Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 399

5

AD VALVAS — 29 APRIL 1983

Biologen luiden de noodklok over hun onrustbarend grote overschot Slechts enkele malen klonk applaus op uit de zaal tijdens het symposium dat Het Nederlands Instituut Voor Biologen (NIBI) vorige week zaterdag hield in de aula van de Vrije Universiteit. Er was ook weinig reden tot vreugde, de gegevens die werden gepresenteerd toonden duidelijk dat het helemaal fout zit met de werkgelegenheid in de biologische sector. Bijval kregen eigenlijk alleen de sprekers die stelden dat het de hoogste tijd wordt voor thans werkzame oudere biologen om een beetje in te schikken en ruimte te scheppen voor jongere, werkloze collega's. Dat het dan wel behoorlijk inschikken moet worden bleek uit de cijfers die men zaterdag kreeg voorgeschoteld. Op het ogenblik zijn in Nederland ruim vijfduizend biologen aan het werk, terwijl een kleine achthonderd afgestudeerden werkloos op de stoep staan te wachten. De toegang tot de schaarse arbeidsplaatsen lykt stevig geblokkeerd en in de naaste toekomst zal daarin geen verandering komen. Ondertussen groeit de biologenberg gestaag door; in de komende vijf jaar zul-

len de universiteiten nog eens zo'n drieduizend nieuwe biologen afleveren. Dat proces is niet meer te stoppen. Behalve deze sombermakende feiten hield het NIBI, vorig jaar opgericht, de bezoekers van haar eerste symposium ook een plan voor waarmee men uit dit moeras hoopt te komen. De misère is nogal omvangrijk, daarom kan één oplossing niet voldoen. Op de langere termijn moet een algemene arbeidstijdverkorting soelaas bieden en het NIBI gaat ervan uit dat haar 1600 leden bereid zijn tot het inleveren van uren en geld. Daarnaast, eveneens op de lange termijn, kan een image-verbetering ertoe leiden dat steeds meer werkgevers gaan inzien hoe onmisbaar een bioloog in hun organisatie is. De groep die vandaag de dag de werkloosheidsellende op de schouders draagt heeft aan deze oplossingen niet zoveel. De emplooiloze van nu ziet zijn biologische kennis en vaardigheid snel verouderen. Wie na één of twee jaar geen werk heeft kan het eigenlijk wel vergeten. Die groep moet met een noodmaatregel op de been gehouden worden. De overheid zal werken met behoud van uitkering mogelijk moeten maken, zodat men in elk geval zijn zaakjes kan bijhouden en ervaring kan opdoen. Gebeurt dat niet, zo waarschuwt het NIBI, dan zal alles wat in en door de betrokkenen is geïnvesteerd verloren gaan.

De biologie is goed Er waren op het symposium weinig kritische geluiden te horen

ten aanzien van de biologie zelf. Het merendeel van de sprekers was gerecruteerd uit de bovenlaag van de biologische onderzoekswereld en hun boodschap was duidelijk: de biologie is goed, de biologie is van levensbelang, andere takken van wetenschap zoals de geneeskunde, tandheelkunde en landbouwkunde zouden geen stap verder komen als ze niet konden steunen op de basiskennis die de biologie aandraagt. Het is dan ook verbazingwekkend en onjuist dat de buitenwacht biologen nog zo vaak ziet als wereldvreemde idealisten die met vlindernetjes rondrennen. „Hebben wij biologen de mensheid al niet jaren geleden gewaarschuwd voor naderende milieurampen als de zure regen en wie zijn de enigen die het kankerprobleem kunnen oplossen? Juist, wij, de biologen." Kortom, voor die sprekers is het volkomen onbegrijpelijk dat de „onwetende maatschappij" niet inziet dat de bijdrage van de biologie onmisbaar is. Voor het echter zover is dat die overtuiging in de maatschappij gemeengoed is geworden zal de NIBI nog heel wat missie-werk moeten verrichten. Uit een onderzoek dat de belangenvereniging liet instellen blijkt dat de werkgelegenheid voor biologen snel wegebt. Vorig jaar verschenen er vierhonderdvijftig advertenties, dit jaar zal dat aantal gehalveerd worden. Werkgevers, zo laat de enquête zien, zijn nu en in de toekomst niet bereid om geld op tafel te leggen voor een bioloog. Maar als de vraag omgekeerd gesteld wordt, in de vorm „heeft u geen werk dat eventueel door een

Opvatting forum „Straks werkloos, nou en?":

Werkloze academicus ontkomt niet aan vrijwilligerswerk

Beeld van het symposium

(foto Bram de Hollander)

bioloog uitgevoerd kan worden" komen er hele andere cijfers uit de bus. Een dikke vierhonderd biologen zou zo onbetaald aan de slag kunnen. Hier ziet het NIBI een mogelijkheid om de vastgelopen arbeidsmarkt weer in beweging te krijgen. Wellicht, zo is de redenering, zal de werkgever na een jaartje risico-loos uitproberen wel appetijt krijgen in zo'n bioloog. En misschien, zo redeneert men verder, is er wel een financiering los te weken als zo'n project eenmaal loopt. Extern, omdat men gaandeweg het nut van zo'n biologisch project gaat inzien, of intern, als een herverdeling van arbeid binnen de biologie op gang komt. Tijdens het symposium kwam weinig kritiek op dit voorstel, maar kwam ook weinig bijval.

Een lapmiddel, zo vond men in het algemeen, maar wellicht een nuttig lapmiddel in deze tijd. Het roept natuurlijk wel de vraag op of er binnen het universitair biologisch onderwijs niet eens iets moet veranderen. Wordt het niet de hoogste tijd dat men de studenten ervan gaat weerhouden een studie biologie aan te vangen? Prof. Bruijning, voorzitter van het NIBI: „Dan zou je op een numerus fixus op grond van maatschappelijke behoefte uitkomen en dat willen we liever niet aanzwengelen. Je krijgt dan minder studenten en dat betekent dat ook de staf moet inkrimpen. Tegen de tijd dat het weer beter gaat met de economie is dat apparaat dan ontzettend moeilijk weer op te bouwen." {UP, Jos Speekman)

vanuit de machtspositie van een arbeidsplaats. Een ander aspect is het gevaar van het kweken van een nieuw soort „sociaal probleem" met jongeren in het vrijwilligerswerk, zoals vrouwen in de verzorgende en huishoudelijke beroepen of gastarbeiders in de schoonmaakbedrijven. Is er, economisch gezien, wel sprake van werkloosheid? Wanneer dat het geval zou zijn, was vrijwilligerswerk ook niet mogelijk. De bond ziet de werkloosheid dan ook niet als economisch probleem, maar als een politiek probleem. Een poUtiek probleem los je op, zo is de redenatie, door machtsposities in te nemen. Dat is pas mogelijk door mensen die een betaalde arbeidsplaats bezetten. Blijft de lastige situatie voor de verse doctorandus: de kans op een betaalde baan is gering. Met

name afgestudeerden in de zwakconcurrerende richtingen zoals biologie of klinische psychologie lopen het risico in een vicieuze cirkel te belanden. ledere negatieve reactie op een sollicitatie maakt de lust tot verder solliciteren weer wat kleiner. Het gevaar om de eerste de beste baan die aangeboden wordt met beide handen aan te grijpen zonder te realiseren of die baan nu wel zo passend is, ligt ook nog eens op de loer. Vaak is een snel ontslag het gevolg. Een begin van een brokkelige en weinig belovende loopbaan. Vrijwilligerswerk met alle negatieve kanten die eraan kleven is tenminste een zinvollere weg om de periode van werkloosheid door te brengen. Als je dat als werkloze academicus kunt krijgen althans, want ook dat ligt niet voor het oprapen. (A.B.)

Vrijwilligerswerk is een uitste- een aanvaardbare oplossing is er vrijwilligers niet onverdeeld positief. Zo sprak de bond zich uit kend middel voor werkloze acade- niet, zo te zien. mici om bezig te blijven met hun Toch is die er wel, zij het dan in de tegen de afscljaf fing van de sollivak en daarmee de mogelijkheid vorm van een bescheiden nood- citatieplicht. open te houden weer tot de ar- verband. Het vrijwilligerswerk. De achtergrond hierbij wordt beidsmarkt te kunnen toetreden. Dit biedt de mogelijkheid om met mede bepaald door het feit dat Jammer genoeg is de kloof tussen behoud van uitkering bezig te een werknemers-bond degenen vrijwillig- en betaald-werkende blijven met het vak en daardoor met werk dient te beschermen. academici door verschillende oor- die broodnodige vakkennis op Bovendien, zo luidt de kritiek, is zaken groot, zoals de onderwaar- peil te houden. Bovendien hono- vanuit het vrijwilligerswerk geen dering die de eersten genieten. reert het arbeidsbureau dergelijk maatschappijverandering mogewerk met het blijven bemiddelen, lijk. Die kan pas bereikt worden Maar beter iets dan niets. Deze opvatting was te bespeuren ook wanneer de periode van één werkloos overschreden op het forum in het kader van het jaar project „Straks werkloos, nou wordt. en?!" van het Vormingscentrum In dit kader functioneert bijvoorvan de VU, 13 april j.1. in PH'31. beeld de WVM, de WerkverruiForumleden waren: Henk Zomer mende Maatregel, die voorziet in van de vakgroep sociologie van tijdelijk werk voor jonge academiarbeid, beleid en organisatie aan ci. de Katholieke Hogeschool in Til- Het blijkt echter, dat WVM'ers burg, Fijgje de Boer, redactrice niet als volwassen medewerkers van het tijdschrift „Psychologie worden geaccepteerd. Het grote en Maatschappij", Monique Ra- overzoek voltrekt zich buiten hen makers van de vrijwilligerscen- om en op het moment dat hun trale en Arie Verhagen van de tijdelijk werk afgelopen is, staan ABVA/KABO, sectie weten- ze weer op straat. Een demotiveschappelijk onderwijs. rende gang van zaken: blijkbaar De vanzelfsprekendheid van een is het werk van de WVM'er niet baan na het afstuderen geldt al zo belangrijk. Een ander soort lang niet meer. 12.000 werkloze vrijwilligerswerk tracht daar iets academici maken deel uit van de aan te doen. Een blad als „Psymagische 800.000. Langer dan één chologie en Maatschappij" bijjaar werkloos betekent voor de voorbeeld. Werkloze academici academicus dat het arbeidsbu- publiceren In dit vakblad voor reau niet langer voor hem bemid- psychologen en kunnen met hun delt. Zijn gegevens verdwijnen in kritische reflectie het intellectuestoffige archieven. De kans op le klimaat verbeteren. een baan via het arbeidsbureau is verkeken. Elke dag zonder werk betekent een vermindering van Sollicitatieplicht de vakkennis. De werkloze academicus zit in een vrij uitzichtloze Ondanks het feit dat academici situatie. Vergelijkingen met de sinds kort, zonder ooit een baan te „Lost Greneration" van de Ameri- hebben gehad, lid kunnen workaanse jaren '20 dringen zich op: den van de ABVA/KABO, is het Een beeld van de forumdiscussie over de werkloosheid, georganiseerd door het Vormingscentrum VU standpunt van de bond tegenover (Foto Bram de Hollander).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen