Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 359

5

AD VALVAS — 1 APRIL 1983

Raden PAW en SKW protesteren tegen opheffingsvoorstellen

„Dit is van de gekke" De landelijke taakverdelingskommissie (TVC) vindt dat bij sociale wetenschappen aan de VU de studierichtingen androgologie en sociologie moeten verdwijnen. Onlangs bogen de betrokken subfakulteitsraden pedagogische/andragogische wetenschappen (PAW) en sociaal-kulturele wetenschappen (SKW) zich over dit plan en formuleerden hun protestbrieven. Een kort verslag. De raad SKW was het snel eens over het door zijn bestuur opgestelde „verweerschrift". Ten eerste is het TVC-voorstel ten aanzien van sociologie onwenselijk: als het voorstel doorgang vindt zal de VU „een groot aantal kansen missen wat betreft de verdere profilering van de doelstelling". Ten tweede is de wijze waarop getracht wordt drie miljoen te bezuinigen onnodig, want al eerder heeft de fakulteit een ander bezuinigingsplan voor datzelfde bedrag opgesteld, waarin sociologie - weliswaar in afgeslankte vorm als studierichting behouden kan blijven. Dät plan was en is volgens de raad een redelijk alternatief. Maar door „externe druk" (lees Deetman c.s.) heeft dit plan het in de TVC-onderhandelingen niet gehaald. Tenslotte vindt de raad het de moeite waard om sociologie voor de VU te behouden: de belangstelling van potentiële studenten voor deze studie groeit en de kwaliteit van onderwijs en onderzoek is de laatste jaren sterk verbeterd. Kritiek op het KvB werd tijdens de raadsvergadering niet onder stoelen of banken gestoken (zie ook gesprek met raadslid Van den Berg op deze pagina). Het kollege heeft kennelijk weinig problemen

Wim Crezee met het diep snijden in de sociale wetenschappen aan de VU, konstateerde men spijtig. Want het heeft in het TVC-rapport als verweer alleen laten opnemen niet akkoord te gaan met de opheffing van sociologie „indien besloten zou worden tot handhaving van de studierichting kulturele antropologie in Groningen." Dat is inderdaad meer de taal van een huilend kind dat bang is alsnog het kwartetspelletje te verliezen, dan een principiële stellingname. Ook de overige formuleringen in het TVC-rapport ten aanzien van sociale wetenschappen, blonken voor de raadsleden niet uit door helderheid. Een zorgvuldige argumentatie bij de gehanteerde kriteria die geleid hebben tot de bezuinigingsplannen ontbreekt ten enen male. „Het is van de gekke dat we als raad een oordeel moeten geven over voorstellen, waarvan de achtergronden en overwegingen vaak volkomen ondoorzichtig zijn," meende een raadslid. De raad SKW stemde in meerderheid dan ook vóór een motie van de studentenfraktie waarin het

hele TVC-rapport onaanvaardbaar werd genoemd.

Haat-liefde

Naast het bovengenoemde verweerschrift zijn er de afgelopen weken nog andere protestbrieven vanuit SKW richting De Boelelaan verzonden. Tweeëntwintig sociologen die ooit aan de VU zijn gepromoveerd, hebben zich de woorden die zij op h u n promotieplechtigheid te horen kregen, aangetrokken: „Vergeet nooit de verplichtingen die u tegenover deze universiteit hebt." Ze hebben het bestuur van de Vereniging laten weten dat het opheffingsvoorstel voorbij gaat aan de kwaliteit van de sociologie-opleiding aan de VU. Ook oud-studenten zijn tegen het gewraakte TVC-plan in het geweer gekomen. Curieus genoeg zitten in het aanbevelingskomité, dat handtekeningen onder oudstudenten verzamelt, mensen die i n h u n studie via de politieke studentenvakbond forse kritiek op de sociologie-opleiding niet hebben geschuwd. I n de brief van het komité klinkt d a a r nog iets van door. Ondanks een „haat-liefde-ve'rhouding" tot h u n studierichting menen ze dat sociologie-VU een waardevolle en - in verschillende betekenissen van het woord - een ,,biJzondere" opleiding is, „waarmiee wij vandaag de dag in ons werk en daarbuiten ons voordeel doen". „Wat ons betreft mag de VU geen uitverkoop houden van een breed georiënteerde maatschappij-kritische studierichting als sociologie." I n dit komité van oud-studenten zitten onder meer ATIS Brandsma (adjunkt-direktrice landeUjk ge-

reformeerde raad voor samenlevings-aangelegenheden te Leusden) en Tineke van den Klinkenberg (wethouder te Amsterdam). De handtekeningenaktie loopt als een trein, weet SKW-sekretaris drs. Cees van der Veer. „Werkelijk hartverwarmend." ,

Rotsituatie

Ook de raad PAW had grote moeite met de manier waarop de TVC h a a r plannen verkoopt. Als de taakverdelingskommissie enerzijds konstateert dat er binnen de sociale wetenschappen een sterkte-zwakte-analyse goeddeels ontbreekt, maar anderzijds wel knopen doorhakt door studierichtingen aan te wijzen die dienen te verdwijnen, is er sprake van een onzorgvuldig beleid. Bovendien heeft de TVC volgens de raad „weinig konsistent gehandeld". \ y a n t eerst stelt de TVC zich dè vraag in hoeverre het vak andragologie binnen het terrein der sociale wetenschappen een legitieme plek kan hebben. En vervolgens komt, zonder nadere motivering, het antwoord u i t de lucht vallen: de studierichting andragologie aan de VU moet verdwijnen. Over het alternatieve fakulteitsplan, dat in het verweerschrift van SKW zo'n belangrijke rol speelt, werd op de raad PAW met geen woord gerept. Begrijpelijk, want ook in dit (nog steeds halfvertrouwelijke!) plan is het vonnis over andragologie getekend. Dit fakulteitsplan is half januari i n grote haast in elkaar gezet toen het kollege van bestuur aan de fakulteitsdekanen de vraag voorlegde: „Hoe bij sociale wetenschappen drie miljoen te bezuinigen?" PAW-dekaan prof. Carpay ging toen uiteindelijk akkoord m e t inlevering van andragologie. - Verliest het protest van de raad tegen de opheffing niet wat aan kracht door dese handelwijse van sijn dekaan? Carpay, die wegens ziekte de raadsvergadering over het TVCrapport niet kon bijwonen, zegt desgevraagd: „Ja, luister nou 'ns:

ik heb in dat overleg óók geprotesteerd. Maar ik ben door het KvB onder zeer zware druk gezet: we moesten inleveren! Ik heb h a r d gevochten om in elk geval een komplete pedagogiek over te houden en desnoods dan maar bij a n d r a met een bijvakvoorziening te werken. Want u moet weten: pedagogiek heeft een gezond aantal studenten en andragologie heeft dat niet en zal dat ook niet één-twee-drie krijgen. Waarom ik niet eerst overleg gepleegd heb met vakgroepen? Dat kónden we niet en dat mochten we van het KvB niet: we moesten dat overleg geheim houden. Het was een rotsituatie. Ik heb er afschuwelijk mee gezeten en zit er nog mee!" Zo bezien heeft de TVC-procedure de interne verhoudingen in (sub)fakulteiten aardig verstoord. De studentenfraktie van PAW beperkte haar bijdrage aan de beraadslagingen tot het afleggen van een achttien regels tellende verklaring. Een saillante passage hieruit: „Tevens konstateren wij dat de bezuinigingen binnen de fakulteit sociale wetenschappen niet evenredig over de subfakulteiten zijn verdeeld. Wij vinden dit een merkwaardige zaak, en denken dat vriendjespolitiek binnen de VU hieraan ten grondslag heeft gelegen." - Hoeso? ,,Nou, psychologie is in de bezuinigingsoperatie grotendeels buiten schot gebleven en Drenth van psychologie moet volgend jaar rektor worden," verklaart een student-raadslid n a afloop van de vergadering. Prof. Drenth, desgevraagd: „Ik vind dat een wat laag bij de grondse suggestie eigenlijk. Misschien mag ik ook nog wel zeggen dat mevrouw van Stegeren (voorzitter van de bedreigde vakgroep andragologie, W.C.) een zeer goede vriendin van ons thuis is. Dus als er sprake zou zijn van vriendjespolitiek dan zou dat toch juist in de andere richting gewerkt hebben!"

De VU is eigenlijk onthoofd „Het College van Bestuur heeft zichzelf tot een verlengstuk van het Binnenhof gemaakt. Het is aan de andere kant van de onderhandelingstafel gaan zitten, namelijk aan de kant van de politici en de ambtenaren. Het KvB is in de TVC-procedure het huishoudboekje van de staat als zijn eerste zorg gaan zien en heeft op die manier zijn eigen verantwoordelijkheden niet waar gemaakt." Prof. H. van den Berg, van de vakgroep sociologie van de hulpverlening en lid van de raad sociaal-kulturele wetenschappen, voelt zich danig in de steek gelaten door het College van Bestuur. Vooral de wijze waarop het CvB heeft gemeend zich te schikken in de procedure die uiteindelijk tot het TVC-rapport heeft geleid, kan bij hem nauwelijks genade vinden. „Kijk, ik ben zelf door de VU gevormd. En ik kan me herinneren dat bij staatsinrichting een dualisme werd gepredikt tussen regering en parlement. Iets soortgelijks is aan de orde bij de relatie tussen de Vrije Universiteit en de rijksoverheid. Dan moet men niet door elkaar aan één tafel gaan zitten om overheidsbeleid te maken. Daar wordt de universiteitsleiding niet voor betaald. Een universiteitsleiding ontleent haar bestaansrecht m a a r aan één ding, en dat is de

behartiging van het belang van de kwaliteit van onderwijs en onderzoek." De TVC-procedure zoals die tot nu toe gelopen is, staat volgens Van den Berg haaks op de WUB-traditie. „De afgelopen jaren hebben docenten alle mogelijke informatie verstrekt aan de universiteitsleiding en de overheid. We hebben ons suf vergaderd in vakgroepbesturen, fakulteitsraden, enzovoorts. We hebben studenteninstromen, formatiemodellen, onderwijslastberekeningen, onderzoeksprogramma's en wat al niet uitgeschreven en rondgestuurd n a a r ieder die daar belang bij zei te hebben. En dan ontloopt de minister zijn verantwoordelijkheid door weer aan de universiteiten te vragen zélf met een plan te komen. Ik vraag me dan af: waar heb ik me de laatste jaren dan zo suf voor vergaderd, gekoördineerd, geplanned en berekeningen gemaakt?!" Van den Berg vindt dat het kollege zich mede schuldig m a a k t aan het ontstaan van neo-korporatistische processen rond de TVC-operatie: „De universiteitsleiding is in feite gaan deelnemen aan het landsbestuur door aan de andere k a n t van de onderhandelingstafel te gaan zitten. Het CvB realiseert zich dan blijkb a a r niet hoezeer men zich daardoor vervreemdt van de rest van de universiteit. De VU wordt door dit proces eigenlijk onthoofd." Van den Berg hoopt dat zowel de universiteitsraad als de Tweede Kamer niet zullen bezwijken onder een akkoord dat in de TVC bereikt is, en h u n eigen verantwoordelijkheden zullen nemen.

Een van de zaken waar Van den Berg zeer kwaad over is, is de geheimzinnigheid en het wandelgangengefluister over de op handen zijnde opheffingen en afslankingen. „Je wordt als Verenigingsdocent, die vergrijsd is in het tientallen jaren sjouwen om je studierichting op te stuwen in de vaart der volkeren, omgeven door een aantal jongeren die als lid van een kommissie taakaanpassing of als sekond a n t bij het TVC-overleg een zwijgplicht hebben, en je weet dat er over jouw toko wordt gepraat. " Even later, geëmotioneerd: „Wat ben ik? Ben ik een student-assistent die twee jaar meeloopt en die als raadslid er behagen in schept de kwerul a n t uit te hangen? Ik vind dat de wijze waarop de deelnemers van het TVC-overleg proberen het neo-korporatisme goed te praten, schadelijk is voor de verhoudingen aan de universiteit." Van den Berg pakt het redaktionele en vermanende komm e n t a a r van Trouw van 22 feb r u a r i en leest voor: 'Waarom heeft het bestuur van de VU de sociaal-wetenschappelijke studies zo makkelijk prijs gegeven? Een antwoord zou k u n n e n zijn dat de kwaliteiten ervan te gering waren om de aanspraak van deze studies te handhaven tegenover de andere universiteiten. Als dat zo is, vragen wij ons toch af waarom de VU niet tijdig maatregelen heeft genomen om deze voor een bijzondere instelling zo belangrijke studies op te krikken tot een aanvaardbaar niveau. Dat zou een universiteit, wier oprichter mede vermaard werd door zijn architektonische maat-

Prof. dr. H. van den Berg schappijkritiek niet hebben misstaan.' Van den Berg: „Een volstrekt korrekt en juist kommentaar." „Als je er n a a r vraagt, zegt m e n in het formele circuit dat wij gepakt worden in verband met de lage studentenaantallen. Maar aan de andere kant gonst het in de informele circuits van verhalen over slechte kwaliteit. Dat vind ik pijn-lijk en oneerlijk. Brinkman heeft een heel kwalijke mededeling aan de pers gedaan. Tegen-het NRC zei hij zoiets als: 'Het is mij ontzettend opgevallen dat wanneer de universiteiten rond de tafel zitten, dat men het binnen de kortste keren eens is over waar de kwaliteit zit en waar niet.' Die kwaliteitsproblematiek wordt pas n u - op een wonderbaarlijke wijze - ter diskussie

-

Foto AVC

gesteld. Maar van het CvB, dat met de Haagse ambtenarij heeft zitten kwartetten, heb ik tot op de dag van vandaag niets vernomen van kritiek op de kwaliteit van mijn onderwijs en onderzoek. Dan verlang ik ook dat ze me n a a r boven toe dekken. I n het TVC-rapport wordt als argument voor bezuiniging en koncentratie de 'verkokering van de sociale wetenschappen' opgevoerd. Ik vraag me dan af: wat is dat precies, wat is daar fout aan? Sinds wanneer heeft men daar kritiek op, want het KvB heeft ons beleid altijd ondersteund?! En nou i n e e n s . . . ja, omdat er 258 miljoen gevonden moest worden." - Het TVC-rapport spreekt ook van 'sub-optimale vestigingen' bij sociale wetenschappen. „Ja, da's ook zo'n heerUjk glibberige t e r m . . . " f

(W.C.) '

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen