Ad Valvas 1981-1982 - pagina 431

9

AD VALVAS — 25 J U NI 1982

Onderwijs ten dienste van de bevrijdingsbeweging

ANC-college leidt uit Zuid-Afrilca gevluchte studenten op Wetenschap én onderwijs verstevigen de bestaande politieke en economische structuren. Ruim een maand geleden sprak het hogeschoolblad met de heer Soedjatmoko, rector van de United Nations University te Tokyo. Vanwege de noodzaak van wereldwijde veranderingen moet er volgens hem een mondiale heroriëntatie van onderwijs- en onderzoeksopvattingen komen. Suggesties vanuit de top, met UNE SCO-miljoenen en hooggeleerde heren. Een eindje verder op de aardbol is een organisatie met iets vergelijkbaars bezig. Van onderaf, zonder geld en roeien-met-de-riemen-die-je-hebt. De Zuidafrikaanse bevrijdingsbeweging African National Congress (ANC) heeft in Tanzania en Zambia scholen opgericht. Een opleidingssysteem waarin produktie en onderwijs geïntegreerd zijn moet gevluchte studenten voorbereiden op hun taak in het bevrijde Zuid-Afrika. De heer Mohammed Tickley wordt per 1 augustus directeur van het Solomon Mahlangu Freedom College in Tanzania. Twee weken geleden was hij een dag in Nederland. Het Solomon Mahlangu Freedom College bevindt zich m Mazimbu, Tanzania. Het werd opgericht om de naar aanleiding van de Soweto-rellen uitgeweken studenten op te vangen. Tickley: „Het ANC-college heeft een politieke betekenis. Het is een deel van de vrijheidsstrijd voor Zuid-Afrika. De school houdt vast aan ons vrij heidsmanifest, het Freedom Charter. Een ^litgangspunt daarin is dat onderwijs voor alle lagen van de bevolking toegankeiyk gemaakt moet worden". Om elitevorming tegen te gaan is er op het college een systeem ontwikkeld waarin onderwijs en produktie zijn gemtegreerd. De student krijgt zo meer respect voor handwerk en ontwikkelt h;i of zij een zienswüze dat hand- en denkwerk evenveel waard zijn. Tickley: „In de eerste vier jaren hebben we het ontzettend moeilijk gehad zowel de leraren als de studenten hiervan te overtuigen. Het probleem is dat onze studenten afkomstig zijn uit het Bantoe-onderwys. Hun is altUd geleerd dat zij handwerk moeten doen. Het apartheldssysteem gaat hier vanuit. Daarom hebben zij een afkeer van handwerk gekregen. Het herinnert hen aan het apartheldssysteem. Handwerk is iets dat je niet vrijwillig doet; je wordt ertoe gedwongen".

Self-supporting Er wordt nog voortdurend aan de school gebouwd. Er staan reeds een aantal klaslokalen, slaapzalen en docentenverblü ven. Het college biedt nu plaats aan ruim negenhonderd studenten. Een kliniek en sportfaciliteiten bestaan alleen nog maar op papier. Op dit moment is men bezig met de bouw van een lagere school. Door de studenten in de bouw van de school te betrekken wordt een integratie van praktijk en onderwijs gerealiseerd. Ook in de voedselproduk-

Els Hents en Herman Fleer tie delen de studenten het werk. Tickley: „We maken onze eigen gebouwen, houden vee en verbouwen ons eigen voedsel. Een aantal studenten heeft een stuk grond waar ze groente en fruit telen. We leren ze om selfsupporting te zyn. Alle mensen die bvj de school betrokken zijn helpen met de oogst". Elke vluchteling uit Zuld-Afrika wordt op het Freedom College geaccepteerd, mits deze gemotiveerd is en achter de bevrijdingsstnjd staat. Een groot gedeelte van de afgsstudeerden zal in het ANC-kader terechtkomen. Op dit moment heeft nog geen enkele student de volledige cursus doorlopen. Wel studeren er al enige tientallen studenten op universiteiten in Europa en Amerika. Tickley: „Bij sommige universiteiten kunnen wü geen studenten plaatsen omdat die instellingen het niveau van ons einddiploma te laag vinden. Andere universiteiten hebben er wel begrip voor dat de meeste zwarte studenten geen volledige vooropleiding hebben gevolgd. Men moet onze afgestudeerden als uitzonderingen beschouwen en hun \vat bijscholing geven. Sommige buitenlandse universiteiten doen dat ook. Het hangt vaak af van de studenten aldaar. Zo is in Engeland de studentenbeweging erg aktief en ondersteunen zij het ANC. Daar worden dan nu ook plaatsen gereserveerd voor ANC-studenten. „Door de wüze van organisatie van het Freedom College krijgen de studenten een opleiding die hen voorbereidt op het grimmige karakter van de strijd, de omstandigheden die zij in Zuid-Afrika tegen zullen komen en de organisatie van het toekomstige ZuldAfrika. Wij geloven dat we een onder-

wijssysteem nodig hebben dat werkelijk revolutionair is, dat een tegenkracht vormt tegen alles wat wij niet accepteren in Zuid-Afrika. In termen van privileges voor blanken, Bantoe-onderwijs, discnminatie, onrecht and anything else".

Aanzien „Veel van wat onze studenten in Europa leren is niet adequaat. Niet geschikt voor wat wij nodig hebben. We sturen onze studenten echter toch naar die instituten m de hoop dat ze de verworven technische kennis op een andere manier zullen gebruiken. Voor onze eigen doelen. Het is misschien verleidelijk om in Europa te blijven, een goede baan te nemen en status te hebben, wy hebben mensen nodig die de vrijheidsbeweging willen dienen. Mensen die bereid zijn te aanvaarden dat zij met him opleiding voor de beweging evenveel waard zijn als iemand die een vrachtwagen njdt. Men mag niet meer verdienen omdat men toevallig dokter is. Zoiets is moeilijk te bereiken, juist wanneer mensen westers onderwas gevolgd hebben: een systeem waarin de voornaamste drijfveer het verkrijgen van status en aanzien is". „Op het Freedom CoUege gaan we bewust na wat voor ideologische mhoud, de overgedragen kennis heeft of kan hebben. We zien kennis niet als waardevrij, maar als iets dat een bepaalde zin of doel heeft. Ook de ontwikkelmg van de westerse wetenschap moet je in een historische context zien. Zo maakte algebra op een gegeven moment een grote ontwikkeling door omdat men het nodig had voor navigatie. En navigatie heb je nodig voor het besturen van een schip. Om bijvoorbeeld diamant, goud of slaven te halen".

Groei Door de snelle groei van het aantal studenten op Tickley's college bestaat er nu een sterke behoefte aan extra buitenlandse leerkrachten. Vormt de toeloop van westerse, discipline-gerichte leerkrachten geen bedreiging van het alternatieve ANConderwiissysteem? Tickley: „Het moeten mensen zijn die zich kunnen aanpassen en in staat zijn hun manier van lesgeven enigszins te wijzigen. Belangrijk is het ook te weten dat degene die op een ANC-college gaat werken deel wordt van een poUtieke gemeenschap. Zo iemand moet zich politiek verbonden voelen met de stnjd voor de bevrijding van ZuidAfrika. Dit betekent niet alleen begrip hebben voor de strijd, maar ook de bereidheid om mee te werken aan de bevrijding". „We zitten met onze scholen min of meer in de tang omdat we in een internationaal onderwijssysteem zitteruwaarin buitenlandse instellmgen van hoger onderwijs bepaalde eisen aan de bij ons afgestudeerden stellen.

Mohammed Tickley, per 1 augustus directeur van Solomon Mahlangu College We werken naar de eisen toe: dat betekent dat we de syllabi van die instituten moeten accepteren. We proberen dit op te lossen door ons eigen systeem van examineren te ontwikkelen. Dit jaar ziJn we begonnen en hebben nu vier examens van een met andere scholen vergelijkbaar niveau. We proberen dit uit te breiden naar alle onderwerpen in het onderwijs. Pas dan kimnen we al onze ideeën verwezenlijken". Het ANC zegt In haar scholen de studenten voor te bereiden op hun taak in het toekomstige Zuid Afrika. Wat voor een landbouwontwikkeling staat de bevrijdingsbeweging nu voor, kleinschalig, of grote landbouwcoöperaties? Tickley: „Het is wat voorbarig daar nu al wat over te zeggen. De organisatie heeft enkel nog ideeën op het niveau van principes. Die welke in onze Freedom Charter zyn weergegeven. Daarin staat dat het land behoort aan degenen die het bewerken. Voor een bevrijdingsbeweging is het niet verstandig zich al vroeg in strakke regels vast te leggen. We zijn nog steeds bezig nieuwe ideeën, nieuwe filosofieën en nieuwe benaderingen te ontwikkelen. Na de bevrijding zullen we de nieuwe inzichten op nationale schaal proberen in te vullen. Het zal het resultaat zijn van discussies met mensen op alle niveaus in de verschillende situaties. Wat we nu wel kunnen zeggen is dat de pnncipes die we voorstaan zeer duidelyk zijn. We gelo-

„We moeten de natives geen algemeen vormend onderwijs geven. Ik ben het van harte eens met het standpunt dat we ons onderwijs zo moeten inrichten, dat de natives die onze scholen bezoeken zullen weten dat zij in principe de arbeiders in dit land moeten zijn", zo stelde in 1945 de Afrikaanse politicus Le Rous. Drie jaar later Werd zijn wens vervuld door de invoering van het „Bantoe-onderwijs". Dit onderwijssysteem gaat er vanuit dat de mensen in overeenstemming met hun toekomstverwachtingen moeten worden opgeleid. Toekomstverwachtingen zoals de apartheidsregering die voor hen ziet. Gedurende de eerste acht jaar wordt in de moedertaal les gegeven. Door de Engelse taal aan de zwarten te onthouden isoleert het regime de zwarte bevolkingsgroep van het nationale politieke gebeuren, het wereldgebeuren en de massamedia. Een les binnen een ruimte van de Solomon Mahlangu

Vrijheidsschool

Freedom

ven in wat er bestaat in Zuid-Afrika, in wat er groeit. Dat datgene wat de mensen hebben door henzelf beheerd moet worden."

Infiltranten Ook de legaal in het buitenland verbhjvende ANC-leden worden door het apartheidsregime onder zware druk gezet. Zo zijn er door de Zuidafrikaanse geheime dienst, de BOSS, al enige ANC-vertegenwoordigers in andere landen vermoord. Drie maanden geleden werd er een bomaanslag op Tickley's kantoor in Londen gepleegd. Op de ANC-scholen proberen infiltranten volgens Tickley conflicten te scheppen, saboteren transportmiddelen, doden dieren en vergiftigen het drinkwater, Tickley: „Het regime is financieel erg machtig: ze kunnen mensen sturen om te infiltreren en te saboteren. Toch vormt dit voor ons geen werkelijk serieuze bedreigmg, ondanks de macht van het regime. We moeten de sabotagepogingen wel onder ogen zien, maar we kunnen het binnen de perken houden omdat de gemeenschap zeer hecht is. Ook de gastlanden als Tanzania en Zambia geven ons honderd procent ondersteunmg. Ondanks hun economische afhankelijkheid van Zuid-Afnka en de druk waaronder ze staan. In fact, we feel quite secure there." (VP, Wagenings hogeschoolblad Red.)

In 1976 stelde de regering voor het Nederlandsachtige „Afrikaans" een grotere rol In het onderwijs te geven. Dit was aanleiding voor de bloedige scholierenopstand in Soweto. Tickley: „Het grootste deel van de zwarte bevolking kan lezen noch schrijven. Ook al zijn ze twintig of dertig. Ze moeten namelijk zelf de school, de leermiddelen en het uniform betalen. Doordat de meesten dat niet kunnen bekostigen volgen de mensen een paar jaar onderwijs, stoppen een tijdje en volgen daarna weer een paar jaar onderwijs". Voor blanken is al het onderwijs gratis. In het Bantoe-onderwijs is een enorm tekort aan klaslokalen en leerkrachten. Van de bevoegde onderwijzers heeft een kwart niet meer dan basisonderwijs genoten. Krap anderhalf procent van de zwarte beroepsbevolking, heeft middelbaar of hoger onderwijs genoten. Bij de blanken is dit vijfenzeventig procent.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen