Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 191

LVA|;EMBER1982

Brieven denkt en hy die het maakt is de heer J.M.M. Tesselaar, hoofd glasinstrumentmakerijen van Scheikunde en Natuurkimde, iets gereserveerder. Op de glasinstrumentmakerij opgericht in 1931 en tot 1974 onder leiding van CE. Mooy, werken vijf glasinstrumentmakers aan opdrachten, die meestal komen van de vakgroep organische chemie. Tesselaar: „Ik denk dat we op het terrein van de samenwerking nog een heleboel te wensen hebben. De opleiding van de instrumentmaker is altijd grotendeels op de universiteit zelf gebeurd. Het zijn meestal mensen die van een lagere school afkomen of van een ULO, veel met een lagere technische opleiding. Die hebben dus hoofdzakelijk praktijkervaring opgedaan. Daardoor hebben ze moeite om wetenschappelijk mee te denken als dat echt nodig is. Dat is jammer. Ik vind dat daar nog wel het een en ander aan te doen is." De glasinstrumentmaker is overigens niet alleen met glas bezig. Vaak bestaat een instrument uit een kombinatie tussen glas en metaal of glas en keramiek. Het is daarom meegenomen als de glasinstrumentmaker wat meer in huis heeft dan uitsluitend glasbewerking. Tesselaar: „De randgebieden die er de laatste jaren voor de glasbewerkers bij komen zijn van dien aard dat het erg zinvol is om een vooropleiding als fljmnechanlkus te hebben. Ik heb zelfde gelegenheid gehad als fljnmechanikus te beginnen, en ik heb daar ontzettend veel voordeel bij gehad ten opzichte van degenen die dat niet hebben gehad. Je moet vaak samenwerken met de opdrachtgever, waarbij je veel makkelijker kunt meedenken als je van beide richtingen een beetje gevoel hebt van waar je heen moet. Het is tegenwoordig ook niet meer alleen het warm glas bewerken achter de brander. Er komen steeds meer universele slijpbanken, freesmachines, boormachines bij, men moet wat afweten van rondslijpen en vlakslijpen. Daar is machinekennis voor nodig. Willen we eigen gereedschappen, hulpgereedschappen, maken omdat je veel van dat soort dingen nodig hebt, dan moet je' zelf ook wel een beetje handig zijn. Je kimt anders de dingen niet praktizeren die je nodig denkt te hebben. Of je bent helemaal op anderen aangewezen en dat is bijzonder vervelend. Die koppeling is om meerdere redenen bijzonder praktisch.

Verschil met gewone instnmentmakerij Hoewel er ook in de industrie onderzoek plaatsvindt, waarbij instrumentmakers soms grensverleggend werk moeten verrichten, verschUt de manier van werken op een imiversitalre instrumentmakerij van die van een industriële instrumentmakerij. De heer Tesselaar heeft, voordat hij op de VU kwam, gewerkt bij Shell en Akzo-chemie. „Ook daar wordt research gepleegd, dus er is niet niet zo veel verschil, er is zelfs een sterke overeenkomst. Wel wordt er op de universiteit

Houd uw reakties kort. Over bijdragen langer dan 300 woorden is kontakt met de redaktie nodig. De redaktie kan bijdragen bekorten.

Biochemie over leven

Be iBStrumentmaker, een vakbekwame duizenópoot De instrumentmaker zoals die binnen de VU werkzaam is, valt het best te omschrijven als een vakbekwame duizendpoot. Hij wordt geacht te kunnen draaien, frezen, rondslijpen, lassen, maar hij moet ook een goede bankwerker en gereedschapsmaker zijn. Voorop staat dat de instrumentmaker moet - kunnen werken met de klassieke gereedschapswerktuigen, en dat alle normaal voorkomende metaalbewerkingen uitgevoerd kunnen worden. Dat kan men de basis noemen. Maar daar blijft het niet bij, hij of zij moet door een uitgekiende aanpak de door hem uit te voeren werkzaamheden zo uitvoeren, dat het binnen een redelijk tijdsbestek afgewerkt kan worden. Doordat hij over verschillende vaardigheden beschikt kan hij zelf de tijdsindeling maken. Hij moet gereedschapsmaker zijn in die zin, dat hij soms speciale gereedschappen of hulpstukken moet vervaardigen, vaak voor slechts eenmalig gebruik. Een stap verder zijn we bij de montage. Hij moet niet slechts de verschillende onderdelen vervaardigen of bewerken, hij moet die ook monteren. Hier moet men denken aan bijvoorbeeld het op voorhand rekening houden met maatverschillen, die noodzakelijk zijn voor de afwerking van het werkstuk, maar ook het aansluiten van elektronische componenten of optische onderdelen. Als tenslotte het instrument geheel afgemonteerd is zal de instrumentmaker het geheel zo nauwkeurig mogelijk afwerken, waarbij bijvoorbeeld bepaalde oppervlaktetechnieken worden toegepast. Het werkstuk wordt daardoor een pronkstuk.

vaak gekompliceerder apparatuur gevraagd, of apparaten die nooit eerder gemaakt zijn. Op de research is het meestal iets wat of te koop is of aangepast moet worden, het wat eenvoudiger werk. Dat viel me op toen ik hier aan de VU kwam. Wat mij ook opviel, en daar had ik wel de meeste moeite mee, is het feit dat je dingen maakt voor onderzoek

Grofweg zijn er twee richtingen binnen de instrumentmakerij: de fljnmechanische instrumentmaker en de glasinstrumentmaker. De eerste heeft meestal als vooropleiding lts of mts-fijnmechnische techniek. Ook kan hij de Leidse Instrumentmakersschool hebben gevolgd, de enige in zijn soort in Nederland. De opleiding gaat, wanneer iemand van lts of mts op de VU als instrumentmaker komt werken, gewoon door, soms in de vorm van een bemetelopleiding. Dat is een specifieke bedrijfsopleiding, die mensen, werkzaam in uiteenlopende beroepen (bankwerker, plaatwerker, lasser, enz.) in het bedrijf, waar zij werkzaam zijn, kunnen volgen. Het examen wordt ook binnen het bedrijf afgenomen, en het behaalde bemetel-diploma wordt algemeen erkend. Voor de glasinstrumentmaker geldt ruwweg dezelfde vooropleiding. Wel wordt -de samenstelling van de examens tegenwoordig wat meer afgestemd op de behoefte. De industrie vraagt bijvoorbeeld mensen die goed zijn op de machine, waarbij de handvaardigheid minder meetelt. De huidige indeling in vakrichtingen binnen de glastechniek is de warmglasbewerker (laag niveau), de glasinstrumentmaker die zowel warm als koud glas kan bewerken, en tenslotte de hts'er als glastechnikus. Overigens is de animo voor het glasinstrumentmaken niet overweldigend: het afgelopen studiejaar ging er aan de Leidse Instrumentmakersschool één leerling op voor het eindexamen glastechniek.

In Ad Valvas d.d. 19-11-1982 staat in een artikel (UP, UK Groningen, H.v.d.V.) over de taakverdeling biochemie dat schrijver dezes niet voor commentaar bereikbaar was. Aangezien ik de afgelopen weken, afgezien van enkele vergaderingen in de oruniddellijke omgeving, vrijwel altijd gedurende de normEde werkuren op mijn laboratoriimi was, moeten de pogingen om rmj te bereiken nogal magertjes geweest zijn. Toch stel ik het op prijs enig commentaar te geven. In overeenstemming met de opmerkingen die collega Planta in zijn commentaar daarover maakt, was ook ik verbaasd de eerste informatie over het rapport „Biochemie over leven" vut persberichten te moeten vernemen. De evaluatie van het onderzoek is in grote lijnen verricht op basis van de wetenschappelijke „output", dus het aantal publikaties per vakgroep over een aantal jaren en het aantal „citaties" ervan door anderen in hun publikaties, in daarop volgende jaren. Op zichzelf een zinvolle benadering, maar ook een die, zeker warmeer men er een rangorde uit afleidt, met de grootste zorgvuldigheid dient te worden gebruikt. Artikelen werden geteld die gepubliceerd werden in wat men noemt „Gore" tijdschriften en de citaties hadden ook daarop betrekking. Onze vakgroep publiceert echter in ca. 25 verschillende internationale tijdschriften en slechts - althans in de verslagperiode - in een achttal zogenaamde „Core" tijdschriften. De commissie.gaat ervan uit dat gemiddeld genomen, voor een biochemische vakgroep, geldt dat ruim 95% van de publikaties in die „Core" tijdschriften verschijnt. Dat zal wel zo zijn, maar een benadering op basis van een gemiddelde heeft ook zijn bezwaren. De publikaties van onze vakgroep verschijnen voor een deel in negen van die „Core" tijdschriften, maar voor een groot deel ook nog in ca. 16 andere internationale tijdschriften, die alle aan de eis voldoen, dat ze een „referee-systeem" hanteren voor beoordeling tot opname van de artikelen. Zodoende is het aantal pubUkaties vanuit de vakgroep Medische Chemie der VU, aan-

dat niet specifiek gericht is om een bepaald doel te bereiken, maar gewoon om het onderzoek. Daar heb ik wel even wat moeite mee gehad.

Toekomst rooskleurig Dat geldt ook voor de kostenberekening en dat soort zaken. Dat gaat wel even wat anders als buiten de universiteit." Een grove kostenberekening wordt gemaakt wanneer een instnmient vanwege een transport verzekerd dient te worden. Overigens worden instrumenten of onderdelen daarvan steeds vaker „in eigen huis" vervaardigd, ook als ze elders aangeschaft kiuinen worden. Toenemende besparingen zijn daar de oorzaak van. Tenslotte zijn de kennis en de vakkennis aanwezig, zo wordt geredeneerd. Daarom ziet de toekomst van de instrumentmakers aan de VU, deels ten koste van de industriële instrumentmakerijen, er voorlopig redelijk rooskleurig uit.

Vrouwen en Nicaragua Het vrouwencollectief Nicaragua zoekt versterking. Het collectief steunt onder andere projecten van Nicaraguaanse vrouwen en betrekt Nederlandse vrouwen daarbij door het geven van informatie. Vrouwen die mee willen doen en initiatieven willen ontwikkelen vanuit solidariteit met vrouwen in Nicaragua zijn welkom. Inl. „Vrouwencollectief Nicaragua", Nieuwe Amstelstraat 27, 1011 PL Amsterdam.

merkelijk hoger geweest (nameUjk 30 i.p.v. 14, zie tabel 5,10) dan in het rapport wordt vermeld en de citatie-frequentie uiteraard eveneens. Dat onze vakgroep zoveel in andere dan de biochemische „Core" tijdschriften publiceert, ligt voor een groot deel aan het onderzoekprogramma van onze vakgroep dat een belangrijke medische biologisch-klinische component heeft. Dit leidt ertoe dat vele publikaties dan ook in tijdschriften terechtkomen die voor dat soort onderzoek relevant zijn. Om er enkele te noemen: Clinica Chimica Acta, Journal of Neurochemistry, Brain Research, Toxicology, Himian Heredity en nog een aantal meer. Aangezien de „impact" wordt vastgesteld door het aantal citaties te delen door het aantal stafleden in vaste dienst, is ook het vaststellen van het aantal stafleden in vaste dienst iets"wat grote invloed heeft op dat quotiënt. Ook hier is een ormauwkeiulgheid ingeslopen, opgegeven wordt dat onze vaste staf bestaat uit negen man terwijl er in feite slechts zes zijn. Zonder te willen stellen dat onze vakgroep, met het oog op bovenstaande feitelijkheden, bij een gecorrigeerde evaluatie tot de „topbiochemische" vakgroepen zou gaan behoren, meen ik toch dat de beoordeling dan minder ongunstig geweest zou zijn en dat er minder lichtvaardig geconcludeerd zou worden tot de wenselijkheid de vakgroepen Medische Chemie en Biochemie by de VU samen te voegen. Hierbij kan men ook nog opmerken dat de stelling dat hoge kwaliteit van biochemisch onderzoek een kritische omvang van de onderzoekgroepen vereist, een aanvechtbare steUing is. Inruners, hoe groot moet die kritische omvang dan wel zijn? Daar is eigenlijk niet zoveel over te zeggen. Prof. dr. G.J.M. Hooghwinkel

Advertentie

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen