Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 427

5

AD VALVAS — 20 ME11983

Nicaraguaanse universiteit UNAN vVU u betrokken bij voorbereiding specialisatie landbouweconomie landbo

Onderwijsprogrami Onderwijsprogramma's sluiten aan bij nationale realite realiteit van het land Zichtbaar aangedaan zit de decaan van de Economische Faculteit van de Nicaraguaanse Universiteit UNAN, Carlos Vega Cruz, in de vergaderzaal op ons te wachten. In de hoek van de kamer staat een grote bloemenkrans met de naam van Ernesto Delgado. Neen, de geplande bijeenkomst kan nu niet doorgaan, er zijn andere en belangrijker zaken die nu de faculteit bezighouden. Men is er zojuist van op de hoogte gebracht dat Ernesto, één van de studenten van de faculteit en secretaris van de studenten-organisatie CUUN, is gesneuveld bij de grens van Honduras. Tijdens de kerstvakantie maakte hij deel uit van het reserve bataljon van de jeugdbeweging Juvent u d Sandinista 19 de Julio (zo genoemd naar de datum van de overwinning van de Sandinisten op de vroegere dictator Somoza). De gecombineerde HondureesAmerikaanse legeroefeningen „Pino Grande", welke eind december vlak bij de Nicaraguaanse grens werden gehouden, brachten voor de zoveelste keer het reële gevaar van een dreigende interventie dichtbij, en maakten het noodzakelijk alle krachten te concentreren op de verdediging van het land. Tijdens een aantal confrontaties met groepen ex-Guardias (de militaire organisatie onder Somoza), die regelmatig vanuit Honduras de grens overkomen, zijn de afgelopen week 17 mensen uit het bataljon van de Juventud omgekomen. Allemaal jonge scholieren of studenten, in leeftijd variërend tussen 14 en 23 jaar, gesneuveld in een ongelijk gevecht van met de meest moderne Amerikaanse wapens uitgerust Guardias, tegen de morele moed van de jonge Sandinisten. Vanaf januari 1980 zijn zo reeds 154 van dergelijke invallen geregistreerd, waarbij tot op heden 375 doden, 49 gegijzelden en 14 vermisten zijn geteld.

Koffiepluk

Ruerd Ruben e n handwerk te doorbreken, en tegelijkertijd de locale bevolking op te nemen in de ontwikkelingsgang van het land. Gustavo Siles, mijn counterpart in het VUUNAN samenwerkingsproject, komt dan ook enthousiast terug; jazeker, het was bij tijd en wijle „afzien" (het klimaat in het gebied is koud en regenachtig, de bodem modderig), m a a r de ervaring was enorm. „Als ik n u ga lesgeven over de arbeidsomstandigheden in de koffie-sector, kan ik beginnen met mijn eigen ervaringen."

Het veld in

De studenten die meer direct betrokken zijn bij het programma v a n de toekomstige specialisatie landbouweconomie, hebben de maanden januari en februari gebruikt voor. zgn. specialisatiepractica. In samenwerking met verschillende instellingen die projecten uitvoeren in de landbouwsector, krijgen zij de gelegenheid om gedurende twee maanden een stuk praktijk-ervaring op te doen binnen h u n toekomstige vakgebied. Zo'n 30 studenten/es uit het laatste jaar van de opleiding zijn zo het land ingetrokken om kleine onderzoekjes uit te voeren. Zij spraken met de arbeiders in de suikerfabrieken over de activiteiten van de landarbeidersbond ATC, met kleine boeren over h u n wensen en verlangens voor een u i t te voeren regionaal ontwikkelingsproject, met boeren-gezinnen over h u n voedselvoorziening en met coöperaties van vissers over de mogelijkheden voor de aanschaf van nieuwe boten en netten. Zo'n half jaar geleden waren al deze kwesties nog pure theorie, n u praten ze levendig over h u n ervaringen en de resultaten van h u n werk, die weer direct gerapporteerd worden aan de verschillende betrokken ministeries. Ana Rosa, een Hondurese vluchtelinge-studente, vertelt me n a een 6 u u r durende tocht te paard en te voet door de „Frontera Agricola" - het bergachtige gemarginaliseerde landbouw-gebied in het centrum van Nicaragua, waarheen onder de kapitalistische landbouw-ontwikkeling tijdens Somoza de meerderheid van de kleine arme boeren werd verdrongen - dat ze pas m i beseft hoe moeilijk het is deze families te integreren in de productie van het land en hen van voldoende voedsel te voorzien. Andere studenten komen in aanraking met de onvolkomenheden van de nieuwe landbouw-coöperaties, waarin elke ervaring vooralsnog ontbreekt. Weer anderen raken onder de indruk van de creativiteit waarmee kleine boeren h u n bedrijfjes runnen. Na dit veldwerk rest deze groep studenten nog een half jaar studie, w a a r n a ze de praktijk ingaan. Het land zit om hen te springen, w a n t er zijn nog maar weinig gespecialiseerde mensen en er ont-

Onderwijs en Nicaraguaanse realiteit

Met grote voortvarendheid worden op alle nivo's nieuwe onderwijs-projecten ter hand genomen om in korte tijd de leemten op te vullen. Gaten, die zijn gevallen door het vertrek van vele specialisten n a a r het buitenland, en doordat de nieuwe ontwikkelings-programma's van de overheid veel kaders opeisen. De Vrije Universiteit is in dit verband betrokken bij de voorbereiding van de specialisatie landbouweconomie binnen de UNAN. Sinds een half jaar zijn we bezig de opzet van zo'n specialisatie vorm te geven. Met grote nadruk heeft Nicaragua gevraagd om een programma, dat aansluit bij de nationale realiteit van het land. Grondmonopolisatie, gemarginaliseerde boeren of ruilvoetverslechtering zijn hier geen algemen e theoretische begrippen, maar k u n n e n direct verbonden worden met de geschiedenis van een 46jarige uitbuiting van het land door de Somoza-dictatuur en de nog steeds voortdurende externe bedreiging van de Sandinistische revolutie. Het nieuw e onderwijs dient n u bij t e dragen aan de mondigheid van h e t volk en aan de concrete oplossingen van de vele problemen die h e t land kent. In eerste instantie zijn daarbij de onderwijsprogramma's van belang, programma's die uitgaan van de ervaringen van land en volk en een genuanceerde interpretatie van de Ni-

De importen uit de VS zijn tot een m i n i m u m teruggelopen, waardoor een a c u u t gebrek aan reserve-onderdelen van het overwegend Amerikaans georiënteerde tractoren-park is ontstaan. Recentelijk werden de activiteiten van de bananen-gigant Standard F r u i t in Nicaragua stopgezet, waardoor Nicaragua (met succes) eigen afzetkanalen in de VS moest ontwikkelen. Met Honduras en Guatemala wordt nog slechts directe ruilhandel gevoerd. Het met voortduring analyseren van dergelijke ontwikkelingen vormt een integraal en belangrijk onderdeel van h e t universitaire studie-programma. De overheid kampt, ondanks alle goede wil, met een groot gebrek aan ervaring op vele gebieden. Van de universiteit wordt zondermeer een kritische reflectie verwacht en er bestaat alle ruimte om gemaakte beleidsfouten te bespreken.

Zonder boeken

Voordat de Sandinistische volksbeweging in juli 1979 de macht in Nicaragua overnam, bestond er nog weinig belangstelling voor dit kleine Centraal-Amerikaanse land. Bijgevolg bestaan er dan ook nauwelijks (Spaanstalige) boeken die aansluiten bij de realiteit van het land. Voor vele onderwijsprogramma's heeft dit bijzondere gevolgen. Met veel creativiteit werden eind '79 geheel nieuwe alfabetisatieboekjes ontworpen, die aansloten bij de ervaringen van de bevol-

I n augustus is het alweer vier j a a r geleden dat de universiteitsraad unaniem besloot steun te betuigen aan de oprichting van het initiatiefcom i t é „VU voor Nicaragua". Dit comité wilde geld gaan inzamelen voor onderwijsproj e k t e n in het n a tientallen jaren schrikbewind van dictator Somoza ontredderde land. Later kwam er ook een universitair samenwerkingsproj e k t tussen de VU en de Nicaraguaanse universiteit UNAN tot stand: het economen-projekt. De VU helpt op dit mom e n t mee op deze universiteit een onderwijsspecialisatie landbouweconomie voor te bereiden. VU-econoom Ruerd Ruben, één van de initiatiefnemers van „VU voor Nicaragua" werd in juni vorig jaar door de VU voor dit projekt uitgezonden n a a r Nicaragua. Op deze pagina doet hij verslag van een aantal ervaringen.

verdeeld over 3 groepen in de avondopleiding en 1 in de dagopleiding - voorzien van dit materiaal. O p basis van deze notities wordt het onderwijs zelf verzorgd door de vaste staf en de student-assistenten. In de lessen is er veel discussie rondom de teksten en wordt het materiaal weer verbeterd. Daarnaast is er een klein begin gemaakt met nieuwe onderwijsvormen waarin de studenten-participatie voorop staan, zoals seminaries en b.v. een rollenspel. Sinds de revolutie kan onderwijs hier niet alleen meer 'kennisoverdracht' betekenen, m a a r dient er bovenal ook aandacht te worden gegeven aan onderwijs-methoden die een echt begrip van de problematiek mogelijk maken. Het is nog niet zolang geleden dat er in Nederland diepgaand werd

Verderop bij dezelfde grens bevindt zich een andere groep studenten, betrokken bij het binnenhalen van de rijke koffie-oogst van dit jaar. Nicaragua is voor ca. 35% van zijn deviezen afhankelijk van de koffie-exporten. De beste koffiegebieden liggen in de noordelijke districten Matagalpa en Jinotega. Studenten van het eerste t/m derde jaar van de faculteit verrichten in dit gebied samen met scholieren, arbeiders, en ambtenaren - h u n Practicas de Procucción. Zo'n 500 studenten zijn gedurende een periode Aan eenvoudig lesmateriaal bestaat grote behoefte. Gewone mensen op curstis: een alledaagse saak in van 4 weken behulpzaam bij de het Nieuwe Nicaragua, (foto Peter Blok in „Oversicht"). koffiepluk op staatsboerderijen, coöperaties en percelen van kleicaraguaanse realiteit mogelijk king. In de universiteitsbiblionagedacht over de wijze waarop n e boeren, maar bouwen tegelijmaken. theek staan relatief veel vertaal- universitaire ontwikkelingssakertijd kleine voorzieningen voor Voor een programma landbouw- de boeken, waarin de orthodoxe menwerking ten goede zou kunde locale bevolking zoals een economie betekent dit een diep- economische theorie domineert. n e n komen aan de armsten van school, een gezondheidscentrum gaande behandeling van de histo- ,,De politieke economie leer je het land. De UNAN in Nicaragua of een verbeterde weg. Tydens de rische ontwikkeling van het hier op straat," zegt Marvin Orte- levert een welgemeende bijdrage pluk en 's nachts organiseert de landbouw-exportmodel van Ni- ga, een medewerker van het i n deze richting. Via een zgn. Fagroep zelf h a a r verdediging. Vlak caragua (afhankelijkheid van ex- Landhervormingsinstituut tij- cultad Preparatoria worden kinbij de grens wordt geplukt met porten van koffie, katoen, suiker dens onze eerste scholingscursus. deren uit achtergebleven regio's het geweer op de rug. en vlees) en de sociale gevolgen „Belangrijker is het zelf ontwik- (met veelal een deficiënte vooropDe pluk begint om 5 u u r 's ochvan een dergelijke ontwikkeling kelen en toepassen van weten- leiding) voorbereid op de univertends, n a een sober ontbijt van (grondmonopolisatie en margina- schappelijke theorieën op onze sitaire studie. Via een uitgebreid bonen en rijst, en gaat door tot 3 lisering van kleine boeren). Daar- situatie," voegt hij er aan toe. De beurzen-programma worden kinu u r 's middags; daarna volgt de n a volgt ruime aandacht voor de behoefte aan boeken en recente deren uit armere gezinnen in de weging van de oogst en is er tijd grondslagen van het huidige be- tijdschrijften is zeer groot, het gelegenheid gesteld n a a r de univoor gemeenschapsactiviteiten. leid, waarin de landbouw-sector aanbod daarentegen beperkt. De versiteit te gaan. Via verschillenIn tegenstelling tot eerdere jaren als „motor" van de economische algemene deviezen-schaarste de regionale vestigingen wordt is er dit jaar veel zorgvuldiger geontwikkeling functioneert, i.h.b. treft ook de importen van de vaak h e t universitaire onderwijs langplukt; de koffie is dan ook van_ tie agrarische hervorming, de voortreffelijke literatuur uit an- zaam m a a r zeker over het land uitzonderlijk goede kwaliteit en werking van nieuwe sectoren van dere Latijns-Amerikaanse lan- verspreid. de geoogste hoeveelheid overtreft volkseigendom (Area de Propie- den. de verwachtingen. De sterk gedad del Pueblo) en coöperaties, en Samen met de 3 student-assisten- Misschien van nog groter belang daalde wereldkoffieprijs én de bede in gang gezette structuurver- ten en mijn counterpart hebben zijn de organisatie en de inhoud perking van het export-quotum andering van de economie ter we het afgelopen half j a a r n a a r v a n het onderwijs zelf. De grote van Nicaragua binnen de wereldvergroting van de onafhankelijk- een groot aantal thema's van de n a d r u k op voor het land relevankoffie-overeenkomst maken dat heid. landbouweconomie uitgediept en te onderwijsprogramma's en de het land er niet veel rijker op zal Het blijkt geen eenvoudige zaak verwerkt in korte „folleto's". Als ruime aandacht voor de integraworden. Maar ongemerkt wordt te zijn om in zo korte tijd (nu 3'/4 de gammele stencilmachine van tie van de studenten in de activier toch veel winst gemaakt, door jaar) de gewenste resultaten te de faculteit (er staat er één, waar- teiten van fysieke productie en de de manier waarop de oogsten behalen. De economische wereld- op voor ca. 6000 studenten mate- verdediging van het land, maken worden binnengehaald. De intecrisis treft ook diep de Nicara- riaal moet worden afgedraaid) en d a t met de nodige verwachting gratie van studenten in deze guaanse economie en de voortdu- de papier- en inkt-voorziening wordt uitgekeken n a a r de eerste werkzaamheden.beQQg t ^e.siertp-. Ie scheiding tussen intellectueel- -.lareekt DQg.YeeLkennig.exi.exY.ac__ rgnite. Qprlpggjlreigiiig. k o s t i e r g j d a t toelieten, werden alle studen- groep afgestudeerden van de uniring. ten van het programma - zo'n 200 versiteit . . . veel inspanningen. -

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen