geval blijven zowel VU als AZVU daaronder, hoewel het VU-cijfer dus met een flinke zak zout moet worden genomen. Het enige dat duidelijk geconstateerd kan worden is dat het verzuim biJ het ziekenhuis licht daalt. Méér valt er te zeggen over de aanpak van het ziekteverzuim. Van Til: „Op de VU is nooit een brede, gerichte aktie geweest op dit punt. Er is nooit veel drang geweest om er iets aan te doen. Geen gerichte aanpak van verzuim bevorderende factoren dus. Men denkt al gauw zo van: iets voor de BGD. En dat terwijl de BGD vindt, dat je voor de bestrijding van het ziekteverzuim de medewerldng van de mensen in de werksituatie zelf nodig hebt. De BGD acht het or^uist als een soort controleur op te treden. Als je een vertrouwensrelatie met mensen wUt opbouwen, doe je dat niet. Wel roept zij na een dag of

is daarbij behulpzaam. Ouwehand: „Als er nu minder mensen langs komen dan vroeger, zitten we misschien helemaal niet zo gek. Hoe minder mensen hier komen, hoe beter, tenminste als je ervan uitgaat dat er geen onnodige drempels zijn". En tenslol> te: „Sommige mensen denken wel eens, dat hier meer gepraat wordt dan gewerkt. Men vraagt zich af, wat nu eigenlijk het rendement is van zo'n BGD! Bij een bedrijf als Albert Heijn, bleek onlangs dat elke gulden uitgegeven aan de BGD, er drie opleverde." Maar de VU biedt nu eenmaal geen koopwaar aan, de wetenschapswinkel laat nog steeds op zich wachten. Om echt het effect van de BGD te kunnen meten, zou je het oor bij de (AZ)VUmedewerker zelf te luisteren moeten leggen.

Kommentaar PZ De heer C. Jonker, hoofd Personeelszaken, om kommentaar gevraagd, heeft niet de indruk dat onder druk van de bezuinigingen op afdelingen mensen met psychische of lichamelijke klachten nu meer voor het blok zouden worden gezet. Het kan natuurlijk wel zo zijn dat deze mensen zelf onwillekeurig een relatie leggen met de bezuinigingen. Ook gelooft hij dat een afdelingschef nu eerder dan vroeger bij de BGD zal aankloppen als hij iemand metfunktioneringsproblemen heeft. Waar je vroeger altijd wel een voorziening kon treffen door er een mannetje naast te zetten is nu inderdaad de rek er langzamerhand uit. Het aantal overplaatsingsmogelykheden neemt ook af. Overigens vindt ook Jonker dat je niettemin moet proberen die mensen wel aktief te houden. Je moet proberen hen een andere

Wij zoeken met PZ naar een andere werkplek als mensen de mogelijkheden hebben. Dat wordt in tijden van bezuiniging:en echter wel steeds moeilijker. Het sociaal beleid op met name de VU is volgens de BGD niet wat het zou kunnen zijn. Bijvoorbeeld waar het het beleid rpnd de bezuinigingen betreft. Onze visie zou kunnen zijn: die bezuinigingen goed, daar komen we niet onderuit, maar hoe kun je dat vervolgens sociaal verantwoord doen. Wat zijn de taken die je wel en niet kan blijven uitvoeren daarbij dan niet alleen naar de output kijkend, maar ook naar de mensen. Hoe kun je die toch op bevredigende wijze blijven inzetten? Daar denkt men wel over maar tot 'n afgeronde visie is het nog niet gekomen. Hoe bijvoorbeeld taken opnieuw te verdelen en hoe tot een sociaal beleid te komen. Wat je ziet, is in feite een „laiser faire" houding. Men laat de gebeurtenissen die van buitenaf komen, over zich heen komen. Er wordt niet gekeken: wat is de rol van Personeelszaken in dat sociaal beleid, wat de rol van het bedrijfsmaatschappelijk werk, wat die van de BGD? Zo'n concept bestaat niet". Volgens Van Til ontbreekt op de VU een duidelijke visie op het sociaal beleid. Ouwehand liierover: „Vooropgezet dat heel veel mensen vanuit goede intenties geweldig hun best doen, heb óók ik het gevoel dat een goede fundamentele visie op sociaal beleid niet doorklinkt binnen de organisatie. Het is meer de visie van „het valt wel mee hier, zó groot zijn de problemen niet! zonder dat dit ook hard wordt gemaakt. PZ heeft geen lichte taak en is qua mankracht onvoldoende geoutilleerd om te komen tot een beter welzijnsbeleid. Ze hebben zoveel beheerstaken, dat ze daaraan hun handen volhebben. Daardoor is er onvoldoende tijd voor het begeleiden en oplossen van conflicten. Opvallend in dit verhaal vinden wij dat de BGD als het om het afvloeien van personeel in verband met bezuinigingen gaat, vooral m termen van het funktioneren van mensen praat. Dit terwijl bijvoorbeeld het College van Bestuur veel meer redeneert in ter-

Ouwehand heeft sterk de indruk, dat hij van het AZVU door het goede kontakt dat er is met directie en diensthoofden tijdiger en gerichter signalen krijgt dan van de VU. In de zogeheten reorganisatiecode bUjkt geen rol voor de BGD weggelegd te zijn. Eigenlijk zou dat nog niet zo gek zijn, meent Ouwehand. „Je moet die dingen in elk geval als achtergrondinformatie weten om situaties by het personeel te kunnen interpreteren en begeleiden. Misschien kun je er niet direct iets mee doen". Ouwehand wyst er trouwens op, dat de BGD alleen eigenUjk heel weinig kan. Steeds moet er worden samengewerkt met een diensthoofd en met diensten als PZ, Veiligheid en MiUeu en het bedrijfsmaatschappelijk werk.

Ziekteverzuim Een aardige graadmeter voor de „gezondheid" van een organisatie lijkt

veertien de zieke op om hem beter te kunnen adviseren. AUeen als er duidelijke aanwijzingen zy'n van misbruik, is de BGD bereid te controleren. De vuistregel is dus: controle, néé... tenzij". Momenteel wordt er door de organisatie gewerkt aan een nota verzuimbegeleiding en zijn er op sommige werkplekken aanzetten tot een gerichte aanpak.

ZeNhulp Om de aanpak van de dienst nog eens op een andere manier toe te lichten, er is een duidelijke verschuiving waar te nemen, hoe er met de mensen die op het spreekuur komen, wordt omgegaan. Vroeger dacht de bezoeker: de dokter lost dit probleem wel voor me op en hil kwam net zo vaak langs, totdat de dokter het voor elkaar had. Nu daarentegen voert deze een goed gesprek met zijn cliënt of geeft hem een goede voorzet, zó, dat deze zelf zijn problemen kan oplossen. De BGD

funktie te geven die ze wel aankunnen. Wat het gebrek aan visie op sociaal beleid betreft: ,Jn de nota taakaanpassing wordt een procedure geschetst hoe bij bezuinigingen te handelen. Je kijkt naar doel en middelen en gaat na hoe dat op elkaar past in verband met de personele bezetting. Ook het sociale aspect komt dan aan de orde. Je moet wel eerst naar de output kijken maar niet te rigoureus en ook letten op de konsekwenties. Jonker ontkent een laiserfaire houding. Kijk maar naar die nota en bovendien: men heeft een rechtspositie en de bonden zijn er ook nog. Jonker geeft ten slotte toe dat er by PZ wel érg veel tijd in lopende zaken gaat zitten en je zo te weinig rustig eens met een eenheid bezig kunt zijn. Zes personeelsfunktionarissen is aan de lage kant.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen