Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 241

AD VALVAS — 21 JANUAR11983

Prof. Diepenhorst over „Bevoordeling cïuistelfjlie sollicitant'

Niet bevoorrechting maar vrijheid in het geding Men heeft mij een weerwoord gevraagd op de eerste door de redaktie van Ad Valvas in de rubriek Platform geplaatste bijdrage „Christelijke sollicitant bevoordeeld". Aan de vergelijkende politicoloog I. Scholten was om dat artikel verzocht, daar men vermoedde dat het tot gedachtenwisseling zou uitlokken. Dat is inderdaad het geval, waarbij zich de gelukkige omstandigheid voordoet dat „defendens" en „opponens" beiden nogal bij de materie betrokken zijn; de heer Scholten zegt met enige ervaring te spreken, want hij is zelf ooit van een universiteit vanwege te linkse uitingen verwijderd, en ikzelf ben, daar ik instem met grondslag en doelstellingen der Vrije Universiteit eveneens rechtstreeks bij het strijdpimt betrokken: is de verzuiling van onderwijs, wetenschap, gezondheid en bejaardenzorg zoals wij deze in Nederland kennen, verwerpelijk ja dan nee? Ik denk dat het gewenst is bepaalde punten uit elkaar te houden. Het Ujdt geen twijfel - maar het kan goed zijn zulks nog eens vast te stellen - dat grondwet en wet tot nu toe de mogelijkheid om zich naar levens- en wereldbeschouwing te organiseren nadrukkelijk erkennen. Ons pubUeke leven is op de vrijheid geënt: vrijheid van geweten, van godsdienst, ruimer van geestelijke overtuiging, het recht van vereniging en vergadering. Deze vrijheid is niet tot het innerlijk of georganiseerde strikt kerkeUjke dan wel georganiseerde strikt levensbeschouwelijke leven beperkt; ook de culturele of maatschappelijke vormgeving en structurering van kerkelijke en levensbeschouwelijke inzichten worden gerespecteerd. Tevens kennen wij, omdat onbetaalbare of pagenoeg onbetaalbare vrijheid in wezen pressie kan betekenen en dikwijls de rechtsgelijkheid wezenlijk verstoort een stelsel van subsidiering of bekostiging dat naar de bedoeUng niet privilegieert en niet achterop plaatst. Het staat natuurUjk vrij wijziging van dit stelsel te bepleiten, maar er moeten dan wel zwaarwichtige redenen worden aangevoerd. Zulk een reden is niet dat er geen bijzondere christelijke - of misschien ruimer reUgieuze - normen of beginselen zouden zijn aan te wijzen voor onderwijs, wetenschap, of de verschillende soorten van maatschappelijk werk.

In dit verband zijn er twee dingen die opnieuw vaststaan. Vooreerst dat vele christenen trouwens ook vele aanhangers van andere godsdiensten - ervan overtuigd zijn dat hun geloof vergaande ethische consequenties heeft. Daarbij doen zich verschillen voor. Er is ook van een ontwikkeling van denkbeelden sprake. Inzake de beschouwing van de mens, de verhouding tussen man en vrouw, de betekenis die huwelijk en gezin hebben, met betrekking tot staat, volk en ras, wat aangaat de sociale verhoudingen blijkt van eigen inzichten. Wil men tot geen prijs van een religieuze beschouwing uitgaan, het is ook mogelijk gebleken met een doordachte humanistische beschouwing te komen. Dat kerk vaak tegenover kerk, humanisme tegenover humanisme staat, doet aan het feit niet af dat een relatie tussen overtuiging en praktijk, tussen leer en leven werd gelegd.

Heerszuchtig Wanneer velen dit nu aldus aanvaarden, is het vervolgens toch niet rechtvaardig omdat iemand zelf een andere opvatting is toegedaan, de aanwezigheid van de aparte principieel-christelijke of reUgieuze of humanistische kijk op mensen afzonderlijk en op hun gemeenschapsleven te loochenen. Gesteld eens dat kleine minderheden de zaken op de door mij aangegeven wijze be-

schouwden, dan nog was het verwerpelijk deze minderheden te veronachtzamen en weg te drukken. Heerszuchtig zou het wezen hen niet in hun opvattingen te respecteren en hun het in redelijkheid doorvoeren daarvan te beletten. Het gaat overigens op dit ogenbUk, wat men ook bewere moge, niet om kleine minderheden. Nog steeds bezoeken zondags meer mensen de kerken dan de sportgebeurtenissen en dit zal ook in hun overige aktiviteiten blijken. Overdrijven schaadt zo goed als het eenzijdig en zelfs scheef kiezen van voorbeelden. Een universiteit zal ook als zij zich zeer besUst toont - hetgeen niet altijd en op elk gebied het geval is meningsverscheidenheid of zelfe vaagheid kennen. Een akademie van een luttele,'honderd jaar als de Vrije Universiteit moet in trouw aan de opdracht steeds „leren". Maar dat men vanaf de katheders marxisme, communisme, fascisme, liberalisme, syndicalisme bestrijdt, dat men de vrijheid van kathoUeken om zich

Baan als ,,gezer' in plaats van onderzoekersopleiding Ook ZWO-onderzoekers zouden gezeUen kunnen worden. Op termijn zou het aantal arbeidsplaatsen in het wetenschappelijk onderwijs door het aanstellen van gezellen dan met 6000 kunnen worden uitgebreid. Dit, afgezien van de doorgaande bezuinigingen, met name wegens de taakverdelingsoperatie. Bovendien wordt er een bijdrage mee geleverd aan de aanwas van jong bloed en het tegengaan van het ontstaan van een „lost generation", jonge afgestudeerden voor wie de universiteitspoort gesloten zou moeten blijven. Een kwart van de afgestudeerden uit de eerste fase (max. 3000) zou jaarlijks als gezel kuimen worden aangesteld. Voor de bekostiging

professor van Hulsts opinie karikaturaal te hebben geschilderd, dadelijk tot vroeger door protestanten goedgekeurd racisme over te gaan, is mij wat te bar.

Hoofdbezwaar

Los van dit „bijwerk" thans het hoofdbezwaar. Christelijke organisaties houden een in het verleden gegroeide, thans onevenredig sterke positie bezet en bij beperkte werkgelegenheid betekent zullB een bevoorrechting van christenen die eerder werk vinden dan niet-christenen. Vroeger waren scholen en maatschappeUjke instelUngen scheutig met dispensaties voor buitenstaanders; nu keuren zij scherp op geestverwantschap. Mijn bescheid kan kort zijn. Van pseudoreUgieuze obstakels te spreken is kwetsend en bezijden de waarheid. Prof. Diepenhorst, voorzitter van de Onderwijsraad Dat opportunistisch gedraai beloond zou worden, vindt geen grond in openbaar bekende feihiëarchisch te organiseren tegen ten. Indien er maar niet een moelk democratisch dryven in nopoüstische positie is en de inhandhaaft, dat men ceUbataire schrijving als leerling, de verplevrijheid erkent alsook vrijheid giiig als patient, de verzorging als van kloosterstichting, het recht bejaarde niet worden opgedronom kinderen te besnyden, de mo- gen, is er geen enkele grond om gelijkheid radicale voedselvoor- confessionele verenigingen of schriften na te leven, het recht stichtingen het recht hun werk te om in kerkeUjke kring of in ver- verrichten te ontzeggen of door enigingsverband homoseksuaU- belastende regelingen te bemoeiteit af te keuren, het kan niet lijken. Met de kleine minderheid tegen het bestaansrecht der Vrije van protestanse huize valt het Universiteit of tegen haar optre- geregeld mee; zij beloopt voor de den worden aangevoerd. Om, zo- VU 37,7 %, terwijl het RK percenals de heer Scholten doet, na tage daarnaast 21,7 % is; één en

Om zeep helpen tweede fase-opleidingen dreigt

In plaats van de tweede fase-opleiding tot onderzoeker zouden doctorandussen-nieuwe-stijl als „gezellen" kunnen worden ingeschakeld voor onderwijs- en onderzoektaken. Op een minimuminkomen zouden zij voor maximaal vier jaar aan de imiversiteiten en hogescholen mogen verblijven. Als zij voor vier jaar worden aangesteld, kimnen zij die tijd met een promotie" afronden.

We vroegen prof. dr. I.A. Diepenhorst om te reageren op de eerste diskussie-bijdrage in onze nieuwe rubriek Platform van politicoloog Uja Scholten. Diepenhorst is hoogleraar staatsrecht aan de VU en heeft de VU ook als rector gediend. Verder was hij minister van Onderwijs, vele jaren Eerste Kamerlid en is hij voorzitter van de Onderwijsraad en decaan van de Juridische fakulteit. Tijdens het rectoraat van Diepenhorst bereikten de problemen rond de verklaring van instemming met de doelstelling van de VU door links georiënteerde leden van raden een hoogtepunt. Met name waar het ging om kommunistisch georiënteerde leden van de VU-bevolking. Hiernaast de reaktie van Diepenhorst. Graag zouden wij óók nog spontane reacties op dit diskussiethema ontvangen. Die kunnen dan inspelen op de bijdrage van Scholten, die van Diepenhorst en het liefst op die van beiden. Deze reakties worden opgespaard voor Ad Valvas van 4 februari.

van de gezellen zou het studentassistentschap dienen te worden afgeschaft. Dit idee is afkomstig uit een nog vertrouwelijke ambtelijke notitie van minister Deetman over de invuUing van de tweede fase. De notitie, die „Beiaard" gedoopt is, vormt de voorbereiding voor een nota over de tweede fase die eind deze maand moet verschijnen. Onduidelijk blijft hoe het met de overige geplande mogelijkheden voor een tweede fase-opleiding zal gaan. Worden die ook genekt? Volgens een eerder verschenen concept van de notitie, waarover het Leidse universiteitsblad Mare publiceerde, zou de eerste graads-lerarenopleiding naar de Nieuwe Leraren Opleidingen

(tweede en derde graads) moeten verhuizen. Nu wordt een beslissing in het midden gelaten. Er moeten in elk geval zo goed mogelijke condities worden geschapen voor de kwaUteit van de eerstegraads lerarenopleiding. Ook moeten de relatie tussen de universiteiten en de NLO's nader worden bekeken. Slechts in incidentele gevaUen zal het nuttig en nodig zijn specifieke beroepsopleidingen in de tweede fase te geven, aldus de notitie. De universiteiten zouden de mogelijkheden van post-academische cursussen daartegenover meer moeten benutten. Met de beleidsnota die minister Deetman birmenkort wil uitbrengen, wordt een poging gedaan om de lopende vier ingrijpende operaties binnen het wetenschappelijk onderwijs voorzover nodig op elkaar af te stemmen. Behalve de invoering van de twee-fasenstructuur zijn dat de invoering van voorwaardelijke financiering voor onderzoek, de herstructurering van het wetenschappelijk personeel en de taakverdelingsoperatie. De aansteUing van gezeUen zal betekenen dat de nieuwe personeelsopbouw, die in de kernnota

Platform

Platform is een open forum voor meningen over actuele onderwerpen. Als regel nodigt de redaktie zelf mensen uit om bijdragen te leveren die tot diskussie prikkelen. Eigen initiatief is echter ook welkom. Bijdragen en reakties worden geschreven onder . eigen verantwoordelijkheid; dat geldt ook voor journalisten van Ad Valvas als die zich op persoonlijke titel in de diskussie willen mengen. De artikelen zijn bij voorkeur niet langer dan plm. 1200 woorden. Eindredaktie: Jaap Kanierling. ander biykens de cijfers van het laatst gepubliceerde jaarverslag. Nergens wordt enige waardering getoond voor het bestanddeel der persoonlijke, niet gesubsidieerde en dus de gemeenschapskas ten goede komende aktiviteiten van hen die christelijke verenigingen of stichtingen dienen. Op volstrekt onbegrip stuit de reaUteit dat niet zozeer de genoemde verenigingen en stichtingen en hun werknemers, maar 3ij die onderwijs, hulp, verpleging of verzorging genieten de wezenlijke ontvangers zijn van de genoten overheidssteun. Een verkeerde ontwikkeling zet • in, wanneer de christelijke, de reUgieuze, de levens- en wereldbeschouwelijke instellingen niet werk leveren dat duideUjk van him bedoeling het stempel draagt. Alsdan heeft de auteur op een enkel punt het gelijk aan zijn zijde. Men maakt op deze wijze misbruik van een historisch verkregen plaats en drukt anderen terug. Tot op heden is daarvan nagenoeg geen sprake. En daarom, ik wijs het vaardig geleverde betoog van de heer Scholten, hoe begrijpend en welwiUend ook ik mij opstelde, onvoorwaardelijk af. Er spelen hier andere zaken dan bevoordeling van christelijke soUicitanten. Niet bevoorrechting maar vrijheid is in het geding. IA. Diepenhorst. Beleid Universitair Wetenschappelijk Personeel, moet worden aangepast. In de nota wordt als streefverhouding genoemd: één kroondocent op anderhalve hoofddocent en viereneenhalve universitaire docent. In de Beiaard-notitie wordt verondersteld dat het aantal hoogleraren misschien sterker daalt dan wordt verwacht en het aantal universitaire docenten per hoogleraar omlaag zal gaan naar twee tot tweeëneenhalf. Er zouden dan maximaal vijf gezeUen per hoogleraar kunnen worden aangesteld. Het aantal universitaire hoofddocenten per hoogleraar zou niet veranderd behoeven te worden. (J.v.d.V.)

Adverteren in Ad Vafvas is adverteren voor een herkenbare groep en dus gericht adverteren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen