Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 462

AD VALVAS — 10 JUN11983

12 Toen ik in Nederland hoorde dat ik uitgezonden zou worden naar Lesotho, teneinde daar les te gaan geven binnen het LESPEC­projekt, ging een aantal vragen door mijn hoofd. Hoe zal dat zijn, lesgeven aan zwarte studen­ ten? Ik voelde al bij voorbaat een soort angst, zullen ze me leuk vinden als leraar, als witte leraar? Hoe zal dat zijn, al die donkere ogen op je als je voor de klas staat? Hoe zal het zijn, les te moeten geven aan studenten wier taal je niet spreekt? Zal het me lukken iets uit te leggen in het En­ gels? De eerste dag: Retselisitsoe, Mampepuoa, Motlotlo, Leo­ kaoke, Litsabako. De namenlijst. Oh, deze namen leer ik nooit, ik kan ze niet eens uitspreken. Dit is heel wat anders dan Peter, Kees, Marjan, of Agnes. Gelukkig, na verloop van tijd gaat het beter. Toen de klanken van het Sesotho wat vertrouwder werden én ik een rood hoofd durfde te riskeren, vanwege het gelach dat opging als ik een naam fout uitsprak, bleven de namen beter in mijn hoofd zitten. Zeker in het begin waren de studenten heel volgzaam. Ja en amen knikkend, geen onvertogen woord, je fluisterend en met gebogen hoofd aansprekend. „Thabo, kun jij ant­ woord geven op de volgende vraag? " Verlegen naar de bank kijkend, af en toe een voorzichtige blik in mijn richting werpend, komt het antwoord zachtjes over zijn lippen: „No, Sir". Ik voelde me daar heel akeUg onder, ik was zoiets absoluut niet gewend vanuit de Nederlandse onderwijssituatie. Ik werd er zelf erg door geremd. Een grap maken? Hoef ik niet te proberen, want ze zijn toch te verlegen om te lachen. De neiging tot een gezellig babbel­ tje wordt nihil omdat elke „spontaniteit", zoals je dat van de Nederlandse situatie kent, ontbreekt. Hoe zal dat ko­ men? Komt het omdat ik een witte leraar ben, of omdat ik sowieso de autoriteiten vertegenwoordig? Ik schreef het gedrag toe aan het autoritaire onderwijssysteem van Le­ sotho. Scholen met uniformen, leraren en leraressen die volledig bepalen wat wel en niet gebeurt. Strak geleide groepen, weinig zelfontplooiing, volgzaamheid. Een week of zes later. Af en toe werden tijdens de praktika grapjes gemaakt. Opeens riep iemand me bij de naam. Ik was zo verbaasd, dat ik zei: „Wat leuk dat je Hans zegt." Als reaktie: „Sorry, Sir." Daarna heeft hij nooit meer Hans gezegd. Alleen mister Hans. Tijdens mijn eerste echte gesprek, dat omstreeks diezelfde tijd in de lunchpauze plaats vond, werd me opeens iets duidelijk waar ik behoorlijk van in de war raakte. Het bleek niet alleen te gaan om de leraar als autoriteit. Een aantal studenten vertelde me toen dat ze dachten dat ik

Gezien het toenemende persoonlijke kontakt en gezellig­ heid in de klas, denk ik dat de studenten dat waarderen. En de gesprekken voer je allemaal in het Engels, de taal waarin je ook moet lesgeven. In Nederland zag ik daar best tegen op. Vooral lesgeven in een vreemde taal leek me heel moeiUjk. Omdat in het team (ik verengels helemaal) ook iemand uit Kenia, iemand uit Tanzania en Zimbabwe zit, is er afgesproken dat er Engels wordt gesproken in de docentenkamer. Zo onstaat de gekke situatie dat wanneer Ik tegen een van de Nederlanders praat, dat ook in het Engels gebeurt. Kortom, ik moest wel Engels praten en daar leer je veel van. "Wat ik veel lastiger vond en nog vind is de verstaanbaar­ heid van het Engels met een Sesotho­accent, dus het Engels van de studenten. Vooral wanneer dat gepaard gaat met fluisterend spreken, wat met name door veel meisjes gedaan wordt. Wanneer ik twee keer een vraag niet verstaan heb, verzin ik zomaar een antwoord of vraag de betreffende persoon na de les, zodat ik de vraag kan beantwoorden. Ik vind het tè gênant de vraag voor een derde keer te laten herhalen. Ik durf nu wel te vragen of ze wat harder willen spreken. Het ligt niet meer alleen aan mij; nu denk ik niet meer „misschien lachen ze me wel uit als ik zoiets vraag".

Zuidafrikaan was, en dat roept, zo vertelden zij, gevoelens van weerstand en agressie op. Daar had ik nooit bij stil gestaan. Ik een Zuidafrikaan? Ja op straat misschien, maar niet bij LESPEC. Ik kreeg gelukkig de kans duide­ lijk te maken hoe ik over Zuid­Afrika en de apartheid dacht. Vanaf die tijd, voel ik me meer ontspannen, vertel meer over mezelf, durf meer te vragen, probeer vaker buiten de lesuren kontakt te maken. Ik ben dan wel geen Zuidafrikaan, maar wel een witte, wekt dat geen weerzin op? Door de gesprekken over de politiek van het beruchte land, maar ook door te vragen wat ze thuis eten, door te vertellen hoe Amsterdam, mijn huis, eruit ziet, te praten over de mooie plekjes van Lesotho, probeer ik vertrouwen te scheppen en duidelijk te maken hoe ik tegen zwarte mensen aankijk.

Nu, na vierenenhalve maand, zit het grootste deel van de cursus erop. Ik vind het gezellig tijdens de praktika. Tel­ kens leer ik een paar nieuwe woorden Sesotho, althans dat probeer ik. Vanmiddag nog: „O makhethe Sir Hans", „U houdt van netjes" toen de groep opdracht kreeg het lokaal netjes achter te laten. Het lokaal moest geveegd worden, en ja hoor, twee studentes staan al met de bezem in de hand. Glaswerk moet schoongemaakt worden, hup, de meisjes staan klaar met de zeepsop. Zeker in het begin was de afspiegeling van de rollenpatronen, zoals die in Lesotho gelden duideUjk zichtbaar. Er wordt gewerkt in groepjes van twee. Jongens voeren de proef uit, meisjes noteren. Jongens lezen de instruktie, meisjes halen de benodigdheden op. De jongens schrijven het eindverslag, meisjes sopten het glaswerk. Behalve deze week. Een effi­ ciëntie­test voor stoven. Er moesten vuurtjes gemaakt worden in kook­stoven, zoals die in Lesotho gebruikt wor­ den. Een taak van de vrouwen. Oók tijdens het prakti­ kum, de belangrijkste taak. Inmiddels ben ik voor velen „sir Hans" of „mister Hans", maar voor de meesten nog „Sir".

ACHTERUIT Stuiver per kopie Het particulier initiatief in Amsterdam heeft een schrijnend onrecht aan het licht gebracht. Het maken van fotokopieën blijkt veel goekdoper te zijn dan semi­ overheidsinstellingen als VU en PTT de consument wiUen doen geloven. In de directe omgeving van de VU is een moordende concurrentie­slag ontbrand tussen doe het zelf­reprohuizen. Grand Prix Copy aan de Pamassusweg berekent voor de eerste tien fotokopieën slechts 6 cents exclusief BTW van 18 procent. Naarmate je meer kopieën wilt maken wordt het nóg goedkoper: elke kopie boven de honderd kost zelfs maar vier cents per stuk. Een paar weken geleden wierp Reprohouse sneldrukkerij aan de Nijenburg zich in de strijd door slechts één stuiver per kopie in rekening te brengen, ook weer exclusief BTW. En aan de A. J. Ernststraat hebben we ook al iets als een sneldrukkerij waai^enomen. Dan sta je als VU­student natuurlijk wel wat raar te kijken als je bij de kopiebaUe van het hoofdgebouw maar liefst een kwartje in de gleuf van de aldaar geplaatste kopieerapparaten moet werpen om aan één doodgewoon kopietje te komen. En voor één gulden spuwen deze apparaten toch ook niet meer dan zes kopieën uit. De VU op heterdaad betrapt of hoe snel zijn die jongens van Grand Prix en Reprohouse? Welnu de VU blijkt niet altijd even slim en die reprojongens behoorlijk snel geweest te zijn. Wat is het geval? Een paar handige knapen uit de

Advertentie

DIKS Autoverhuur bv Generaal Vetterstraat 55 (aan de Coentunnelweg) Tel. 178505 V. Ostadestraat 278, Amsterdam­(Z). Telefoon 714754 en 723366 Fil. W. deZwijgerlaan 101 Telefoon 183767 400 nieuwe luxe­ en bestelwagens waaronder: FORD ­ VW ­ DATSUN ­ OPEL NIEUWE

MERCEDES VRACHTWAGENS TOT 42 m3 EN 9 TON (groot en klein rijbewijs) Lage prijzen en studenten 10 procent l<orting

De VU op heterdaad betrapt? Foto Bram de Hollander) kopieerbusiness waaronder ex­ werknemers van de technische divisie van R a n k Xerox tikten voor een zacht prijsje een p a a r afgeschreven kopieerapparaten op de kop en begonnen daarmee voor

Galgala iqLLEMENSEM (Her sLMGres­ CENTAt Llr B3 LETTEREN DE AföEtdrEI^ 12­ JMR ONbEK OE 4o..­ ËVeN M'N DOCHTER BELLEN-.

zichzelf. Het onderhoud, de grootste kostenfactor in deze branche, verzorgen ze uiteraard zelf en voor het geval een onderdeel kapot is: in de kelder staan nog wel wat oude apparaten die daarin voorzien. De VU pakt het anders aan. Voor een flink bedrag werden een aantal apparaten gehuurd en op een minder uitgekiend moment bovendien wat apparaten gekocht i n huurkoop. Bovendien werd aan de balie een mannetje gezet om de zaak in de gaten te houden. Inmiddels wordt die controle echter uitgeoefend door de portiers zodat h e t eigenlijk al goedkoper zou kunnen. ï l o e hoog zijn trouwens de kosten die de VU al met al maakt? J e schrikt even als blijkt dat de vaste huurprijs per kopie hier toch ook maar op zeven en halve cent blijkt uit te komen inclusief onderhoud. Kennelijk verdienen de reprohuizen dan toch nog genoeg en moet de VU er heel wat a a n overhouden als ze Uefst vijfentwintig cent berekent per kopie. Winst maken doen we niet, horen we van de IBD. Die hoge prijs blijkt vooral een technisch probleem. Het is zw moeilijk met die kleine dubbeltjes. Stuivers en kwarijes vallen makkerlijker m a a r een stuiver is weer te goedkoop. Het is best mogelijk dat we te zijner tijd overgaan op twee kopieën voor een kwartje al vinden we het niet op de weg van de VU Uggen in de konkurrentie t e gaan. D a t bUjkt dus altijd al gekund te hebben. Trouwens die muntjes van de koffieapparaten zijn ook soveél groter dan een dubbeltje. K a n dat echt zulke problemen geven? Aardig is tenslotte om te horen dat het ten burele combineren van tellers met sleuteltjes kostenbesparend blijkt te

werken. Vroeger kon je met een teller overal zonder meer terecht. Er werden er d a n ook heel wat gestolen, ook een reden waarom de prijzen zo hoog moesten zijn. D a t misbruik is n u aan banden gelegd. De volgende stap: het invoeren van een soort strippenkaart. Op de VLVU wordt dat al beproefd. Eens kijken of de prijzen voor de studenten misschien toch nog een keer omlaag kunnen. (J.K.)

Op de step

De Stepsport begint in ons land al aardig aan te slaan. Tussen 14 en 17 september wordt nu al weer voor de zesde maal onze nationale Steptour verreden. Ploegen van minimaal drie en maximaal zes steppers kunnen zich weer inschrijven voor deze wedstrijd die dit jaar in zeven halve etappes en een heuse ploegentijdrit de universiteitssteden Utrecht, Wageningen, Nijmegen, Eindhoven en Maastricht zal aandoen. Naast de gewone steps kunnen nu ook tandemsteps en andere zelfgeconstrueerde meermensvoertuigen aan de tour deelnemen. Diverse klassementen zorgen ervoor dat een ieder in zijn of haar specialiteit kan uitblinken: pechsteppen, pretsteppen, bergsteppen en sprinten. Gelukkig zal daarbij de ploegverrichting meer aandacht krijgen dan de indivisuele prestatie. De oi^anisatie garandeert een hoogst pittoresk parcours en behalve studenten in ruime zin worder ook wetenschappelijke medewerkers aangemoedigd op de plank te gaan staan. Of op welk vernuftig geconstrueerd vehikelonderdeel dan ook. Wie meer wil weten kan even bellen naar 043­73226. (J.K.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen