Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 322

AD VALVAS — 4 MAART 1983

12 ^ ^ Ik ben op een heel leuke ^ H manier met zingen be­ ^Êt gönnen. Toen ik destijds ^ ^ bij het Chili­commitee in Nederland was betrokken, zoch­ ten ze iemand die kon musiceren. D a t soort politieke muziek dat vanuit Chili in Nederland was binnengestroomd. Maar ze kon­ den niemand vinden die die mu­ ziek kon spelen. Toen heb ik ge­ zegd: „Ik kan wel zingen en gi­ taarspelen." Onmiddellijk werd ik gebombardeerd tot zanger van het nieuwe Chileense lied. Op dat moment kende ik echter nog m a a r één lied, en moest er toen in één week snel twee liedjes bijleren voor mijn eerste optreden. Na tien jaar zingen is het dan nu de eerste keer dat ik een plaat heb gemaakt. Het probleem was altijd dat ik muzikaal niet in staat ben om een plaat te maken. Ik speel wel gitaar, maar niet op het ni­ veau dat ik alléén een plaat kan maken. Ik ben nu begeleid door een p a a r Chileense musici van het conservatorium. Mijn elpee is anders geworden dan mijn optredens in een zaal. Mijn optredens hebben veel te maken met andere dingen dan al­ leen de muziek. Ze hebben een andere dimensie van humor met veel participatie van het publiek. Het publiek wil niets anders dan participeren. Bij veel artiesten k a n j e niks doen omjezelf te uiten dan klappen. Ik doe zó gek op het podium, dat de mensen denken: ,,als die jongen zo gek doet, waar­ om ik dan niet? " Het gaat bij mij ook veel meer om de sfeer die in een zaal ontstaat, die berust veel op humor. De muziek is er ge­ woon om de combinatie te vol­

Mensen van de VU

Louis Aravena, zanger Er zullen niet veel mensen op de VU rondlopen, van wie de naam op een platenlabel gedrukt staat. Louis Arave­ na is het echter wel gelukt. Louis, afkomstig uit Chili, heeft na zo'n tien jaar optreden voor klein en groot publiek, de kans gehad zijn liedjes vast te leggen op een elpee. De theorie van zijn studie sociologie en massakom­ municatie kan hij goed combineren met de praktijk: het gedrag van zijn publiek. tooien en zo ontstaat een gevoel van saamhorigheid. Het zingen in de zaal is heel boei­

end en onvoorspelbaar. J e kan van te voren nooit zeggen hoe het zal gaan. De eerste halve m i n u u t

Dallas en de wetenschap G a a t Sue Ellen werkelijk weer met J R trouwen? En zal Cliff Barnes zijn zelfmoordpoging overleven? Voor de kijkers n a a r het televisie­feuilleton Dallas zijn deze vragen en de antwoorden erop een uiting van het „tragisch levensgevoel". Althans volgens len Ang, schrijfster van het boek „Het geval Dallas". Dit boek is een bewerking van h a a r afstudeerscriptie massapsychologie aan het Baschwitz Instituut. Hierin onderzoekt ze aan de h a n d van brieven van kijkers (voor het merendeel vrouwen) waarom zoveel mensen plezier a a n Dallas beleven. Haar conclusie is dat mensen in Dallas h u n eigen leven herkennen; uiteraard vooral in emotionele zin, want niet iedereen zal zich een huis als de Southfork Ranch kunnen veroorloven. Dat uit zich in het tragisch levensgevoel: de erkenning dat gelukkig zijn een kwetsbaar iets is. Over dit boek werd afgelopen week door het Baschwitz Instituut een discussie georganiseerd tussen len Ang (nu werkzaam als docente massacommunicatie aan de School voor Journalistiek in Utrecht), en Hans Beerekamp, filmrecensent van NRC­ Handelsblad, die een paar jaar terug drie ronden van het filmprogramma „Voor een briefkaart op de eerste rang" won. Volgens len Ang is NRC­Handelsblad een typische vertegenwoordiger van de ideologie van de massacultuur. Daarmee bedoelt ze dat in de NRC alleen de „hoge" c u l t u u r gewaardeerd wordt, dat wat de intellectuele elite interessant en mooi behoort te vinden. Op de cultuur van de grote massa wordt echter neergekeken. Je k u n t je, volgens deze ideologie, als intellectueel eigenlijk niet veroorloven n a a r Dallas te kijken. Daar tegenover stelt

Advertentie

DIKS Autoverhuur bv Generaal Vetterstraat 55 (aan de Coentunnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam­(Z). Telefoon 714754 en 723366 Fil.W. de Zwijgerlaan 101 Telefoon 183767 400 nieuwe luxe­ en bestelwagens waaronder: FORD ­ VW ­ DATSUN ­ OPEL NIEUWE MERCEDES VRACHTWAGENS TOT42m3EN9TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10 procent korting

zij de ideologie van de populaire cultuur: het plezier dat men uit het kijken n a a r dergelijke televisieprogramma's haalt, rechtvaardigt het bestaan van die programma's. H a n s Beerekamp, die zich in de NRC niet al te positief over Dallas heeft uitgelaten, verwerpt dit onderscheid. Hij vindt Dallas kwalitatief slecht gemaakt en verveelt zich erbij. Bovendien is het volgens hem slecht met een cultuur gesteld als een produkt als Dallas toonaangevend is. Die mening werd ook verkondigd door de Franse minister van cultuur Jack Lang, die Dallas onlangs „een symbool van Amerikaans cultuur­imperialisme" noemde. Deze reacties zijn kenmerkend voor de sfeer die er om een programma als Dallas hangt. Men vindt het óf een prachtig tv­ programma waar je geen aflevering van

't .

üf'K'

Hans

Beerekamp

foto B. de H.

is heel bepalend. Als ik begin met een serieus praatje is het ontzet­ tend moeilijk om die indruk van h e t publiek later weg te nemen. D a n kan ik daarna wel grappig worden, maar dan is het voor het publiek moeilijk om te schakelen. Het is gemakkelijker om grappig binnen te komen, een beetje in­ formeel, en daarna ernstig te worden. Ik ben tijdens mijn op­ tredens ook wel serieus, omdat ik niet kan vergeten dat ik daar sta­ voor een kwestie van solidariteit met bijvoorbeeld de strijd in Chili e n dat is bloedserieus. Er worden daar mensen gedood, gemarteld en vermist. De humor heb ik dan nodig om die ernst bij het publiek te kunnen deponeren. Het is be­ ter via,amusement iets heel se­ rieus te doen. De mensen gaan dan tenminste optimistisch n a a r huis en niet met een psychologi­ sche kater van: wat is het alle­ maal erg. Het is erg leuk voor mij om die reacties van het publiek te bestuderen omdat ik sociologie en massakommunicatie doe. Tijdens mijn studie, die ik volgend jaar hoop af te ronden, heb ik veel steun gehad van mensen van het buro buitenland. Piet Emsting, Nanny Meester, Piet Moleveld, P e t r a Box en Tilly Klaassen van mijn faculteit. Samen met een a a n t a l docenten hebben zij mij geholpen om mijn studie te kun­ nen voltooien. Ik zing voor een circuit dat meestal om soUdariteitsgevoelens van de medewerkers vraagt. Ze vragen je dan om gratis op te tre­ den als het bijvoorbeeld gaat om bakkies voor Nicaragua of om verzet in Chili. Dan kan je moei­ lijk eisen om daar dan geld voor te krijgen.

m a g missen, óf een walgelijk goedkoop Amerikaans produkt, alleen bedoeld om veel geld mee te verdienen. Die twee meningen blijken ook uit de brieven die l e n Ang in h a a r boek analyseert, hoewel h e t merendeel van de brieven positief over Dallas was. Een fervent tegenstandster schreef: „Nou, ik zal je schrijven dat ik Dallas de grootste onzin vind. Het draait in de hele serie alleen maar om geld, en het is net zowat als Peyton Place, dat was ook zo'n flauwekul." En een groot liefhebster van Dallas: „Persoonlijk houd ik me verre van de Bouquet­reeks, Mammie en Jasmijn, m a a r voor Dallas ben ik bereid te spijbelen van de avondschool." Als veel mensen Dallas leuk vinden, zo zegt len Ang, waarom zou je er dan zo moeilijk over doen en het als laag­bij­de­grondse c u l t u u r bestempelen? Het voorziet blijkbaar in een behoefte, en je k u n t pas over een dergelijke tv­serie praten als je , dat doet in relatie tot de maatschappelijke context. J e moet dus de vraag stellen waaróm mensen n a a r Dallas kijken. H a n s Beerekamp voelt echter meer voor een, zoals hij zelf zegt, „liberale ideologie", waarbij je programma's in eerste instantie op kwaliteit beoordeelt aan de hand van esthetische normen. Ook dit is trouwens relatief, want hij bewondert een kwalitatief goede film als ET, toch duidelijk een massaprodukt, m a a r kijkt ook zeer graag n a a r het (kwalitatief goede?) Trosprogramma „Op volle toeren", omdat dat „cultuur is die echt van onderop komt". Toch blijven intellectuelen zitten met het probleem of ze n u wel of niet n a a r Dallas mogen kijken. len Ang in het voorwoord . van h a a r boek: „Het is tekenend dat ik tijdens het schrijven ervan voortdurend de noodzaak heb ervaren om tegenover anderen uit te leggen waarom ik zoiets evident banaals als een populaire, Amerikaanse televisieserie tot onderwerp van wetenschappelijk onderzoek heb gemaakt. Velen konden zich niet voorstellen hoe je je met zoiets serieus k u n t bezighouden. (...) Televisieseries zijn zo'n

Het gebeurt soms tijdens mijn op­ tredens dat ik me met de Neder­ landse politiek ga bezighouden. D a t wordt door veel mensen niet gepikt. Dat ik me als buitenlan­ der ga bemoeien met een natio­ n a a l politiek figuur. Dat is iets dat zelfs een heel progressief pu­ bliek moeilijk kan accepteren. Ik heb eens een grap gemaakt over een woord dat de mensen in de zaal niet kenden, de grap ontging hen dus. De mensen hadden ook een soort verontwaardiging dat zij dat woord niet kenden en ik, een buitenlander wél. Dus een taalkundige grap, die een buiten­ lander maakt en boven je pet g a a t . . . dan werkt het publiek te­ gen je. Je moet niet boven het publiek gaan staan. Ik maak ook keiharde mopjes, bijv.: De dictator van Chili komt i n een concentratiekamp, want de volgende dag komt het Rode Kruis kijken en dus moet alles er picobello uitzien. De dictator roept één van de gevangenen en vraagt: „Hoe lang moet je hier zitten, beste man? " De man: „15 j a a r meneer." Dictator: „15 jaar? W a t heb je dan gedaan? " De man: „Ik heb niks gedaan." Dictator: ,,Leugenaar! mensen die niks ge­ daan hebben krijgen maar tien jaar. „Het publiek lacht hier wel om, maar het denkt ook: „Er wór­ den mensen gepakt in Latijns­ Amerika die niets hebben ge­ daan. Die zitten rustig tien jaar in een concentratiekamp. Dan vergaat de lach wel een uan beetje. De humor zit hier a a n de rand van het se­ rieuze, de ernst van het leven.

9 as.)

foto B. de H. len Ang belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven geworden dat intellektuele reflektie erop zeker geen overbodige luxe is." Dit dilemma doet zich ook voor bij het dagblad De Waarheid. De helft van de lezers bestaat uit intellectuelen, de andere helft heeft een lagere opleiding. De filmcritici weten n u niet welke normen ze moeten hanteren om een film te beoordelen, omdat ze denken tussen twee soorten normen te moeten kiezen. Wellicht biedt de slotopmerking van de bijeenkomst, met name voor De Waarheid, uitkomst. Dallas schijnt in populariteit te dalen, ten gunste van het snel stijgende fenomeen Dynasty. Verklaring daarvoor is allereerst dat de kwaliteit van Dallas minder wordt en dat de situaties in Dynasty nog absurder zijn dan die in Dallas. Wat echter belangrijker hjkt: sinds Dallas op de zaterdag in plaats van op de dinsdagavond wordt uitgezonden, zijn de kijkcijfers teruggelopen. Veel blijkt dus af te hangen van de programmering, en ook van de reclame die ervoor wordt gemaakt (en waar Veronica, die Dynasty uitzendt, h a r d mee bezig is). Als het inderdaad zo is dat „de" smaak van „het" Nederlandse publiek wordt bepaald door het uitzend­ (en aankoop)beleid van de Nederlandse omroepen, dan wordt cultuur wel een erg rekbaar begrip. (R.V.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen