Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 425

3

AD VALVAS — 20 ME11983

Veel studenten slachtoffer van Argentijnse diktatuur Ruim een kwart miljoen Argentijnen zetten hun hand­ tekening voor opheldering over de vermisten. Twaalf­ duizend van hen trokken een paar weken door Buenos Aires om de handtekeningen aan de regering aan te bieden. Die gaf niet thuis. Argentinië mag dit najaar naar de stembus. Onlangs arriveerde een gevluchte Ar­ gentijnse politie­inspekteur in Nederland. Hij zei dat de militaire leiders de verkiezingen met angst en beven tegemoet zien. Misschien worden ze gedwongen de nog in leven zijnde vermisten vrij te laten. En zij zijn de belangrijkste getuigen van hun gruwelijkheden. Veel van de vermisten zijn studenten. Sommigen wisten te ontkomen en vluchtten naar Nederland. Een paar ver­ tellen over de 'Argentijnse holocaust", die hen tot op de dag van vandaag nog bezig houdt. „Bijna de helft van mijn studie­ genoten is vermist, vermoord of gevangen genomen," zegt Ernes­ to Galindes, Argentijns ex­stu­ dent psychologie. Hij heeft Ar­ gentinië op tijd weten te verlaten en woont n u al zo'n vijf jaar in Nederland. „Tegenwoordig kun je geen psychologie meer in Argen­ tinië studeren. Alleen artsen krij­ gen een soort stoomkursus psy­ chologie, maar dat heeft weinig om het lijf." Vroeger, begin zeventiger jaren, gingen studenten grondig in op sociale vraagstukken. Studenten probeerden antwoord te vinden op de vraag hoe het komt dat mensen geestelijk niet gezond zijn. Eén van de antwoorden is de ondervoeding, die in Argentinië een gigantisch probleem is. Veel ondervoede mensen krijgen op den duur een geestehjke achter­ stand. Tegen dat probleem is wei­ nig te doen zolang een kleine bo­ venlaag zich alsmaar verrijkt, terwijl de grote massa steeds die­ per wegzakt. Het regime verafschuwde de kri­ tische houding van psychologie­ studenten en sommige linkse do­ centen. Na de staatsgreep onder leiding van generaal Videla, ver­ anderde de inhoud drastisch. Er mocht niet meer worden inge­ gaan op sociale vraagstukken. Belangrijke psychologen als Freud en Piaget werden verbo­ den. Studenten moesten h u n stu­ die volgens een strak schema af­ maken: Eerstejaars werden niet meer aangenomen en n a een paar jaar was het afgelopen met psy­ chologie. En zo verliep het met sociologie en anthropologic. Ernesto vertelt dat de fakulteit vroeger een bron van aktiviteit was. „Als je binnenkwam hingen er op de muren overal politieke leuzen," zegt hij. ledere politieke groepering had zijn eigen stukje m u u r waarop hij zijn ideeën kwijt kon. De meeste leuzen gingen over de politieke situatie van het land, zoals: 'Weg met de dikta­ tuur'. Tot 1974 bestond er een re­ delijke vrijheid. Met de komst van de nieuwe minister van onder­ wijs, Ivanissevich, begon de ter­ reur." Argentinië verkeerde on­ der het ultra­rechtse mandaat van Isabel Pgron in een chaos. Ze

kondigde de staat van beleg af, die tot op heden voortduurt. Bin­ n e n de universiteit hield dat on­ der andere in, dat de politie kon­ s t a n t aanwezig was. Ernesto: „Er mocht niets meer op de m u u r geschreven worden, ver­ gaderen was verboden, tassen werden nagekeken." Het kwam tot een eskalatie toen het linkse revolutionaire universiteitskader van psychologie uitgeroeid werd door een para­militaire organisa­ tie. Er volgde een massala pro­ testdemonstratie. De politie hak­ te, n a een paar waarschuwings­ schoten, wild op de menigte in. Het werd een drama. De subfa­ kulteit werd daarna een jaar ge­ sloten. Ernesto: „Zelf ben ik toen de universiteit n a de staatsgreep heropend werd niet meer terug­ gekeerd. Ik wist dat ik op de zwar­ te lijst stond, want ik was tijdens mijn studietijd politiek aktief. Ik weet dat de helft van de ongeveer 2000 psychologiestudenten ont­ voerd of vermoord is. Bijna al mijn vrienden heb ik verloren."

Maria: „Ze zochten mijn man, hij was docent en mobiliseerde leer­ lingen mee te doen aan stakingen om solidair te zijn met arbeiders. Wij waren echter niet thuis. Toeii n a m e n ze mijn schoonbroer. Toen hij vrijgelaten werd, was hij 16 kilo afgevallen. Hij vertelde d a t hij geblinddoekt meegevoerd werd in een auto. In een kleine cel ketenden ze hem vast. Tweemaal per dag moesten de gevangenen Voor de ogen van zijn ouders be­ in een lange rij n a a r het toilet. werkten zij hem met gloeiende Voor de rest werden ze er alleen ijzeren staven en duwden ze hem uitgehaald om gemarteld te wor­ onder water. Alberto moest mee den. Ze vroegen hem namen te en is nooit meer teruggekomen. noemen en scholden hem uit voor E n zo verdwenen Graciela Luci kommunist. Op een dag duwden en Eliosa Castellini. Ik wil dat je ~ ze hem in een metalen lijkkist. Ze die namen publiceert, want, wie staken papieren in brand en gooi­ weet, komt dit verhaal onder ogen den dat naast hem. Ze zeiden dat v a n de militairen. Hoe parado­ als hij wist te overleven, dat hij d a n niet vermoord zou worden. xaal het ook klinkt, het leger i? zeer gevoelig voor negatieve pu­ Vervolgens lieten ze het deksel vallen. Op de een of andere ma­ bliciteit."

„vuile oorlog" tegen de guerrilla­ beweging weinig ontvoeringen meer plaatsgevonden. Het regime is veranderd. Er is geen gewapen­ de strijd meer. Het leger praatte „de vuile oorlog" goed, door te verklaren, dat ze gedwongen wa­ ren hard op te treden tegen guer­ rilleros. De Dwaze Moeders van het Plaza del Mayo kunnen ze moeilijk als guerilleros of kommunisten af­ schilderen. Het enige wat zij doen, is vragen n a a r h u n kinde­ ren. Hoewel er wel degelijk cen­ s u u r bestaat in Argentinië, schrijven de kranten min of meer openlijk over de situatie van het land. Het dagblad „Clarin" druk­ te onlangs een interview af met ex­rechter Narvaiz. Hij verklaar­ de dat hij zijn ontslag heeft aan­ geboden omdat de autoriteiten uitspraken van de rechterlijke m a c h t naast zich neerleggen, het leger doelbewust informatie ach­ terhoudt en processen wegens de s t a a t van beleg langdurig worden vertraagd. Hij zei dat hij walgde v a n de ongemakken die hij onder­ vond bij het uitvoeren van zijn ambt. Toen Narvaiz in het blad „Hu­ mor", dieper op de zaken inging, werd de hele oplage (280.000) door h e t leger in beslag genomen. Nar­ vaiz verdween n a a r het buiten­ land, maar beloofde terug te ko­

Gloeiende staven Als voorwaarde om te vertellen over vermiste studiegenoten stelt Jaime als eis anoniem te blijven. I n tegenstelling tot Ernesto heeft hij wel familieleden in zijn vader­ land en hij wil elke kans vermij­ den hen in gevaar te brengen. „Voor een buitenstaander is het nauwelijks voor te stellen welke barbaarse methoden het leger hanteerde," zegt Jaime. „Hun leugens waren doorzichtig, m a a r daar hadden ze lak aan. Ik zal je een paar voorbeelden geven. Ik h a d een vriend, Luis Gemetrio, die diergeneeskimde studeerde. Hij zat in het bestuur van een studentenorganisatie. Later wer­ den alle studentenorganisaties verboden. Hij pleitte voor ophef­ fing van dat verbod. In de winter van '76 drongen militairen bin­ n e n in de dierenartsenpraktijk, waar hij aan het werk was. Ze n a m e n hem mee, maar ontken­ den later dat ze hem hadden op­ gepakt. Een tijd later gaf het leger «en verklaring dat ze ergens bui­ ten Buenos Aires gevochten had­ den met guerrilleros. Ze publi­ ceerden een lijst van de slachtof­

Echter niet als Potchefstroom meebetaalt

VU gastvrouw internationale conferentie Chr. instellingen De VU wil in principe graag als gastvrouw optreden voor de eer­ ste conferentie van de Internatio­ nal Council in 1984 voor de bevor­ dering van Christelijk Hoger On­ derwijs, de ICPCHE. Natuurlijk moet daartoe wel overeenstem­ ming worden bereikt met de Council over de organisatorische aspecten en de verantwoordelijk­ heden van Council, ontvangstco­ mité, programma­comité en de besturen van de instellingen. Het CvB wijst er in, zyn brief aan de

fers. Luis Giemetrio stond erbij. D a t was onmogelijk. Luis was al­ lang gevangen genomen. Het lijk werd uiteraard niet vrijgegeven. Alberto Bruneda was een studie­ genoot van Luis. Alberto zat in de boerderij kommissie. Ze zorgden ervoor dat studenten stage kon­ den lopen op de boerderij. Die kommissie bestaat n u niet meer. Hij spande zich ook in voor ophef­ fing van het verbod op de studen­ tenorganisaties. De politie kwam i n 1977 's avonds bij hem thuis.

Toch zijn er vermisten vrijgela­ ten. Bijvoorbeeld diegenen die in­ vloedrijke familieleden binnen h e t leger hebben. Maria, een Ar­ gentijnse vluchteling, had zo'n familielid. Haar schoonbroer, werd drie maanden nadat hij ont­ voerd was, door tussenkomst van een familielid vrijgelaten. Hij was achttien jaar en studeerde aan de technische school. In tegenstel­ ling tot Maria's echtgenoot had hij zich nooit met de politiek be­ moeid.

Internationale Council, om alle misverstanden te vermijden, met n a d r u k op, dat de Council en niet de gastinstelling de volledige ver­ antwoordelijkheid draagt voor de uitnodiging van sprekers en deel­ nemers. Evenals voor de inhoud v a n het programma zelf. Zoals bekend heeft de VU destijds beslo­ t e n geen contacten meer met de Zuidafrikaanse Potchefstroom te onderhouden. Dit in verband met de houding van deze universiteit tegenover de apartheidspolitiek.

Gevecht tussen demonstranten en politie in C ordoba (Argentinië) in 1969. Velen werden toen gedood of gewond bij akties van studenten, nationalisten, peronisten en communisten in een poging de toenmalige regering omver te werpen, (foto ANEFO)

Systematisch vermoord De Argentijnse gevluchte politie­ inspekteur, Rodolfo Peregrino Fernandez verklaarde, dat het merendeel van de n a a r schatting 30.000 vermisten doelbewust en systematisch is vermoord. Hij zei d a t velen n a een spuitje n a a r kre­ matoria zijn gebracht of uit spe­ ciale vliegtuigen in zee zyn ge­ worpen. Vermisten vormen een gevaar voor het regime. Zij zijn als ze vrijgelaten worden immers h e t levende bewijs van de misda­ den van de militairen.

H e t CvB beveelt in zyn brief aan h e t invitatie­beleid te toetsen aan de verklaring die de Council daarover heeft geformuleerd. Tenslotte wil de VU alleen finan­ cieel bijdragen als geen fondsen voor de conferentie en andere ac­ tiviteiten van de ICPCHE worden gebruikt die van de universiteit v a n Potchefstroom komen. Het universiteitsraadslid voor het DAK Van Overhagen bleek in de r a a d van vorige week de brief niet al te duidelijk te vinden. Als je niet financieel bijdraagt k u n je immers nog wel als gastvrouw op­ treden. Blijkens het antwoord v a n rector Verheul moeten we echter begrijpen dat zowel het geven van de financiële bijdrage als het optreden als gastvrouw af­ h a n g t van meebetalen door Pot­ chefstroom. (J.K.) t It (i ; r.

t

.t / )j e 3; J i ; i K; SI t

nier wist hij het vuur met zijn lichaam te doven." Zwaar verminkt is hij vrijgelaten. Maria vertelt dat ze wisten dat h a a r echtgenoot werd gezocht. Maria: „We durfden niet meer t h u i s te komen, zwierven van het ene adres n a a r het andere. Soms sliepen we zelfs in niet afgesloten auto's. Ik raakte zwanger en was uitgeput. Via Brazilië vluchtten we n a a r Nederland.

Walging Volgens Maria hebben er n a de

Modernisering en militarisering In de serie Kujrper­voordrachten vindt de vierde lezing plaats op 25 mei onder de titel „Modernisering en militarisering". De lezing wordt gehouden door dr. R. Haan in de kerkzaal van het VU­hoofdgebouw (15e etage) en begint om 16.00 uur. De toegang is vrij. Over de vierde voordracht in de serie, die als koepeltitel draagt „Reformatie en Revolutie ­ over h e t 'nochtans' in het nucleaire tijdperk", het volgende. Dé ontwikkeling van de moderne 3 ) 1 ?

(' i > ri ­ 1

. \ I 9 i .^ '

m e n in oktober wanneer de ver­ kiezingen worden gehouden. Insiders kijken met gemengde ge­ voelens tegen die verkiezingen a a n . Ze geloven dat de militairen achter de schermen de touwtjes stevig in handen zullen houden. E n terug komen wanneer zij dat wenselijk achten. Een in Neder­ land wonende Argentijn zei cy­ nisch over de terugkeer van het leger n a a r de kazerne: „Het mon­ ster verkleedt zich als demo­, kraat." (UP, Utrecht, C orrien Dam)

technologie is er vooral geweest v a n militaire technologie. Niet voor niets wil de NAVO moderni­ seren. Dit betekent dat EUul's analyse van de „technologische maatschappij" als zodanig van toepassing is op de bewapenings­ wedloop: er is hier sprake van blinde causaliteit, zonder finali­ teit. H e t denken in blokken is van deze technologische ontwikkeling een onmiddellijk resultaat. De blok­ ken zijn dus niet de meest funda­ mentele oorzaak van de bewape­ ning; integendeel, zij veronder­ stellen elkaar en hebben elkaar nodig. Ter sprake zullen komen h e t moderiie evenwichtsbegrip in de economie, de politiek en de be­ wapening; en vervolgens de mili­ tarisering van de westerse maat^ \ schappij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen