Ad Valvas 1981-1982 - pagina 313

AD VALVAS — 26 MAART 1982

Geen colleges aan Neêrlands jongste universiteit. Studenten zelf op pad voor oplossen medische problemen

In Maastricht word je snel en plezierig dokter „In Maastricht wordt er nadrukkelijk naar gestreefd het onderwijs zo in te richten, dat het zoveel mogelijk leer­ en vormingsgericht is en zo weinig mogelijk examengericht. Men gaat er daarbij van uit, dat iemand die het gymnasium of atheneum met goed gevolg heeft doorlopen, er in principe toe in staat moet zijn, het geboden onderwijs met bevredigend resultaat te volgen. Als dat bij nogal wat studenten niet het geval mocht blijken, mag men niet zonder meer aannemen, dat dat aan die studenten ligt. Het ligt meer voor de hand, dat er dan ergens anders iets fout zit, bijvoorbeeld in het onder­ wijssysteem". Deze woorden, neergeschreven door de dienst VoorMchting van de Rijksuniversiteit Limburg in een brochu­ re over de medische fakulteit aldaar, duiden al enigszins op de onorthodoxe kijk op onderwijsprocessen. Wanneer ook nog blijkt dat de studieresultaten van de medische fakulteit in Maastricht beduidend beter zijn dan die van de gewone medische opleidingen in Nederland, dan mag sprake zijn van een experiment dat wellicht een keerpunt betekent in het denken over het universitaire studeren. „Hoe anders word je dokter in Maastricht"? Onder dit motto organiseerde „Me­ dok", medische studentenvereniging aan de VU, „in het kader van haar ledenwerfweek" een informatie­ en diskussieavond over de opleiding in Limburg. De universiteit in Maastricht is de jongste in Nederland. Via speciale wetgevmg was het mogelijk d a t de universiteit aanvankelijk slechts de studierichting medicijnen omvatte. In 1980 werd de universiteit uitgebreid met de Algemene Fakulteit met de studierichtmg sociale geneeskunde. En september aanstaande zal de stu­ die rechten gaan draaien. Gemeen­ schappelijk aan die verschillende stu­ dierichtingen IS d a t men de mogelijk­ heid benut om de opleidingen van de grond af opnieuw te doordenken en op te zetten. Bij medicijnen houdt d a t in d a t ge­ tracht wordt de grote Veranderingen die zich voordoen op het gebied van gezondheidszorg, medische kennis en patientengedrag door te laten klmken m het onderwijsprogramma. Zo is de medische kennis explosief gegroeid en het is in de Maastrichtse filosofie dan ook een illusie te menen, dat de student in de opleiding een kompleet beeld van de medische wetenschap zou kunnen verwerven. Bovendien verandert de kennis snel en ziJn in­ zichten van vandaag overmorgen al­ weer verouderd. In zo'n situatie is het van belang m de opleiding een sterk accent te leggen op het ontwikkelen van het vermogen zelfstandig medi­ sche problemen op te lossen en met

Advertentie

met onze studentenpas komt u over de minimum loongrens

UITZENDBURO JVan Baerlestraat 45 ­ Amsterdam |

Tel 020 ­ 765246 Vjjzelstraat 55 ­ Amsterdam Tel 020­229214

elders Maastricht elders Maastricht afgestudeerd 21% 88% 0% 58% nog bezig 61% 10% 80% 32% studie gestaakt 18% 2% 20% 10% Overigens moet nog aangetekend worden dat 80% van de Maastrichtse studiestakers uit 197S ermee ophield nadat zij het doktoraal­examen in de geneeskunde met succes hadden afgelegd en zich dus niet speciali­ seerden.

het IS wel denkbaar. Als je zo'n stu­ dent echter een kwartiertje naar de bibliotheek laat gaan, komt 'ie terug met een grote hoeveelheid kennis." De op de diskussie­avond aanwezige medische student Wilbert Dominicus uit Maastricht meldde d a t hij m het begin van z'n studie wel enige moeite had om te wennen aan het nieuwe onderwijssysteem. „Het is ten opzich­ te van de middelbare school een forse omschakeling In eerste instantie ben j e aan h e t experimenteren en zoeken naar een vorm voor het studeren. Maar in de kursussen studievaardig­ heden leer je om je eigen kennis op te bouwen, je leert de zekerheid te krij­ gen dat je een probleem altijd wel in een handboek kunt opzoeken." Al met al zyn de studenten dik tevreden met deze onderwysopzet, waann de nadruk wordt gelegd op eigen verant­

Wim Crezee behulp van de moderne middelen de benodigde informatie te vergaren. Voorts doen zich op het terrein van de gezondheidszorg sterke verandenn­ gen voor: de versterking van de eer­ stelijnszorg, met nadruk op preventie en voorlichtmg, betekent d a t de arts meer moet samenwerken met para­ medici en met­medische kollega's. Rekening houdend met deze verande­ ringen in de beroepsrol van de arts plus het toepassen van moderne on­ derwijskundige mzichten leidt ertoe dat de medische opleidmg in Maas­ tricht fundamenteel verschilt van de meer traditionele opleidingen in den lande Het trefwoord is hier ,probleemge­ stuurd onderwijs". Terwijl in de tradi­ tionele opleidmgen diverse basisvak­ ken via hoorcolleges gedoceerd wor­ den en de student zelf maar het ver­ band tussen de grote hoeveelheid stof moet leggen, probeert men in Maas­ tricht deze mtegratie in het onderwijs­ programma zelf te leggen. Het onder­ wus is daartoe georganiseerd rond blokken van zes weken. De student is in die periode full­time met een be­ paald thema bezig, bijvoorbeeld „kortademigheid en pün op de borst", „psychosomatische reakties", „de ou­ dere mens" enzovoorts. De student struktureert zijn leeraktiviteiten rondom de thema's via een onderwijs­ groep van zo'n acht mensen, aange­ vuld met een zogenaamde tutor, wiens taak niet zozeer ligt op de inhoudelijke inbreng, maar om de kwaliteit van het werken in de groep te bewaken en te bevorderen. De groep stelt­binnen het thema zelf de leerdoelen op en de studenten gaan al dan niet individueel op pad om de informatie over de door henzelf gestel­ de vragen te verzamelen: door het raadplegen van de handboeken, het afluisteren en bekijken van de ruim­ schoots aanwezige geluids­ en video­ banden. BUjven er dan nog vragen onbeantwoord d a n zoekt de groep kontakt met een staflid, een „m­ houdsdeskundige". De door de onder­ wijsgroep bestudeerde problemen zijn soms van dien aard, d a t er vrijwel de gehele medische wetenschap aan op­ gehangen kan worden. De student maakt echter zelf uit hoe uitgebreid hij op konkrete vragen ingaat, wat hij nü doet en wat hij later in een ander verband denkt te bestuderen.

Toets

De Vakaturebank |

W.H.F W Wijnen, een van de belang­ rijkste mensen achter h e t ontwikke­ len van dit onderwijsmodel. In het Maastrichtse onderwysmodel wordt niet gesproken van tentamen, maar van „voortgangsevaluaties". Dat is niet een ander woord voor een zelfde door studenten zo verafschuw­ de praktijk, maar staat ook voor een andere filosofie van leren en studeren. „De voortgangstoetsen zyn eerder een sturend element voor de student zelf, dan een hordeloop waar de student al of met struikelt", zegt prof Wijnen. „We vragen niet naar kennis van h e t soort „dat heb ik volgende week weer vergeten". We leggen alle studenten ­ of ze nu eerstejaars of zesdejaars zyn ­ vier keer per jaar dezelfde voortgang­ stoets voor. In die toets komt datgene aan de orde waarvan de fakulteit meent d a t iedere medicus het zou

studieresultaten van de medische fakulteit in Maastricht, vergeleken met die van een gewone medische fakulteit in Nederland. De, vergelij­ king is gemaakt op 1 november 1981. De cijfers staan voor de jaargroepen die in 1974 resp. 1975 met de studie begonnen.

De traditionele hoorcolleges zijn in Maastricht afgeschaft. „Bij die tradi­ tionele colleges krijgen studenten vaak om de vijftig minuten weer wat anders voorgeschoteld en moet de student elke keer weer omschakelen, terwijl hiJ net zo lekker bezig was met een bepaald probleem", zegt prof.

werken om het thema van het desbe­ treffende onderwijsblok voldoende veelzijdig tot ziJn recht te laten ko­ men. Bovendien is het toch overbodig om wat in handboeken beschreven staat ook nog eens een keertje te gaan doceren. Dat materiaal kun je beter vastleggen op een videoband of cas­ sette, dan IS het voor de student ook flexibeler te bereiken. Dan hoeft de student niet op een vast tijdstip op een vaste plaats te zijn en kan hy' zelf beslissen wanneer h^ het nodig heeft. Wanneer je als student zelf iets uit­ zoekt, dan weet je het beter dan wanneer je het door de docent op h e t moment d a t hij d a t wil, knjgt voorge­ kauwd Door het thematische blokon­ derwijs weetje waarom kennis op een gegeven moment belangrijk is " Nadat een student in de zaal al naar voren gebracht had d a t het huidige programma aan de VU hem regelma­ tig tot wanhoop bracht, vroeg een andere medicus­in­spé belangstellend naar de mogelijkheden om over te kunnen stappen naar de universiteit van Maastncht. Jammer genoeg blij­ ken de huidige bepalingen zich daar­ tegen te verzetten. „Het onderwus aan de fakulteit der genees­ kunde" IS een heldere brochure over de inrichting en achterliggende filosofie van het medisch onderwijs m Maastncht Uitga­ ve dienst Voorlichting Ryksumversiteit Limburg, postbus 616, 6200 MD Maastncht Tel 043­888313

Burgeren openbaar bestuur Vervolg vanpag. 3

prof. W.H.F.W. Wijnen,' hoogleraar onderzoek en ontwikkeling ondenvijs. moeten weten. Eerstejaars halen na­ tuurlek een vnj lage score op deze toets, maar d a t vinden we niet erg, want dat is nu juist de reden dat ze de opleiding volgen. De studenten kun­ nen door de toetsen zelf vaststellen op welke gebieden ze een relatieve voor­ sprong of achterstand hebben, ­ 't is een leermiddel." „Het tentamen­gericht studeren wordt daardoor vermeden. Als ie­ mand een bepaald moment geïnteres­ seerd is in bijvoorbeeld de hartproble­ matiek, dan k a n hij zijn gang gaan, want het maakt niet uit ofje dat nu in het tweede of vierde jaar bestudeert." Stampwerk voor de toets heeft vol­ gens Wijnen geen zin, want de vragen uit de voortgangstoetsen bestrijken zo'n breed terrein, d a t h e t voor stu­ denten onmogelijk is zich speciaal daarop voor te bereiden. Bestaat nu niet het gevaar, was een van de vragen op de diskussie­avond, dat de student door dié sterke pro­ bleemorientatie aan het einde van de studie systematisch witte plekken in z'n kenmspakket heeft? Door de opbouw van de onderwijs­ blokken door de jaren heen is de kans daarop volgens Wijnen klein. „Maar

van het hoger

woordelijkheid en zeUwerkzaamheid. Er is wel gesuggereerd dat de ministe­ riele plaimenmakers uit Den Haag in de Maastrichtse opleiding niet alleen een onderwijskundig experiment, maar ook een aardige proeftuin voor bezuinigingen op het wetenschappe­ lijk onderwijs zien. Dit is niet per definitie een slechte zaak voor de kwaliteit van onderwijs en onderzoek, want de beschikbare onderwijstijd wordt volgens Wijnen op een andere wijze dan bij de traditionele instellin­ gen gebruikt. „Bijvoorbeeld de tijd die elders nodig is voor het geven van colleges is bij ons tot nul geredu­ ceerd."

mag worden voor de mening van een buurt. De selektie wordt immers m de praktijk veelal bepaald door het in een buurt beschikbare potentieel aan kwerulanten, de leeftijdsopbouw van de buurt en de daarmee samenhan­ gende hoeveelheid vnje tijd, waarover de buurtbewoner beschikt, zoals een van de journalisten tijdens het persge­ sprek cynisch opmerkte. Fleurke geeft dat v/el toe maar er is altijd nog de gemeenteraad, die buurtbelangen tegen elkaar afweegt en beshst over de voornaamste prioriteiten Een ge­ meenteraad, die op zijn beurt natuur­ Ujk weer goeddeels uit de beperkte krmg van meuwe vrijgestelden be­ staat. Fleurke: „Het alternatief zou zijn, dat je ambtenaren maar overal over laat beslissen Ook al is een buurt niet optimaal representatief vertegen­ woordigd in een projektgroep, de m­ breng van de vertegenwoordiger die participeert moetje wel honoreren. J e kunt participatie nu één keer niet afdwingen. J e zou bijvoorbeeld kun­ nen proberen via lokale radio en tele­ visie de belanghebbende bevolking te enthousiasmeren om him inbreng te leveren." Voor deelgemeenteraden als middel om bestuur en burger dichter bij el­ kaar te brengen, bleek Fleurke ten­ slotte niet veel te voelen. Een extra bestuurslaag geeft maar coördinatie­ problemen en bovendien pak je de problemen niet bij de wortel aan: het sterker en toegankelijk maken van de organisatie van het gemeentelijk apa­ raat.

flexibel StudentvriendeUjk studeren dus. Maar wat vinden de docenten van dit onorthodoxe onderwijssysteem? Wij­ nen daarover: „Ach, we hebben ook wel docenten die van tijd tot tijd vragen „wanneer gaan we weer ge­ woon doen?" Aan de andere kant denk ik dat voor docenten dit systeem creatiever is. J e leert noodgedwongen om met andere specialisten samen te

Advertenties opgeven bij

Bureau Van Vliet B.V., Postbus 20, 2040 AA Zandvoort Telefoon 02507­14745

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen