Ad Valvas 1981-1982 - pagina 43

AD VALVAS — 11 SEPTEMBER 1981

7

Acht jaar na coup nog steeds onderdrukking in Cliili

Nieuwe wet moet verzet universiteiten brelcen Elf september 1973: taijks rollen over het terrein van de Unlversidad Technica in Santiago, scherpschutters nemen posities in op de daken van universiteitsgebouwen. Andere militairen arresteren professoren, studenten en administratief personeel. Na de geslaagde operatie zijn de strijdkrachten tot vandaag de dag op deze Chileense universiteit gebleven. Weliswaar zijn de bezettingstroepen n a enige tijd vervangen door een civiele 'bewakingsdienst', maar toch heeft de huidige rektor magnifikus Louis Ortiz de rang van kolonel. Dat baart geen opzien, want sinds de staatsgreep van 1973 hebben vrijwel alle universiteiten in Chili een kolonel rektor magnifikus. Ondanks het geüniformeerde bestuur en het feit dat duizenden studenten, hoogleraren en medewerkers van de universiteit verdwenen, gedood of gemarteld werden, wisten de universiteiten de afgelopen acht jaar toch altijd nog een zekere autonomie te bewaren. De relatief onafhankelijke positie van Chili's universiteiten hing samen met de lange Uberale traditie van het land: een voor Latijns-Amerika bijna unieke traditie. De militairen durfden dan ook niet met de botte bijl de universitaire struktuur omver te hakken. Tijdens de eerste zeven jaar diktatuur slaagden de universiteiten er daardoor nog in, binnen smalle marges, een zekere akademische vrijheid hoog te houden. Ondanks de zware repressie groeiden de universiteiten uit tot een van de sterkste speerpunten in het verzet tegen de diktatuur van generaal Augusto Pinochet. Sinds begin 1981 is er echter een dramatische verslechtering: de struktuur van het universitaire systeem werd radikaal gewijzigd door middel van een nieuwe wet op de universiteiten. Centraal idee achter deze wet is, dat universitei-

Advertentie

<ë><g>

Leonard

Omstem

ten, naar Noordamerikaans voorbeeld, een financieel rendabele onderneming moet worden. De wet heeft drie belangrijke kenmerken. In de eerste plaats moet het aantal beroepen met een universitaire status worden teruggebracht tot twaalf. Zo'n eenentwintig beroepen werden 'afgeschaft'. Hieronder vallen bijna alle menswetenschappen, maar ook geologie en oceanologie. De junta slaat hiermee twee vliegen in één klap. De lastige sociale wetenschappers kosten geen geld meer en zijn meteen van de universiteit verwijderd. In de tweede plaats wordt de mogelijkheid geschapen om privé universiteiten op te richten. Te verwachten is dat enkele grote bedrijven van deze mogelijkheid zullen gebruikmaken. Gezien hun hoge entreegelden zullen ze vrijwel ontoegankelijk worden voor studenten die niet tot de ekonomische toplaag horen. In de derde plaats kreëert de wet 'administratieve mechanismen', die politisering van de studenten moeten tegen gaan. Ook zullen nieuwe financieringssystemen worden afgestemd op universitaire efficiëntie.

Consumismo De universitaire vetundering staat niet op zichzelf, maar heeft haar wortels in een door de junta beoogde algehele transformatie van de Chileense samenleving. Gesteund door de ekonoom Friedman ontwikkelden de militairen, samen met de ekonomische elite, een strategie gericht op het begrip 'consumismo': waarden als sociale gerechtigheid, nationale kuituur en demokratie moeten plaatsmaken voor waarden, afgestemd op een westers konsumptiepatroon. Niet de 'denkende', maar de op konsumptie-artikelen beluste Chileen staat centraal. Een van de duidelijkste voorbeelden van deze politiek betreft de positie van het verbruiksartikel 'boek'. Boeken zijn in Chili altijd belastingvrij geweest. Tegenwoordig moet er twintig procent belasting over ieder werk worden betaald. Intussen wordt over een zakjapanner of een afwasmachine geen belasting geheven. Een groot deel van de ideeën die op een 'consumismo'-maatschappij zijn afgestemd, wordt verwerkt in de sinds maart van dit jaar van kracht zijnde 'Grondwet van de Vrijheid'. De nieuwe universiteitswetten vallen binnen de uitwerking van deze grondwet. Hoopt Pinochet behalve met bruut geweld door middel van konstitutie en 'consumismo' de bevolking onmondig te maken, het zijn juist Chili's studenten die sinds 1977 steeds openlijker en massaler in verzet komen. Regelmatig wor-

Adjes met onze studentenpas komt u ver over de minimum loongrens De Vakaturebank

UiTZENDBURO |Van Baerlestraat 45 - AmsterdamI Tel 020 - 765246 Vijzelstraat 55 - Amsterdam

Tel 020-229214

Voor die U-raden werden enkele jaren geleden na lange perioden van onrust verkiezingen afgedwongen. De raden hebben echter maar weinig te vertellen. Ook is er veel 'klein' verzet: zo worden prikborden benut om kranteberichten over verdwenen en vermoorde studenten op te plakken. De militairen aarzelen ondertussen niet met het nemen van tegenmaatregelen. Zij vermoorden studenten en docenten of laten hen simpelweg

OPENINGSFEEST UILENSTEDE Woensdag 16 september vanaf 22 uur in sociëteit Uilenstede: DANNY LADEMACHEB'S INNERSLEEVE mmv Robert-Jan Stips en Emil den Tex. Toegang bedraagt 4 gulden, plus lidmaatschap (2,50) SUICIDE MACHINE Ook op het openingsfeest van sociëteit Uilenstede: multi-instrumentalist SON OF TARZAN die op zijn 'suicide machine' oude en nieuwe hits ten gehore brengt.

sen voorbeeld van de repressie aan de Chileense universiteiten is de Iiiervolgende vertaling van een brief, die een student, die om begrijpelijlte redenen anoniem wenst te blijven, moclit ontvangen: 'Mijnheer, hierbij stel ik u op de hoogte, dat, per dekreet no. 80412, gedateerd 23 juni 1980 van het bureau van de rektor magnifikus, er met ingang van heden een eind gemaakt wordt aan uw status van student aan deze universiteit. Bovenstaande beslissing is genomen op basis van de volmacht die ik ontleen aan het dekreet no. 139 van 13 november 1973. Met vriendelijke groeten, Guillermo Clericus Etchegoven, rektor.' De student ontving dit epistel na deelname aan een aktie op de universiteit van Concepcion.

Verbanning

Op 11 september 1973 werd in Chili door een staatsgreep een einde gemaakt aan het bewind van de demokratisch gekozen president Allende. Na acht jaar junta gaat de onderdrukking nog steeds door. Maar ook het verzet. De jaarlijkse herdenkingsdemonstratie op 11 september (foto: '80) is voor velen ondertussen een vaste traditie geworden. Vanavond vertrekt de optocht om zeven uur bij de dokwerker. den - al dan niet door de autoriteiten verboden - vergaderingen en manifestaties georganiseerd. Vooral de kulturele manifestaties (peüa's) vormen een probaat middel als protestwapen: gedichten van Pablo Neruda worden gedeklameerd en liedjes uit Nicaragua en Cuba ten gehore gebracht. In de universiteitsraden bezetten studenten belangrijke posities.

Natuurkunde De natuurkundigen in ons land zijn bang dat hun onderzoek aan het 'afsterven' is, zoveel is er al in de budgetten voor de beoefening van de Natuurkunde gesnoeid. Zij hebben de indruk gekregen dat Natuurkunde veel meer moet inleveren dan andere studierichtingen. Dat klopt ook wel met de feiten. In het natuurkunde-onderwijs is altijd sprake geweest van een andere verhouding van het aantal docenten tot het aantal studenten dan bij de overige faculteiten. Daarom werd in het verleden inderdaad op de natuurkundefaculteiten meer bezuinigd.

WONINGKUIL Grote kamer in mooi vrij huis centrum Nijmegen (300,-)' aangeboden, in ruil voor kamer/etage A'dam. Bel snel: 080-234647! PIANO EN VIOOLLES Ervaren engelse muzieklerares (diploma London College of Music) biedt VU-studenten lessen aan tegen gereduceerde prijs. Regio A'veen, tel. 020418354. U.S. HANDBAL Gezocht zaalhandbaUers (m/v) voor NHV-competitie. Het spelniveau varieert van 3e divisie landelijk tot de laagste klasse A'dam. Inl.: j . Albers tel. 826218.

'verdwijnen'. Daarnaast gaan ze de laatste tijd over op subtieler intimidatiemethoden. Een voorbeeld: een studente van de Unlversidad de Chile werd na afloop van een pena-manifestatie door de geheime politie CNI ontvoerd en tijdens martelingen voor de keus gesteld te sterven of mee te werken als geïnfiltreerde studentspion. Momenteel worden de bezuinigingen echter als rampzalig ervaren. Dit heeft ertoe geleid, dat het Nederlands Comité voor de Natuurkunde (NCN) - waarin onder meer de ARNAT (sectie Natuurkunde van de Academische Raad) en de Stichting voor Fundamenteel Onderzoek der Materie (FOM) vertegenwoordigd zijn - een alarmerende bnef aan het ministerie van Onderwijs en Wetenschappen heeft geschreven. In deze brief dringt de NCN erop aan dat de Natuurkunde weer op het goede pad gebracht wordt. De gevolgen voor het peil van de Natuurkunde zullen anders internationaal bekeken niet te overzien zijn.

Zelfbetalen Mensen die in de toekomst postacademisch onderwijs willen gaan volgen, moeten dat zelf betalen. De kosten van dit onderwijs, zo schrijft minister Pais in een brief aan de Tweede Kamer, dienen geheel te worden gedekt uit de cursusgelden. Voor administratieve en organisatorische ondersteuning kan in het begin geld uit 's rijks kas worden toegekend. Minder draagkrachtigen kunnen individuele bijdragen krijgen. Met dit schrijven lost minister Pais de toezegging in die hij december vorig jaar deed. In een nota geeft hij de stand van zaken weer op het terrein van het postacademisch onderwijs, alsmede zijn standpunt hierover. Post-academisch onderwijs is een systeem van bij- en nascholing, waaraan onze samenleving dringend behoefte heeft, aldus de bewindsjnan. Ook als de Twee-Pasenstruktuur in het wetenschappelijk onderwijs is ingevoerd, zal het post-academisch onderwijs nodig blijven om de kennis van academici aan te vullen, te verdiepen en te verbreden. Dit geldt zowel voor de afgestudeerden van de eerste fase als voor die van de tweede. Op grond van ervaringsgegevens verwacht de minister in de toekomst 70 ä 80 duizend cursisten per jaar op 2100 tot 2600 cursussen. Voor de organisatie en administra-

Ook worden veel studenten plotseling van de universiteit verwijderd en voor drie tot zes maanden verbannen naar afgelegen oorden. Vooral van deze laatste mogelijkheid, die sinds maart 1981 officieel in de al eerder genoemde 'Grondwet van de Vrijheid' is vastgelegd, maakt de junta veelvuldig gebruik. Amnesty International protesteerde nog vorig jaar tegen deze maatregel. De tragiek van de banneling in eigen land is, dat hij of zij bij terugkeer geen toegang meer heeft tot de universiteit en bij bijna iedere sollicitatie kansloos is. Toch laten de studenten er zich niet van weerhouden in aktie te komen. De nieuwe wet op de universiteiten moet echter werken als Pinochets paardemiddel om de akademische verzetsbeweging tot aan de wortel uit te roeien. In weerwil van felle protesten van hoogleraren en zelfs hongerstakingen door studenten hopen de militairen, zoals zij het zelf noemen, een volledig 'vrij, rustig, veilig en groots Chili te kreéren'. (U.P./Utrechts Universiteitsblad) tie levert dit 130 tot 160 volledige banen op. Het wetenschappelijk personeel zal hiervoor een onderwijstaak van zo'n 400 duizend uren te vervullen hebben. Dit komt neer op ruim 200 volledige banen voor wetenschapsmensen.

Werkzoekend Werkzoekende academici kunnen terecht bij Het Regionaal Punt Academici. Het RPA, gevestigd in Amsterdam, is één van de onderafdelingen van het Bureau Arbeidsvoorziening Academici (BAA) te Rijswijk. Het is belast met de dienstverlening aan alle werkzoekende academici die bij een Arbeidsbureau in de provincie NoordHolland ingeschreven zijn. Aan het Regionaal Punt zijn twee consulenten verbonden en een administratieve kracht. De dienstverlening van het BPA houdt onder andere in: verzorging van een kosteloos abonnement op het blad 'Vacant'. Dit blad verschijnt eenmaal per twee weken en bevat uitsluitend die vacatures voor academici die bij Arbeidsvoorziening gemeld worden. Verder: een eenmalige plaatsing van een advertentie onder nummer in het blad 'Sollicitant'. Deze tegenhanger van Vacant wordt eenmaal per twee weken toegestuurd aan een groot aantal werkgevers, zowel in de overheids- als in de particuliere sector. Voor verdere inUchtingen kan men terecht bij RPA, Singel 202-208, postbus 17513, 1001 CW Amsterdam, telefoon 020-5200911.

Geldover Terwijl de kranten vol staan over universitaire jammerklachten met betrekking tot de voortgaande bezuinigingen meldt de technische hogeschool in Eindhoven een begrotingsoverschot van 2,2 miijoen gulden. Dit overschot op de personele begroting schijnt een gevolg te zijn van een bewust beleid. Elen woordvoerder van de TH: 'Om te voorkomen dat we later moeten overgaan tot gedwongen ontslagen zorgen we ervoor dat er voortdurend meer vacatures zijn dan strikt noodzakelijk.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen