Ad Valvas 1981-1982 - pagina 321

AD VALVAS — 2 APRIL 1982

5

Wetenschapswinkel UvA viert vijfjarig jubileum

'Vooreen tientje onderzoek Vijf jaren nadat aan de Universiteit van Amsterdam 's lands eerste Wetenschapswinkel openging installeerde CvB-voorzitter Brinkman het bestuur van de VU-wetenschapswinkel, opdat deze binnenkort de poorten kan openen. De installatieplechtigheid aan de VU gebeurde in alle stilte, daar zelfs enkele leden van het winkelbestuur vanwege verkeerd of te laat bezorgde uitnodigingen, verstek moesten laten gaan. De UvA winkeliers daarentegen vierden hun lustrum afgelopen vrijdag met een heuse diesviering, gevolgd door een openbaar debat over de toekomst van klantgebonden onderzoek.

In maart 1977 werd bij een hane^jevol studenten en wetenschappers op de bètafaculteit van de UvA het idee geboren om middels een winkel onderdrukte groeperingen toegang te geven tot het universitaire onderzoek. Dit met slechts als vorm van neutrale serviceverlening, maar met het doel een hefboom te plaatsen binnen het traditionele waarden vnj e wetenschapsbedrijf "Een wetenschapswinkel kan stimuleren dat wetenschappelijk onderzoek wordt gedaan naar problematiek in de maatschappij, die langs de traditionele kanalen geen aandacht krijgt", schreven de grondvesters in de oprichtingsnotulen. In zijn lustrumrede zei Ton van Dijk, voorzitter van de kommissie van advies wetenschapswinkel UvA, dat aan de basis van de WeWl twee ideeën staan: antwoord geven op de vragen van progressieve maatschappelijke groepen en zeggenschap verlenen aan die groepen over het onderzoeksbeleid van de universiteit. Het grondidee van de wetenschapswmkel zal, zeker aan de UvA, velen niet onsymphatiek m de oren klinken. By het 350-jarig bestaan van de UvA januari jongstleden, besteedde rector Bresters zelfs een groot deel van zijn feestrede aan het verlagen van de drempels die toegang geven tot de ivoren wetenschappelijke toren: "Een universiteit is een maatschappelijke mstelling, zij wordt bekostigd door het Nederlandse volk en enig profijt mag de maatschappij daar dan toch wel van verwachten. Het zou te dol zijn als de maatschappij geen beroep zou kunnen doen op het Intellekt dat aanwezig is binnen onze mstellingen van wetenschappelijk onderwas", zei hij bij die gelegenheid. De rector vermeldde ook bestaande twijfels rond het instituut wetenschapswinkel: "Een veelgehoorde tegenwerpmg is, dat de universiteiten hun maatschappelijke fimktle voldoende waarmaken door hun primaire taakstelling, on-

DirkdeHoog derwijs en onderzoek, serieus op te vatten en een goed eindprodukt van hun inspanningen op beide terreinen af te leveren. Natuurlijk is het juist dat hier de aandacht van de universiteiten in de eerste plaats dient te liggen, maar daarnaast zijn er nog zoveel, wemig benutte mogelijkheden om ook via het wetenschappelijk onderzoek vorm te geven aan de dienstverlenende funktie van de universiteit, met name door aantoonbare behoeften in brede lagen van de maatschappij." Ton van Dijk was niet zo gelukkig met het door Bresters opgeworpen dilemma dat de universiteit zich moet laten leiden door een direkt maatschappelijk nut maar tegelijkertijd dat kennisvermeerdering het werkel^ke doel is. Van Dijk: "Zelfs onder erkenning van de claim op kennisvermeerdermg ongeremd door randvoorwaarden van direkt aantoonbaar maatschappelijk nut, dient, waar mogelijk, de Universiteit zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid -m de zin van samenwerking met bepaalde maatschappelijke groepen bij de vaststelling van het onderzoeksbeleid- waar te maken. Deze laatste claim is echter in het verleden bij voortduring ontkend en wü verzekeren nu in een situatie dat verwezenlijking van enigerlei vorm van inspraak van klanten van de Wetenschapswinkel alleen maar mogelijk lijkt ten koste van de traditionele opvatting van taak en funktie van de universiteit" Van Dijk vond deze verschuiving gerechtvaardigd "omdat alle garanties aanwezig zijn ten aanzien van het wetenschappelijk nivo waarop de samenwerking met klanten zal worden uitgevoerd "

leggen als gevolg van verregaande sturmg van het onderzoeksbeleid door de landelyke overheid. Voor zover zich nu een beleid aftekent, zuUen de overheid en de ondernemingen eenvoudiger de weg naar de uni-

FNVwilinvloed op onderzoek versiteit vinden, terwijl organisaties die over weinig of geen geld voor onderzoek beschikken, van de universiteit verbannen zullen worden. Zij kunnen immers niet aan de voorwaarden voldoen die gaan gelden voor de financiering van wetenschappelijk onderzoek " Het Amsterdams FNV distrikt suggereert via een speciale overeenkomst na verloop van tijd tien procent van het onderzoek te reserveren voor direkt maatschappelijk relevant gericht onderzoek. Enige dreigementen laat

Hemelbestoimers Met die stelling van Van Dijk was met iedereen het eens tydens het wat chaotisch georganiseerde lustrumdebat. {"Ik ten gevraagd hier iets te komen zeggen over de tweede stelling, maar ik snap niet waar we nu mee bezig zijn. Wanneer moet ik nu m'n verhaal houden", meldde een genodigde wetenschapswtnkelklant op zeker moment de voorzitster). De rector, die m het openbaar debat min of meer ter verantwoording geroepen werd omdat het universiteitsbestuur maar drie van de tien ingediende onderzoeksvoorstellen van de WeWi wil honoreren, zei dat veel bij de WeWi ingediende vragen wetenschappelijk gezien niet interessant zijn. Wel ' wilde hij het instituut wetenschapswinkel voor het op encyclopedische wijze beantwoorden van vragen binnen de miiversitaire wereld houden. De rector kreeg steun van de andragoog Jan de Jonge, die meewerkt aan een onderzoek naar werkloze jongeren in het kader van een samenwerkingsverband tussen de UvA en het FNV Ton van Dijk, voorzitter van de advieskommissie van de wetenschapswinkel jongerenkontakt: "De meeste vragen van UvA. via de wetenschapswinkel zijn doe vragen, terwijl de wetenschap geïntewinkel, die zulke Projekten mitieert het FNV ook reeds horen: "Het beeld resseerd IS in hoe vragen. Er ligt een kan dan zeer welkom zijn Breskens van de universiteit anno 1982 is niet belangentegensteUing tussen de onvond de ontwikkeling van de projek- bepaald een argument tegen bezuiniderzoekers en de klanten," zei hij. tencentra toe te juichen, maar de gingen". Maar ook binnen de wetenschapswingewekte verwachting dat in deze be- Ab IJzelendoom, lid van de bedrijfszumigingstijden alle tien ingediende groep Hoogovens-FNV vatte de proonderzoeksvoorstellen gehonoreerd blemen van het FNV om toegang tot zouden worden noemde hy irreel:"Je het wetenschappelijk onderzoek te moet nu niet direkt met hemelbestor- krijgen kort doch krachtig samen: We mende plannen komen." zijn het gewoon zat telkens in de marge van het gebeuren om een onInmiddels hebben de wetenschaps- derzoekje te smeken, terwijl het growinkeliers een machtige bondgenoot tendeels ome leden zijn, die via de belastingen de universiteiten betagevonden. Het Amsterdams distrikt van het FNV heeft het Amsterdams len." onder zeer pnmitieve omstandighe- universiteitsbestuur een brief ge- Ovengens wilde IJzelendoom niet alden in staatstenten. Het door de staat schreven, die op verschillende weten- leen maar meer onderzoek ten behoeschappers overgekomen is als een ei- ve van de vakbeweging. Onderzoeksverstrekte voedsel is zeer mmimaal. Mede-vakgroepleden van dr. Nieboer senpakket. Een FNV-vertegenwoordi- resultaten moeten ook bruikbaar zijn: zonden reeds voedselpakketten naar ger noemde de brief tijdens het debat "Aan een 26ste onderzoek naar de Polen, terwijl de subfakulteit biologie echter het begin van een dialoog. In nadelen van vierploegendiensten hebinmiddels van de aktie op de hoogte is de brief staat onder andere: "Door de ben we niets, als uit al de voorgaande gesteld. Dr. Nieboer meent dat het de viijblyvendheid aan de kant van de rapporten al gebleken is, dat er een VU niet zou misstaan, om bijv. de universiteit om m te gaan op vragen vyfde ploeg moet komen. Dan moet er Universiteit van Gdansk te adopte- van de vakbeweging beweegt onder- iets anders gebeuren dan weer een ren. Nadere informatie: dr. E. Nieboer, zoek ten behoeve van de vakbeweging onderzoek," zei hy. tel. 3575 fVU) of 5222422 (UvA), en werknemersproblemen zich nogal Deze opmerkingen riepen bij verschileens in de marge." Op langere termijn lende wetenschappers onmiddellijk 's avonds: 020-430661. Giften onder vreest het FNV: "dat de maatschap- een hoop wrevel op. Een zekere heer vermelding van „Polen" kunnen worpelijke dienstverlenmg het lootjje zal Kramer stelde dat de klant nooit den gestort op postgironr. 4Ö73220.

VU-medewerker in aktie voor Polen Dr. Ebel Nieboer, verbonden aan de vakgroep biosystematiek op de VU, is een voedselaktie begonnen voor collega-biologen in Polen. De Poolse wetenschappers, een variërende groep van 15-40 veldwerkers van de universiteit van Gdansk, waaronder ook studenten en vrijwilligers, bestuderen de vogeltrek langs de Poolse en Oostduitse kust. Onlangs schreef de leider van de groep, dr. P. Busse, een brief aan dr. Nieboer met het dringende verzoek om voedselhulp. Het gaat om basisprodukten als margarine, rijst, kaas, etc. Busse en zijn staf werken

kei zelf wordt ingezien, dat met alleen praktisch gerichte vragen het universitaire bastion niet te slechten valt Sinds een jaar wordt daarom gewerkt aan het opzetten van projektencentra, waarbinnen klanten, onderzoekers en studenten gezamenlijk onderzoeksvoorstellen ontwikkelen, die een wat verdergaand bereik hebben dan vraagstellingen in de trant van de verwachte belangstelling voor een muziekworkshop. Drie projektencentra zijn inmiddels tot stand gekomen, te weten voor vakbondsvraagstukken, milieubeweging en derde wereldproblematiek. Voor de problemen rond de stad{svernieuwlng) is een centrum m de maak, Onderzoeksideeen die uit deze projektencentra komen rollen zijn b^ voorbeeld de invloed van ploegenarbeid op de uitwerking van medicunen; de maatschappelyke gevolgen van automatisering; alternatieve bouwlocaties in Amsterdam etcetera. Deze Projekten hebben over het algemeen een interdisciplinair karakter. De praktijk heeft bewezen, dat ondanks de formele mogelijkheden die voor samenwerking tussen vakgroepen bestaan, daar in de praktijk weinig van terechtkomt. Een instantie van buitenaf, zoals de wetenschaps-

konlng mocht worden over het onderzoek, omdat dan het wetenschappelijk karakter van het onderzoek wel eens aangetast kon worden Tenslotte konden de uitkomsten wel eens heel iets anders opleveren dan de vrager gewild zou hebben. En een vertegenwoordiger van het transferpunt aan de TH te Delft (deze is een soort wetenschapswinkel voor het bedrijfsleven) rekende even voor, dat die meneer van het FNV, naar ratio van de belasting die hij betaalt, recht •heeft op een tientje onderzoek per jaar. En zo kabbelde het debat over demokratische stunng van onderzoeksgelden nog even voort. Van de kant van de ASVA-studentenfraktie zijn ondertussen ook voorstel-

len gedaan om belangengroeperingen meer te betrekken bij de verdeling van onderzoeksgelden. Zij pleiten voor een zogenaamde Maatschappijraad, die onderzoeksvoorstellen zou moeten toetsen op de maatschappelijke relevantie. "Immers, een veel beluisterd argument m wetenschappelijke knngen om de maatschappij bulten de universitaire deur te houden, is dat diezelfde maatschappij met deskundig genoeg is om over wetenschappelijke aspekten var het onderzoek mee te praten, laat staan te oordelen. Werden de mensen die zulke bevoogdende praat uitkramen al niet gehmderd door een overmaat aan maatschappelijk inzicht, nu blijkt dat ze hun eigen graf hebben gegraven. Want, als wetenschappelijke aspekten alleen door wetenschappers kunnen worden beoordeeld, dan moeten maatschappelijke aspekten van het onderzoek toch op z'n minst m samenwerkmg met maatschappelijke groepenngen worden bekeken," schnjft Peter Snek in het blad 'De Wetenschapswinkel' het huisorgaan van de UvA wmkeliers Eén spreker reikte op de bewuste diskussiemiddag alvast een praktisch meetinstrument aan voor het bepalen van wat maatschappelijk relevant is: "datgene, waarover in de maatschappijraad geen overeenstemming te bereiken valt." Laten we via een omweg nog even naar de realiteit aan de VU kijken. Nogmaals opperwmkelier Ton van DiJk: "BIJ andere universiteiten kan men zien gebeuren, dat voor de organisatie van een wetenschapswinkel jaren gepraat en geargumenteerd moet worden om zelfs maar de meest bescheiden opzet van deze vorm van maatschappelijk dienstverlening te realiseren, terwijl voor de inrichting van zogenaamde transferpunten, die worden opgezet voor het bemiddelen van de koopkrachtige vraag, zonder blikken of blozen scheppen geld worden uitgetrokken. TNO, het instituut voor Toegepast Natuurwetenschappelyk Onderzoek, en de Nederlandse Middenstandsbank leggen vrolijk 5 miljoen op tafel voor een Stichting Kennis Exploitatie." De heer Bnnkman, voorzitter voor het College van Bestuur van de VU wist woensdag 17 maart 1982 bij de installatie van het bestuur van de VU wetenschapswinkel te melden, dat er misschien wel een hele formatieplaats voor de WeWi beschikbaar kan komen, als de winkelier binnen een op te heffen VU dienst te vinden is.

Orgiën en orchideeën inpotten/ffikkercafé Op woensdag 7 april brengen m het Potten- en Flikkercafé van PH'31 Hans van Weel en Jack van der Wel hun programma „Orgieën en Orchideeën", dat op 10 maart in Deventer m première gmg. Het is een bundeling van verhalen en anekdotes uit de 20er en 30er jaren waarbij, Hans de homoteksten en Jack de hetero (lees hier anti-homo) teksten voor z'n rekening neemt. Voor de recensie zij verwezen naar het maartnummer van Sek pag. 12.1.v.m. de duur van het programma (2 uur plus een pauze) wordt precies om halfiiegen begonnen. De toegang is gratis en na afloop is er café. Tot woensdag in PH'31, Prins Hendriklaan 31.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen