Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 153

5

AD VALVAS — 12 NOVEMBER 1982

Dispuut Demosthenes viert feest

Een 100-jarige ,,vaandelzwaai vereniging op gereformeerde grondslag*' De Oratorische Vereniging Demosthenes, een dispuut van studentenvereniging lAN, viert deze week haar honderdjarig bestaan. Demosthenes is hiermee het oudste dispuut van de VU; voldoende reden voor rector magnificus verheul om afgelopen donderdag het dispuut een receptie aan te bieden. Op deze receptie werd ook een lustnmialmanak uitgereikt, een boekje met verhalen en gedichten „van en voor Demosthenes". Daarnaast omvat het programma een sportdag, een literaire avond, de lustrumvergadering met aansluitend diner in het Amstel Hotel en een eindfeest op zaterdag 13 november. De veranderingen biimen de studentenwereld zijn ook Demosthenes niet ongemerkt voorbijgegaan. Zo was de vereniging oorspronkelijk een maimendispuut. Bij de fusie van het Studentencorps en de Vereniging van Vrouwelijke Studenten aan de VU in 1970 tot de vereniging LAN (Institutio Amicitea Nostrae), werd Demosthenes echter omgevormd tot een gemengd dispuut. Ook van het „oratorische" van Demosthenes, waarmee de redekunstige ontwikkeling van de leden werd bedoeld, is weinig meer over dit jaar wordt voor het eerst; sinds jaren een literaire avond in het kader van de eeuwfeest-aktiviteiten georganiseerd. Verschillende Demosthènen typeren het huidige Demosthenes als een gezellig en los, soms wat rommelig dispuut. Praeses Sippe Lamme waarschuwt in zijn bijdrage aan de almanak wel voor een „langzaam afglijden naar het einde", wanneer men op de huidige voet doorgaat. Het overgrote deel van de leden teert op de inspaimingen van enkelen en nieuwe Demosthènen worden amper opgevangen. „Men vergeet dan blijkbaar dat we met mensen te doen hebben, die recht hebben op een eerlijke kans zich binnen Demosthenes te ontplooien", aldus de voorzitter. Sippe Lamme is ook uiterst kritisch ten aanzien van LAN. De positie van de student in de maatschappij mag dan ingrijpend veranderd zijn, LAN hield de ogen gesloten. „Het meest verbazende van alles was, de studentenvereniging LAN als grote voorbeeld aanvoerend, dat men aldaar op ongeveer dezelfde corporale voet doorging, tradities in stand bleef houden, bepaalde mores koste wat het kost wilde blijven verdedigen etc. etc. (...) Binnen LAN bestaat er momenteel een zeer halfslachtige situatie: de groep die op de voorgrond treedt is voornamelijk traditioneel getint, terwijl vele van de disputen die een meer moderne koers willen volgen en bepaalde corporale uitspattingen resoluut veroordelen, zich volledig van lAN hebben gedistantieerd en alleen op LANX (de sociëteit van lAN, L.E.) te vinden zijn tijdens de groen tij den". Demostheen Edith van Leeuwen noemt dit een wat tweeslachtige houding, ook van Demosthenes: „Wel zeggen dat je het er niet mee eens bent en het een rechtse ballentent vinden, maar wel dapper meedoen aan de groen tijd en jongerejaars bnirmenhalen". Overigens is men het er wel over eens dat Demosthenes één van de progressiefste disputen binnen lAN is.

Oudste dispuut De archiefcommissie van Demosthenes is er niet in geslaagd de geschiedenis van het dispuut volledig te reconstrueren. In de almanak is wel een kopie te vin-

Leo Mdedfjli den van notulen van een vergadering in „het locaal „de Vrede" op Rapenburg" op 26 oktober 1982. „De vergadering vond plaats onder het presidiimi van de heer Prins en sprak zich uit over het doel, de werkzaamheden, de vergaderingen en de contributie". Volgens de almanak is dit de oprichtingsakte van Demosthenes. In hoeverre Demosthenes hiermee de oudste oratorische vereniging is, valt te betwijfelen. Volgens het boekje „100 jaar studentenleven aan de VU", uitgegeven op initiatief van lAN ter gelegenheid van het eeuwfeest van de VU, bestond in 1881 al de oratorische vereniging Da Costa. Een

zich noemende Demosthenes". Uiteindelijk kon één en ander tot beider bevrediging worden opgelost.

Herinneringen Een oude vereniging heeft vanzelfsprekend veel leden (je blijft tot je dood Demostheen), onder wie een aantal min of meer prominente Nederlanders. Zo vermeldt de ledenlijst van Demosthenes de namen van H. Dooyeweerd, grondlegger van de (calvinistische) filosofie der wetsidee, en van de staatsman P.S. Gerbrandy. Ook de hoogleraren theologie Jo Verkuyl en D.C. Mulder, de nieuwe voorzitter van de Nederlandse Raad van Kerken, zijn Demosthènen. Hetzelfde geldt voor de studentenpredikanten Hessels Mulder en Her-

met de op komst van het Stalinisme, met Karl Barth en Noordmans, we luisterden naar Miskotte en kerkten veel in de Keizersgrachtkerk bij Simon de Graaf en in de Parkkerk bij Jan Buskes. Ik herinner me lezingen in Demosthenes over Karl Barth, Nietzsche, Dostojewski, Kierkegaard. We waren letterlijk bezig met alles wat die tijd bewoog en we filterden dat in heftige gesprekken, maar in grote kameraadschap." Volgens reünist Richters was er in de dertiger jaren ook sprake van maatschappelijke betrokkenheid. Zo was Demosthenes betrokken bij de door de Nederlands Christelijke Studentenvereniging (NCSV) en het CNV gezamenlijk georganiseerde werklozenkampen. Volgens professor Mulder kwam er na de overval op de VU in 1943 een voorlopig einde aan een regelmatig clubleven. De studenten verspreidden zich over het hele land. De Demostheen Kees Chardon werd opgepakt wegens hulp aan de Joden. Hij werd naar Duitsland gevoerd en kwam in een concentratiekamp om.

Kritiscbe lioudtng Herman Wiersinga studeerde direct na de oorlog aan de VU. Volgens hem kwam de wereld van vóór de oorlog terug: „Een studentenwereld met eigen privileges, bUnd voor de rest van de maatschappij".

ffA,

De eerste leden van het dispuut Demosthenes. lang leven was deze vereniging echter niet beschoren, want ze werd in 1882 omgevormd tot een Corps. Naast dit Corps, dat Soli Deo Gloria ging heten, was er dan de oratorische vereniging Demosthenes. Daarmee is Demosthenes wel het oudste nog bestaande dispuut. De almanak bevat ook een bijdrage van twee leden van de oratorische vereniging lUMBO, eveneens een dispuut van lAN. Hiermee kreeg lUMBO de gelegenheid aan te tonen dat zij nog ouder is dan Demosthenes, hetgeen volgens Sippe Lamme niet gelukt is. Overigens bleek de lUMBO-leden dat de relaties tussen Demosthenes en lUMBO niet altijd even vriendelijk waren. Zo was er in 1895 en in 1916 onenigheid over uitnodigingen aan potentiële leden voor één van de oratorische verenigingen. Begin jaren '50 ligt de zaak ernstiger: Demosthenes zou een tweetal notulenboeken van lUMBO gestolen hebben. Een onderzoekscommissie van lUMBO, compleet met twee inquisiteurs, een agent-provocateur en een klelhaler, kon Jn februari 1952 „met volkomen zekerheid het gerucht bevestigen, dat hier sprake was van een opzettelijke ontvreemding door en ten bate van een zekere vaandelzwaaiverenlging op gereformeerde grondslag,

man Wiersinga, de advocaat Willem van Beimekom, de Hara Krishna-voorman Henk van Teylingen en de dichter Jan Kal. Hessels Mulder en Verkuyl zijn overigens ook nog ere-lid van lAN. Een aantal bekende en minder bekende Demosthènen haalt in de almanak heriimeringen op aan de studietijd. Hierdoor is het mogelijk één en ander te weten te komen over de geschiedenis van Demosthenes. Ook rector Verheul houdt zich in zijn inleiding in de almanak bezig met dehistorie van de vereniging. Volgens hem uitte het serieuze en culturele van Demosthenis rond de eeuwwisseling en in de twintiger jaren zich „in een nauwere aansluiting bij leer en levensstijl van het „gereformeerde volk" dan sommige andere disputen nastreefden. Zelfs is wel eens de stelling verkondigd dat zich in de kerkelijke strijd van 1926 over de schriftbeschouwing mede een verschil tussen Demosthenes en lUMBO openbaarde". In de bijdrage van professor Verkuyl, hij studeerde van 1927 tot 1932, is hiervan weinig terug te vinden. Wel bestrijdt Verkuyl dat studenten a-politiek waren. „Die jaren 1927-1932 behoorden tot de jaren van de naderende katastrofen. We waren intens bezig met het opkomende nationaal-socialisme en de weerstand daartegen,

De zestiger jaren lieten Demosthenes uiteindelijk ook niet onberoerd. Op het lustrum van 1967 in Felix Mentis kwam het tot een breuk tussen „gevestigde reünisten en losgeslagen actieve dlspuutleden". Het exclusief-mannelijke, het christelijke, de verplichte lezingen, verdwenen in de loop van de zeventiger jaren. In een bespreking van het jaarverslag 1971 /1972 door de reünist Bouma, valt dan ook te lezen dat pogingen van het nieuwe bestuur om enige oude tradities te herstellen, zoals het houden van lezingen en het duelleren, mislukken. Een winterwandeling tussen IJmuiden en Zandvoort was wel een doorslaand succes. De veranderingen binnen het dispuut bleken ook tijdens een reünie bij de heer Heida. Diens bezwaren tegen deelname van vrouwen aan de bijeenkomst werden door de voorzitter ontzenuwd: „Er wordt alleen wat rondgelopen, en niet anders." Dat gebeurde ook en de heer Heida had volop plezier. „Alleen zag de huishoudster, in de keuken bitterballen bereidend, met samengeperste lippen, hoe juist de praeses flagrante woordbreuk pleegde in de vestibule." Aan de andere kant waö er volgens Wiersinga biimen Demosthenes toch al sprake van een kritische houding. „In mijn ont-

groeningstijd bleek al dat de leden stuk voor stuk zonderlingen waren, individualisten, non-conformisten, marginalen, dissidenten. Zij gedroegen zich rüet als rijkelulMioons (lUMBO) of als knokploegers die niet wisten dat de oorlog afgelopen was (STOA). Demosthènen leken mij bizar en onconventioneel en daardoor aantrekkelijk. Homofielen- konden er terecht, openlijke atheïsten en een verspreide Indonesische nationalist. Tóen viel dat op. (...) De kritische_instelling die Demosthenes bij anderen en mij aanwakkerde, liet de gevestigde waarden - God, Oranje en de franje - lüet onaangetast."

Advertentie-aktie stop de N-bom Door het samenwerkingsverband „Stop de neutronenbom-stop de kemwapenwedloop" wordt een aktie georganiseerd omeen Open Brief als advertentie te plaatsen in enkele Franse en Westduitse dagbladen. De lezers wordt gevraagd deze aktie te ondersteunen door de brief mede te ondertekenen en door een financiële bijdrage te geven. Men kan daarvoor kontakt opnemen met het kantoor Lauriersgracht 13, 1016 RD Amsterdam, telefoon 020249712. Gironummer 1956719 t.n.v. Stop de N-bom, Amsterdam. In de Open brief, gericht aan de regeringen van Frankrijk en de Duitse bondsrepubliek, wordt verontrusting uitgesproken over de gesprekken van beide regeringen over een mogelijke samenwerking op het gebied van de kernbewapening. Wij beschouwen, zo schrijft het samenwerkingsverband vérder, de introduktie van een Franse neutronenbom en van nieuwe Franse strategische raketten evenzeer als een gevaar als soortgelijke stappen van de zijde van de Vererugde Staten en de Sovjet-Unie. Bovendien zien wij de plaatsing van Franse kernwapens op het grondgebied van de Bondsrepubliek als een stap op weg naar een Europese kernmacht. Door zo'n ontwikkeling wordt de ontspanning in Europa op het spel gezet en wordt de kemwapenwedloop in Europa opgejaagd. Wij, inwoners van Nederland, zien dit als een bedreiging voor de veiligheid van ons land en andere landen en dringen er daarom met klem bij u op aan af te zien van deze nieuwe stappen. Beter zou het zijn met nieuwe initiatieven te komen voor Europese ontwapeningsbesprekingen.

Vü-instmlkoor voor de kerstzsmg Op woensdag 22 december zal er een kerstzang gehouden worden tijdens de lunchpauze, waarschijnlijk achter de aula. Het is de bedoeling dat, evenals in vorige jaren, een „gelegenheidskoor" medewerking verleent. De koorleider is er al: Daan Admiraal, dirigent van onder andere het VU-studentenorkest. De zangers moeten nog komen, en wel uit de imiversiteit. De medewerking wordt gezocht van ieder die van zingen houdt en in staat is op een notenbalk van vijf lijnen een hogere van een lagere toon te onderscheiden. Er zijn vijf repetities nodig om goedwillende zangers tot een koor om te smeden. Deze repetities worden in de UR-zaal gehouden op de woensdagen tot kerst. De eerste repetitie is op woensdag 17 november van 12.00 tot 13.00 uur.

Zangers gevraagd Het Amsterdams Acapellakoor zoekt zangers en zangeressen. Ervaring met het zingen in koren verdient aanbeveling. Het repertoire bestaat uit in principe alle muziek die voor ä Capella is geschreven, de nadruk Ugt echter op werken uit de periode van het vroeg-barok. Voor inlichtingen en opgaven: tel. 960198 (Frans) of 227389 (Dolf).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen