Ad Valvas 1981-1982 - pagina 191

AD VALVAS — 18 DECEMBER 1981

Prof. Gerard Dekker (50) : minder beschikbare werk op VU eerlijker delen

"Van mij mag iedereen weten dat ik voor negentiende ben gaan werken" Prof. dr. Gerard Dekker (50), godsdienstsocioloog aan de VU, is begin vorig jaar een tiende van zijn volle werkweek minder gaan werken. Ten bate van zijn medewerker, die zijn beperkte deeltijdbaan met één dagdeel zag uitgebreid. Een minl-aktie als uitvloeisel van zijn filosofie dat het minder beschikbare betaalde werk beter moet worden verdeeld. Op de VU en elders in de Nederlandse samenleving. „We hebben nog steeds de verhouding: veel mensen met werk en veel zonder." Als we niet uitkijken, wordt dat erger en^i^er. Nu de universiteiten verder moeten inkrimpen 'ën er slachtoffers zullen vallen als gevolg van gedwongen ontslagen, zal het personeel langzamerhand bereid moeten zijn om een stukje arbeidstijd / salaris af te staan om anderen aan het werk te houden. „Ik denk dat we zo veel van die ellende van de inkrimping kunnen opheffen." Daarom vindt hij akties als de in november gestarte „Tien voor een" van een groep van vijf anonieme VU-docenten uit verschillende fakulteiten op zichzelf prima, al moet je daar volgens hem beslist niet te veel van verwachten. Een visie van iemand die meent dat dit soort particuliere akties slechts in één richting zal moeten en mogen wijzen: van de aanbeden groei-economie naar de economie van het genoeg. „We moeten naar het perspectief toe dat we over, zeg een jaar of tien, een dertig-urige werkweek hebben. Volle werkweken voor iedereen is voor de toekomst een utopie."

Prof. Dekker is niet zo optimistisch over het succes van de aktie „Tien voor een". In Ad Valvas van vrijdag 20 november richtte de groep van vijf docenten zich tot alle leden van het wetenschappelijk personeel uit bezorgdheid over het voortgaande verlies aan arbeidsplaatsen op de VU. Dit jaar heeft de VU er al 100 moeten inleveren en volgend jaar zal zij er nog eens 30 kwijtraken met als zuur „extraatje" daarbovenop 30 tot 35 plaatsen als gevolg van de nieuwe, door minister Van Kemenade aangekondigde, bezuinigingen. Er zijn nog geen gedwongen ontslagen op de VU gevallen, wel zijn er vacaturestops en worden kontrakten van tijdelijk personeel niet verlengd. „Daarmee is de werkgelegenheidssituatie aan de VU ook een zaak van ónze verantwoordelijkheid geworden, die we niet meer ontlopen kunnen." Aldus de aktievoerders. „Ik ben er wat somber over," zegt prof. Dekker. „Ik denk dat de tyd nu veel slechter is geworden om aan zo'n aktie deel te nemen. Je kunt geen krant opslaan of je leest weer nieuwe verhalen over bezuinigingen, ook voor ambtenaren. De aftopping van de pqjscompensatie, de vakantietoeslag en net nog weer de korting op de interimziektekostenregeling." Nogal wat mensen hebben op de groei geleefd en zitten nu in vrij hoge lasten vast. Ze zullen het gevoel hebben hun salaris heel hard nodig te hebben. Veel meer dan een jaar of drie, vier geleden. Toen kon men nog een beetje denken: als ik nu drie of vijf procent afsta van my'n inkomen, dan haal ik dat straks wel weer in. „Als ik verder zie hoe mensen op de noodzaak van bezuinigingen reageren, als ik zie hoezeer mensen vast blyven zitten aan wat ze hebben, dan ben ik überhaupt niet optimistisch dat het idee „Tien voor een" aan zal slaan. En als er toch positief op gereageerd wordt, denk ik dat het resultaat een onvoldoende dam zal opwerpen tegen de rigoureuze beperking van arbeidsplaatsen die op het moment plaatsvmdt."

Kleine beeves Dat alle kleine beetjes helpen, vindt Dekker wel. Omdat met iedereen iets van zijn werktijd en dus salaris kan afstaan om te voorkomen dat een mede-VU-werknemer anders op straat komt te staan, of sommigen er eenvoudig geen zm m hebben, meent hij dat je daarom met mag zeggen' dan doe ik het zelf ook maar niet. Hij wijst ér echter op dat dit opnieuw een aktie is, die volgt op andere akties die zijn gestrand In september 1977

Jan van der Veen was het de voorzitter van het college van bestuur dr. K. van Nes, die in zijn bestuursverslag stelde: „Werk voor iedereen is belangrijker dan ons persoonlijk inkomen." Een gemiddelde salarisverlaging van één procent zou de VU 35 nieuwe formatieplaatsen opleveren. De landelijke pers besteedde er veel aandacht aan. Het daarop gevolgde „Meer-mans-project" leed echter schipbreuk „langs bestuurlijke weg". Waar is het Alternatief Ambtenaren Actie-comité gebleven? Die groep leraren bii het middelbaar onderwijs met o.a. ook aanhang op de VU die inkomensmatiging van beter betaalde ambtenaren op vrijwillige basis bepleitte om met wat dat oplevert, werkgelegenheid te behouden? In de zomer van 1978 klom een sympathisantengroep van 37 VU-werknemers, onder wie tien hoogleraren, in de pen. Had de problematiek niet met de chnstelyke VU-doelstelling van doen?, vroegen zij aan de universiteitsraad. Er zouden eigen lagere salarisschalen op de VU kunnen worden ingevoerd. Als bijzondere universiteit zou het voor de VU jundisch geen probleem zyn van de geldende rijkssalarisschalen af te wyken. Het is er allemaal niet van gekomen. De ene vakgroep waarvan leden een tiende van hun eigen formatieplaats opofferden om een medewerker aan het werk te houden op 0,9 is tot op heden een unicum gebleven. Prof. Dekker gaf een tiende werktijd aan zyn medewerker om het werk eerlijker te verdelen.

moet je nu afvragen waar we in het jaar 2000 zitten met onze maatschappij. Als je dan pas aan een nieuwe levensstijl begint, een, waarbij je niet uitgaat van de groeigedachte - ik ben erg bang voor groei omdat die oneindig is -, dan zitten we tegen die tijd misschien wel met een miijoen werklozen naast een aantal mensen die 40 uur per week werken. Dat zal een spanning geven die niet meer is uit te houden. Mensen die op hun zestigste volledig afknappen." „Nu al leven we in een situatie met onnoemelijk veel werklozen en anderen die maar achter zichzelf aanhollen, op de universiteit niet in de laatste plaats; mensen die nauwelijks tijd voor iets anders hebben dan voor wetenschappelijk werk. Loonslaven zijn het eigenlyk. Daar Itjdt de maatschappij onder." Prof. Dekker meent dat, als het aantal persoonlijke akties in Nederland toeneemt, voor- en nadelen ervan steeds duidelijker aan het licht zullen komen. Er zullen dan vanzelf maatregelen moeten worden genomen om het gemakkelijker te maken het werk op bepaalde plaatsen te delen. Denk maar aan de problematiek van huwelijk en samenwonen, zegt hij. „Mensen die gingen samenwonen hadden tal van juridische problemen omdat het in Nederland eigenlijk niet kon. Maar

Stroom van nota's

Onderzoek baart minister zorgen

Nu maar één alternatief „Momenteel is er maar één alternatief en dat is het slechtste- in arren moede maar in de persoonlijke sfeer aan de gang gaan, iets doen ten goede van een vakgroep of fakulteit, van de mensen die er werken en wier plaats wordt bedreigd. Ik denk dat het goed is dat het gebeurt, al is het op die Ideine schaal. Politiek en economisch moeten er in het groot heel andere oplossingen worden gekozen om een uitweg uit de werkloosheid te vinden. Er had tiidig een verstandige mkomenspolitiek moeten zijn ontwikkeld. Nu speelt onze regering paniekvoetbal. Plukken waar je plukken kunt. En dan in wezen nog steeds blijven gokken op volledige werkgelegenheid, is wat zu doet. „Het mindere werk zal eerlijker moeten worden verdeeld. Over alle mensen. Korter werken houdt dat in. Je

Minister Van Kemenade ziet als belangrijke taak voor het wetenschapsbeleid het doorlichten van de Nederlandse onderzoekscapaciteit en het waar nodig op gang brengen van processen die gericht zijn op heroriëntatie en reorganisatie. Op die manier kunnen nieuwe onderzoeksterreinen worden betreden en oude verlaten en de aanwezige capaciteit breder inzetbaar worden gemaakt. Aldus de bewindsman bij de behandeling van het Wetenschapsbudget 1982 maandag in een commissievergadering van de Tweede Kamer. Hij wil een versterkte inzet van wetenschap en teclmologie op vijf hoofdgebieden: de economisch-teclinologische ontwikkeling (innovatie), materiele hulpbronnen, mens en milieu, de samenleving in de toekomst en informatiebeleid. Deze beleidsontwil(ke-

Subsidie voor deeltijdbanen De VU kan bijna een ton subsidie krijgen van het ministerie van Binnenlandse Zaken als compensatie voor de meerkosten in loon, premies en administratie bij het omzetten van yolledige arbeidsplaatsen,lrF'a^eltijdplaatsen. De maatregel is van tijdelijke aard en wel, met terugwerkende kracht, van 1 juli 1981 tot en met 30 juni 1982. Voor elke volledige baan, die gesplitst wordt in deelbanen, die te zamen weer 40 uur bedragen is ƒ3.000,— beschikbaar. De subsidie wordt alleen mtgekeerd voor nieuw gekreëerde deeltijdfunkties op het moment dat ze daadwerkelijk bezet worden. In een circulaire roept de dienst Personeelszaken alle diensten en fakulteiten op zoveel mogelijk van deze regeling gebruik te maken, omdat de VU „gelet op de bezuinigingen" het subsidiebedrag goed kan gebruiken.

zou pijnlijk kunnen ziJn. Van mij mag iedereen weten dat ik voor negentiende ben gaan werken. Die anonimiteit kan, meen ik, ook niet volledig gehandhaafd worden. Als ik een briefle naar personeelszaken stuur, word ik voor negentiende in de computer gestopt en sta ik op aUe lijsten die her en der de ronde doen." Prof. Dekker denkt dat de aloude als dat samenwonen toch doorgaat, calvinistische arbeidsethos, met daarzal dat naar een, ook in de wetgeving, aan gekoppeld een stulge charitas, misschien een rol speelt bij de groep. geaccepteerde vorm toegroeien." Voor hem was een van de grootste Je zou voor de volle honderd procent bezwaren van zyn werktijdverkorting werk voor de VU kunnen blijven doen en voor bijv. negentiende werktijd de korting op het weduwenpensioen bij overlijden kort nadien. „Ik ben vrij salaris kunnen vragen. Daar lijkt de groep op te doelen. HiJ leest de voorlaat bij de VU in dienst gekomen en heb een betrekkelijk laag weduwen- laatste alinea uit de oproep van 20 pensioen. Dat werd op hetzelfde mo- november voor. „Maar het is toch met onethisch als je ook minder gaat ment waarop ik minder ging werken met tien procent verminderd. Het werken? Je hoeft je daar helemaal gaat dus niet alleen om een direkte niet schuldig over te voelen. Hier salarisvermindering met tien procent, staat datje daar met je vakgroep over maar ook om dit soort dingen. Daar moet praten, terwijl je geen toestemheb je een regeUng voor nodig. Onze ming nodig hebt als je uitsluitend wat hele salansstruktuur is gebaseerd op salaris inlevert." één kostwinner voor een heel huishou- In dat laatste geval wordt de hoeveelden. Als hij wegvalt, krijgen de ande- heid werk zelf bovendien op peil ge^ren een uitkering. Daar wringt de houden en wellicht zelfs uitgebreid als schoen. We zitten, denk ik, wat dat velen dat doen. „Mijn standpunt is betreft in een omwentelingsfase." dat het werk qua hoeveelheid niet hoeft te groeien. Je blijft hier toch op deze manier mee in de groeiWaarom anonimiteit?maar gedachte, maar we moeten naar de economie van het genoeg toe. We Dekker vmdt het wat merkwaardig komen toch nooit klaar. Een academidat de groep „Tien voor een" zegt dat cus wordt nu op zyn 25e ingeschakeld, voor een bredere toepassing van zijn werkt als een gek tot zijn pensioen en idee behalve vrijwilligheid ook de valt dan in een gat. Wij moeten naar anonimiteit moet worden gehuldigd. een maatschappij toe waarin je best „Ik kan dat met goed peilen. Ja, er na je 65e nog kan werken en vóór die ziJn natuurlijk op het ogenbhk mentyd niet als een idioot bezig hoeft te sen die vreselijk moeilijk zitten. Die zijn. Leven is niet hetzelfde als zouden zich inderdaad moreel geprest werken. kunnen voelen om mee te doen en dat

worden daarom met spoed uitgewerkt. Van grote betekenis is daarb« de voorwaardelijke financiering. Ook moet er worden gedacht aan verbeteDe minister ging ook in op de brief ring van de landelijke samenwerking van de 1000 hoogleraren over investe- en taakverdeling en het doen van ringen in de kennissector. HiJ is het landelijke keuzen m.b.t. het onderermee eens dat één van de natuurlijke zoek. Tenslotte nog een greep uit de „grondstoffen" van ons land het nivo nota's waarvan de meeste volgend van kennis en ontwikkeling is. Daar- jaar verschenen. Er komt een beleidsom is het inderdaad zaak het onder- nota over de mobiliteit van wetenzoek in de toekomst te ontzien. Van schappelyk onderzoekers, een nota Kemenade wil in elk geval het volume over investeringsbeleid, één over invan onderzoeksinspanningen gelijk formatie, over het gebruik van de houden ook al moet het geld doelma- ruimtevaart, een regeringsstandpunt tiger worden besteed. (Het totale on- over de -micro-electronica-centra en derzoeksbudget daalt intussen m '82 een vervolgnota maatschappij en gewel met 37 miljoen extra dan aanvan- dragswetenschappen. Ook wordt er in kelijk begroot). Er dient een beteX 1982 een commissie financienngsinzicht te komen in de relatie tussen struktuur onderzoek ingesteld die de input, output en outcome (meetbare bestuurlyke verhoudingen tussen effecten van onderzoek in de prak- overheid en onderzoekswereld weer tijk). Ook zal beoordelmg van onder-^ eens zal gaan analyseren. zoek steeds meer een basis leveren (J-K.) voor toewijzing van geld. Het universitair onderzoek baart de bewindsman, die ovengens op de begroting van zijn voorganger 9 miljoen wist te snoeien op umversitair onderSpelkring. In de spelkring van het zoek, grote zorgen. De noodzakelijke studentenpastoraat is nog ruimte verhoging van efficiency van het wevoor een paar mensen. Heb je interestenschappelijk onderwüs dreigt het se, bel dan Nico de Vos (766457) of onderzoek ongunstig te beïnvloeden Menno Leistra (846997). Startavond in als dit niet voldoende wordt behet nieuwe jaar is 19 januari, 20.00 uur schermd. De voorstellen uit de BUOZ- tot 22.00 uur. Bijeenkomsten zijn op nota en de beleidsnota voor het WP dmsdag om de twee weken.

ling zal resulteren in wetgeving en een zee van nota's zoals we dat van Van Kemenade kunnen verwachten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen