Ad Valvas 1981-1982 - pagina 29

AD VALVAS — 4 SEPTEMBER 1981

Eindredakteur Han van der Horst bij tien jaar "Overzicht" (NUFFIC)

"Wij zijn maar 'n stofje in de echte ontwikkelingssamenwerking"

Overzicht z?***^/*

Er verschijnen in Nederland diverse bladen over ontwikkelingssamenwerking. Dat de gezamenlijke universiteiten en hogescholen ook een dergelijk blad rijk zijn, zal waarschijnlijk slechts weinigen bekend zijn. Toch werd al weer tien jaar gelden het tijdschrift 'Overzicht' opgericht, een uitgave van de NUFFIC (Stichting der Nederlandse Universiteiten en Hogescholen voor Internationale Samenwerking). Overzicht wil, de naam zegt het al, een overzicht bieden 'van wat er in de universitaire wereld om ons heen gaande is'. Daarmee wordt bedoeld berichten over buitenlandse universiteiten en over universitaire samenwerking, aldus de inleiding van het nulnummer in augustus '71. Een jaar eerder gingen de eerste samenwerkingsprojekten van Nederlandse universiteiten met koUega-instellingen in de derde wereld van start. Op dit moment koordineert de NUFFIC om en nabij de honderd Projekten. Deze ien andere aktiviteiten van de NUFFIC, zoals het internajtionale onderwijs en de internationale studievergelijking, vormen de hoofdmoot van Overzicht's onderwerpkeuze. [Met eindredakteur Han van der Horst blikken we terug op Ie jonge geschiedenis van het jubilerend blad, 'van stencil ;ot magazine'.

•n. els

lag ten olie

n tien j a a r tijd is Overzicht geevo'ueerd van een nogal saai samengeiteld stencil t o t een echt j o u m a stiek tijdschrift d a t e e n groter leierspubliek verdient d a n h e t m o enteel geniet (2400 abonnees). H e t begonnen als k o m m u n i k a t i e - o r aan tussen de b u r e a u s b u i t e n l a n d an de universiteiten e n de N U P 'IC In de zestallige redaktie worden twee leden door deze b u r e a u s lenoemd Over de oprichting eert H a n v a n der Horst, zelf p a s dert enkele j a r e n als r e d a k t e u r bij verzicht a a n de slag. ' H e t was edkoper stukken a a n e e n te m e in tot een periodiek d a n ze a p a r t nd te sturen ' Vluchtige lezing van de eerste n u m m e r s bevestigt inderdaad de indruk van een medeImgenblad, d a t niet verder gaat .n het achter e l k a a r plaatsen v a n aantal vaak letterlijk u i t offile rapporten en nota's overgenomen berichten Opvallend is de ruime belangstelling voor konferenties en rapporten v a n de Verenigde Naties, die later vnjwel geheel zal verdwijnen

ï

Het blad heeft in h e t begin k e n n e lijk nogal geworsteld m e t de juiste afbakening van onderwerpen Al na een jaar dwingt de redaktie zichzelf tot een aktiever selektie meer aandacht voor h e t b u i t e n l a n d s beleid van universiteiten, m e e r bijdragen van de b u r e a u s buitenland, meer informatie over ontwikkeImgsprojekten en i n t e r n a t i o n a a l onderwijs Minder r u i m t e zou uitgetrokken moeten worden voor algemene, met op h e t onderwijs toegespitste informatie over ontwikkehngssamenwerking Themanulnmers volgen over 'Afrika', ' S u nname', 'Universiteiten m Latijns Amerika', 'Voedsel' en ' R u r a l e ontwikkeling', dat alles in relatie m e t onderwijs en onderzoek Van der Horst is tevreden m e t de huidige, volgens h e m evenwichtige samenstelling van onderwerpen. l'Als ledere abonnee zich er m a a r in ikan vinden en bepaalde onderwerpen of landen m a a r niet onevenredig veel aandacht krijgen ' Minder tevreden is hij over h e t g e n n g e aereik van het blad ' H e t wereldje ?ande universitaire ontwikkelingsamenwerking met zijn eigen wet«J^egels, en organen is voor buie r p a a n d e r s h a a s t ontoegankeyk.' Dit wordt volgens h e m n o g 'ersterkt door een eigen 'vakjarI ,'on' en een flinke dosis 'vakcynisI ne*! 'Overzicht moet de grenzen I 'an dat wereldje openbreken,' zegt ly Tot op zekere hoogte l u k t dit jiokwei meenthij V a n d e j a a r l y k s e I len procent ledenaanwas - 'De T e 1 egraaf zou er voor tekenen' - zou I en groot deel afkomstig z y n u i t de rote kring van b u i t e n s t a a n d e r s

aktimten, maar liet het lezerspubliek van cht e r u i t ' Van der Horst. 'venvegend Imks, linkser d a n de

Simon

Kooistra

doorsnee v a n de universitaire bevolking. De P P R IS oververtegenwoordigd Toch z y n onze lezers geen aktivisten H e t z y n v a k m e n sen, die h u n kennis willen delen m e t een land dat er nog niet a a n is toegekomen.' Hoewel de a a r d van h e t blad m e t zich m e e b r e n g t d a t de schryvers en de lezers zich intensief voelen betrokken bij de inhoud, is h e t volgens de e i n d r e d a k t e u r nog te weinig een platform w a a r e r v a n n -

over de vraag in hoeverre universitaire ontwikkelingssamenwerking ten goede k o m t en k a n komen v a n de a r m s t e bevolkingsgroepen m een land. Dit 'doelgroepenbeleid' is een van de twee pylers v a n de Nederlandse ontwikkelingsinspanning De a n d e r e is h e t bevorderen van 'self reliance', d a t wil zeggen o n t wikkeling op eigen k r a c h t , m a a r over de vervulling door universiteit e n v a n die eis b e s t a a t weinig twyfel. Het ' a r m s t e n ' - k r i t e n u m wordt vooral vaak te berde g e b r a c h t by samenwerking m e t Indonesische instellingen, h e t l a n d m e t de meeste universitaire Projekten Een r e pressief geregeerd land als I n d o n e sië zou volgens de k n t i e k geen sociaal-ekonomisch beleid voeren dat r e c h t doet a a n de a r m s t e bevolkingsgroepen, zodat de h u l p a a n universiteiten ook blyft h a n g e n m de hogere lagen v a n de bevolking Een felle verwoorder van deze k r i tiek is de sociaal-geograaf G e r r i t Jongkind, die vorig j a a r een geruchtmakende doktoraalscriptie u i t b r a c h t over 'de Vrije Universiteit m Indonesië' Ook m de Overzicht-kolommen h e b b e n z y n p e n n e v r u c h t e n h u n weg m e e r m a a l s gevonden en veel reakties opgeroepen v a n onder meer Nederlandse wetenschappers a a n Indonesische universiteiten, de meest direkt bet r o k k e n e n dus

'Gereformeerde armenzorg' Van der Horst over de bezwaren van J o n g k i n d 'Typisch de m e n t a l i teit van de gereformeerde a r m e n zorg D a a r o n d e r waren ook m e n s e n

Philippiincn Disco Dior ondcrvoc '

gedwongen onze eigen s t a n d p u n t e n zo goed mogelijk te formuleren.' Een liberale opstelling, die af en t o e boeiende leesstof oplevert. J a m m e r is d a t in Overzicht zo weinig m e n i n g e n doorklinken van m e n s e n in de derde wereld zelf. Soms s t a a t er wel een interview in m e t een of a n d e r e professor v a n een of a n d e r e 'counterpart', m a a r h e t blyft summier. H a n van der Horst ziet deze leemte ook wel, m a a r zegt de middelen niet t e hebben o m er

t y d e n s h e t gesprek, vlak b u i t e n h e t beeld, aanwezig was.

Wedstrijd Om t e stimuleren d a t toch b y d r a gen u i t ontwikkelingslanden binn e n k o m e n heeft Over2acht t e r gelegenheid v a n h e t tienjarig j u b ü e u m een wedstryd georganiseerd m h e t schryven v a n een artikel over persoonlyke ervaringen m e t universit a i r onderwys i n de derde wereld. De beste inzendingen worden gepubliceerd m h e t n o v e m b e r - n u m m e r en beloond m e t geldpryzen. Verder spreekt V a n der H o r s t als wens voor de toekomst u i t d a t h e t lezersbestand zich zal verdubbelen. Het potentiële publiek w a a r h y zich op werpt alle wetenschappelyk onderzoekers en s t u d e n t e n die zich op een of a n d e r e wyze m e t ontwikkelingsproblematiek onledig h o u d e n . Ook voor h e n wil Overzicht een platform zyn. M a a r een groot blad zal Overzicht nooit worden D a a r voor IS de universitaire ontwikkelingssamenwerking een te m a r g i naal onderdeel van de totale relatie met de derde wereld. Of, zoals H a n van der H o r s t h e t u i t d r u k t : 'Wy z y n m a a r een stofje m de echte ontwikkelingssamenwerking ' Voor een gratis proeftiummer van Over zicht of een abonnement (ƒ 22,50 per jaarl wende men zich tot MXTFFIC, Postbus 90734, Den Haag, tel 070^574201, tst 222

Jaarboek VU 1978-1979 uit Han van der Horst op reportage op de gen van betrokkenen worden uitgewisseld ' H e t moet toch heel aardig zyn voor een veldwerker in Columbia om te lezen hoe h e t een kollega m T a n z a n i a vergaat,' aldus V a n der H o r s t H y heeft er wel begrip voor d a t projektmedewerkers weinig t y d hebben om s t u k k e n voor Overzicht te schryven 'Ze doen zwaar en frustrerend werk.' Hy o n t k e n t d a t projektmedewerkers onwelwillend tegenover publiciteit zouden s t a a n : 'Ze zyn er vaak niet zo op gericht Ze schryven wel h u n rapporten, m a a r a a n h e t inlichten v a n een groter publiek denken ze niet zo gauw ' D a t ze er wel toe bereid zyn blykt volgens Van der Horst u i t zyn recente reis door de Philippynen, w a a r h y n a a r zyn zeggen de volste medewerking heeft gehad van werkers te velde. Een voortdurende diskussie in Overzicht, w a a r wel menig veldwerker zich in gemengd heeft, is die

Phihpptjnen die by de s t e u n t r e k k e r s door h e t r a a m n a a r b i n n e n g l u u r d e n om t e k y k e n of ze geen roomboter op h u n brood hadden, of ze dus wel a r m genoeg waren ' Van der Horst is van m e n i n g d a t als de regering van een land m e t klopt, zoals m Indonesië en by voorbeeld m Vietnam, d a t n o g geen beletsel hoeft te vormen voor samenwerking m e t een universiteit m d a t land ' J e moet k y k e n n a a r de Projekten," zegt hy, 'opleiding v a n n a t u u r k u n d e - l e r a r e n is wel goeie ontwikkelingssamenwerking, m a a r h e t m a k e n van een windtunnel n i e t ' Konkluderend ' J e k a n dus ook een slecht projekt hebben in een goed land ' I n Overzicht k a n in elk geval iedereen zijn ei kwijt, hoezeer d e i n h o u d ook afwijkt v a n de NUFFIC-visie. Van der Horst: 'Het is goed als we ons h e t v u u r n a a a n de s c h e n e n l a t e n leggen, w a n t d a n worden we

iets a a n t e doen ' J e zou d a n een a a n t a l korrespondenten moeten a a n t r e k k e n , m a a r probeer die m a a r eens te vinden De meeste derde wereld-joumalisten z y n t r o u w e n s in overheidsdienst en als zodanig spreekbuis van officiële regeringss t a n d p u n t e n I n de meeste ontwikkelingslanden IS m e n m e t gewend a a n de vryheid v a n media die wy hier k e n n e n D a a r o m worden Nederlandse journalisten ook vaak wantrouwig bejegend ' Een illustrerend voorbeeld van dit laatste is de ervaring van een Nederlandse filmmaakster die in opd r a c h t v a n h e t Nederlandse ministerie v a n ontwikkelingssamenwerking een docente a a n een T a n ziaans i n s t i t u u t wilde interviewen, die zojuist een byscholmgscursus h a d gevolgd in Nederland De direct e u r v a n h e t i n s t i t u u t wilde eerst een repetitie van h e t interview De ondervraagster weigerde dit, m a a r moest we! toestaan d a t de d i r e k t e u r

K o r t geleden is h e t VU j a a r b o e k over de periode 1978-1979 verschenen H e t boek bevat o.a. h e t bestuursverslag v a n h e t cursusjaar 1978-1979, lyst van nieuwbenoemde hoogleraren e n lectoren, wetenschappelyke congressen die in deze periode gehouden zyn, a a n t a l l e n studenten, gepromoveerden e.d. (De publikaties v a n hoogleraren, lectoren, a n d e r e docenten e n leden van de wetenschappelyke staf, alsmede van i n s t i t u t e n zyn vermeld in h e t a p a r t verschenen W e t e n s c h a p pelyke Verslag 1979). Belangstellenden k u n n e n h e t jaarboek gratis afhalen by h e t I n f o r m a t i e c e n t r u m k lD-03, Hoofdgebouw.

m

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen