Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 369

AD VALVAS —15 APRIL 1983

3

Minister Deetman interview met Universitaire Pers:

'Tijd van vrijblijvendheid echt achter de rug' Tijdens het paasreces is het even stil geweest rond de operatie Taakverdeling. De universiteiten en hogescho­ len hadden hun zegje gezegd, de minster ook. „Deetman laat weinig overeind van het plan van de instellingen" schreef de pers daarover, hetgeen de bewindsman schie­ lijk veranderde in: „ik heb alle bewondering voor hun werk." Nu, vlak voor de tweede ronde, herhaalt hij dat nog eens voor de verslaggevers van de Universitaire Pers: „Het staat voor mij vast, dat wanneer wij in sep­ tember het taakverdelings­ en koncentratieplan vast­ stellen, dat plan beter is dan wanneer wij geen voorstel­ len vanuit de instellingen hadden gekregen." Maar de tijd van de woordgevechten is voorbij, en de tijd van zakendoen aangebroken. Wij spraken met de minister over de manier waarop hij die zaken denkt te doen, de wachtgeldregeling voor de slachtoffers en, buiten de TVC, over de lang, lang verwachte studiefinancierings­ regeling. „Kijk, ik ga nou vrij straf toetsen. Niet om kritiek op de taakverde­ Imgskommissie uit te oefenen ­ want ze heeft een geweldige pres­ tatie geleverd. Maar omdat als ik binnen vier jaar niet nog zo'n exercitie wil uitvoeren, ik dat plan goed moet kunnen verdedi­ gen." ­ De paragraaf over bijvoorbeeld sociale wetenschappen bevat toch weinig kwalitatieve overwegingen. Er wordt simpelweg gekonstateerd dat er sprake is van „verkokering van de sociale wetenschappen" en dat er „sub­optimale vestigingen" zvjn ontstaan, en vervolgens wor­ den er een aantal koncentratie­ voorstellen gedaan. „Ik heb ook al eerder gezegd dat ik behoefte heb aan nadere infor­ matie, 't K a n best zijn dat de TVC­voorstellen goed zijn, maar ik kan ze niet altijd toetsen omdat de achterliggende informatie ontbreekt." Deetman meldt dat wat betreft het sociaal­wetenschappelijk on­ derzoek in Nederland er binnen­ kort een vervolgnota Weten­ schapsbeleid zal uitkomen. Die nota kan wellicht „een nader ka­ der" bieden waarin de overheid verder kan werken. „De taakverdelingskommissie heeft onder hoge tijdsdruk moe­ ten werken. Dus dat eindrapport kan nooit alle overwegingen van a tot z bevatten. De komende week zal het gaan om uitwisselen van informatie en van argumen­ ten ­ ik hoop althans dat de in­ stellingen daaraan mee willen werken." (inmiddels staan de za­ ken er enigszins anders voor; zie het kadertje). „Naar mijn oordeel heeft men in de TVC niet beoogd te kwartet­ ten. Misschien zal dat wel op een onderdeel gebeurd zijn. Want let wel: de leden van de TVC moesten

Lin Tabak/Wim C rezee h u n nek uitsteken. En dat bete­ kent dat ieder voor zich n a t u u r ­ lijk geen uitverkoop van h u n in­ stellingen kon houden. Op een bepaald moment zullen er zeker bepaalde deals zijn gemaakt ­ da's duidelijk, maar mijn indruk ­ ook op grond van informatie die ik uit de instellingen heb gekre­ gen ­ is dat men de kwalitatieve invalshoek zeker niet uit het oog heeft verloren." Tijdens de begrotingsbehandeling in de Kamer hebt u gesproken over een „gemandateerd overlegor­ gaan" dat namens de universitei­ ten ook beslissingen kan nemen. Denkt u meer algemeen aan een instantie met bevoegdheden die tussen de ministers en de instellin­ gen in staat? „Die opmerking was alleen be­ doeld voor de taakverdelingsope­ ratie. Ik ga n u met de instellingen praten over konkrete voorstellen van mijn kant. Op dit moment hebben we de fase van vrijblij­ vendheid toch echt achter de rug, en houd ik ze aan de uitspraken. Anders blijf je aan de gang." U hebt geen plannen om de akade­ mische raad, waarop binnen het departement ook kritiek bestaat, te vervangen door so'n gemanda­ teerde instantie? „Nee. Ik denk wel aan een andere opzet, waarbij advies­ en overleg­ funktie gescheiden worden, waarbij ik niet bestuurlijk over­ leg voer met dezelfde instantie waaraan ik even eerder advies heb gevraagd. Maar of zo'n raad m a n d a a t moet krijgen? Het lijkt me dat dat nauwelijks van een overheid en nog minder van een minister kan afhangen. De in­ stellingen van wetenschappelijk en hoger beroepsonderwijs heb­

FLIPO presenteert:

Haags zedenschandaal en Duitse pottenfilm Hans van Weel met „De zaak­ Ries", en de Duitse pottenfilm „Erika's Leidenschaften" van de regisseuse Ulla Stöckl. Datum: ma. 18 april. Tijd: half negen pre­ cies. Plaats: PH'31. Toegang gra­ tis. In de periode 1980/1981 heeft Van Weel diverse voordrachten ge­ houden over een zaak, die bekend is geworden onder de naam „De zaak­Ries", of „Het Haagsch ze­ denschandaal". Van Weel is on­ langs begonnen met zijn nieuw­ ste voordracht „Glechanteerde liefde", maar voor FLIPO wil hij nog eenmaal De zaak­Ries voor­ dragen. In het voorjaar van 1936

werd Den Haag opgeschrikt door een (homo)zedenschandaal waar­ bij ook enkele zeer hoge ambtena­ ren betrokken waren. Hoofdbe­ trokkene is de topambtenaar Ries, volgens Colijn één van de vijf beste ambtenaren van Neder­ land op dat moment. De a a n ­ klacht was gebaseerd op art. 248 bis, dat seksueel contact tussen minder­ en meerderjarigen van hetzelfde geslacht strafbaar stel­ de. Hierbij was de maximum straf 4 jaar. Ries wordt te zamen met a c h t anderen gearresteerd op aangifte van een 17­jarige jongen. Wegens gebrek aan bewijsmate­ riaal wordt hij later vrijgespro­ ken, maar het leed is dan reeds

ben een grote mate van autono­ mie ­ zeker de bijzondere instel­ lingen. De bevoegdheden die er zijn kun je niet dwingend afne­ men of overdragen."

Wachtgelders Een belangrijk punt in het sociaal beleid is de wachtgeldregeling, die geldt voor alle werknemers bij de overheid en die voor degenen die hun baan Verliesen aanmerkelijk voordeliger is dan de regelingen voor het bedrijfsleven. Toen uitlek­ te dat bij binnenlandse saken een plan cirkuleerde om die wacht­ geldregeling af te schaffen, ver­ klaarde u van dit plan niets af te weten. U hebt het bestaan ervan echter niet ontkend, later selfs uw besorgheid uitgesproken. Vindt u sekerheid hieromtrent noodsake­ lijk voor het nemen van taakver­ delingsbeslissingen? „Dat vind ik niet. We zijn n u be­ zig met de taakverdeling en kon­ centratie. Dat betekent dat ik uitga van de nu geldende rege­ ling." Dan is tiet dus niet uitgesloten dat nu mensen hun baan kwijtraken, op wachtgeld komen en binnen enige tijd door een andere over­ heidsbeslissing via de ww in de bijstand? Als er eenmaal een sociaal plan is, kun je daar niet weer in gaan wij­ zigen, anders kun je niet tot een planmatige aanpak komen van de nadelige personele gevolgen. Je­ mand die op sijn vijfenvijftigste vrijwillig plaats maakt voor een ander doet dat niet met het idee dat over een half jaar gijn wacht­ geld gehalveerd wordt. Is de over­ heid daar in dese tijden van finan­ ciële schaarste, op de een of andere manier aan te houden? „In formeel juridische zin, met de wet in de hand, is er natuurlijk

voor velen geschied. Vele on­ schuldigen zijn „als slachtoffer gevallen in de hetze die tegen al­ les wat homoseksueel is, is ge­ voerd". Ook Ries wordt uit zijn ambt ontslagen, ondanks het feit dat er geen enkel belastend en strafbaar feit tegen hem is gevon­ den. Over deze hetze, de rol van twee ministers en de media en over het ondergrondse bestaan dat homoseksuelen in de vooroor­ logse periode leefden gaat deze voordracht. De voordracht is ge­ ïnspireerd door de gedachte dat wij onze geschiedenis goed moe­ ten kennen, willen we niet in de situatie komen dat we het alle­ maal overnieuw moeten doen. De film „Erika's Leidenschaften" handelt over rolpatronen en op­ voeding. Twee vriendinnen die samenwoonden ontmoeten el­ k a a r weer n a jaren. De ontmoe­ ting maakt duidelijk dat de rela­ tie tussen beide vrouwen een machtsrelatie is. De film sluit a a n bij de ervaringen van veel vrouwen, dat het patriarchale cultuurpatroon, waarin vrouwen moeten leven,ppenheid en solida­ riteit verhinderen.

geen straffe binding. Het parle­ ment kan er altijd overheen gaan met een begrotingsmaatregel. Maar in aanmerking genomen dat WIJ tot afspraken komen acht ik mij daaraan gebonden. Dan zal ik alles op alles zetten om die bo­ ven tafel te houden. En het gaat hier om een tijdelijke regeling ter bestrijding van de gevolgen van een eenmalige operatie. Dat is iets anders dan de wachtgeldre­ geling als zodanig." ­ Een groot gedeelte van de bezui­ nigingen op het w.o. wordt in feite verhaald op Sociale Zaken; die moet toch de wachtgelden finan­ cieren? ,,Dat is niet juist. Het leeuwedeel van de wachtgelden staat op de onderwijsbegroting en een ander deel op de begroting van Binnen­ landse Zaken. Bij de meerjaren­ ramingen van de overheidsfinan­ ciën wordt hier ook rekening mee gehouden. Het zijn als het ware de kosten die je moet maken om tot afslanking te komen. Maar het totaal van bezuinigingen loopt toch vrij snel op, want wachtgelduitkeringen lopen ook niet onbeperkt door."

Studiefinanciering Hoe staat het met het nieuwe stelsel van studiefinanciering, waarvan u bij de begrotingsbehandeling hebt gesegd dat het er misschien van­ wege de financiële moeilijkheden helemaal niet komt? ,,Het overleg daarover is heftiger en serieuzer dan ooit, ik denk dat nog nooit zoveel bewindslieden zich ermee hebben bemoeid. Tot n u toe was het een overleg op ambtelijk nivo, n u is het een zaak van de regering. Het regeerak­ koord zegt dat we eigenlijk dit jaar het probleem moeten oplos­ sen. Dat betekent dat we uitsluit­ sel moeten geven. Wanneer het plan komt? Ik vind het niet ver­ standig om een konkreet tijdstip te noemen." En als het stelsel er niet komt?

Minister hoopvol Enkele ogenblikken na het interview kwam het bericht dat de instellingen de eerste afspraak met de minister over het TVC­plan hebben afge­ zegd. Minister D eetman ver­ klaart desgevraagd deze stap te betreuren. „Het is niet goed om nu over argumenten pro en kontra de procedure te gaan praten. We moeten za­ ken doen en wel op korte ter­ mijn. Begin mei, zo heb ik af­ gesproken met de Tweede Ka­ mer, kom ik met beleidsvoor­ nemens. Er is dus snelheid van werken geboden." ­ Wat zijn de konsekwenties van het niet doorgaan van deze afspraak? „Ik hoop dat we toch op korte termijn sa­ men om de tafel kunnen zit­ ten. Ik hecht er veel waarde aan in goed overleg met de instellingen, niet over proce­ dures maar over inhoudelijke zaken, tot definitieve beslui­ ten te komen. Vast staat dat in de begroting voor 1984 het één en ander moet zijn ver­ werkt," aldus de bewindsman.

,,Daar ga ik n u niet van uit. In het regeera.kkoord staat immers dat we dit jaar met voorstellen komen. Maar goed, stel dat het niet lukt, dan zul je aan een reno­ vatie van het huidige stelsel moe­ ten denken. Het streven n a a r een nieuw stelsel heeft ertoe geleid dat gedurende een lange reeks van jaren het huidige stelsel vrij­ wel ongewijzigd is gehandhaafd. Dat zich hier en daar knelpunten voordoen is duidelijk, maar om­ dat steeds is gewerkt n a a r een nieuw stelsel is daarop natuurlijk niet gestudeerd."

Studietoelagen niet omhoog De Rijksstudietoelagen zullen het volgend studiejaar niet stijgen. Dit is het gevolg van de kabinets­ besluiten rond de zogenaamde Voorjaarsnota. Een van die besluiten is, dat de prijskompensatie op studietoela­ gen, die per 1 september ongeveer 4 procent zou bedragen, niet door­ gaat. Verder zullen voor een aan­ tal studenten de bedragen omlaag gaan, nl. voor die studenten,

waarvan de studietoelage nu uit­ komt boven een RWW­uitkering voor niet­studerende jongeren van dezelfde leeftijd. Het gaat hierbij om studenten van 18,19 en 20 jaar. D eze zullen het volgend jaar met een beurs moeten doen, die 10 procent lager is dan mo­ menteel het geval is. In totaal gaat het om een bezuiniging van 60 miljoen gulden. BertBakker/UP­

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen