Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 219

AD VALVAS — 17 DECEMBER 1982

11

e hel naar de hemel rijdt" gewekt moest worden-dat alles fantastisch was gegaan. Verbazing alom toen bleek dat de meeste internationale waarnemers deze lezing ook voor zoete koek slikten en niet zelf op onderzoek uitgingen. Binnen het Europees Parlement was geld ingezameld voor moeders van verdwenen mensen. Op haar eerste reis had len van den Heuvel deze groep moeders ook al ontmoet en had, wetend hoe belangrijk buitenlandse kontakten voor hen zijn, beloofd terug te komen. Deze belofte maakte zij nu waar door het ingezamelde geld aan te bieden. Aan haar belofte om terug te komen hadden de moeders geen moment getwijfeld, want „signor Koos" had het immers gezegd...

VluchtelittgenkampeD De laatste reis vond in september en oktober 1982 plaats. Nu stonden twee bezoeken aan vluchtelingenkampen van Salvadorianen in Honduras op het programma. Naar aanleiding van deze reis hebben len van den Heuvel en Ad Kooyman (medewerker van de socialistische fractie in het Eviropees Parlement) een artikel in NRC-Handelsblad geschreven waarin zij vertellen van de ellende die zij daar aantroffen: „Van de ene hel naar de andere". Zesduizend vluchtelingen zitten in zeven kampen bij elkaar. 80% van de bewoners is jonger dan 14, of ouder dan 55 jaar. De groep daartussen (voornamelijk mannen) is vermoord of heeft zich bij het verzet aangesloten. Sommige vluchteUngen zitten al

moeten akties georganiseerd worden. En verder is het van belang dat het probleem bekend gemaakt wordt. Daartoe heeft len van den Heuvel in ieder geval bijgedragen.

twee jaar in deze kampen. Het is er armoedig, er lopen zeer veel kinderen rond, er is geen voedsel, geen water, geen medicijnen en het stikt er van de vlooien en ratten. Toch is de overlevingsdrang groot: er zijn scholen gebouwd en centrale keukens, waar vooral vrouwen werkzaam zijn. Ook zijn er gezondheidscentra gebouwd. De bewoners maken him eigen kleren, maar broeken en schoenen voor volwassenen mogen niet gemaakt worden om te voorkomen dat de vluchtelingen deze artikelen aan guerrillos over de grens geven. Maar verreweg het ergste is de mUitaire dreiging. Niemand mag meer dan 50 meter uit het kamp komen op het gevaar af doodgeschoten te worden. Het gaat hier dus eigenlijk om een gevangenkamp en het is dan ook niet verwonderUjk dat het concentratiekampsyndroom her en der al manifest wordt. Het was min of meer verbazingwekkend dat er in de kampen geen sprake was van onderlinge strijd, daar waar zoveel mensen op een kleine ruimte samen wonen. Dit saamhorigheidsgevoel is een van de karaktertrekken van het Salvadoriaanse volk. Hiervoor worden ze in Honduras tegelijkertijd ook gevreesd, evenals om hun ijver en inventiviteit. Dit zou immers een bedreiging voor het volk van Hondvuras kunnen zijn. Conclusie van len van den Heuvel na haar bezoeken was dat de mensen alleen te redden zijn als het vrede wordt. Daartoe moet er druk uitgeoefend worden op de publieke opinie in de V.S. Ook vanuit Europese organisaties

Alfabetiseringscampagne Hoe anders is de situatie in Nicaragua! Na de overname van de macht door de Sandinisten, in 1979, is de situatie aarmierkelijk verbeterd. Want ook hier was het land, na 45 jaar dictatuur, van Somoza, verwoest, Slechte huisvesting, geen onderwijs, minimale gezondheidszorg en een groot landbouwproletariaat. Daartegenover stond een uitbuitende bourgeoisie die van de armoede profiteerde. Daartussenin zat niets. Na de machtsovername werd al het geld door Somoza c.s. meegenomen, zodat de Sandinisten een bankroet en platgebombardeerd land moesten opbouwen. De bevrijdingsbeweging, FSLN ging samenwerken met de bourgeoispartijen. Dit was voor beide len van deiiHeuvel partijen belangrijk omdat de FSLN alleen de politieke macht had en de bourgeoispartijen al- Voor de machtsovername van de leen economisch nog wat voor- Sandinisten in 1979 was 62% van stelden. Deze situatie trof Mark alle inwoners analfabeet; in somPeter Lammertink, wetenschap- mige streken steeg dit cijfer zelfs pelijk medewerker bij de pedago- tot 90%. Een van de belangrijkste gische en andragogische faculteit doelstellingen van de nieuwe revan de VU, bij zijn bezoek aan gering was dan ook te zorgen Nicaragua aan. Hij had een jaar voor goed onderwijs waarvan ieonbetaald verlof genomen en dereen zou kuimen profiteren. Zo werkte in Nicaragua aan een alfa- werd een groots alfabetiseringsbetiseringsprojekt. Hij vertelde projekt opgezet. Het wordt uitgehierover ter afsluiting van de ma- voerd door vrijwilligers die volgens het paraplusysteem elkaar nifestatie op 9 december. opleiden. Als de leraren voldoende zijn opgeleid, trekken zij het land in, om vooral aan de boeren onderwijs te geven. Bij het onderwijs wordt geprobeerd zoveel mogeUjk bij de eigen leefsituatie van de mensen aan te sluiten. Ook wordt geprobeerd alle vakken met elkaar te integreren, bijvoorbeel een taalles over een tekst die handelt over gezondsheidszorg. Ook de inhoud van het onderwijs is van belang. De Sandinistische idealen werken ook in het onderwijs door: de inhoud sluit aan bij de geschiedenis van de revolutionaire strijd. Maar ook de positie van de leraren staat ter discussie want zij mogen geen machtspositie krijgen. Mensen die onderwijs krijgen worden gestimuleerd hun eigen creativiteit te gebruiken om zo nieuwe kennis te ontwikkelen.

i*wifj

^Kposorium Vrije Universifetf

S

A

9 december

LJ 1982

t/m

7 Januari

1983

fototentoonstellmg 25 december t/m 2 fantiari gesloten

In het exposorium (bij de mensa) is tot en met 7 januari een tentoonstelling van foto's van Willem Diepraam te zien. Diepraam, fotograaf van onder andere Vrij Nederland, maakte tussen 1979 en 1981 vijf reizen naar de Sahel. Er zijn foto's te zien van de landen Senegal, Mali, Oppervolta en de Kaap Verdische Eilanden. De Sahel, al bijna vijftien jaar getroffen door de verschrikkelijke droogte, is nog steeds een land van honger en ondervoeding. In de inleiding van het bij de expositie behorende boek staat te lezen: „Honger is een van de ergste plagen die een mens kan treffen. Honger is vernederend, het is pijnlijk, het kan dodelijk zijn en het zou overbodig moeten zijn, want er is een eenvoudige remedie: voedsel." Dit is natuurlijk tegelijkertijd een van de grootste problemen want een dergelijke remedie, schokkend in zijn eenvoud, wordt door de huidige verdeling van het bezit onmogelijk gemaakt. Bij het bekijken van de foto's van Diepraam wordt je je daarvan pijnlijk bewust. En terecht, want dat zal ook wel de bedoeling zijn geweest. Diepraam behoort tot de sociale fotografen, fotografen die mensen die in de verdrukking leven tot onderwerp van hun foto's maken en daar ook solidair mee zijn. In de NRC van 11 oktober zegt Willem Diepraam: ,Alsje in een stad als Bamako (Mali) rondloopt, zie je kinderen die er niet erg gezond uitzien of een beetje vies. En als je in hun ogen kijkt, zie je dat ze bloedarmoede hebben. Maar als je dan echt de bush ingaat, ver weg van die relatieve centra waar het dan toch nog wel te trekken is, kom je in een ongelooflijk soort van nare misère terecht." Het boek dat naar aanleiding van de tentoonstelling door Kosmos en de Novib is uitgegeven heet „Sahel" en kost ƒ 34,50.

De vorm van het onderwijs is flexibel en verbonden met de produktiv In tijden waarin de oogst moet worden binnengehaald ligt het programma stil. Omdat het programma voor iedereen toegankelijk moet zijn, is het mogelijk dat mensen op allerlei momenten in het programma kunnen stappen. Na de alfabetiseringscampagne was nog 12% analfabeet. Het projekt is dus zeker succesvol geweest al zal het volwassenenonderwijs hard nodig blijven. Aan de VU bestaan ook plaimen om hierop door te gaan. Mark Peter Lammertink wil in het voorjaar een werkgroep van medewerkers en studenten vormen die het bestaande materiaal over volksonderwijs in Latijns-Amerika bestudeert. Daarbij wordt gekeken naar het belang hiervan voor Nicaragua, maar ook naar het volwassenenonderwijs in Nederland.

Vrouwenstrijd Opvallend in al deze landen is dat vrouwen een belangrijke rol in de bevrijdingsbeweging vervullen. Niet als kokkinnen of als vriendiimetjes van de guerrillos, maar als gewapend verzetsstrijdster. Vrouwen kiezen hier voor gewapende strijd omdat hun enige keus is die tussen vechten en passief de dood afwachten. In de Midden-Amerikaanse landen bestaat echter een spaiming tussen

de volksstrijd tegen de dictatuur en de specifieke vrouwenstrijd. In Nicaragua bleek dat na de succesvolle afloop van de revolutie de vrouwen, als ze niet voor hun eigen belangen op zouden komen, weer in him ondergeschikte positie zouden worden teruggedrongen. „Het machismo was, ondanks de Sandinistische principes, nog bijna even sterk aanwezig als voor de revolutie", zo schrijft de vrouwengroep van de Midden Amerika werkgroep. In El Salvador probeert de V.S. via een gerichte bevolkingspolitiek het aantal inwoners van het land te beperken, omdat de overbevolking de oorzaak van de armoede zou zijn. (De bevolkingsdichtheid in Nederland is echter veel groter). Dit gebeurt door gedwongen abortus en gedwongen steriUsatie. In Nederland strijden vrouwen voor vrije abortus, in El Salvador voor het recht zelf te kunnen bepalen hoeveel kinderen ze krijgen. Maar het is in feite hetzelfde: beschikken over je eigen lichaam. De vrouwengroep van de Middenamerikaanse werkgroep gaat zich nu richten op de zg. overlevingsstrategieën van vrouwen in vluchtelingenkampen. Hoe weren vrouwen (want uit het verhaal van len van den Heuvel bleek dat de kampen voomameUjk door vrouwen worden bewoond) zich tegen de slechte omstandigheden in de kampen en welke oplossingen zoeken ze?

VU en AïTika Naast de Midden-Amerika werkgroep, die zich met een beperkt aantal landen bezighoudt, zijn er op de VU een aantal aktiviteiten die zich met name op (Zuid)Afrika richten. Nadat de VU in de jaren zeventig het samenwerkingsverband met de blanke universiteit van Potchefstroom heeft verbroken, zijn er een aantal nieuwe samenwerkingsverbanden op touw gezet die meer soelaas voor de onderdrukte volken proberen te brengen. In het dagblad Trouw verschenen de laatste maanden vier artikelen van Nico Kussendrager, medewerker van de Novib-uitgave „Onze Wereld" over de samenwerking VU-Aflrika onder de titel „De VU is er ook voor Afiika's kleine luyden". De VU werkt met drie landen in zuidelijk Afrika samen: Botswana, Lesotho en Swaziland. De samenwerking richt zich vooral op het onderwijs, want het onderwijspeil was zo slecht dat de bevolking niet zelfstandig het onderwijs kon

Vervolg op pag. 12

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen