Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 51

3

ADVALVAS — 17 SEPTEMBER 1982

^^. Maiga Bruyn­Huttdt op studiedag „Vrouwenemancipatie en economie'':

Vrouwen kunnen maar beter iet trouwen" Volledige arbeidstijdverkor­ „Indien vrouwen gedurende het hele leven zeker willen dag. ting zou dan in het jaar 2000 'ijn van een eigen inkomen uit art)eid of sociale zeker­ bereikt zijn. Prof.dr. W. Driebuis, macro­economie aan leid, dan moeten zij niet trouwen, geen kinderen hoogleraar de UvA, die commentaar gaf op .irijgen, niet samenwonen en niet te veel gezien worden de lezing van Bruyn­Hundt, wees in gezelschap van één lid van h^t andere geslacht." Dit echter op het feit dat door de van de bevolking, het zei drs. Marga Bruyn­Hundt op de studiedagen „Vrou­ vergrijzing aanbod van arbeid na 1995 af zal .enemancipatie en economie", die op 9 en 10 september nemen. Hij stelde voor om ar­ in een sneUer .aan de Universiteit van Amsterdam werden gehouden. beidstijdverkorting tempo in te voeren. De studiedagen werden georganiseerd door de afdeling vrouwenstudies aan de economische faciliteit aan de Dubbele inkomens UvA. De afsluitende lezing van de eer­ Sen van de redenen om de stu­ fjBiedagen te organiseren, was dat économie nog steeds een man­ ïienwetenschap is: slechte 10% ^an de eerstejaarsstudenten is ;^ouw, en uiteindelijk is maar 3% yan alle afgestudeerden van het ^ouwelijk geslacht. Door dit kleine aantal vrouwelijke econo­ men is er maar weinig aandacht voor bijvoorbeeld de positie van vrouwen in de huidige economi­ sche crisis. „Vrouwen ontbreekt het in het algemeen aan econo­ mische kennis, terwijl beleidsme­ fewerkers die zich bezighouden iet economisch beleid veelal on­ Voldoende inzicht hebben in de Specifieke vrouwenproblematiek op economisch gebied", zo schre­ ven de organisatoren. Zcsls ujt het C^^Sät van Bruyn­ |Iundt blijkt, stonden de studie­ dagen in het teken van de indivi­ dualisering als middel om econo­ mische zelfstandigheid van vrou­ jren te bereiken. Economische elfstandigheid wordt in de vrou­ l^enbeweging nog steeds gezien lis een van de belangrijkste voor­ waarden voor opheffing van de |chtergestelde positie van vrou­ jen. Een van de belangrijkste Ronclusies van de studiedagen ^as dat arbeidstijdverkorting in leder geval gerealiseerd moet gorden. Dit zou echter in samen­ J^ang bekeken moeten worden iet de herziening van het stelsel San sociale zekerheid en met een |erandering van het huidige be­ stingstelsel.

Roeleke Vunderink voorwaarden worden gesteld. De belangrijkste daarvan zijn dat ar­ beidstijdverkorting in principe gepaard zal moeten gaan met een evenredige vermindering van het inkomen en dat de vrijkomende arbeidsplaateen herbezet zouden moeten worden. Daarbij zou aan vrouwen voorrang gegeven moe­ ten worden. Men vreesde echter

ste dag werd verzorgd door de econome drs. Hettie Pott­Buter. Zij weerlegde een aantal argu­ menten die de laatete tijd tegen een geëmancipeerde inkomens­ verdeling, met individuaUsering als uitgangspunt, werden inge­ bracht. Daarbij refereerde zij aan het debat tussen de vier lijsttrek­ kers voor de verkiezingen, waar­ bij van Agt zich tegen individua­ lisering aïzette omdat dat „aso­ ciaal" zou zijn. Tijdens de hele verkiezingscampagne kon men

De berekeningen die Pott­Buter en Odink op grond van deze ge­ gevens uitvoerden, gaven aanlei­ ding tot een aantal conclusies, waarvan de belangrijkste is, dat het werken van vrouwen nivelle­ rend werkt, omdat de laagste inkomens opgetrokken word,en naar een hoger niveau. Door ge­ huwde vrouwen terug te sturen naar de keuken, zou de inko­ mens­ongelijkheid alleen maar groter worden. Door vrouwen, of zij nu gehuwd zijn of niet, een zelfstandig recht op inkomen te ontnemen, wordt een aflianke­ lijkheidsrelatie geschapen, die, wanneer de partner om wat voor reden dan ook, wegvalt, tot ern­ stige consequenties kan leiden. Of, zoals Marga Bruyn­Hundt eerder op deze dag zei: „Mannen moeten een stap terug doen op­ dat zowel inkomen als arbeid eerlijker verdeeld worden. Wie vermanend de vinger heft naar de dubbele inkomens en de dub­ bele inkomens wil aanpakken, hetzij in de sfeer van de sociale zekerheid, hetzij in de sfeer van

rbeidstfjdverkorting 3e econome drs. Marga Bruyn­ %undt, tevens coordinator vrou­ jirenstudies bij de economische aculteit aan de UvA, zag ar­ ßeidstijdverkorting „als één van 'öe factoren die kunnen bijdragen #an een eerlijker verdeling van #etaalde arbeid en onbetaalde rbeid tussen man en vrouw en lan een eerlijker verdeling van fetaalde arbeid tussen merkenden en werkzoekenden." rbeidstijdverkorting is volgens a^aar noodzakelijk om financiële ­bnafliankelijkheid voor vrouwen ; bereiken. Door arbeidstijdver­ orting kunnen ook vrouwen een taan krijgen en een eigen inko­ len verdienen. Dit zou vrouwen «linder financieel afhankelijk '^an hun partner maken en, bij jheiding of overlijden van de artner, van de bijstand. Een ver­ Schijnsel als „feminisering van de jrmoede", wat betekent dat zich m de laagste welvaarteklasse (de fechte minima") voornamelijk "lilleenstaande moeders met kin­ aderen bevinden (volgens een stu­ pie van het Sociaal Cultureel glanbureau), zou zich dan niet meei behoeven voor te doen.

t

f

Vervolgens ging Bruyn­Hundt in op de verwezenlijking van ar­ Beidstijdverkorting. Daarbij be­ .aadrukte zij dat het in eerste distantie niet ging om het laten froeien van de werkgelegenheid, naar om het eerlijker verdelen _ de bstaande werkgelegen­ |eid. Om te voorkomen dat door rbeidstijdverkorting de loon­ losten omhoog gaan en de werk­ Bosheid stijgt, moet een aantal

dat vrijkomende arbeidsplaateen niet allemaal opgevuld zouden worden. Bruyn­Hundt vond dat arbeids­ tijdverkorting wettelijk afge­ dwongen moest worden, want CAO­afspraken werkten volgens haar niet: „De achterban van de vakbeweging bestaat voorname­ lijk uit mannelijke werknemers met een modaal inkomen. Die achterban staat niet te trappelen om loon in te leveren voor werk­ loze jongeren en vrouwen die zo nodig aan de bak moeten. De werkgevers zijn als de dood voor een verdere aantasting van hun rendementen en zien op tegen alle organisatorische problemen die arbeidstijdverkorting onher­ roepelijk met zich meebrengt." Deze stellingname van Bruyn­ Hundt stak wat af tegen haar opvatting dat de sociale partners wél zouden moeten onderhande­ len over de loonvorming. Waar­ om ook de hoogte van het loon niet op centraal niveau geregeld, zodat de overheid tevens nivelle­ rend op zou kunnen treden, zo vroeg de zaal zich af. Bruyn­Hundt koos voor een ge­ leidelijke invoering van arbeids­ tijdverkorting voor de gehele werkzame bevolking. Per 1­1­ 1985 zou begonnen moeten wor­ den met een eenmalige verkor­ ting van 10% en daarna een ver­ dere uitbouw met 2y2% per jaar tot + 25 uur per week, 5 uur per

deze geluiden trouwens horen, vooral van de kant van het CDA. Uit een onderzoek dat Pott­Buter samen met drs. J. Odink, even­ eens econoom aan de UvA, heeft verricht, bleek dat van alle echt­ paren slechte éénderde een dub­ bel inkomen heeft. Pott­Buter prefereerde echter onderscheid te maken tussen eenverdieners en tweeverdieners, omdat een dubbel inkomen naar haar idee eerder betrekking had op man­ nen die een topinkomen verdie­ nen. Van de echtparen waar twee in­ komens binnenkwamen, bevon­ den de meesten zich in de lagere inkomensklassen, hoewel het verschijnsel zich in alle lagen van de bevolking voordoet. Het werken van de vrouw in lage klassen wordt vaak ingegeven door economische motieven, dat wil zeggen dat zij gaat werken omdat het inkomen van haar man niet voldoende is. Veel van deze vrouwen werken slechte een beperkt aantal uren per week omdat zij ook nog de zorg voor kinderen en huishouden hebben. Ook werken zij vaak in „typische vrouwenberoepen", die geken­ merkt worden door een lage sta­ tus en een lage beloning. Voorts neemt de hoogte van het inko­ men van de vrouw relatief af naarmate het inkomen van de man hoger wordt.

de belastingen, bouwt een nieu­ we belemmering in voor vrouwen om tot de arbeidsmarkt toe te treden of er te blijven, met als gevolg dat de feminisering van de armoede verder voortechrijdt." '

Sociale zekerlieid en belas­ tingen De tweede dag stond in het teken van de sociale zekerheid en de belastingen. Prof.dr. J.W. Zwem­ mer, hoogleraar belastingrecht aan de UvA, betoogde dat het huidige belastingstelsel gelijk­ heid van man en vrouw in de weg staat. De toenemende arbeids­ participatie van (gehuwde) vrou­ wen vereist een ander belastings­ telsel, opdat vrouwen niet one­ venredig zwaar belast worden. Enige mate van individualisering is dus wel gewenst, maar volledi­ ge individuele belastingheffing zou volgens Zwemmer bij de uit­ voering te veel organisatorische problemen opleveren. De laatete lezing werd verzorgd door drs. F. Hol, plaatevervan­ gend directeur­generaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hij ging in op de herziening van het stelsel van sociale zekerheid. Hol vond dat in een nieuw stelsel van sociale zekerheid, individualisering een basiskenmerk zou moeten zijn. Daarbij maakte hij nog wel een aantal kanttekeningen. Indien

bij de sociale verzekeringen (uit­ keringen waarvoor een premie is betaald) overgegaan zou worden tot individualisering, zouden de hogere uitkeringen dit moeten betalen. De vraag werd gesteld of dit rechtvaardig is. Ook zei hij dat bij de sociale voorzieningen (uitkeringen uit de belastingopbrengst) iedere uitke­ ringsgerechtigde in principe 70% van het wettelijk vastgelegde so­ ciale minimum (= het minimum­ loon) zou moeten krijgen. Men­ sen die van die uitkering ook nog anderen moeten onderhouden die niet buitenshuis kunnen werken, zouden een toeslag kun­ nen krijgen. Deze toeslag zou moeten vervallen, indien er een situatie is ontetaan waarbij ie­ dereen in principe buitenshuis zou kunnen werken. Thuisblijven heeft dan financiële consequen­ ties. Op een vraag uit de zaal ofte verwachten viel dat de regering dit voorstel zou overnemen, zei de ^eer Hol dat hij, als ambte­ naar, hier uiteraard geen enkele garantie voor kon geven.

Vrouwenstudies en economie Uit de studiedagen kan geconclu­ deerd worden dat arbeidstijdver­ korting in ieder geval dient plaate te vinden. Dit zal echter weinig efi'ect hebben, indien niet gelijktijdig gewerkt wordt aan verbetering van de kinderopvang en aan een eerlijker verdeling van het werk binnenshuis. Ook zullen binnen korte termijn het stelsel van sociale zekerheid en het belastingstelsel veranderd moeten worden. Voor de afdeling vrouwenstudies betekent dit voorlopig studiema­ teriaal te over. Overigens is de afdeling al vanaf 1976 bezig de positie van de vrouw in de econo­ mie aan de orde te stellen, met gestage uitbreiding van het aan­ tal formatieplaateen. Er draait een vrouwenoverleg en er is een commissie vrouwenzaken van de faculteiteraad. In het onderwijs worden in het eerste jaar ver­ plichte hoorcolleges gegeven ^n in het doctoraal kan men een keuzevak vrouwenstudies kie­ zen. Aktiviteiten genoeg aan de UvA. Daar steekt de zusterfakulteit aan de VU nogal bij af Geen aparte vakken, hoogstens een werkstuk bij een welwillende vakgroep. Een aanvraag uit de pool vrouwenstudies zag de fa­ culteit niet gehonoreerd Het blijft nu bij ad hoc aktiviteiten. De UvA heeft een stimulerend groeibeleid ontwikkeld. Om meer meisjes te stimuleren economie te studeren, heeft de afdeling vrouwenstudies een voorlich­ tingsfilm voor middelbare scho­ lieren laten maken onder de titel „ECONOOM (M/V)", die na de studiedagen in première ging. In de film vertellen afgestudeerde vrouwelijke economen in welk beroep zij werkzaam zijn. Mis­ chien ook iete voor de VU, zo'n voorlichtingscampagne?

Vü Vredesweek Tijdens de Vredesweek van 19 tot en met 26 september zullen op de VU een aantal aktiviteiten plaatevinden. Eén daarvan is een lezing, die Martine Pétrod don­ derdagmiddag 23 september om halfdrie komt houden in het ge­ bouw van het studentenpasto­ raat. Van Eeghenstraat 90. Zij is op initiatief van de werkgroep polemologie en Vrouwen voor Vrede naar de VU gehaald. Ook zal de IKV­kem aan de VU tij­ dens de Vredesweek tussen de middag bij de mensa met een informatiekraam aanwezig zijn. Martine Pétrod is oprichteter van het Internationale Fonds ter be­ strijding van kemproeven, dat zich vooral ncht tegen de atoom­ proeven in Frans Polynesie. Door de met name Franse atoomproe­ ven is onder andere het atol Mo­ ruroa volledig verwoest. On­ danks vele protesten van landen in de StUle Oceaan, gaat ook de Franse regering van Mitterand door met de proeven, die de ei­ landbewoners nagenoeg volledig afhankelijk hebben gemaakt van de inkomsten van de Franse technici en müitairen.

wm

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen