Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 410

AD VALVAS — 29 APRIL 1983

16

bij de tweekamp tussen Fischer en Spasski. Echt psychologische oorlogsvoering. Fischer gaf z'n eerste twee partijen op om daarna verpletterend toe te slaan. Werd toen wereldkampioen wat hij volgens sommigen nog steeds is. Is nooit officieel onttroond.

Ik heb schaken geleerd op de middelbare school, de Populier in Den Haag. We hadden een redelijk goede leermeester, die zelfs kampioen van Rijswijk is geweest. Het ging in combinatie met het Aloysius, waar die paters het schaken er echt instampten. Ik had in het brugjaar schaken als keuzevak. J e moest kiezen tussen geschiedenis en schaken. Het eerste halfjaar deed ik geschiedenis, het tweede schaken. Zo kon ik eerst thuis „oom J a n leert z'n neefje schaken" doornemen en kon ik al schaken toen de lessen echt begonnen. Echt een heel oubollig verhaal hoe oom J a n z'n neefje voortrekt terwijl pa er eigenlijk nog niet a a n wil. Er wordt een kartonnen bord gemaakt, ja het waren armoe-tij den hoor.

Wetenschappelijk is het schaakspel in zoverre bijvoorbeeld de psychologie als hulpwetenschap wordt gebruikt. De Rus Krogius is zowel grootmeester als psycholoog en die onderzoekt welke denkfouten er steeds worden gemaakt. J e hebt blinde vlekken en nabeelden. Een positief nabeeld is dat je een kombinatie een keer hebt gezien m a a r dat ie dan nog niet kan. J e houdt hem dan vast en later realiseer je hem alsnog. Negatief is een nabeeld als je ziet dat een bepaald veld verdedigd staat. Dat sla je op in je geheugen. Intussen ga je door met kom.bineren, verplaats twee stukken die alletwee dat veld dekten en dat laatste zie je dan niet vanwege dat nabeeld.

Ik ben nog steeds lid van de Haagse schaakclup Moerwijk. I n Amsterdam zit ik op de schaakclup van het ASVU. Een klup met zon 40 d 50 leden. Samen met de burgervereniging de SV ZukerTort, genoemd n a a r een groot schaker uit het verleden en vaak verbasterd tot suikertaart, komen we uit in de kompetitie. Er is geen aparte studentencompetitie maar de strijd van US van de UvA is vaak ongewoon fel. Ik schaak als student en als medewerker van de VU. E r is geen vast klupje VU-medewerkers dat schaakt. Mensen als prof. Planta, Sybolt Noorda, Martien de Bolster en Noé van Hulst zitten daarbij. Planta is ooit nog Nederlands kampioen correspondentie-schaak geweest. De meesten op de Oympiade zijn h u n schaakervaring een beetje kwijt als gevolg van andere besognes, de sfeer is dan ook nogal gemoedelijk.

Ook de wetenschap kan putten uit het schaakspel. Op onze subfaculteit wordt schaken soms gebruikt als illustratie bij besluitvormingsprocessen. De parallel is dat je ook bij schaken met een tijdscongres te maken hebt. Je hebt heel veel informatie maar k u n t niet alle alternatieven onderzoeken alvorens je besluit een zet te doen. De tijd ontbreekt daarvoor. Mensen in organisaties kiezen ook nooit de maximaal goede oplossing maar de in de gegeven omstandigheden optimale. Verder is ook nog de vergelijking mogelijk met de doelboom van Gijs Kuypers. Schaken is een voorbeeld van finaal in plaats van causaal denken. Je hebt geen oorzaak en gevolg als een soort natuurproces maar je hebt een beoogd gevolg en daar kies je de middelen bij. Je stelt a.h.w. de oorzaken zelf in z'n werk.

foto AVC

William van Zanten, politicoloog/schaker

Welke filosofietjes ik er zo op n a houd? Mijn thema is vaak: is schaken nu een sport, 'n spel, een kunst of een wetenschap? Kunstzinnig kun je noemen dat het spel gewoon heel mooi kan zijn. Een bepaalde kombinatie kan een esthetisch genot verschaffen. Als amateur heb je vaak niet de neiging te denken dat er gecombineerd kan worden maar een grootmeester laat zien dat het toch mogelijk is. Dan is het materiaal waarmee gewerkt wordt heel teer. Een combinatie kan heel snel stuk gaan. Je moet eerst een idee krijgen of verscheidene ideeën. Dan gaat 't vervolgens om de zetvolgorde.

Onlangs werd het VU-schaakteam voor de tweede achtereenvolgende maal winnaar van de Amsterdamse bedrijfsschaakolympiade. Het team mag daardoor in oktober ook nog eens proberen zijn vorig jaar behaalde titel van Nederlands kampioen te prolongeren. Vooral het spel van William van Zanten trok dit keer de aandacht. William is student politicologie en heeft daarnaast voor een jaar een aanstelling als wetenschapelij k ambtenaar bij die faculteit. Behalve het onderwijs geven in politicologische theorieën bereidt hij een onderzoek voor over betaald en onbetaald werk, de mogelijkheden en moeilijkheden.

Verwissel je twee zetten dan is je hele idee kapot en dat k a n erg vlug gaan. Het sportieve element is dat je tegenstander probeert jouw kunstwerk kapot te maken. Dat is wat anders dan het verwijderen van beelden uit parken want dan heeft de kunstenaar ten minste nog de voldoening gesmaakt dat het er even gestaan heeft. Zo'n fraaie kombinatie daarentegen wordt al bij de bouw ervan afgebroken. J e k u n t ook iemand uit z'n concentratie proberen te brengen. Dat gebeurde bijvoorbeeld heel duidelijk in 1972

Of schaken met een computer nog schaken is? Computers kennen de regels en er zijn computers die in een competitie een redelijk figuur zouden slaan. Maar waar het voorlopig aan ontbreekt is: een computer probeert wel zoveel mogelijk alternatieven uit maar het p u n t is dat je ook stellingen moet kunnen beoordelen. Dat doet de komputer nog dermate vreemd, alles wordt in cijfertjes uitgedrukt. Die beoordeling is vaak nog niet accuraat. Ook speelt hij vaak heel merkwaardig. Doet andere zetten dan een normaal mens zou doen. Slaat bijvoorbeeld altijd een pion omdat dat wordt geprogrammeerd als grote winst. Een normale schaker kijkt eerst wel even uit. Nee, aan computerschaak beleef ik weinig plezier. Ik vind het leuker, en ook een eer, om voor de VU uit te komen. Een aardig team bij die laatste olympiade met een redelijke teamgeest en ook een leuke manier om met mensen van andere faculteiten in contakt te komen. (J.K.)

ACHTERUIT Niemandsland De zachte sector heeft het zwaar te verduren. Kritiek is niet van de lucht: de hulpverlening is ontoereikend, bevordert afhankelijkheid en men heeft geen antwoorden op de crisis. J a n Blokker trok in een lezing over de „Zachte Krachten", zijn Brandende Kwestie in de reeks georganiseerd door SLAA, een parallel met de tekenfilm Tom en Jerry. D^ kat wil zoals gewoonlijk de muis vangen. De muis heeft een veilig onderkomen gezocht in een huis met gebarricadeerde deur. Terwijl de kat een aanloop neemt om de deur te rammen, haalt de muis de barricades weg en zet snel ook de achterdeur open. De kat vliegt even later met een enorme snelheid door het huis, waar alles op z'n plaats blijft; er is niets veranderd. Zo is het ook met de rol van de sociale wetenschappen in de maatschappij. Na vijftien jaar bloei van de subcultuur van maatschappelijke hulpverlening is er niets wezenlijks veranderd: het milieu wordt nog steeds vervuild, het nieuwe Vietnam heet El Salvador en de problemen rond de economische crisis stapelen zich op. Tussen de formele burocratie en het informele hulpaanbod is een spookachtig niemandsland ontstaan, waarin het nieuwe fascisme wortel schiet. Na de vernieuwingsbeweging van de jaren '60 bond de zachte sector de strijd a a n tegen Advertentie

DIKS Autoverhuur bv Generaal Vetterstraat 55 (aan de Coentunnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam-(Z). Telefoon 714754 eri 723366 Fil.W, de Zwijgerlaan 101 Telefoonl 83767 400 nieuwe luxe- en bestelwagens waaronder: FORD - VW - DATSUN - OPEL NIEUWE

MERCEDES VRACHTWAGENS TOT 42 ni3 EN 9 TON (groot en klein rijbewijs)

de taalachterstand, de vertrossing, het burgerlijk theater etc. Men begon maatschappijverandering te institutionaliseren door overal, van LBO tot universiteiten, „zachte" opleidingen op t e zetten. Deze opleidingen hebben drie paradoxale karakteristieken: 1. De mensen die er zitten hebben er een hekel aan om goed opgeleid te worden. Ze zijn militant antiintellectualistisch en gericht op het „bezig zijn met relevante en creatieve dingen". 2. Er ontstaat een nietsontziende concurrentieslag tussen de hulpverleningsinstellingen om de vraag van de mensen. Als de vraag n a a r hulp tekort schiet, wordt die wel gecreëerd. 3. Men produceert een grote hoeveelheid rapporten en evaluaties met grotendeels citaten van anderen, zonder iets toe te voegen aan het bestaande. Geen doordachte onderwerpen, slechts aan oppervlakkige zaken wordt aandacht besteed. De mensen worden „zacht" gevormd, geen kennis en feiten maar een „oriëntatie op de wereld". Dat levert een angstige breuk op met het continent der geschiedenis. Van het verleden en van de toekomst weet m e n niks. Deze nieuwe ongeletterdheid leidt tot het ontstaan van fascisme (in een nieuwe vorm), racisme en sexisme. De Centrumpartij is de belichaming van de ongeletterdheid. Er wordt vage, wolUige e n emotioneel geladen taal uitgeslagen die troebele sentimenten bij grote groepen los k a n maken. De CP kopstukken zijn zacht

Schertspartij

Jan Blokker presenteert sijn „Brandende Kwestie" bij SLAA {foto Bram de Hollander) gevormd en zitten n u in een klimaat van anti-intellectualisme en ondoordachtheid. De sociale wetenschappers zijn uitsluitend met zichzelf bezig geweest, ze hebben geen antwoord gegeven op maatschappelijke vragen. Er is geen weerbaarheid opgebouwd tegen de crisis, één keer no nonsense en weg zijn ze. De sociale processen hebben de afgelopen jaren niets op gang gebracht. Iedereen staat relatief machteloos ten opzichte van de crisis, het komt over ons heen. Tussen de burocratie van glas en de strooibiljetten van de alternatieve hulpverlening blijft niemandsland groeien, tenzij de sociale wetenschappen snel met concrete antwoorden komen. (P. V.)

Galgala

HfllLo f... HE mG MENEER D E E f MflN •.•jfl--EEN SecrjE TWEEDE -

VÜ MEDISCH ONDERZOEK

ó f l f l f ü ftLS CDfl-e« flflN HET HART--j f l . . . w e Z-e.iO£n f\L:fiLT OiEBEt^S

RflN6S \JOE:L£N WEONi- WÊ/. UU--- HEr

_-

±k ^ \

Rechten '80, een van de politiek bedrijvende studentenclubs aan de juridische faculteit - „Genoeg van links, doelbewust en niet halfslachtig" - zoekt in weerwil van zijn ferm uitgesproken verkiezingsleuze nog n a a r een eigen gezicht. Dat bleek de vorige week bij de s t a r t van de verkiezingscampagnes in het v u - d o r p . Onder aanvoering van fractievoorzitter J a n van Zanen, bekend v a n VUSO en pleitbezorger van „agressieve rechtse campagnes" namen de dames en heren van Rechten '80, ten leste doelbewust halfslachtig h u n toevlucht tot een klaar misbruik van het Ad Valvasm o n t u u r . Bij gebrek a a n echte propagandatechneuten draaiden ze een eigen nummertje Ad Valvas in elkaar. Betreurenswaardig, vindt de redactie van Ad Valvas, en slechts begrijpelijk van door adolescentiestuipen geplaagde middelbare scholieren. Daar houdt zij het voor dit moment maar op, gesterkt door de woorden van fractievoorzitter Van Zanen in zijn openingsverhaal. Daarin waarschuwt hij de lieve lezer en kiezer ervoor dat het alles slechts „scherts" is, zelfs „extra scherts", en dat Rechten '80 daarmee zijn achterstandspositie wil verbeteren. De pientere student aan de rechtenfaculteit moet het meteen door hebben gehad: „Rechten '80", dat is dus „Schertsen '80". Daar k u n je dan beter ook m a a r de kop van je pamflet van maken.

HüH?--- TOCH NOG HEN SPEciflÜSKie VOOR'ONS l---CiLiT UIKT flflRDl6 .. . W f t T ? . . .NEt., L£ÜKV£l?Z0NN£N... BCMT'l£:Ti VOOR EEN JON£f/)KljiTEir-.- v ü - ; c € N r ; r H ) r . . . j f l . . .

V

<s

roflNfcü.)

.<J§

n\<^ ^[ï ---

;

.

—-e'9

_r.^

- ^

m

RJilflS

Lage prijzen en studenten 10 procent korting

^ - : ^

^^o.

^^3^^^-^^

(J. v.d. V.)

( f]BR03lC GE8WS-

1

G-ENEZlNG- • ^~

M

^

ir|v^

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen