Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 318

8

AD VALVAS — 4 MAART 1983

Girard Vervolg van pag. 7

Die cultuur biedt echter niet eens en voor altijd bescherming tegen crises. De mensen zullen op een gegeven moment niet meer gelo­ ven in de rituelen en geboden er­ van. Steeds meer zullen zij, aldus Girard, geneigd zijn er onderuit proberen te komen. Ze raken steeds meer in de ban van het vrije spel van het geweld, voortko­ mend uit h u n „mimetische be­ zitsdrang". Er zal een „sacrificié­ le crisis" (sacrifice = mensenof­ fer) ontstaan, gelijk a a n die welke voorafging aan de „stichtende moord". De nieuwopgebouwde samenleving dreigt andermaal uiteen te vallen. Om de situatie te redden wordt weer een zondebok aangewezen (het mechanisme van de zondebok, les ressources sacrificielies). Die wordt ritueel geofferd dan wel verdreven of uit­ gedreven (bijv. de uittocht van h e t Joodse volk uit Egypte of het gedwongen vertrek van Oedipus uit Thebe). Zo is tot n u toe elke cultuur gebo­ ren, stelt Girard vast.

Het christendom In het Oude Testament is op ver­ schillende plaatsen sprake van mensenoffers. De socioloog Max Weber (begin deze eeuw) merkte reeds op dat het kenmerkend is dat daarin steeds wordt geschre­ ven over de onschuld van de slachtoffers. Van Abel bijvoor­ beeld wordt nadrukkelijk zijn on­ schuld opgevoerd. Uiteindelijk is het steeds het verhaal van de ver­ volgers, die overtuigd zijn van de juistheid van h u n handelen. In dit bijbeldeel wordt, zegt Girard ­ en dat noemt hij typerend voor mythen ­ op een verhullende ma­ nier verslag gedaan van het offer van de zondebok, zowel het „schuldige" slachtoffer als (later) een godheid. Maar hij ziet het Oude Testament ook als het ver­ haal waarin de gewelddadige oor­ sprong van de samenleving wordt onthuld, door de Profeten, maar m e t name en op ondubbelzinnige wijze door Jezus Christus. Hierdoor is het inzicht gegroeid dat de gewelddadige n a t u u r van de mensen zelf de bron van alle kwaad is. Daarom kan de mens­ heid crises niet meer als voorheen met enkele mensenoffers oplos­ sen, zegt Girard. De effectiviteit van dit offermechanisme n a m ge­ leidelijk af en om die reden gin­ gen de mensen naar almaar krachtiger middelen grijpen om het gevaar van een crisis te be­ zweren. De heksenvervolgingen in de middeleeuwen, de Holo­ caust van de twintigste eeuw. We hebben n u niets meer van de be­ schermende werking van de cul­ t u u r te verwachten, meent Gi­ rard. We zullen n u eindelijk be­ reid moeten zijn om de volle ver­ antwoordelijkheid te dragen voor ons eigen „mimetische geweld", waarvan we n u weten moeten dat we het niet kunnen uitdrijven. De huidige cultuurcrisis kan vol­ gens Girard slechts worden opge­ lost door onze fundamentele be­ reidheid van welk geweld dan ook af te zien. Alleen zo wordt inhoud gegeven aan de door Christus in het bijbelevangelie gepredikte liefde voor de medemens. Een fascinerend aspect van de theorie van Girard is dat hij er in slaagt de lezer van zijn werk een indruk te geven van hoe onvoor­ stelbaar langzaam een dergelijk (transcendentaal) inzicht in de cultuur zichtbaar wordt. Ook hoe onvoorstelbaar veel moeite de mensheid heeft om zijn eigen ge­ welddadige n a t u u r onder ogen te zien. Nietzchse heeft daar op zijn eigen manier een bijdrage toe ge­ leverd. Girard uiteraard ook. Onder auspiciën van het Bezin­ ningscentrum loopt al enige tijd een gesprekskring over het werk van René Girard. De bedoeling daarvan was zich voor de gastcol­ leges van 15 maart voor te berei­ den. (Journ. bewerking en inkor­ ting met toest. auteur door J. v.d. V., red. A.V.)

ONZE ACCOUNTANTS KRIJGEN ZO SNEL MOGELIJK DE VOLLE VERANTWOORDELIJKHEID. Onze accountants krijgen zo snel mogelijk de volle verantwoordelijkheid. Dat betekent natuurlijk wel dat ze daarop 'gebouwd' moeten zijn. En daarom hebben we niet voor iedereen plaats. Wie we zijn? Price Waterhouse Nederland is geasso­ cieerd met Price Waterhouse WorlciFirm (PWW),één van de grootste en meest gerenom­ meerde accountantskantoren ter wereld. Overal wordt de hoogste kwaliteit in dienstverlening nagestreefd, met de nadruk op effectiviteit en efficiency. Ook in Nederland zijn we daarom selectief met nieuwe mensen. Die dan ook de kans krijgen om snel carrière te maken. Dertigers in ons management zijn geen uitzondering. We hebben een eigen, permanent studieprogramma waarmee niemand ooit uitge­ leerd raakt en waaraan alle tijd en ruimte wordt gegeven. Price Waterhouse World Firm heeft ves­ tigingen in zo'n 95 landen en kent uitwisse­

lingsprogramma's tussen de verschillende kantoren. Voor Nederlanders zijn er daarom ook mogelijkheden om elders in of buiten Europa te gaan werken, al of niet in een specialistische functie. Price Waterhouse Nederland: diversiteit. Ook in cliënten. Kleine handelsondernemingen en wereldconcerns, filmindustrie en dienstver­ lenende bedrijven, banken en oliemaatschap­ pijen, reclame­adviesbureaus en computer­ maatschappijen, chemische­ en vastgoedonder­ nemingen. Bij ons kantoor krijg je alle gewenste in­ formatie over werken bij Price Waterhouse Nederland. Over een toekomst in accountancy. Over het verschil tussen een baan en een carrière. Bel: 070 ­ 92.46.31 en vraag naar mevrouw M. Streur U­ (centrale personeels­ {Y^^ J^edaland afdeling). W /aterhouse ^ DEN HAAG, KONINGINNEGRACHT 8. AMSTERDAM, TESSELSCHADESTRAAT18­22.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen