Ad Valvas 1981-1982 - pagina 30

AD VALVH/|£

De bouw van de nieuwe polikliniek van het AZVU en de uitbreiding West van de kliniek is in volle gang. Als alles meezit zal het ziekenhuiskomplex in 1985 twee en een half keer zo groot zijn geworden als nu. En dat voor een bedrag van ± 290 miljoen gulden volgens het huidige prijspeil. Ongeveer even duur als de bouw van de Stopera, het stadhuis/muziektheater waarvoor begin volgend j a a r de eerste paal de grond ingaat als het ooit zover komt tenminste. Zoveel stof als de bouwplannen voor een Sto­ pera hebben doen opwaaien, letterlijk op het braaklig­ gende Waterlooplein én in de pers, zo weinig lees je eigen­ lijk over de evenveel overheidsgeld vereisende bouw­ plannen van het AZVU. En dan doel ik vooral op de archi­ tectonische kant van de zaak want over de enorme ruim­ tenood binnen het ziekenhuis is de afgelopen jaren natuurlijk wel heel wat geschreven. Merkwaardig eigenlijk dat gebrek aan interesse want het AZVU leeft als ziekenhuis onder de bevolking van Am­ sterdam en de regio zeker niet minder dan straks de Sto­ pera. Dagelijk houden zich in het VU/AZVU­komplex zo'n 30.000 mensen op en in het ziekenhuis alleen al zijn jaarlijks zo'n 300.000 consulten. Reden genoeg om dus eens wat aandacht te besteden aan de vormgeving van dat komplex en dan met name de nieuwbouw ervan. I n universiteitssteden als U t r e c h t en Nijmegen is h e t voor universitai­ r e nieuwbouw gebruikte grondop­ pervlak enkele m a l e n groter H e t grote voordeel v a n die hoge bouw­ dichtheid is volgens architect P e t e r Snel d a t e r n u een e c h t s t u k stad' a a n h e t o n t s t a a n is In de bepaald n i e t levendige t u i n s t a d ' B u i t e n v e l ­ dert IS d a t geen luxe De VU geeft in zekere zin k a r a k t e r a a n deze saaie wijk by de opzet w a a n n t r o u w e n s nog wel v a n enige funktiemenging ­ de funkties wonen e n werken ­ s p r a k e is Overigens k u n je beslist niet zeggen d a t de VU n a a r buiten toe een duidelijke wijkfunktie ver­ vult ol h e t moest de parkeerover­ last zijn w a a r m e e de VU de b u u r t heeft opgescheept E e n duidelijker voordeel v a n de hoge bebouwings dichtheid is d a t de c o n c e n t r a t i e v a n faculteiten e n h e t ziekenhuis de k o m m u n i k a t i e t u s ­ sen faculteiten e n die tussen VU e n AZVU sterk bevordert De grote concentratie van mensen op het VU/AZVU­terrem biedt wel dege­ lijk mogelijkheden voor h e t o n t ­ s t a a n van een gezelUg 'stadachtig' geheel Alleen zijn die mogelijkhe­ den totnogtoe onvoldoende m t g e ­ b u i t D e n u m uitvoering zijnde n i e u w b o u w p l a n n e n v a n h e t zie­ k e n h u i s bieden ook weer k a n s e n op de kreatie v a n een gezeUig stukje stad m h e t meest gnjze gedeelte v a n Buitenveldert Echter ook n u zit h e t de ontwerpers w a a r h e t g a a t om h e t bmtengebied n e t als destijds by h e t v u ­ h o o f d g e b o u w m e t erg m e e L a t e n we eerst eens n a a r de vorm­ geving v a n de nieuwbouw kijken H e t klinkt misschien gek, zegt P e ­ t e r Snel, m a a r eigenlijk is h e t m a a r goed d a t h e t hele komplex s t r a k s w o r d t doorsneden door de D e Boele­ l a a n , die ook nog eens flink wordt verbreed D a t heeft namelijk t o t ge­ volg d a t h e t geheel veel m i n d e r massaal wordt d a n bijvoorbeeld h e t nieuwe Academisch Medisch Cen­ t r u m d a t m feite e e n doorlopende struktuur kent H e t s t u k D e Boelelaan t u s s e n de nieuwe polikhniek e n de uitbrei­ ding West v a n de b e s t a a n d e kliniek wordt overbrugd door een grote o v e r s p a n n i n g die is o p g e h a n g e n a a n een zestal zware liggers Behal­ ve als verbindingsschakel tussen h e t ziekenhuis en de polikliniek fungeert de b r u g ook als onderko­ m e n v a n voornamelijk laboratoria die hier gecentraliseerd h u n p l a a t s knjgen Ondergronds k o m t op deze p l a a t s ook nog een t u n n e l als ver­ bindingsroute De De Boelelaan zorgt er dus voor d a t er ruimtelijk en visueel een scheiding bestaat tussen khniek en polikliniek wat de overzichtelijkheid verhoogt terwijl funktioneel die scheiding wordt op­ geheven door h e t bruggebouw Dit fungeert bovendien als m a r k a n t e blikvanger voor h e t verkeer over de Amstelveenseweg, de Buitenvel­ dertselaan e n De Boelelaan zelf De dragende balken worden namelijk gemarkeerd door enorme vleugels v a n zo'n 40 m e t e r J e n g t e en enkele m e t e r s hoog die zo verzekert a r c h i ­ tect Snel p u u r konstruktief zijn G e e n loze symbohek dus De nieuwe p o h wordt wel behoorUjk groot (voorlopig 50 000 v i e r k a n t e m e t e r vloeroppervlak) m a a r niet zo hoog, zes lagen w a a r v a n er vier boven de grond uitsteken D e m o g e ­ lijkheid wordt opengehouden d a t d a a r nog d n e lagen opkomen m a a r dan m e t over h e t hele oppervlak Aaxi h e t gebouw al was h e t alleen al

o m d a t de lichthoven in h e t gebouw dan geen daglicht meer zouden k u n n e n opvangen Ook wordt de mogelijkheid open gehouden d a t uitbreiding West de a a n s l u i t i n g op de huidige kliniek die voorlopig even hoog wordt als de poli in de toekomst even hoog g a a t worden als h e t oude ziekenhuis I n h e t ge­ val d a t er m a x i m a a l wordt ver­ hoogd blijft e r een hoogteverschil tussen h e t oude ziekenhuis en de nieuwe polikliniek O m nog even de toekomstige om­ v a n g te vergelijken m e t h e t veel massalere academisch c e n t r u m in de Bullewyk v a n de UvA dit heeft een totale vloeroppervlak van 190 200 v i e r k a n t e m e t e r terwijl h e t AZVU­komplex in totaal uiteinde­ lijk tussen de 160 en 180 000 vier­ k a n t e m e t e r wordt Ook h e t AZVU wordt dus behoorlijk omvangrijk O m massahteit t e ver­ mijdenmoet m e n h e t dus i n een levendige a r c h i t e c t u u r zoeken De gevelwanden bijvoorbeeld worden weliswaar flink lang m a a r ze sprin­ gen diverse m a l e n in onder m e e r door de lift­ en t r a p s c h a c h t e n die boven de gevel u i t r e i k e n en zo ver­ levendigende accenten h i e n n vor­ m e n W a a r m e e P e t e r Snel de fout vermijdt die n a a r zijn m e n i n g bij de langgerekte kantoorgevels v a n de S t o p e r a wordt g e m a a k t w a a r de s c h a c h t e n een einc^e voor h e t hoogste p u n t van de gevel ophou­ den zodat deze n i e t visueel wordt gebroken wat hier n u juist zo wen­ selijk was geweest

Minder beton De a r c h i t e c t e n g r o e p '69 w a a r t o e Snel sinds 1966 b e h o o r t heeft ook h e t VU­hoofdgebouw o n t w o r p e n , r e d e n w a a r o m we h e m m e t ver­

Goede samenwerking tussen ara

'Opeens komt er é Jaap Kamerling t e n m i n s t e een w a n d zou worden beschilderd en ook h a d d e n de in­ wendige h o e k e n v a n h e t hoofdge­ bouw k l e u r m o e t e n k r g g e n . W e h a d d e n m e t n a m e ook door kleur­ toepassing h e t onderscheid t u s s e n o p e n b a r e en p r i v e ­ r u i m t e n in h e t hoofdgebouw willen a c c e n t u e r e n ' M a a r d a t is allemaal niet doorge­ g a a n , in feite is d a t uitbezuinigd. En d a t t e r w g l h e t hoofdgebouw t o e n h e t k l a a r k w a m n i e t alleen h e t grootste gebouw v a n Amster­ d a m was m a a r ook h e t goedkoopst in bouwkosten per m'.' , Voor de nieuwbouw van h e t zieken­ h u i s is de begroting iets r u i m e r ook al k a n er nog m e t getipt worden a a n de begroting van h e t meuWe UvA­ ziekenhuis D a t ziekenhuis is,reke­ n i n g gehouden m e t h e t verschil m omvang m e t de AZVU­nieuwbouw d u u r d e r 190 200 m= voor m to­ t a a l 750 miljoen by oplevering te­ gen 86 000 m ' AZVU­nieuwbouw (in uitvoering) voor 290 miljoen Een v a n de oorzaken d a a r v a n is d a t a a n elke verdieping van de AMC­gebou­ wen een technische laag is toege­ voegd zodat in feite elke etage u i t twee lagen b e s t a a t E n d a t is n a ­ t u u r l y k erg kostbaar By de nieuwe poll v a n h e t AZVU is alleen de hoogste van de zes bouwlagen gere­ serveerd voor de technische voor­ zieningen Als er in de toekomst nog eens d n e lagen e x t r a bovenop k o ­ m e n k o m t de technische laag dus middenin h e t definitieve gebouw t e liggen wat erg efficient is vertelt Snel W a t ons een beetje verbaast is de e n o r m e o m v a n g van de nieuwe po­ likliniek i n vergelyking m e t de be­ s t a a n d e b a r a k k e n Snel ' D a t lykt inderdaad gek j a m a a r de oude e n de nieuwe kliniek k u n je nauwelyks m e t e l k a a r vergelyken E r is de t e n ­ dens om steeds meer poliklinisch te g a a n doen I n de oude polikliniek werd je alleen onderzocht en niet behandeld Als h e t ernstig was g m g je n a a r de klmiek H e t wordt echter ook operatief steeds b e t e r mogelyk om ziektes poliklinisch te b e h a n d e ­ len Door de technische vorderin­ gen worden de methodes m i n d e r i n g r y p e n d e n hoeft m e n m i n d e r vaak p a t i ë n t e n op t e n e m e n De

Architect Peter Snel over svjn samenwerking dan gein in het ontwerp' hoogde belangstelling vroegen n a a r de beoogde gevelvulling v a n de nieuwbouw. ' H e t w o r d t m i n d e r g n j s d a n h e t hoofdgebouw en er k o m t m i n d e r b e t o n in de gevel* a n t w o o r d t hij t o t mijn opluchting. De gevels worden deels v a n b e t o n m e t b a l k o n s m a a r er k o m t ook veel metselwerk in m e t roodachtig b a k ­ steen e n de kozijnen worden zelfs van hout. Snel, die zelf alleen bij de uitwer­ king e n detaillering v a n h e t hoofd­ gebouw IS b e t r o k k e n geweest (aula en r e s t a u r a n t o.a.) geeft t o e d a t h e t hoofdgebouw veel t e grijs is gewor­ den. ' M a a r de oorspronkelijke be­ doeling was wel d a t in de k a m e r s

met Be Laaf 'Opeens komt er

polikliniek k r y g t n u z'n eigen r o n t ­ g e n k a m e r s funktieonderzoek en behandelingsmogelykheden Een a n d e r e reden w a a r o m er zoveel r u i m t e by moest k o m e n is d a t veel AZVU­medewerkers op dit m o m e n t zo ongeveer by elkaar op schoot zit­ t e n Voor nieuw aangestelde mede­ werkers was eigenlyk geen r u i m t e beschikbaar alles was al i n g e d i k t ' I n d e r d a a d h e r i n n e r e n we ons de talryke ruimteproblemen die er voortdurend geweest zyn, proble­ m e n die soms zelfs hoogleraren tot de eis b r a c h t e n h u n afdeling m a a r te sluiten o m d a t h e t zo niet langer kon zoals destyds by n e u r o c h i r u r ­ gie

Overzichtelijk Een konsekwentie v a n de poliklini­ s e n n g is dat er een steeds d r u k k e r p a t i e n t e n v e r k e e r v a n e n n a a r de polikliniek k a n worden verwacht D a a r is door de ontwerpers heel uit­ drukkelyk rekening mee gehouden Architect en k u n s t e n a a r s h e b b e n d a a r leuke oplossingen voor be­ d a c h t H u n u i t g a n g s p u n t is d a t de p a t i ë n t e n zo zelfstandig mogelyk h u n weg moeten k u n n e n vinden b i n n e n h e t gebouw zodat ze niet iedere witte j a s die zy t e g e n k o m e n hoeven a a n te klampen Het k a r a k ­ ter van h e t polikliniekgebouw wordt vooral daardoor bepaald Ko­ m e n d v a n u i t de e n t r e e a a n h e t voorplein loopt de p a t i e n t over een diagonale s t r a a t ' n a a r de grote centrale hal van de poli Door die diagonale b i n n e n k o m s t s t a a t h y meteen m h e t h a r t van h e t gebouw zowel horizontaal als verticaal, de begane grond is immers de derde laag v a n h e t zes lagen tellende bouwwerk Ook in de inrichting vindt h y de diagonaal t e r u g zodat zyn gang een vanzelfsprekende is V a n u i t de grote h a l wordt h y verder geleld n a a r de wachtpleinen v a n de diverse afdelingen w a a r e e n m e ­ disch­administratieve post is om v a n d a a r u i t de l a a t s t e loopfasen m te g a a n de b e h a n d e l k a m e r Deze 'routing' wordt versterkt door beel­ dende k u n s t en door a a n g e p a s t e i n r i c h t i n g O m d a t de ontwerpers ervan u i t g a a n d a t gebouw en i n ­ richting zelf eigenlyk al voldoende informatie moeten verschaffen om de p a t i e n t of begeleider z y n weg t e laten vinden b e h o u d t de k u n s t e ­ n a a r de vnjheid om i n z y n manifes­ taties zichzelf t e bly ven Zyn k u n s t ­ uitingen hoeven dus m e t helemaal bepaald te worden door de o n e n t e ­ r e n d e funktie e r v a n T u s s e n de vyf en a c h t k u n s t e n a a r s zullen n u wor­ den lutgenodigd om op deze basis h u n ontwerp te m a k e n Voor de beeldende begeleiding v a n de p a t i e n t is een bedrag van 750 000 gulden beschikbaar Geld d a t o p tafel k o m t via de zogeheten een pro­ centsregeling e e n p r o c e n t v a n de kale bouwsom voor h e t a a n b r e n g e n v a n k u n s t w e r k e n H e t probleem is altyd datje d a t percentage p a s k u n t b e r e k e n e n als de b o u w p l a n n e n zelf in een vergevorderd s t a d i u m z y n M a a r d a t is n a t u u r l y k m e t h e t idea­ le m o m e n t voor de k u n s t e n a a r om m t e h a k e n H e t o n t w e r p is d a n meestal voltooid en h y m a g h e t o n t ­ werp d a n nog even w a t oppoetsen, grauwe gevels wat oplappen en door de a r c h i t e c t g e m a a k t e fouten proberen t e verdoezelen By de nieuwbouw v a n h e t AZVU is d a t e c h t e r niet zo gegaan Dankzy e e n subsidie v a n de Amsterdamse k u n s t r a a d v a n 10 000 gulden, een bedrag d a t werd verdubbeld door de AZVU zelf, k o n B e r t de Laaf al m een vroeg s t a d i u m worden inge­ schakeld en kon e r een echte sa­ m e n w e r k i n g m e t P e t e r Snel de a r ­ chitect v a n de grond k o m e n S a m e n m e t M a n a n n e Zwolle i n v e n t a n ­ seerde B e r t de mogelykheden voor de beeldende v e r r y k m g v a n h e t ge­ bouw, later gmg B e r t aUeen verder m nauwe samenwerking met archi­ tect Snel S a m e n d a c h t e n zy n a over de mdeUng v a n de poli, de funkties van de b i n n e n ­ e n b m t e n ­ r u i m t e n en over de v r a a g h o e j e h e t gebouw van b i n n e n zo overzichte­ lyk mogelyk k a n m a k e n I n h e t bruggebouw was byvoorbeeld een m e t glas overdekte vide gedacht over de hele lengte zodat je overal in h e t gebouw k o n t a k t zou hebben m e t h e t zonlicht S a m e n k w a m e n architect en k u n s t e n a a r op h e t idee die vide helemaal door te t r e k k e n tot a a n de centrale hal van de p o h zodat er n u een inpandige s t r a a t g a a t lopen van bruggebouw n a a r de hal m e t zonhcht­toetreding als by een gewone b u i t e n s t r a a t de vide loopt immers tot a a n h e t dak v a n h e t gebouw De w a n d e n van de vide zyn ook weer t r a n s p a r a n t zodat h e t daglicht verder h e t gebouw k a n d o o r d n n g e n D n e patio's of h c h t ­ hoven zorgen voor hetzelfde effect

De meeste wachtpleinen van dei delingen liggen n a a s t of diclitf zo n patio zodat h e t d a g h c h t ma* m a a l k a n worden b e n u t Aanvankelyk h a d de architect plaats v a n de vide een soort uits ring m h e t dak ontworpen, died| de samenwerking m e t de ku« n a a r kon uitgroeien tot een volll ge vide Op een gegeven moni begint h e t te klikken m zo'n sanl werking' vertelt Snel "Opzoni m e n t k o m t er opeens gein ml ontwerp H e t leuke v a n de patio's is datzt zyn ontworpen d a t j e er nog • k a n t e n mee op k u n t B e r t 'De vil hebben we d a a r 80 c m l a t e n zakb zodat je een soort lichtbak lcrijgt|l k u n t e r a a r d e i n gooien voor3Sio( t u i n m a a r je k u n t er later ook al stoi lei voorzieningen aanbrengen slag patio s worden vry toeganketa E e n ligt er vlak n a a s t de ruimteg IS gereserveerd voor de definitj creche voor w a a r s c h y n l y k VU*

AZVU s a m e n en biedt speel lykheden voor de kinderen byvoorbeeld ook oefenruimt«! de afdehng ergotherapie dn| ook in de b u u r t k o m t D a t ligt' m a a l nog open E e n andere k a n oefenmogehjkheden gaai den voor de revaUdatie­afdelif de derde patio is vooral gediu) een soort a g o r a w a a r byvoor De toneelmtvoenngen, tentoo bn h n g e n e n recepties k u n n e n » zie gehouden De patiogevels ve m i n d e r grof worden d a n de bi on gevel o m d a t h e t h i e r toch or fLa soort b i n n e n r u i m t e g a a t Patif vide k u n n e n een belangryketr* va ge leveren a a n de levendig!» Bc overzichtelykheid v a n de n de p o h Ze bevorderen zowel de Bc zontale als de verticale one da v a n p a t i e n t e n begeleider m. Een speciale binnenhuisarc mi zal verder h e t i n t e n e u r vs. de gebouw g a a n aankleden zoJ ril karakterverschillen ontstaat WS sen afdelingen onderling en ^ is b a r e r u i m t e n tegenover meet ro achtige r u i m t e n ga op hc er Crèche st Zit e r m de p l a n n e n voor de t« o\ gebieden a a r d ^ schot, die v ei buitengebieden zyn totnog* ki m blyven steken en hebben hf erg veel verder gebracht il VC Ie tekentafel Hopelyk brengf m p l a n n e n h e t verder d a n debt fraaie ideeën voor h e t bun ns H bied v a n de gebouwen van i Pl versiteit Een k l e m decennï b: leden was er voor de uitvoen m de een procentsregeling vo w nieuwbouw een kommiss oi vormd w a a n n ook al Bert li m zat, de k u n s t e n a a r die dus n«

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen