Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 327

AD VALVAS — 11 MAART 1983

5

Vakgroep funktieleer onderzocht effecten

Computers helpen leerlingen Computers rukken op in het onderwijs. Daartegen wordt wel eens een licht protest gehoord, maar de opmars van micro's, mini's en zakjapanners lijkt onstuitbaar. Iemand die die ontwikkeling toejuicht is Jos Beishuizen, lid van de vakgroep functie- en methodenleer van de subfaculteit psychologie. Deze vakgroep voltooide in december van het vorige jaar een onderzoeksprojekt Leren met computers in het onderwijs. In 1969 kwam het projekt van de grond toen Arie Dirkzwager tijdens een bezoek aan de Verenigde Staten onder de indruk raakte van de mogelijkheden van computers. Het projekt kon van start gaan door een subsidie van de stichting voor onderzoek van het onderwijs (S.V.O.). Men trachtte na te gaan welke mogelijkheden de computer voor het onderwijs heeft, vooral voor het lager- en middelbaar onderwijs. Voor de basisscholen die in het projekt participeerden werden reken- en taallessen ontwikkeld, voor het middelbaar onderwijs programma's die leerlingen moeten helpen informatie op te zoeken in een groot gegevensbestand. Twaalf Amsterdamse basisscholen werden in het kader van het projekt voorzien van terminals van de Vü-computer. Voor de taallessen betekende dit dat er bijvoorbeeld via het beeldscherm een diktee gegeven kon worden. Er verschijnt in dat geval een voorbeeldzin die de leerling moet herhalen. Zodra het eerste letterteken wordt aangeslagen verdwijnt de voorbeeldzin en is de leerling op het eigen spelvermo-

Hidde van der Veen gen aangewezen. Een ander programma, voor begrijpend lezen, stelt de leerling vragen over een gelezen tekst, de computer kan op basis van tevoren bepaalde, juiste oplossingen de kwaliteit van het antwoord bepalen. Overigens is het op zo'n school niet zo dat iedere leerling zijn eigen beeldscherm heeft, maar in het klaslokaal staat één beeldscherm, waarmee de leerlingen beurtelings werken. De functie van de computer is niet de rol van de leerkracht over te nemen. De computer heeft een ondersteunende functie. In de praktijk is gebleken dat nieuwe leerstof het best door de leerkracht zedf overgebracht kan worden en dat de computer het best tot zijn recht komt in de oefening van leerstof.

Inhaal-programma's Een andere conclusie die aan het eind van het projekt getrokken kon worden was, dat computers goed ingeschakeld kunnen worden in remediële situaties, d.w.z. dat kinderen die achterop geraakt zijn in hun klas, veel profijt kunnen hebben van door de computer aangeboden inhaal-programma's. Verder kon vastgesteld worden dat er wel enige verbetering in de leerprestaties te constateren is, maar dat die verbetering niet spectaculair is. Het motivatie-effect is sterker: de leerlingen werken geconcentreerd en met plezier aan de computerlessen, ook wanneer ze nog veel fouten maken. Waarom houden psychologen sich met computers besig? „In de eerste plaats," zegt Jos Beishuizen, „zijn wij vanuit de leerpsychologie geïnteresseerd in de mogelijkheden om de kennis die wij hebben op het gebied van leerprocessen toe te passen in een

Verenigingsfractie tijdens UR-discussie:

Nadere profilering VU gewenst „Ik denk dat elk van ons op zeker moment een soort heelal in ons brein heeft. Dat is een heelal dat deze universiteit eigenlijk een beetje overstijgt, maar waarbij je probeert de dingen die je hier doet voor jezelf te integreren. Op het moment datje voor anderen wilt integreren om te komen tot een collectief profiel moet je ervan uitgaan dat je dan nooit dat model van het heelal zou mogen gebruiken als een model dat je een ander gaat opleggen. Daar zit een dodelijk gevaar in." Met deze overweging sloot voorzitter Vlijm van de universiteitsraad de discussie af over de profilering van de Vrije Universiteit, tijdens de UR-vergadering van 1 maart.

Kandidaatstelling verkiezingen De verkiezingen voor de UR en voor de Faculteitsraden kunnen alleen maar slagen als zich voor die raden voldoende mensen kandidaat stellen. De termijn waarbinnen dat kan loopt al weer snel ten einde: dinsdagmorgen 15 maart om 11 uur moeten alle kandidaatstellingen zdjn ingeleverd bij de Kiescommissie (kamer 2D-05 van het Hoofdgebouw). De formulieren hiervoor zijn verkrijgbaar bij het Informatiecentrum (Hoofdgebouw, kamer ID03) en bij Faculteiten (zie Ad Valvas van 11 februari 1983). De Kiescommissie

De UR discussieerde over dit onderwerp naar aanleiding van een notitie van de Verenigingsleden in de UR en een nota van het bestuur van het Bezinningscentrum. In hun notitie „Profilering als taakstelling" stellen de Verenigingsleden dat profilering van de VU als bijzondere instelling, gelet op alle ontwikkeUngen binnen het wetenschappelijk onderwijs als herstructurering, taakverdeling, gedwongen ontslagen, meer dan ooit nodig is. De VU moet een eigen antwoord formuleiren - gegeven de doelstelling - op alles wat op haar afkomt en haar verantwoordelijkheid profileren tegenover personeel, studenten en samenleving. Ten aanzien van de verhouding tussen overheid en bijzondere instelling moet het uitgangspunt of de stelregel zijn.

t,

''fï

onderwijssituatie. De computer biedt daarbij de middelen om processen zorgvuldig te besturen en te bestuderen. In de tweede plaats zag het er in '69 naar uit dat de computer een stormachtige ontwikkeling zou doormaken. Wij wilden al in een vroeg stadium uitzoeken welke eisen aan dergelijke apparatuur gesteld moeten worden. „Welke faciliteiten moest die apparatuur bieden?" „De suggestie wordt wel eens gewekt dat computers alles kunnen. Computers controleren het geldverkeer, ze kunnen de meest fantastische besturingen uitvoeren en ga zo maar verder. Dus, de computers in het onderwijs, die gaan het onderwijs besturen. Dat is natuurlijk niet aan de orde, maar onderzoek zou moeten uitwijzen wat je wel en wat je niet met computers kunt doen. Heel expUciet hebben wij ons daarop gericht."

Hulpmiddel Regelmatig horen wij in de media protesten tegen de invoering van computers. Zo souden leerlingen lui worden, niet meer nadenken en het langdurig turen naar beeldschermen sou de ogen bederven. Het is in die visie overdreven om te roepen om computeronderwijs. Ter adstruktie van dese beswaren hoorden wij van iemand eens de volgende redenering: stel dat de schrijfmachine in de jaren zestig was uitgevonden, dan sou nu iedereen roepen dat dit apparaat ogenblikkelijk in het onderwijs ingevoerd sou moeten worden om de kinderen niet een hopelose achterstand te doen oplopen. Dat is wel overdreven, immers nu is machineschrijven ook niet in het lesprogramma opgenomen. Wat vind Jos Beishuisen van dit laatste? „Als je de redenering doortrekt, dan constateer je dat de invoering van schrijfmachines er niet toe geleid heeft dat mensen niet meer „dat de overheid zich niet mag bemoeien met de identiteit van de bijzondere instelling." Concrete voorstellen om de profilering van de VU als bijsiondere instelling te bevorderen doet de Verenigingsfractie in haar notitie niet. Wel wordt opgemerkt dat de faculteiten de profilering in het oog moeten houden en vormgeven. Daarbij is de visie welke op universitair niveau ontwikkeld wordt met betrekking tot de toekomst van de VU als christelijke universiteit van belang. Dit betekent volgens de Verenigingsleden ook dat „in de komende periode van bezuinigingen steeds weer een doorlichting gewenst is van de regeringsmaatregelen vanuit het gezichtspunt van de identiteit van de VU." In de nota „De profilering van de Vrije Universiteit in een tijd van bezuiniging" wil het bestuur van het Bezinningscentrum „gedachten aandragen die als bouwstenen kunnen dienen bij de konkretisering van het beleid op het punt van de profilering van de VU nü en in de toekomst." Volgens het Bezinningscentrum moet de VU zich niet alleen bezig blijven houden met fundamentele vragen van geloof, wetenschap en cultuur maar ook met urgente problemen in de samenleving," wil zij dienstbaar blijven aan God en zijn wereld. Niet alleen het Bezinningscentrum heeft daarvoor mankracht nodig, ook de faculteiten zullen tijd en mankracht ter beschikking moeten stellen, aldus het bestuur. Van verschillende kanten uit de UR werd er op gewezen dat profilering weliswaar noodzakelijk is, maar niet te nadrukkelijk of krampachtig mag gebeuren. De VU is in materieel en principieel opzicht niet meer de VU van 1880. Van Studentenkant werden vraagtekens gezet bij de profilering ten aanzien van het onder-

Jos Beishuisen, vakgroep functie- en methodenleer, ontwikkelde computerprogramma's voor leerlingen in het voortgeset onderwijs. (FotoAVC). kunnen schrijven. De schrijfmachine is een handig hulpmiddel om communicatievormen wat te versnellen. Zo is de rekenmachine een handig hulpmiddel om bepaalde cognitieve processen wat sneller te laten verlopen." Nu er 'verschillende programma's sijn ontwikkeld, ligt het voor de hand dat de vakgroep met de verworven kennis naar buiten treedt. Kßn de opgedane ervaring produktief gemaakt worden? „Het programma voor de middelbare school voor het opzoeken van informatie is betrekkelijk onderwerp-onafhankelijk. Het is gericht op de algemene zoek-strategie. Dat zou op iedere microcomputer ingevoerd kunnen worden. Bovendien proberen wij het aantal deelnemende scholen uit te breiden tot heel Amsterdam, maar het geld dat ons daartoe toegezegd was komt nog niet. We streven ernaar dat op alle scholen micro-computers komen, ook daar waar nu nog terminals wijs aan studenten. VUSO-raadslid Allaart maande tot voorzichtigheid en terughoudendheid en PKV-ster Werkman merkte op dat studenten niet gedwongen kunnen worden tot het opsporen van de 'unieke regels in Gods Woord' omdat ze veelal vanwege andere keuzes hier studeren. Verenigingslid Mulder benadrukte dat ook in een periode van bezuinigingen de doelstelling vande VU niet overboord gezet mag worden. Mulder verweet het DAK de doelstelling bij benoemingsproceduresals een louter formele kwestie te beschouwen. Zijns iii^ ziens moet de VU uit blijven komen voor haar bijzonder karakter. Namens het DAK antwoordde raadslid Felle dat zij bedoelden dat aan een sollicitant alleen gevraagd kan worden mee te doen aan het invullen van de doelstelling. Wanneer men bij een studierichting niets doet met de doelstelling kan je van een sollicitant ook niets verwachten. Volgens Pelle is het hoofdpunt bij de profilering de identiteit door solidariteit met onderdrukten en de kritische reflectie daarvan op de wetenschap. De bijdrage van faculteiten aan de discussie moet volgens het DAK nader geregeld worden, gezien aUe belemmeringen die vanwege de bezuinigingen daarvoor aanwezig zijn. Namens het College van Bestuur zei voorzitter Brinkman dat het bij elkaar brengen van bezuinigingen en doelstelling buitengewoon moeilijk, zo niet gevaarlijk is. Hij bestreed daarmee een commentaar van het dagblad Trouw waarin gesteld werd dat de VU sociologie en sociale geografie in het kader van de taakverdeling niet had mogen prijs geven vanwege het gezichtsbepalende karakter van deze studies. Brinkman deelde vervolgens nog mee dat in overleg met het bestuur

staan. We zijn bezig hiervoor voorbereidingen te treffen en hopen in '84 met onze oorspronkelijke plannen te kunnen starten." Hoewel er nog enkele andere ontwikkelingen op het gebied van door computer ondersteund onderwijs gaande zijn, o.m. het honderd-scholenplan, is het nog niet zo ver dat op alle scholen computers staan. Computers die leerlingen boeien en blijven boeien, zoals een anekdote ten slotte moge duidelijk maken: In Den Haag stond een aantal jaren geleden op een school een computer waarvoor de leerlingen diep ontzag hadden. Als er een onvoorzichtig met het apparaat was, werd hij door de andere leerlingen op hardhandige wijze tot de orde geroepen. De leerkrachten verbaasden zich daarover. Toen er kort tevoren een talenpracticum ingevoerd was, was iets heel anders gebeurd: Er werd door de leerlingen net zo lang aan gesleuteld totdat radio Veronica door de koptelefoons schalde. van de Vereniging besloten is het dispensatiebeleid ten aanzien van geologiemedewerkers die van de Universiteit van Amsterdam naar de VU komen vanwege de taakverdeling, „met een zekere royaliteit toe te passen". Dat leek één van de weinige concrete resultaten die de discussie opleverde. (L. E.)

Mannen, mannelijkheid, manvrouw en man-man relaties lijkt de laatste tijd steeds meer in scripties en onderzoeken aan de orde te komen. Reden om eind 1983/begin 1984 een workshop te organiseren, om tot een inventarisatie en uitwisseling van datgene waar mannen op de genoemde terreinen mee bezig zijn te komen en te bekijken in hoeverre deze bezigheden een bijdrage zouden kunnen leveren aan het ontwikkelen van een strategie van „de mannenbeweging". Mannen mét belangstelling, neem contact op met Bert van Herk, Vrolikstraat 339 hs, 1092 TA Amsterdam, tel. 659986 of met Aad de Waal, Kloveniersburgwal 19, 1011 JT Amsterdam, tel. 220895.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen