Ad Valvas 1981-1982 - pagina 216

AD VALVAS — 22 JANUARI 1982

4

TH Delft onderzocht overwegingen keuze vervolgstudie

HBO en WO studenten verschillen weinig in studiemotieven Wat zijn de verschillen in studievoorkeuren voor WO versus HBO-opleidingen? Deze vraag stond centraal in een onderzoek dat onder leiding van de Onderwijskundige Dienst van de Technische Hogeschool in Delft werd verricht. Dit in opdracht van de vorige minister van Onderwijs, Pais. De onderzoekers richtten hun aandacht op drie sectoren van het wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs: de technische, de sociale en de gezondheidszorgsector. De bedoeling was om erachter te komen wat de specifieke kenmerken van de WO en HBO opleidingen zijn en wat de voornaamste studiekeuze motieven van toekomstige studenten zijn. Het behulp van een schriftelijke enquête heeft men daarom eerstejaars WO en HBO studenten en eindexamenkandidaten van HAVO en VWO scholen ondervraagd. Ook werden vragen gesteld aan hun ouders en schooldekanen. De antwoorden heeft men vastgelegd in een rapport dat in augustus '81 verscheen. Een greep uit de resultaten.

stejaars naar voren. Ook de studiekeuzen motieven van studenten lopen niet sterk uiteen. Voor toekomstige HBO en WO studenten geldt dat zü in het algemeen vaak nog geen enkel idee van de konkrete inhoud van de studie hebben.^ Wensen hebben beide typen studenten wel en ook die stemmen in belangrijke mate overeen. Zo werden de vraag naar praktische gerichtheid in de basisstudie, veel beroepsmogelykheden en de nadruk op het later kunnen uitvoeren van opdrachten, vaak genoemd. Na een halfjaar studie heeft men de studenten opnieuw ondervraagd. Andermaal blijken er nauwelijks verschillen te bestaan. Veelal kwamen HBO-ers en WO-ers met kritiek die betrekking heeft op de te geringe praktische gerichtheid, de te onpersoonlyke en schoolse benadering en de wtjze waarop het onderwas wordt gebracht. Zo ervaart men m de technische sektor van WO en HBO de studie als te zwaar en het tempo te hoog Zowel bij het wetenschappelijk als by het hoger beroepsonderwijs achten de studenten meer inspraak en vryheid gewenst. Bestaan er dan helemaal geen verschillen tussen de beide studententypen? Toch wel. HBO-ers blijken vaker een studie te kiezen met het oog op het beroep dat z;j willen gaan uitoefenen. Ook het salaris en de maatschappelijke mogelijkheden achten zü daarbij van belang. Bij de WO-ers speelden dergel« ke motieven ook wel maar in mindere mate. B« hen draaide het meer om zelfontplooiing, dan dat ze studeerden om een bepaalde toekomst te kunnen bereiken.

Wanneer het gaat om kenmerken wijken de aankomende studenten zelfs heel duidelijk van elkaar af. Allereerst natuurlijk het verschil in vooropleiding tussen HBO en WO studenten. Een WO-vooropleiding geeft wel recht op toegang op een HBO-instelling, maar dit geldt niet andersom. Het gevolg is een belangrijk nadeel voor

HAVO scholieren, zeker wanneer er selectie vooraf plaatsvindt. Zo heeft by voorbeeld bij de HBO-gezondheidszorg 48% een WO vooropleiding. Een ander verschil vinden we wanneer we kijken naar de sociale afkomst van studenten. Het rapport toont dat-het nog steeds zo is dat universitaire studenten gemiddeld uit een hoger milieu komen dan hun collega's bij het hoger beroepsonderwijs. Uit antwoorden op de vraag wel of niet studeren kunnen we afleiden dat ook een aantal andere reeds lang bestaande situaties nog niet zijn veranderd. VWO scholieren gaan vaker studeren dan jongeren met een HAVO diploma, leerlingen met een wiskundepakket leren eerder door dan leerlingen met een talenpakket en HAVO jongens stoppen minder snel dan HAVO meisjes. De diverse pogingen van de overheid om aan dergelyke achterstanden een eind te maken hebben dus kennelijk nog niet veel effect gehad. Met betrekking tot de toekomst doet het rapport tenslotte een aantal aanbevelingen. De onderzoekers zijn van menmg dat het tertiair onderwijs meer gericht moet worden op een gevarieerd aanbod dan op een differentiatie naar HBO en WO. Voorts achten zy het van belang dat de eerste jaren van de wetenschappelijke opleidmgen meer praktische oriëntatie gaan bieden. Ook moet het onderwijs flexibeler worden, zodat er meer ingespeeld kan worden op de wensen van de studenten. Interessant is het laatste advies van het rapport. Op grond van het feit dat scholieren vaak een zeerx)nduidelyk beeld hebben van de invulling van hun vervolgstudie, pleit men voor verbetering van de studiekeuzevoorlichting op middelbare scholen. Ook in het tertiair onderwijs acht men individuele studievoorlichting van groot belang, namelijk in de propedeutische fase. Tegen de achtergrond van de in dit blad eerder beschreven snelle afnamen van het aantal studerenden, lykt hier een belangrijke taak voor de Studentendekanen te liggen. {P.V.E.)

eerste universiteit met een echte crèche worden, want hier zyn de plannen ook reeds in een vergevorderd stadium en heeft men van aUe obstakels van anderen kunnen leren, zodat de bestuurders hier ongetwijfeld met een plan komen, waarmee ze de minister te slim af zyn.

loop van omstandigheden, zodat Lopez geen verblyfs- en arbeidsvergunning krygt en het land uit moet. De enige die dat nog kan voorkomen is de rechter, die op 21 januari uitspraak moet doen in een kort geding dat Lopez aangespannen heeft tegen de Staat der Nederlanden.

Onderzoek

Dokken

Twee journalisten hebben samen met twee bewakingsbeambten een onderzoekje gedaan in het Academisch ziekenhuis in Nijmegen. De probleemstelling voor hun bezigheden was de vraag wat er te jatten valt. In een paar uur tijd wisten ze voor ruim een ton naar buiten te slepen. In de garderobe werd voor vele duizenden guldens betaalkaarten en - pasjes onbewaakt aangetroffen, in de koffiekamer van het personeel werden tassen doorzocht, zonder dat iemand er op lette, in magasajnen maakten de onderzoekers dozen open en namen de inhoud mee. Voor het meenemen van een kleurentelevisie werd doodleuk eerst een karretje opgehaald en ook een typemachine verdween moeiteloos naar buiten. Toch maar goed dat er nog zoveel eerlyke mensen zijn.

Alvast maar als geheugensteunije een alweer wat oud bericht. Eind december heeft minister Van Kemenade bekendgemaakt, dat met ingang van het seizoen '82 / '83 studenten, die als extraneus ingeschreven staan jaarlijks 375 gulden examengeld dienen te betalen. Deze maatregel moet tegen de vijf miljoen gulden opbrengen om gaten in de begroting te dichten. Sinds de collegegeld-verhoging van afgelopen jaar is het aantal extraneï van 2000 toegenomen tot 15.000.

Voorlichting Volgens de onderzoekers valt er tussen HBO en WO voor wat betreft de eerste studiejaren geen scherpe scheiding te trekken. De twee onderwijstypen verschillen slechts op een beperkt aantal gebieden. In dit verband kwamen het doen van onderzoek, de praktische genchtheid, de aanwezigheidsplicht en het aantal vakken van eer-

>EELD. Crèche Het blijft tobben met de kinderdagverblijven aan de Nederlandse universiteiten. Nadat, meestal onder druk van akties van personeel en studenten, universiteitsbestuurders aan de slag gingen om dergelijke voorzieningen van de grond te krijgen, zyn er vele tegenslagen te mcasseren geweest. Eerst greep minister Pais in door de universiteiten te verbieden geld voor crèches beschikbaar te stellen en nu strandt in Utrecht een nieuw mitiatief, omdat de universiteit geen partnerinstelUng kan vinden om samen een dagverblijf op poten te zet^ ten. Zo'n partner is noodzakelijk om een crèche financieel draaiende te krijgen. Het pand en de kinderen zijn er al in Utrecht, maar toch gaat het weer niet door. Ook de Universiteit van Amsterdam - is in problemen gekomen. Per 1 januari is daar de Stichting Kinderdagverblijven Universiteit van Amsterdam van start gegaan, met onder andere het plan snel een pand op het Binnengasthuisterrein gereed te hebben, maar minister Van Kemenade heeft pas na de zomer tyd om dat plan te bekijken. Wel wil de mmister snel praten over een kinderdagverblijf in het nieuwe Academisch Medisch Centrum, dat samen met buurtbewoners gerealiseerd kan worden. Als het zo doorgaat kan de VU nog wel eens de

Uitwijzing Sebastian Guillermo Lopez, Argentijns vluchteling, dreigt Nederland uitgewezen te worden. Na omzwervingen via Spanje en Amerika kwam deze kunsthistoricus in Nederland terecht, waar hy een baan vond aan de Universiteit van Amsterdam, die een aantal plaatsen gereserveerd heeft voor politieke vluchtelingen. Hy werd met open armen ontvangen omdat hij op een aantal terreinen van de kunst/ geschiedenis als expert bekend staat. Maar het Nederlandse vreemdelmgenbeleid is meedogenloos. De papieren zyn niet in orde door een samen-

WUB Het kabinet is onlangs akkoord gegaan met een ontwerp van wet, waarbij de werkingsduur van de wet universitaire bestuurshervorming (WUB) wordt verlengd met twee jaar. De verlenging was nodig omdat de werkingsduur van de WUB eindigt op 1 september van dit jaar. De vorige minister van onderwijs heeft al wel een nieuw wetsontwerp, getiteld WWO'81, naar het parlement gestuurd, maar de Kamer wilde met de behandeling hiervan wachten tot het nieuwe kabinet er zou zitten. Wat Van Kemenade met WWO'81 gaat doen is nog niet bekend.

Sneller Een recente vergelijking tussen de medische faculteit van de Rijksuniversiteit Limburg en een medische faculteit elders in Nederland heeft

Nieuwe wetenschapsvoorlichter Kees van Rooden:

1k ben geen prapagandaman' Jk ben niet het maatschappelijk geweten van de wetenschapper. Maar ik kan de wetenschapper wel attenderen op vragen die gesteld sullen worden wanneer hij met z'n onderzoek met de pers in kontakt komt. Op die manier kan een onderzoeker zich prepareren op vragen, waarvan hijzelf vindt dat ze niet relevant of to the point zijn, maar onherroepelijk gesteld zullen worden." Aldus dr. Kees van Rooden, die zich vanaf 1 januari wetenschapsvoorlichter van de VU mag noemen. Van Rooden heeft aan de VU Natuurkunde gestudeerd en heeft daarna promotieonderzoek gedaan naar bepaalde kemreakties. Vanaf 1978 was hij aktief bij het ontwerpen van een zogenaamd pionenkanaal en nu volgt hij dr . JA. Dop, de eerste wetenschapsvoorlichter, op. De funktie van wetenschapsvoorlichter is in 1978 gekreeerd om een verbetering te brengen in de „vaak vijandige houding" die de publieke opinie er ten opzichte van wetenschapsbeoefening op na zou houden. De diskussie over de toepassing van bepaalde onderzoekstechnieken en -resultaten zouden daarmee in een „vaak emotionele anti-rationele sfeer" plaatsvinden (zo schreef het college van dekanen destijds). Daar is de toegewijde wetenschapper niet mee gediend. Bovendien leveren de krappe financiële middelen voor de universiteit goede redenen om wat meer goodwill bij de media en de publieke opinie voor haar zaak te kweken. Populariseren, begrijpelijk maken van onderzoek voor een breed publiek, het lijken welhaast de stopwoorden die met de funktie van wetenschapsvoorlichter verbonden zijn. Kan een onderzoeker dan zelf niet meer in heldere taal zijn aktiviteiten verwoorden? Waarom is daar een aparte funktionaris voor nodig, vragen wij Van Rooden. „Het is een aparte vaardigheid. Veel wetenschappers worden", volgens Van Rooden, „nogal geabsorbeerd door het werk dat ze doen en vinden maar weinig tijd om, als ze het al belangrijk vinden, hun werk te populariseren. Je kunt het niet elke wetenschapper aanwrijven dat hij niet de tijd kan vrijmaken en niet begiftigd is met de vaardigheid om z'n zaakjes naar buiten te brengen." ,Jk voel my niet als een propagandist van de universiteit, ik verkoop geen onderzoek. Het is positief dat wetenschappers vanuit de maatschappij verantwoording wordt gevraagd over de aard en richting van het onderzoek. Een wetenschapsvoorlichter kan de onderzoeker dan eraan herinneren dat dit soort vragen vanuit de maatschappij naar hem toe zullen komen." Overigens wü Van Rooden zijn aktiviteiten niet volledig afstemmen op de vragen vanuit de samenleving: „Als ik na verloop van tijd een duidelijk overzicht heb van de onderzoeksaktiviteiten van de VU, zal ik zelf het initiatief nemen om wetenschappers ertoe te prikkelen hun gedachten op papier te zetten over onderwerpen waarvan ik denk dat daar belangstelling voor is in den lande." Van Rooden vindt het, juist in deze tijd" van belang om te laten zien dat het onderzoek dat aan de VU verricht wordt de moeite waard is, „dat het onderzoek een funktie heeft voor de samenleving en dat het geen geldverspilling is van hobbyistische en wereldvreemde hoogleraren". Of een en ander inderdaad het geval is gaat Van Rooden in de komende (inwerk) periode bekijken. (Vf.C.)

aangetoond dat de Maastrichtse studenten in korte tijd hun basisartsdiploma halen en daar minder studenten hun studie voortijdig afbreken dan elders. Van de groep studenten die in 1975 met de medische studie begon heeft nu in Maastricht 58 procent het basisartsdiploma gehaald en elders nul procent. De uitval bedroeg in Maastricht tien tegen elders twintig procent.

Cijfers Volgens een recente telling van het CBS is het aantal vrouweijke studenten gestegen tot 48.000 van de ongeveer 150.000 ingeschrevenen aan Neerlands universiteiten en hogescholen. Het aantal eerste jaars studenten bedroeg in december 23.000, wat een stijging met ongeveer 1 procent ten opzichte van het vorige jaar is. Het aantal eerstejaars vrouwen steeg met ruim 5 procent en bedraagt nu 37 procent. De belangstelling van de nieuwe studenten ging vooral uit naar de So-

ciaal- Culturele Wetenschappen met een stijging van 12 procent en naar rechten, waar het aantal studenten toenam met 7 procent. Bij psychologie moesten ze het echter met 7 procent minder doen.

Leesplank Voor de sociale wetenschappers is maar weer eens een nieuw blad opgericht onder de naam Grafiek. Volgens de inleiding is het ontstaan vanuit onvrede met de ontwikkeling van de sociale wetenschappen tot een reeks van afeonderUjke disciplines en subdisciplines, die met een zekere gretigheid eigen werkterreinen afbakenen, eigen instituten en tijdschriften in het leven roepen, een eigen jargon ontwikkelen. Het nieuwe blad moet vier keer per jaar verschijnen en het eerste nummer van 250 pagina's kost ƒ 15,-. Voor de Beta's is er de komende dagen ook nog wat te lezen, want het nieuwe nummer van Revoluon is uit met ruime aandacht voor de Neutronenbom en nog wat andere minder frisse zaken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen