Ad Valvas 1982 - 1983 - pagina 66

AD VALVAS — 24 SEPTEMBER 1982

6

talent voorkomen Oud-minister en ekonoom Pais op kongres: verspilling van talent

Eensgezinde pleidooien voor ttwee karrières op één kussen Vrouwen die in Nederland karrière willen maken moeten veel obstakels overwinnen. Het is daarom niet verwonderlijk dat de Vereniging van Vrouwen met een Akademische Opleiding (WAO) het nodig vond een seminar te houden over de problemen van hoger opgeleide vrouwen met maatschappelijke ambities. Verrassend is dat de W A O dit idee gestalte gaf in samenwerking met een organisatie van managers, de uitgeefster van het tijdschrift „Sociaal-ekonomisch management". Een bondgenootschap tussen vrouwenbeweging en managers? Tijdens het kongres „Twee karrières op één kussen", zaterdag „september in het Amsterdamse Sonesta Hotel, klonken eensgezinde pleidooien voor twee of meer karrières in één gezin. De karrière-makende vrouw stond centraal. Een man weet zich bij zijn werk meestel gesteund door zijn gezin; een vrouw niet. Integendeel, een vrouw voelt zich vaak gedwongen te kiezen tussen karrière en gezin. Een kombinatie van beide is voor haar een grote uitzondering. „Een verspilling van talent", aldus de ekonoom drs. Arie Pais, oud-minister van onderwijs. Hij was ingehuurd voor een inleiding op makro-niveau. Het werd een kollege elementaire ekonomie. Pais; „Het is ekonomisch gezien een verspilling indien onvoldoende gebruik wordt gemaakt van de kapaciteiten van de helft van de bevolking, terwijl wel veel geïnvesteerd wordt in het onderwijs van vrouwen."

Pilgeneratie Pais betoogde dat een werkgelegenheidsbetoog en een emancipatiebeleid elkaar kunnen ondersteunen. Voor beide is immers herverdeling van arbeid noodzakelijk. Ook past een emancipatiebeleid zijns inziens uitstekend in een beleid op lange termijn. „Drie vliegen in één klap", aldus Pais, die dat aldus toelicht: „In de negentiger jaren treedt de pil-

Simon Kooistra

HBO voor iedereen?

Op de Technische Hogeschool van Twente haalt slechts de helft van de studenten het ingenieursdiploma en doet daar dan gemiddeld acht jaar over. Een afkeurenswaardige situatie, die in de tweefasenstruktuur zelfs onhoudbaar wordt. Reden voor het College van Bestuur de noodklok te luiden. Met name de capaciteiten van de onderwijsgevenden worden als wortel van het kwaad gezien. Vandaar dat nu bij de jaarlijkse personeelsbeoordeling hun didactische kundigheid getoetst gaat worden. De begeleiding van het Onderwijskundig Centrum is geïntensiveerd en het Centrum gaat een belangrijke rol spelen wanneer bij de toetsing blijkt dat een onderwijsgevende niet capabel genoeg is. Er wordt dan een termijn vastgesteld waarin de betrokkene zich al dan niet met behulp van het Onderwijskundig Centrum dient bij te spijkeren. Aan het einde van die termijn volgt een tweede- toetsing. Wordt de betrokkene dan weer te licht bevonden, kunnen sancties, variërend van een verandering van taakstelling tot een eventueel ontslag, tot de moge-

De managers, daarin gesteund door het NCW, waarschuwen echter tegen het „forceren van kultuurpatronen" en het „nog meer betuttelen door de overheid". De bedrijven moeten zelf beoordelen welke maatregelen ze verantwoord achten. Daarbij wijzen ze op de huidige recessie en het „onvoldoende aanbod van vrouwen" als barrières.

generatie toe tot de arbeidsmarkt. We hebben dan te maken met een hoog percentage ouderen en een smaller draagvlak van werkenden. Een reden te meer Tips om te pleiten voor produktie bui- De ondervraagde managers4iadtenshuis van zowel mannen als den ook nog een aantal „tips" vrouwen." voor vrouwen en meisjes die karDwang acht de liberale voorman rière willen maken. Bijvoorbeeld: daarbij uit den boze, al wil hij de Bewijs wat je waard bent door in emancipatie ook niet geheel kommissies te gaan zitten, zoals overlaten aan het vrije spel der ondernemingsraden en persomaatschappelijke krachten. Zijn neelsverenigingen. („Het dondert oplossing: emancipatorische niet wat", aldus Van de Kamp). doeleinden opnemen in een so- Maak je ambities kenbaar en blijf ciaal kontrakt tussen overheid, vooral jezelf. Van de Kamp: werkgevers en werknemers. „Dram niet als een extremistiDit idee kreeg enthousiaste sche feministe, maar pas je ook steun van drs. Harrie van der niet aan aan de mannenkultuur" Kamp, sekretaris van het Neder- (hoongelach in de zaal). lands Christelijk Werkgeversver- Vrouwen in de zaal vielen vooral bond (NCW). Ook deze heeft een over de uitspraak dat er te weinig broertje dood aan dwang, maar . „aanbod" van hun kant zou zijn. hij vertrouwt volledig op de be- „Wat doen de werkgevers om dat reidwillige medewerking van de aanbod te stimuleren? Eigenlijk sociale partners aan een emanci- niet zoveel, want ze willen geen al patiebeleid. Om dit vertrouwen te aktief beleid", aldus een reak- te illustreren had Van de Kamp tie. Sien Strikwerda, oud-voorziteen mini-enquête uitgevoerd on- ster van de Hervormde Vrouwender honderd directeuren, hoge bond: „Het venijn zit hem in de personeelsmanagers en leden opmerking dat een emancipatievan een Raad van Bestuur. beleid niet geforceerd moet wor-

lijkheden gaan behoren. Het is de bedoeling van het College van Bestuur alle docenten onder deze regeling te laten vallen. Inclusief de seniordocenten aan de Hogeschool.

Slechte docenten de deur uit!

Resultaat: slechts vijf procent vindt de huidige rolverdeling tussen man en vrouw „een goede zaak voor de samenleving". Veertig procent wil wel verandering, maar wil dit niet „forceren'^door aktief beleid. Een kleine meerderheid sprak zich wel uit voor een aktief beleid om vrouwen in topfunkties te krijgen met onder meer als argumentatie dat dit bedrijven en samenleving zal „verrijken"; dat het beschikbare arbeidspotentieel zo beter benut zal worden; en dat dit tegemoetkomt aan de strijd voor gelijke rechten.

De ministers Deetman van onderwijs en De Koning van landbouw willen dat iedereen in de toekomst het recht heeft zich in te schrijven bij een school voor hoger beroepsonderwijs. Dat recht op inschrijving moet het toelatingssysteem vervangen. De bewindslieden willen ook dat zogenaamde toehoorders zich in kunnen schrijven. Dit blijkt uit de memorie van antwoord aan de Tweede Kamer. De behandeling van de wet op het HBO kan, volgens de ministers, het komende parlementaire jaar worden afgerond. Met ingang van het cursusjaar 1985-1986 zou de wet dan in werking moeten treden. Verder komt er bij het HBO, in navolging van het wetenschappelijk onderwijs, meer ruimte voor onderzoek. De minister zal dit onderzoek dan moeten goedkeuren. Het vervolg-HBO wordt een afzonderlijke tweede fase van het HBO. Daarmee wordt eenzelfde systeem als bij het wetenschappelijk onderwijs ingesteld. Voor de lerarenopleidingen komt niet, zoals eerder aangekondigd, een afzonderlijke wettelijke regeling. Volgens het antwoord aan de Tweede Kamer zullen de opleidingen ondergebracht worden in de wet op het HBO. Taakverdeling en concentratie in het HBO achten de bewindslieden onvermijdelijk.

Voor het starten van een nieuwe studierichting moet aangetoond worden, dat tenminste 200 studenten belangstelling hebben. Zo'n studierichting kan dan verbonden worden aan een HBOopleiding van tenminste 600 studenten. Dit geldt niet voor de pedagogische academisch voor het basisonderwijs, waarvoor de minister een lager aantal heeft vastgesteld.

Hulpmiddelen gehandicapten „Het ergste vind ik, dat alles over onze hoofden heen gebeurt. Je hebt een hulpmiddel nodig en vraagt het aan. Vanaf dat moment kom je in het hele verhaal niet meer voor. Men maakt zich meester van je vraag en regelt dat. Zelf heb je daar helemaal geen greep meer op, je weet zelfs niet waar je dossier rondhangt". Een citaat uit de brochure „Gehandicapten in een vernieuwende samenleving", die de projectgroep zintuigelijk en orgaan-gehandicapten in opdracht van het ministerie van onderwijs en wetenschappen heeft vervaardigd. Er wordt in nagegaan welke problemen zich voordoen bij de verstrekking van hulpmiddelen aan gehandicapten en wat daar zowel organisatorisch als technisch kan worden verbeterd. De projectgroep heeft een aantal feiten in het verstrekkingssysteem, zoals dat in Nederland gegroeid is, blootgelegd. Zo bleek er van onderlinge communicatie tussen de vele betrokken instanties weinig sprake te zijn, was er niet of nauwelijks kwaliteitscon-

den. Die geluiden horen we vaak. De paternalistische werkgevers zeggen dus tegen ons: trek jezelf maar uit het moeras".

Ideetjes

Minister Rood van Binnenlandse Zaken kwam met konkrete voorstellen voor overheidsmaatregelen uit de bus en oogstte daarmee veel applaus. Het kwam alleen wat potsierlijk over een demissionair minister zulke pretentieuze beleidsvoornemens te horen uitspreken, als stond hij aan het begin van een lange ministerskarrière. Als het aan de minister ligt deelt hij zijn ambt in de toekomst met een ander. Ook voor wethouders, gedeputeerden en andere overheidsfunkties moeten er volgens hem duo-banen komen. Via positieve diskriminatie wil Rood de benoeming van vrouwen bevorderen op hoge posten, zoals burgemeester en kommissaris van de koningin. Kinderopvang, flexibele werktijden, warme maaltijden op het werk en zelfs ouderschapsverlof moeten volgens de minister tot het instrumentarium voor een beter emancipatiebeleid gaan behoren. Drs. Ina van Hoorn, verbonden aan de Leidse universiteit, pleitte voor soortgelijke maatregelen als de minister, maar zei pessimistisch gestemd te zijn over de toekomstmogelijkheden van twee-karrière-gezinnen. Van Hoorn: „Een vrouw met een karrière vormt een bedreiging voor de status van de man. Met het inbrengen van het geld, waarvan iedereen in het gezin eet en leeft, heeft in het traditionele gezin de man een gevestigde machtspositie."

Jaloers Ze vreest dat veel mannen een vrouw-met karrière psychisch niet aankunnen, moeite hebben om niet jaloers te worden op haar sukses. Bij vrouwen verwacht ze een voortdurend konflikt tussen trole op de hulpmiddelen, werd de stem van de gehandicapte niet of nauwelijks gehoord en bleek het onderzoek naar verbetering van de hulpmiddelen vaak van matige kwaliteit, eenzijdig gericht en veel te versnipperd te zijn. Veel van de half miljard gulden die jaarlijks aan de speciale hulpmiddelen wordt besteed blijkt weggegooid geld te zijn. De gehandicapten hadden niets aan hun hulpmiddelen en gebruikten ze dan ook niet. De gratis brochure is aan te vragen bij de voorlichtingsdienst wetenschapsbeleid Den Haag, uitsluitend per briefkaart. Het adres: Voorlichtingsdienst Wetenschapsbeleid, Postbus 20601, 2500 EP Den Haag.

Doorgeefluik Aan de Erasmus-universiteit in Rotterdam is in september, in navolging van andere universiteiten en hogescholen, een zogenaamd „transferpunt" voor de overdracht van kennis en deskundigheid vanuit de universiteit naar kleine en middelgrote ondernemingen gevestigd. Het transferpunt heeft een verwijzende en bemiddelende functie. De Erasmus-universiteit wil de nadruk leggen op sociaal-wetenschappelijke steunverlening. Gedacht wordt daarbij aan informatie over marktanalyse, financiering, management en dergelijke. De transferpunten zijn een voortvloeisel van de innovatienota uit 1980 van de toemalige minister van wetenschapsbeleid. Ze functioneren al bij de technische ho-

ambitie en zogenaamde „natuurlijke bestemming". Van Hoorn: „Zelfs in de meest geëmancipeerde relaties voelt de vrouw zich uiteindelijk verantwoordelijk voor het huishouden. Als hij het niet doet, neemt zij het automatisch over." Niet zonder ironie haalde ze een cijfer aan uit het zojuist verschenen Sociaal Cultureel Rapport: sinds '75 besteden de mannen gemiddeld vijftig minuten per week meer tijd aan het huishouden en de vrouwen tien minuten minder. „Een trendverschuiving" schamperde ze. Een kreatieve visie op de toekomst kwam van Bart van Steenbergen, als socioloog werkzaam bij de Utrechtse universiteit. Hij onderscheidde twee mogelijke toekomstscenario's: die naar een hyper-industriële en die naar een „trans-industriële" maatschappij. Het eerste maatschappijtype is grootschalig en groei-gericht. Er zijn gelijke kansen voor mannen en vrouwen, want er wordt geen talent verspild. Er zijn echter maar weinig banen meer over. Alleen hoog opgeleiden komen nog aan de bak, de rest is veroordeeld tot blijvende vrijetijdsbesteding, aldus Van Steenbergen. In het onderwijs bespeurt Van Steenbergen al tendenties naar elitevorming. Hij noemt de tweefasenstruktuur en de pleidooien voor „centres of excellence". Het alternatieve scenario, waarvoor ook „politieke onderstromen in de maatschappij" aanwezig zouden zijn, is niet meer op karrièremaken gericht. Het onderscheid tussen betaalde en onbetaalde arbeid vervaagt: iedereen ontvangt een basisinkomen, onafhankelijk van het werk dat hij verricht. Pas in deze maatschappijvorm kan volgens de Utrechtse socioloog echte emancipatie plaatsvinden: feministische waarden zullen in de kuituur worden geïntegreerd. De zaal luisterde ademloos toe bij de beschrijving van de toekomstige heilstaat. Maar er waren nog wat tmjfels over de haalbaarheid, gezien de platvloerse werkelijkheid. Een bezorgde mevrouw was geschrokken van de voorpeiling dat feministische waarden een belangrijke plaats zullen krijgen in de toekomst. Ze vroeg zich af: „Als de mannen feminiseren, komen de vrouwen dan niet weer buitenspel te staan. Mijn dochter was laatst in Marokko en die zei dat de mannen daar zo feminien met elkaar omgaan..." (UP, Utrecht-Univèrsiteitblad) gescholen van Twente, Eindhoven en Delft, alsmede bij de universiteiten van Groningen en Nijmegen. De bemiddeling is in principe kosteloos. Indien verder onderzoek binnen de universiteit nodig blijkt, zal per geval moeten worden bekeken of hiervoor kosten in rekening gebracht moeten worden en of het onderzoek inpasbaar is in het universitair onderwijs.

Conferentie medische ethiek Voor studenten, afgestudeerden en geïnteresseerden in de verpleegkunde, geneeskunde, tandheelkunde, fysiotherapie en farmacie, wordt begin oktober in Oud-Leusden een conferentie over medische ethiek gehouden. „Christen-zijn in een vertechniseerde geneeskunde" en ,,Gezondheid, ziekte en genezing, vanuit bijbelse belichting" zijn de thema's van de twee hoofdlezingen. Subthema's zijn onder meer: „Het probleem van het lijden", „Samenwerking tussen arts, verpleegkundige en pastoor" en „Medische ethiek". Er zal in groepen en in een forum gediscussieerd worden. Plaats: conferentieoord „De Bron" te Oud-Leusden. Tijd: 8 en 9 oktober. Aanvang: vrijdag 9.00 uur en sluiting om 16.00 uur. Kosten ƒ 62,50. Aanmelden door het genoemde bedrag over te schrijven op giro 16627 van de P.C.A.O. tnv. penningmeester. Putterweg 71 te Garderen. Nadere inlichtingen: tel. 05207-1933, bgg.: 1207.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen