Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 218

10

AD VALVAS — 17 DECEMBER 1982

Van El Salvador naar Nicaragua: „alsof je va „Zesduizend hongerige mensen kijken ons hoopvol aan. Hoeveel zullen er nog overblijven onder deze omstandigheden? Het woord is nu aan ons." Dit schreven len van den Heuvel en Ad Kooyman in NRC-Handelsblad van 9 oktober naar aanleiding van hun bezoek aan vluchtelingenkampen in Honduras. „Het woord is nu aan ons." Aan deze oproep werd vorige week op de VU van diverse zijden gehoor gegeven. In het kader van de Internationale Dag der Universiteiten werd een aantal aktiviteiten georganiseerd. Een fototentoonstelling van Willem Diepraam, de aanbieding van een rapport over vluchtelingen in de Derde Wereld aan de minister van ontwikkelingssamenwerking en opening van huisvesting voor buitenlandse gastdocenten. In PH'31 werd een Latijns-Amerika week georganiseerd, die niet geheel toevallig met de hierboven genoemde aktiviteiten samenviel. Door de Midden-Amerika werkgroep van de VU was binnen dit kader een manifestatie over „vluchtelingen in Midden Amerika" georganiseerd. Hieronder volgt een verslag van een aantal van de aktiviteiten die op 9 december plaatsvonden. De Internationale Dag der Universiteiten was georganiseerd in het kader van het dertigjarig bestaan van het NUFFIC (Stichting der Nederlandse Universiteiten en Hogescholen voor Internationale Samenwerking). In tegensteUing tot vorige jaren was besloten de viering gedecentraliseerd plaats te laten vinden. De bedoeling was op elke universiteit of hogeschool enkele buitenlandaktiviteiten te demonstreren dan wel aan in deze tijd voorgenomen activiteiten ruimere publiciteit te schenken. Op deze wijze zou een betere bekendheid bij zowel de universitaire bevolking als bij beleidsmakers en een breder publiek kunnen ontstaan. Naast die wat offlciële aktiviteiten werden op 9 december door de Midden-Amerika werkgroep van de VU een aantal lezingen georganiseerd over de situatie van de bevolking in Midden Amerika. Tevens werd van start gegaan met een solidariteitsaktie van studenten en docenten hier aan de VU met de aktiviteiten van AGEUS, de studentenbond van de universiteit van El Salvador. De vertegenwoordiger van AGEUS voor Europa, Oscar Ruiz, vertelde over de achtergrond van het ontstaan van AGEUS en het ondersteunen van de bevrijdingsbeweging in El Salvador. In 1980 overviel het leger van de miUtaire diktatuur de universiteit. Vele studenten en docenten werden gevangen gezet en vermoord. Enkele maanden later werd ook de rector doodgescho-

Roeleke VmderiBk ten. AGEUS voert nu strijd voor het heropenen van de universiteiten; intussen worden de academische aktiviteiten provisorisch voortgezet. De sohdariteitsaktie die nu van start is gegaan, heeft betrekking op een medisch projekt ten behoeve van Salvadoriaanse vluchteUngen in Nicaragua. Het gaat daarbij met name om de medische hulp die niet door de autoriteiten van Nicaragua gegeven kan worden omdat hun capaciteit ook beperkt is. De zorg zal zich ook uitstrekken naar de armste Nicaraguanen in Managua (hoofdstad van Nicaragua). Voor financiële hulp voor dit projekt heeft AGEUS een beroep gedaan op de Nederlandse studenten om hun solidariteit met de Salvadoriaanse vluchtelingen te betonen.

Revolutie Uit de lezing van Jan van der Putten werd duidelijk dat het met de situatie in Midden Amerika nog veel somberder gestemd is dan wij vaak denken. Jan van der Putten is correspondent in Midden-Amerika voor o.a. De Volkskrant en De Groene Amsterdammer. Hij gaf een overzicht van de politieke ontwikkeling en probeerde aan te geven waarom de Verenigde Staten

Op 9 december werd in Den Haag aan de minister van Ontwikkelingssamenwerking, mevrouw drs. E. Schoo, het rapport „Vluchtelingen in de Derde Wereld" aangeboden. Het rapport werd aangeboden door prof. dr. P.J.I.M. De Waart (rechts onderaan op de foto). Hij is voorzitter van de Begeleidingscommissie Studie Vluchtelingenhulp. Dit onderzoek is het resultaat van een gezamenlijke inspanning van het Directoraat Generaal Internationale Samenwerking en de Vrije Universiteit. „Achtergrond van het onderzoek is de nationaal en internationaal toenemende behoefte aan een kritische analyse van het verschijnsel vluchteling in de post-koloniale kontext, waarin het niet altijd meer mogelijk is politieke en economische factoren voor het verklaren en opvangen van vluchtelingenstromen uiteen te houden. Het gaat niet langer overwegend of uitsluitend, om schendingen van burgerrechten en politieke vrijheden." „Het vluchtelingenprobleem in de Derde Wereld hangt mede samen met het ontwikkelingsvraagstuk, zij het met markante regionale verschillen." „Internationale solidariteit zal de basis moeten vormen voor de politieke en economische samenwerking die nodig is om tot een beleid ten aanzien van vluchtelingen te komen als onderdeel van een wereldomspannend ontunkkelingsbeleid, het weinig hoopgevend perspectief dat de jaren tachtig in dit opzicht bieden ten spijt", zo staat het in het onderzoek te lezen. Of deze beleidslijnen enig effekt zullen sorteren, is de vraag, nu ontwikkelingssamenwerking steeds meer in dienst van Buitenlandse Zaken komt te staan. Als landen van onze ontwikkelingshulp geen mooie Projekten kunnen maken waar wij als Nederlanders ook wat aan hebben, dan zal het snel afgelopen zijn met die hulp, zo is de verwachting. zo'n harde poUtiek ten opzichte van Midden Amerika voeren. Tot Midden Amerika worden de landen Panama, Costa Rica, Nicaragua, El Salvador, Honduras, Belize en Guatemala gerekend. In deze landen heeft de crisis die wij in de jaren derig meegemaakt hebben, nooit plaatsgevonden. In mindere mate vindt die nu plaats. De machthebbers hebben zich nooit bekommerd om een eerlijke verdeling van het bezit. De korte-termijn poUtiek van de grootgrondbezitters leidde tot een verouderd produktieapparaat. Kenmerk van dit soort regimes is dat zij vrijwel altijd een beroep doen op het leger, dat samen met de rooms-katholieke kerk vaak de enige macht van betekenis is. Het leger wordt dan

'r'~{^-^"---'l"">' '^'*.«r^f^ ' i!H^ se?'"'. V-v.

Jan van der Putten

zo langzamerhand een zelfstandige politieke macht die ook graag wil meedelen en daarom een goede verstandhouding met de bourgeoisie opbouwt. De kerk zwijgt... En als zij niet zwijgt, wordt zij tot zwijgen gedwongen, zoals de moord op bisschop Romero in El Salvador laat zien. Na de jaren zeventig is er een kentering in de situatie in Midden Amerika gekomen. Het verzet tegen de diktaturen nam grotere vormen aan en leidde zelfs tot een revolutie zoals in Nicaragua. Een dergelijke revolutie heeft alleen kans van slagen als zij door het hele volk wordt gedragen. Er gaat eindeloos veel werk aan vooraf en zij komt niet zomaar uit de lucht vallen, maar is goed voorbereid. Een zelfde soort ontwikkeling valt nu ook in andere Midden Amerikaanse landen te zien. Het verzet in El Salvador en Guatemala wordt steeds heftiger; iets dat ook steeds fellere reacties van Amerikaanse zijde oproept. De toemee van de Amerikaanse president Reagan door LatijnsAmerika heeft laten zien dat de ellendige situatie waarin de mensen daar verkeren door de V.S. bij hoog en bij laag ontkend wordt. Dit ontkennen van wat er gebeurt, is volgens Jan van der Putten een wezenUjk onderdeel van de Amerikaanse buitenlandse politiek. Die politiek is er steeds op gericht geweest Latijns-Amerika in de Amerikaanse invloedssfeer te houden. Daarom is men ook zo bezorgd over gebieden als Cuba en Midden-Amerika, die dicht bij de V.S. Uggen en dus een groot gevaar kunnen vormen als ze onder invloed van andere landen (Rusland?) geraken. Dit doel proberen de V.S. te bereiken door via het leger in dergelijke landen te infiltreren, maar ook door landen onderontwikkeld te maken, zoals volgens Van der Putten met Midden-Amerika is gebeurd.

CMsten-Democraten Hoe erg het met de situatie in deze landen gesteld is, bleek uit het verhaal van len van den Heuvel. Zij is hd van de socialistische fractie van het Europese Parlement en maakte in opdracht daarvan drie reizen naar MiddenAmerika. Een van die reizen maakte zij samen met enkele christen-democratische collega's uit het Europese Parlement. Omdat er leden van de zusterpartij bij waren werden zij door de christen-democratische regering van El Salvador met veel egards ontvangen. Het gevaar bestond dat zij zo volgestopt werden met offlciële zaken. Zij wilden echter ook tijd vrijmaken voor niet-offlciële kontakten. Dat is aardig gelukt, niet in het minst dank zij de samenwerking met Koos Koster en Jan Kuiper, twee van de in maart vermoorde IKON-joumaUsten. Zij hadden veel kontakten met mensen uit het verzet, maar ook met het volk en de machthebbers. De positie van de christen-democraten in El Salvador is voor ons soms moeilijk te begrijpen. Ze zijn vaak van goede wU en wilden ook aan "de regering deelnemen. Volgens len van den Heuvel moet je dan je positie uitbuiten, want anders word je door de V.S. als alibi gebruikt. Die kans hebben de christen-democraten echter niet aangegrepen: ze vragen de V.S. juist om meer militaire hulp. Ook vonden ze het nodig zich op de verkiezingen die in maart '82 plaatsvonden te richten. Ook al wisten ze dat geen enkel lid van de oppositie daar aan deel kon nemen, omdat dat hun doodvonnis zou betekenen. Mensen die zich openlijk tegen het regime uitspreken, worden vaak zonder enige vorm van protest doodgeschoten. De tweede reis vond plaats een dag na die bewuste verkiezingen. Uit alles bleek dat de indruk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen